İçeriğe atla

WikiShia

WikiShia
SahipDünya Ehlibeyt Kurultayı
URLhttp://www.wikishia.net/
SloganÖzgür Ansiklopedi
Ticari?Hayır
Site türüİnternet Ansiklopedisi
Kullanılabilir dil(ler)10 dilde yayın yapmaktadır: Türkçe, İngilizce, Arapça, Farsça, Urduca, Fransızca, İspanyolca, Endonezyaca, Almanca, Rusça
Başlama tarihiHaziran 2014 (10 yıl önce) (2014-06)
Geçerli durumAktif

WikiShia (Farsça: ویکی‌شیعه); uluslararası internet ağında yayınlanan sanal bir ansiklopedi olup hedefi On İki İmam Şia’sını tanımayla ilgili olan bütün konu ve kavramları (tarih, coğrafya, fıkıh, usul, inançlar, isimler, etkinlikler gibi) açıklamaktır. Bu amaca ulaşmak için gerekli olan isim, sözcük ve kavramlar bu sanal ansiklopedide açıklanmaktadır.

WikiShia'da analizlerden, kişisel görüşlerden ve ayrıca ispat edilmemiş yeni kuramlardan uzak bir biçimde bilimsel ve tarihi anlaşmazlıklarda yargıda bulunmak okuyuculara bırakılmaktadır. Dolayısıyla WikiShia bu konularda tarafsızdır.

Mezhepsel ihtilaflar göz önünde bulundurulduğundan, WikiShia yazarları imkân ölçüsünde iki büyük İslam fırkasının da (Şia ve Sünni) kabul ettiği ilk kaynak eserlerden yararlanmalıdır.

Tarihçesi

Oluşumunun nedenleri

Genel olarak din ve özel olarak da İslam ve Şiilik konusu, sanal ansiklopedilerde haklarında çok geniş bilgilerin olduğu konulardandır. Ancak sanal ansiklopedi yazarlarının İslami bilgi ve donanımdan uzak olmaları yahut İslam veya Şiilik inancı taşımamalarından dolayı İslami öğreti ve kavramlar hakkında yazılan makalelerde yanlışlıklar göze çarpmaktadır.

Şii inançları hakkında web sitelerinde var olan sorunlar göz önüne alındığında ve Şii dünyasının ihtiyaçları ve aynı şekilde diğer araştırmacıların asil Şii ve İslami inançlara daha kolay ulaşım sağlaması konusu göz önünde bulundurulduğundan, internet ortamında bu sitelere alternatif bir ansiklopedinin oluşturulmasına karar verildi. Bundan dolayı Ehlibeyt Mektebi'ni tanıtma ve savunma görüş ve hedefiyle WikiShia'yı kurmak Dünya Ehlibeyt Kurultayı Kültür İşleri İdaresinin programlarından biri oldu.

Faaliyetine başlaması

22 Mayıs 2013 tarihinde WikiShia yazarları arası ilk koordinasyon toplantısı düzenlendi ve birkaç eğitim dersinden sonra 17 Haziran 2013 tarihinde WikiShia’nın ilk makalesi sanal âlemde yayınlandı.

2013 yılının haziran ayında sitenin kullanıcı adı verilmeden internet kullanıcıları tarafından görülmesi sağlandı.

Resmî açılışı

WikiShia, 22 Haziran 2014 tarihinde Tahran’da düzenlenen Sibtu'n Nebi; İmam Hasan Kongresinde İran İslam Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani tarafından resmi olarak açılışı yapıldı.

Özellikleri

İçerik alan ve genişliği

WikiShia ansiklopedisinin muhtevası şunlardan ibarettir: İtikat, kişi ve karakterler, kitaplar, mekanlar, hadise ve vakıalar, tören ve merasimler, Ehlibeyt’e inanan fırkalar, Şiilik tarihi ve bir şekilde Ehlibeyt ve onların takipçileriyle ilintili olabilecek her türlü husus ve konu.

