İçeriğe atla

Wellington House

Wellington House, Birinci Dünya Savaşı sırasında, savaştan önce Ulusal Sigorta Komisyonu'nun merkezi olan Buckingham Gate, Londra'daki Wellington House binasında faaliyet gösteren İngiliz Savaş Propaganda Bürosu'nun daha yaygın adıdır. Dışişleri Bakanlığı'nın gözetimi altında faaliyet gösteren Büro, başta Amerika Birleşik Devletleri olmak üzere (1917'ye kadar) müttefik ve tarafsız ülkeler de dahil olmak üzere esas olarak yabancı hedeflere yönelikti. Binanın kendisi şu anda yıkılmış olup eski yerinde şu anda bir apartman bloğu bulunmaktadır.

Tarihçe

Ağustos 1914'te, Almanya'nın bir propaganda ajansına sahip olduğunu öğrenilmesinin ardından, Hazine Şansölyesi David Lloyd George'a bir İngiliz Savaş Propaganda Bürosu kurma görevi verildi. Lloyd George, Ulusal Sigorta Komisyonu'nun başkanı olan yazar ve liberal milletvekili Charles Masterman'ı büronun başına atadı.

Charles Masterman

Büro propaganda kampanyasını 2 Eylül 1914'te Masterman'ın önde gelen 25 İngiliz yazarı savaş sırasında İngiltere'nin çıkarlarını desteklemenin en etkili yollarını tartışmak üzere Wellington House'a davet etmesiyle başladı. Katılımcılar arasında; William Archer, Hall Caine, Arthur Conan Doyle, Arnold Bennett, John Masefield, G. K. Chesterton, Henry Newbolt, John Galsworthy, Thomas Hardy, Gilbert Parker, G. M. Trevelyan ve H. G. Wells gibi isimler vardı.[1][2] Rudyard Kipling toplantıya davet edilmiş ancak katılamamıştır.

Katılan tüm yazarlar her şeyi gizli tutmayı kabul etti ve Savaş Propaganda Bürosu'nun faaliyetleri 1935 yılına kadar kamuoyuna açıklanmadı. Yazarlardan bazıları hükümetin bakış açısını destekleyecek broşürler ve kitaplar yazdı; bunlar Hodder & Stoughton, Methuen, Oxford University Press, John Murray, Macmillan ve Thomas Nelson gibi tanınmış yayıncılar tarafından basıldı ve yayınlandı. Savaş Propaganda Bürosu savaş sırasında 1.160'ın üzerinde broşür yayınladı.

Büro tarafından üretilen ilk önemli yayınlardan biri, 1915'in başlarında Committee on Alleged German Outrages (Bryce Raporu olarak bilinir) raporuydu. Bu yayın Alman ordusu tarafından Belçikalı sivillere karşı işlendiği iddia edilen ve gerçek "zulümleri" belgeliyordu. Hollandalı bir illüstratör olan Louis Raemaekers, yayında yer alan son derece duygusal çizimler yapmıştır.

Masterman'ın ilk projelerinden biri aylık dergi olarak yayınlanacak bir savaş tarihiydi. Derginin başına John Buchan'ı getirdi ve dergi Buchan'ın kendi yayıncıları Thomas Nelson tarafından yayınlandı. Nelson's History of the War'ın ilk sayısı Şubat 1915'te yayınlandı ve savaş boyunca düzenli olarak 23 sayı daha yayınlandı. Buchan'a Britanya Ordusu'na bağlı istihbarat teşkilatında teğmen rütbesi verildi ve eseri yazması için gerekli belgeler sağlandı. Buchan'ın Britanya'nın askeri liderleriyle olan yakın ilişkisi, savaşın yürütülme biçimine ilişkin herhangi bir eleştiri içermesini zorlaştırdığından, genel karargâh personeli bunu propaganda için avantajlı bir strateji olarak algıladı.