Bütün Müslümanların inandığı veya İslam tarihi ile irtibatlı olan genel İslami mefhumlar da WikiShia’da zikredilmiştir. Bir şekilde Ehlibeyt mektebi ile bağlantılı olduğundan dolayı WikiShia'da tanıtılan İslam'ın diğer fırkalarıyla irtibatlı olan mefhumlar veya WikiShia’da sık kullanılan kavramlar.

İçeriğinin denetimi

WikiShia’da yer alan maddelerin içerik ve muhtevası kontrol edilmektedir. Dolayısıyla Şia’nın tanıtımı noktasında güvenilir bir kaynak olarak istinatta bulunulabilir.

WikiShia hâlihazırda sınırlı bir şekilde faaliyet göstermektedir, ama ileriki zamanlarda Ehlibeyt mektebi öğretilerini terviç ve yaymak adına yetenekli ve ilgili bütün Şiaların katkıda bulunmasını sağlamak için özgürleştirmeyi planlamaktadır. Bu ansiklopediye giriş yöneticilerin onayı ile mümkün olacaktır. WikiShia’daki bu özellik, makalelerin ilmi değerini artırmak için kullanıcılara makalelerin yazılımında müşareket ve işbirliği olanağı sağlamaktadır.

Tarafsızlık ilkesi

Şia mezhebi ve Ehlibeyt takipçileri arasındaki fikri konularda tarafsızlık ilkesine riayet edilmektedir, Ancak WikiShia’nın Ehlibeyt mektebi öğretilerini yayma ve terviç etmekte olduğu apaçıktır ve makaleler bu öğretileri açıklama ve savunma hedefi üzere yazılmaktadır.

WikiShia’da yer alan makaleler araştırmalı bilimsel makaleler; birinci derecede ve yayınlanmamış makaleler değildirler ve ayrıca bilimsel problemleri çözmek için yeterli değildir. WikiShia’nın ilkesi mevcut kaynaklardan istifade ederek bilgi sunmaktır. Dolayısıyla yazarlar kendi görüşlerini yayınlamamalıdırlar.

WikiShia’da bilimsel ve tarihi ihtilaflarda yargıda bulunmak okuyuculara bırakılmaktadır.

Çoklu dil ağı

Makaleler birkaç dilde yayınlanmaktadır. Çoğu Şialar için ve aynı şekilde Şia ve Şia’yı tanıma ilgilileri için diğer dillerdeki Şii kaynakların çok sınırlı olmasından ötürü, sunulan bu imkân Ehlibeyt mektebinin daha fazla terviç ve tebliğ edilmesine ve Teşeyyü’nün hakikatini sahih bir dille tanıtılmasına sebep olabilir.

  • WikiShia şu anda dünya genelinde yaygın 10 dille makale ve yazı yayınlamaktadır:

WikiShia Türkçe bölümü

Dünya Ehlibeyt Kurultayı çatısı altında yayın hayatına başlayan wikishia.net Ehlibeyt Mektebi'nin sanal ansiklopedisi olma yolunda gerekli adımlarını hızla atıyor. Şu anda dünya genelinde yaygın sekiz dille makale ve yazı yayınlayan WikiShia, en kısa zamanda hem dil sayısını hem de makale sayısını arttırmayı planlıyor.

Türkçe dilinin de olduğu WikiShia sanal ansiklopedisinde şu ana kadar yayınlanan Türkçe makale sayısı 1154.[1]

Diğer özellikleri

Sürekli düzenlenme ve güncellenme imkânı.

Makalelerin güncellenebilme ve bilgi eklenme özelliği.

Tüm sayfaların üstünde makalenin geçmişi konulu bölüm (Geçmişi gör) bulunmaktadır. Geçmişi gör bölümünde makale üzerinde yapılan her türlü değişiklik kayıt altına alınmaktadır. Dolayısıyla ziyaretçiler yapılan değişiklikler ve içerik yazarları hakkında bilgi edinebilirler. Son değişiklikler sayfası kullanıcıların her sayfada yapılan değişiklikleri görmesini sağlamaktadır.

Önceki konu ve değişikliklere erişim imkânı.