Ocak 1916'dan sonra büronun faaliyetleri Dışişleri Bakanlığı'na bağlandı. Mayıs 1916'da Masterman sanatçı Muirhead Bone'u işe aldı. Bone Fransa'ya gönderildi ve Ekim ayına kadar 150 çizim üretti. Bone İngiltere'ye döndükten sonra yerine Manchester Guardian için çalışan kayınbiraderi Francis Dodd getirildi. 1917 yılında Eric Kennington, William Orpen, Paul Nash, C. R. W. Nevinson ve William Rothenstein gibi başka sanatçıların da Fransa'ya gönderilmesi için düzenlemeler yapıldı. John Lavery iç cephenin resimlerini yapmak üzere işe alındı. Nash daha sonra büronun resmî konular üzerinde uyguladığı sıkı kontrolden şikayet ederek "Ben artık bir sanatçı değilim. Ben savaşan adamlardan, savaşın sonsuza kadar sürmesini isteyenlere söz getirecek bir sanatçıyım. Mesajım zayıf ve anlaşılmaz olacak, ancak acı bir gerçekliği olacak ve onların berbat ruhlarını yakabilir."

Şubat 1917'de hükûmet bir Enformasyon Dairesi kurdu. John Buchan yarbaylığa terfi ettirildi ve yıllık 1.000 Sterlin maaşla bu birimin başına getirildi. Masterman kitaplar, broşürler, fotoğraflar ve savaş sanatından sorumlu olmaya devam ederken, T. L. Gilmour telgraf iletişimi, radyo, gazeteler, dergiler ve sinemadan sorumluydu.

1918'in başlarında üst düzey bir hükûmet yetkilisinin propaganda sorumluluğunu üstlenmesi gerektiğine karar verildi ve 4 Mart'ta Daily Express gazetesinin sahibi Lord Beaverbrook Enformasyon Bakanı oldu. Masterman yayın direktörü, John Buchan ise istihbarat direkötü olarak onun altına yerleştirildi. The Times ve Daily Mail gazetelerinin sahibi Lord Northcliffe düşman ülkelere yönelik propagandadan sorumlu olurken, Daily Chronicle gazetesinin editörü Robert Donald da tarafsız ülkelere yönelik propagandanın başına getirildi. Şubat 1918'de yapılan açıklamanın ardından Lloyd George, Fleet Street'in önde gelen isimleri üzerinde kontrol sahibi olmak için bu yeni sistemi oluşturmakla suçlandı.

Ayrıca bakınız

Kaynakça

  1. ^ Milne, Nick (20 Ekim 2014). "1914 Authors' Manifesto Defending Britain's Involvement in WWI, Signed by H.G. Wells and Arthur Conan Doyle". Slate (İngilizce). ISSN 1091-2339. 27 Şubat 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Mayıs 2024. 
  2. ^ Buitenhuis, Peter (4 Mayıs 1976). Writers at War: Propaganda and Fiction in the Great War. University of Toronto Quarterly (İngilizce). 45. Toronto: University of Toronto Press. ss. 277-294. doi:10.3138/utq.45.4.277. 

Diğer okumalar

Dış bağlantılar

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">II. Dünya Savaşı</span> 1939-1945 yılları arasındaki küresel savaş

II. Dünya Savaşı, 1939'dan 1945'e kadar süren küresel savaştır. Savaşa dönemin büyük güçleri ve dünya ülkelerinin büyük çoğunluğu katıldı, Müttefikler ve Mihver olmak üzere iki karşıt askerî ittifak kuruldu. 30'dan fazla ülkeden gelen 100 milyondan fazla personelin doğrudan katıldığı bu topyekûn savaşta, savaşın büyük tarafları tüm ekonomik, endüstriyel ve bilimsel kapasitelerini savaş için seferber ettiler. 70 ila 85 milyon ölümle sonuçlanan II. Dünya Savaşı, insanlık tarihindeki en ölümcül savaştı ve savaş boyunca askerî personelden daha çok sivil kayıp verildi. Milyonlarca insan soykırımdan, planlanmış açlık ölümlerinden, katliamlardan ve hastalıklardan öldü. Tanklar, zırhlı araçlar, savaş uçakları, stratejik bombardımanlar, uçak gemileri, radar ve sonar, nükleer silahların geliştirilmesi ve roketler gibi birçok savaş teknolojisi savaşta önemli rol oynadı.

<span class="mw-page-title-main">Friedrich Engels</span> Alman filozof (1820–1895)

Friedrich Engels, Alman sosyalist, filozof, tarihçi ve siyaset bilimcidir. Aynı zamanda, iş insanı olan Engels'in babasının Salford, Birleşik Krallık, Prusya'nın Barmen şehrinde büyük tekstil fabrikaları vardı. Karl Marx ile birlikte Marksizm'in kurucusu sayılan Engels "ilk marksist" olarak tanımlanmıştır. 1845 yılında kendi gözlem ve araştırmalarına dayanan "1844 Yılında İngiltere'de İşçi Sınıfının Koşulları" isimli yapıtı yayınlanmıştır. Karl Marx'la beraber "Komünist Manifesto"'yu (1848) yazarak komünist kuramın geliştirilmesinde önemli bir rol oynamıştır. Sonrasında Karl Marx'a maddi destek sağlayarak "Das Kapital" için yaptığı araştırmalara yardımcı olan Engels, Karl Marx öldükten sonra onun önemli sayılan eserlerinden Das Kapital'in son iki cildini tamamlamıştır. Ayrıca daha sonra Artı-Değer Teorileri ve Kapital'in 4. cildi olarak Karl Kautsky tarafından basılan Marx'ın notlarını düzenlemiştir. 1884 yılında, Ailenin, Özel Mülkiyetin ve Devletin Kökeni isimli kitabı yayınlanmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Vladimir Mayakovski</span> Rus şair, oyun yazarı, film ve tiyatro aktörü

Vladimir Vladimiroviç Mayakovski, Rus şair, oyun yazarı, film ve tiyatro aktörü.

<span class="mw-page-title-main">Rachel Carson</span> Amerikalı biyolog

Rachel Louise Carson, yayımladığı Sessiz Bahar isimli kitabı ile dünyada çevresel hareketi başlatan Amerikalı ve DDT adlı bir böcek ilacının zararlı olduğunu kanıtlayan çevre dostu bir bilim insanı.

<span class="mw-page-title-main">Versay Barış Antlaşması</span> I. Dünya Savaşı sonunda İtilaf Devletleri ile Almanya arasında imzalanan barış antlaşması

Versay Barış Antlaşması, I. Dünya Savaşı sonunda İtilaf Devletleri ile Almanya arasında imzalanan barış antlaşmasıdır. 18 Ocak 1919'da başlayan Paris Barış Konferansı'nda müzakere edilmiş, 7 Mayıs 1919'da son metin Almanlara deklare edilmiş, 23 Haziran'da Alman Parlamentosu'nca kabul edilmiş ve 28 Haziran'da Paris'in Versay banliyösünde imzalanmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Joseph Goebbels</span> Alman siyasetçi

Dr. Paul Joseph Goebbels, 1933-1945 yılları arasında Halkı Aydınlatma ve Propaganda Bakanlığı yapmış Alman politikacı ve Nazi Almanyası'nın ikinci şansölyesi. Adolf Hitler'in en yakın arkadaşlarından biri ve en sadık yandaşıydı. Kendisi coşkulu ve enerjik hitabet yeteneği, topluluk önünde konuşma becerisi, sert anti-semitik görüşleri ve kitlesel propagandanın Büyük Yalan olarak bilinen tekniğini kullanmadaki ustalığıyla bilinirdi. Hitler'in intihar ettiği 30 Nisan 1945 tarihinden, kendisinin intihar ettiği 1 Mayıs 1945 tarihine kadar Almanya Şansölyesi olarak görev yapmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Karl Radek</span>

Karl Bernhardoviç Radek, Sovyet siyaset adamı ve gazetecidir. I. Dünya Savaşı öncesinde Polonya ve Almanya'daki sosyal demokratik eylemlerde ön plana çıkmış, 1917 Rus Devrimi sonrası ise önemli bir sosyalist liderdir.