Verilerin birbiri ile irtibatlandırılması; yani okuyucu metinde kullanılan ibaretlerden her birini anlamak için arama motoru kullanmaksızın, o anda ilgili mefhumu tıklayarak o konuyu okuyabilir. Bu özellik ziyaretçinin her veriyi okuma esnasında kolay bir şekilde o metinlerdeki bütün mefhumlara ulaşmasına ve okuduğu konu hakkında tam bir bilgi sahibi olmasına sebep olmaktadır.

Her makalenin WikiShia’nın diğer dillerindeki makalelerle irtibatlandırılması.

Makalenin sonunda kategorilerden istifade edilmesi; kategori altında cüzi konuların bulunduğu külli başlıklardır. Kategoriler WikiShia’nın fihristini oluşturmaktadır.

Navbox ve Navbar şablonlarının (Navigation templates) kullanılması. Navbar şablonu; makale ile irtibatlı bağlantıları bir kutunun içerinde yatay bir şekilde makalenin alt kısmında veya dikey şekilde makalenin üst tarafında toplayan şablonlara denir. Bu tablolarda bulunan unvanlar birbirleri ile olan irtibatı enlem şeklinde sağlanmaktadır. Yani bütün başlıklar birbiri altında sıralanır.

Infobox bilgi şablonu ise; makalenin üst kısmında yer alan ve bilgileri özet bir şekilde toplama görevini yapar. Bilgi kutusuna başvurarak bütün makaleyi mütalaa etmeksizin makale metninde yer alan asıl bilgilerden haberdar olunabilir.

WikiShia’daki her sayfa ve makalenin üst kısmında tartışma sayfası da bulunmaktadır. Tartışma sayfası kullanıcılara makaleler hakkındaki görüşlerini yazar, yazarlar veya editörlere ulaştırma imkânını sağlamaktadır. Tartışma sayfası aslında yazılan makalenin muhtevasını zenginleştirmeye yardımcı olacak, görüş sahipleri ile makale konusuyla ilgilenenlerin diyalog sayfasıdır.[2]

Kaynakça

  1. ^ "İstatistikler". 15 Kasım 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  2. ^ "Arşivlenmiş kopya". 4 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Mayıs 2015. 

Dış bağlantılar

İlgili Araştırma Makaleleri

Sahabi veya çoğulu Sahabe, Ashab, bir İslâm terimidir. İslâm peygamberi Muhammed'i görmüş, onunla konuşmuş, arkadaşlık etmiş ve ona inanmış Müslümanlara verilen isimdir. İslam literatüründe bir saygı ifadesi olarak Eshâb-ı Kirâm şeklinde anılırlar. Muhammed öldüğü vakit, sayıları 124 binden fazla idi.

<span class="mw-page-title-main">İslam</span> tek tanrılı İbrahimî bir din

İslam (Arapça: اَلْإِسْلَامُ, romanize:

<span class="mw-page-title-main">Caferilik</span> İslam dininde bir fıkıh ekolü

Câferîlik ya da Câʿferîyye, İslam dininin Şii fıkıh mezheplerinden biridir. İsmini kurucusu olan Ca'fer es-Sâdık'tan (699-765) alır. Başta İran olmak üzere Azerbaycan ve Irak'ta yaygındır. Yer yer Türkiye'nin Kars, Iğdır gibi illerinde ve bazı İslam toplumlarında görülmektedir. İsnâ‘aşer’îyye'nin temelini teşkil eden fıkıh ekolüdür. Şiîlerin çoğunluğunun mensup olduğu fıkhî mezheptir. Günümüzde Şiîler başlıca üç ana fırkaya ayrılmışlardır. Bunlar nüfus oranlarına göre sırasıyla İsnâ‘aşer'îyye, İsmâ‘îl’îyye ve Zeyd’îyye fırkalarıdır. İran'nda hakim olan İsnâ‘aşer'îyye fırkasının %90'ının takip ettiği resmî fıkhî mezhep Câferîlik'tir. Ayrıca, İsmâ‘ilîğin Mustâ‘lî-Tâyyîb’îyye kolu tarafından da fıkhî meselelerde takip edilmekte olan mezheptir.

<span class="mw-page-title-main">Fatıma</span> İslam peygamberi Muhammedin küçük kızı

Fatıma bint Muhammed, Fatımatü'z-zehra, İslam peygamberi Muhammed'in kızı, Ali bin Ebu Talib'in eşi.