Bu maddede; Rus sosyalist devrimci, Marksist-Leninist ideolojinin fikirsel önderi, Ekim Devrimi'nin lideri ve Sovyetler Birliği'nin kurucusu Vladimir Lenin'e ait kitap, yazı, konuşma, makale ve mektup gibi eserler ile kendi hakkında yazılmış kitaplar yer almaktadır. Sovyetler Birliği Komünist Partisi'nin öncüsü ve Rusya Sosyal Demokrat İşçi Partisi'nin (RSDİP) ilk lideridir. Lenin, dünyada eserleri yabancı dile en fazla tercüme edilen kişidir.

Mektebu'l Hidemat veya Türkçe karşılığıyla Hizmetler Bürosu, 1984 yılında Abdullah Azzam ve Usame bin Ladin tarafından, Afganistan'a askerî müdahalede bulunan Sovyetler Birliği'ne karşı mücadele veren mücahitlere destek amacıyla Arap dünyasından Afganistan'a para, silah ve gönüllü toplama amacıyla kurulan oluşum. Bu amaç doğrultusunda 1984 sonbaharından itibaren, daha çok Afganistan'daki Arap mücahitlerin yaptıklarını anlatan ve savaş hakkındaki gelişmeleri barındıran Cihad adlı Arapça bir dergi de yayınlamıştı. Mektebu'l Hidemat, Amerika Birleşik Devletleri'nin 30 şehrindeki şubeleri de dahil olmak üzere 35 ülkede büro açarak faaliyetlerini sürdürmüştü. 24 Kasım 1989'da Peşaver'de, cuma namazını kıldırmak camiye giderken kullandığı aracın, önceden kurulan patlayıcılar sebebiyle infilak etmesi sebebiyle Abdullah Azzam ve araçta bulunan iki oğlu öldü. Azzam'ın ölümü sonrasında Mektebu'l Hidemat dağılarak örgütün bazı üyeleri el-Kaide'ye katıldı ve örgüt, el-Kaide tarafından sindirildi.

<span class="mw-page-title-main">Ukrayna Halk Cumhuriyeti</span>

Ukrayna Halk Cumhuriyeti veya Ukrayna Ulusal Cumhuriyeti, günümüzdeki Ukrayna'nın atası olarak kabul edilen, Haziran 1917'de Rusya Cumhuriyeti'nin bir parçası olarak ilan edilen, ardından 25 Ocak 1918'de bağımsızlığını ilan eden devlet. 1921'de Ukrayna Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'ne dönüşmüş ve Sovyetler Birliği'nin kurucu üyesi olmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Agit treni</span>

Agit treni Rus İç Savaşı, Savaş komünizmi ve Yeni Ekonomi Politikası döneminde Bolşevik hükûmeti tarafından propaganda amaçlı lokomotif motoru ve özel tasarlanmış yardımcı donanımlar içeren trenlere, arabalara ve gemilere verilen isimdir. Parlak şekilde boyanmış olan bu trenler üzerinde, hükûmet şikayet ofisi, siyasi broşürler ve kitapçıklar, kütüphane kitapları ve taşınabilir bir film tiyatrosu vardı. Agit treni Sibirya, Rusya ve Ukrayna'daki raylarda yeni hükûmetin değerlerini ve programlarını yaymak için seferler yapmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Vyaçeslav Nikonov</span>

Vyaçeslav Alekseyevicç Nikonov, Rus siyaset bilimci ve politikacı. Jozef Stalin döneminde Sovyetler Birliği'nde dışişleri bakanlığı yapan Vyaçeslav Molotov'un torunu olan Nikonov, Rusya Devlet Duması'sında Birleşik Rusya partisinden milletvekilidir. Amerika Birleşik Devletleri tarihi ile ilgili çeşitli çalışmaları bulunmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Cambridge University Press</span> Cambridge Üniversitesinin yayıncılık işi

Cambridge University Press, Cambridge Üniversitesi'ne bağlı faaliyet gösteren Cambridge, Birleşik Krallık merkezli yayınevidir. Kral VIII. Henry tarafından 1534'te kurulmuştur. Dünyanın ilk kurulan yayınevi ve Oxford University Press'in ardından en büyük ikinci yayınevi konumundadır.