<span class="mw-page-title-main">Sünnilik</span> en yaygın İslam mezhebi

Ehl-i Sünnet ve'l-Cemâat, kısaca Ehl-i Sünnet ya da Sünnîlik, İslam dininin dünya üzerindeki iki büyük kolundan biri ve %77-80'lik bir oran ile en büyük mensubunun bulunduğu mezhepler grubudur. Zaman zaman Sünnî İslam veya Sünnî mezhebi ifadesi de kullanılır. Günümüzde Sünnîlik, kendi içerisinde günümüzde yaşayan iki akaid mezhebi, dört fıkıh mezhebini içermektedir.

Ehl-i beyt, "ev halkı" anlamına gelen ve İslam peygamberi Muhammed'in ev ahalisini tanımlamak için kullanılan İslâmî terim.

Hulûl, cisimleşme ya da enkarnasyon, yaygın olarak farklı dini inançlara göre Tanrı'nın beden alması, görünüş alanına çıkması veya evren ve insanla bütünleşmesi anlamlarından birine denk gelmektedir. Hint inançlarına göre Tanrı Vişnu değişik dönemlerde değişik insanların şekline girer ve insanlara yol gösterir. Ana akım Hristiyanlık inancına göre Tanrı'nın, Teslis'in ikinci hipostazı ve Tanrı'nın oğlu İsa'nın vücudu biçiminde beden alarak insan olduğuna inanılır. İslam'da ise bu inanç, Sünni ve İmami Şii İslam'ın tevhid inancıyla bağdaşmamakla beraber Ghulat-i Şîʿa'da mevcuttur.

Şiilik veya Şia, Muhammed'den sonra devlet yönetiminin Ali'ye ve onun soyundan gelenlere ait olduğu fikrini savunan; Ali ile birlikte onun soyundan gelen imamların günahsızlığına, yanılmazlığına ve bizzat Allah tarafından imam olarak seçildiklerine dair inanışların ortak adıdır. İslam dünyası içerisinde Müslüman nüfusun yüzde 10-15'lik kısmını oluşturur. Siyasi saiklerle ortaya çıkan bu ayrılık, zaman içinde fıkhi ve itikadi bir alt yapı kazanarak mezhepleşmiştir.

İslam mezhepleri, başlangıçta İlk dönemlerde Ali ile Muâviye b. Ebû Süfyân arasındaki savaş ve İslâm toplumundaki bölünme Ehl-i Sünnet, Şîa ve Hâricîler şeklinde ilk mezhepsel ayrışmayı beraberinde getirmiştir.

<span class="mw-page-title-main">İslam'da siyasi mezhepler</span>

İslam'da siyasi mezhepler, İslam tarihi boyunca, siyasi tartışmalar ve görüş farklılıkları sonucu ortaya çıkan mezheplerdir. İslam'da Sünnilik, Şiilik ve Haricilik olmak üzere üç ana mezhep vardır. Bu mezhepler de çeşitli açılarından kendi içinde alt mezheplere sahiptir. En önemlilerinden biri ve ilk olarak şekilleneni, halifelik tartışmaları sonucu ortaya çıkan Şia'dır. Haricîler ve Vahhâbîler de sayılabilir. İslâm dünyası içerisinde Sünniler %83'lük kısmı, Şiiler %15'lik kısmı ve Hariciler ise %2'lik kısmı oluşturmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Hasan el-Askerî</span> İsnâaşeriyye’nin on birinci imamı. Alinın torunlarından onuncu imâm Ali el-Hâdînın oğludur.

Hasan el-Askerî ;, İsnâaşeriyye Şiî İslam'ın on birinci İmamıdır. Ali'nin onuncu torunlarından İmam Ali el-Hâdî'nın oğludur.

Ehli Aba veya Ehli Kisa hadisi, İslam peygamberi Muhammed'in sırtında abası olduğu halde, abanın altına, Fatıma'yı, Ali bin Ebu Talib'i, Hasan'ı ve Hüseyin'i alması ve Ahzab Suresi'nin "Ey Ehli Beyt! Allah sizden günahı gidermek ve sizi tertemiz kılmak istiyor." mealindeki 33. ayetini okumasını anlatır. Ehl-i Aba olayı, Şiilikteki İmametin köklerinin dayandığı önemli olaylardandır.

Onikiciler ya da İsnâ'aşer'îyye, On İki İmam'a inanan Onikicilik mensuplarını tanımlamak için kullanılan tabir. On İki İmama inanmalarından dolayı (Onikicilik/On İki İmamcılık) olarak adlandırıldıkları da olur.

<span class="mw-page-title-main">Ali Sistani</span>

Ali Sistani ya da dinî adıyla Büyük Ayetullah Seyyid Ali el-Hüseyni el-Sistani (Arapça: السيد علي الحسيني السيستاني, Farsça:سید علی حسینی سیستانی), Irak'ta yaşayan en önemli Şii dini liderdir.

<span class="mw-page-title-main">Âmülî</span>

Haydar Amuli, İran kökenli Şii sufi, filozof ve mistik.

Safevî-Kızılbaş tarihi; Safevîler adlarını bir Sünnî olan Sultân’ûl-Halvetî Zahid Gilani’nin kızı “Bibi Fâtıma” ile evlenen ve böylece Gilani’nin vefâtından sonra da kendi adıyla anılan Safevî Tarikâtı kuran Safiyüddin Erdebilî’den almaktadır. Şeyh Cüneyd devrinde Şiîliğin “İmâmiye-i İsnâ‘aşer’îyye/Onikicilik” mezhebini resmen benimseyen Safevî’îyye Tarikâtı, Cüneyd’in torunu İsmâ‘il zamanında kurulan Safevî Devleti’nin de altyapısını oluşturdu.

Yedicilik ya da Arapça orijinal ismiyle Seb’îyye/İmâmet ; Bâtıniyye-İsmâiliyye itikadının İmâmet kuramını tanımlamakta kullanılan bir tâbir olup, İsmâiliyye mezhebinden olmayan diğer Şîa-Bâtıniyye itikatlar ile Hasan Sabbâh'ın "Haşîşiyye" itikadı için de geçerlidir. Irak kıt’asında fi’len Şîa-i Bâtıniyye’yi teşkilâtlandıran Meymûn el-Kaddâh’dan itibaren zamanımızdaki Hindistan Bâtınîleri’nin reisi ve Nizâriyye’nin mukaddes makâmının Sâhib-î Â’zamları olan Ağa Hanlar’a gelinceye kadar geçen on üç asırlık “Bâtıniyye” tarihini topyekün mütalaa etmedikçe bu önemli harekâtın ortaya çıkardığı mezhebe dâir hakikî bir fikir elde etmek mümkün değildir.

Tevessül ya da Vesile, Allah'a yakarmakta başkaları hesabına araya Allah'a yakın aracı ve şefaatçilerin konulması anlamına gelir. Kişi burada kendi şeyh ya da mürşidinin kendi günahlarının affı için şefaatçi olmasını dilemektedir. Allah'a her yakaracağı anda aşırı saygı beslediği mürşid, pir ya da şeyh'inin adını zikreder. Bu hadiseye Sünnilik, Şiilik ve Sufiliğin her birinde farklı şekillerde rastlanılabilmektedir.

Şiilik karşıtlığı, dini inançları, gelenekleri ve kültürel mirasları nedeniyle Şii Müslümanlara yönelik ön yargı, nefret, ayrımcılık veya şiddeti barındırır. Bu terim ilk olarak 2011 yılında Şia Hakları İzleme Komitesi tarafından tanımlanmış, ancak yıllardır gayri resmi araştırmalarda ve bilimsel makalelerde kullanılmıştır.

A‘yanü'ş-Şîa, şii âlimi Muhsin el-Emin tarafından yazılmış olan isnâaşeriyye imam, âlim ve ileri gelenleri meydana getirilen biyografik eseri. Arap diliyle yazılmış olan bu eser, şii alimler ve devletlerin şerhini ihtiva eden en kamil tezkire ve ansiklopedilerden biridir.