<span class="mw-page-title-main">Elli Pappa</span>

Elli Pappa veya Elli Ioannidis, Yunan yazar, gazeteci ve aktivist. Dido Sotiriyu'nun kız kardeşidir. Yunanistan Komünist Partisi üyesi olan Pappa, Yunan Direnişi yıllarında Rizospastis gazetesinde çalıştı ve Aralık 1950'de tutuklanıncaya kadar Yunan İç Savaşı sırasında ve sonrasında makaleler yazmaya devam etti.

<span class="mw-page-title-main">Symon Petlyura</span> Ukraynalı askeri lider (1879-1926)

Symon Vasylyovych Petliura Symon Petliura aynı zamanda Simon Petlura olarak bilinir, Symon Petlura, veya Symon Petlyura. (Ukraynaca:Си́мон Васи́льович Петлю́ра); Ukraynalı bir politikacı ve gazeteciydi. 1918-1921 yıllarında Ukrayna'nın kısa süreli egemenliği sırasında Ukrayna Ordusu Yüksek Komutanı ve Ukrayna Halk Cumhuriyeti Başkanıydı. 1917'de Rusya İmparatorluğu'nun yıkılmasından sonra Ukrayna Bağımsızlık Savaşına öncülük etti.

<span class="mw-page-title-main">Temmuz Krizi</span>

Temmuz Krizi, 1914 yazında Avrupa'nın büyük güçleri arasında I. Dünya Savaşı'nın nihai nedeni olan, birbiriyle ilişkili bir dizi diplomatik ve askeri tırmanıştı. Kriz, 28 Haziran 1914'te Bosnalı Sırp Gavrilo Princip'in Avusturya-Macaristan tahtının varisi olan Arşidük Franz Ferdinand suikast sonucu ölümüyle başladı. Karmaşık bir ittifaklar ağı, birçok liderin savaşın kendi çıkarları doğrultusunda olduğuna veya genel bir savaşın olmayacağına dair yanlış hesaplamalarıyla birleştiğinde, Ağustos 1914'ün başlarında hemen hemen her büyük Avrupa ülkesi arasında genel bir düşmanlık patlak vermesine neden oldu; Mayıs 1915'e kadar neredeyse her büyük Avrupa ülkesi dahil oldu.

<span class="mw-page-title-main">Vahşet propagandası</span>

Vahşet propagandası, bir düşman tarafından işlenen suçlar hakkında bazen gerçek olabilen, ancak çoğu zaman kasıtlı olarak uydurma veya abartma içeren bilgilerin yayılmasıdır. Bu tür propaganda fotoğraflar, videolar, illüstrasyonlar, röportajlar ve diğer bilgi sunumu veya raporlama biçimleri kullanılarak yapılabilir.

<span class="mw-page-title-main">Arap Bürosu</span> Birinci Dünya Savaşı sırasında 1916 yılında kurulan Kahiredeki İngiliz İstihbarat Dairesi.

Arap Bürosu, Birinci Dünya Savaşı sırasında 1916'da kurulan ve 1920'de kapatılan Kahire İstihbarat Dairesi'nin bir departmanıydı ve amacı Orta Doğu'daki Arap bölgeleri hakkında propaganda ve istihbarat toplamak ve yaymaktı.

<i>Blue Book</i> Arnold J. Toynbee tarafından kaleme alınan kitap.

Blue Book, Mavi Kitap veya tam adı ile The Treatment of Armenians in the Ottoman Empire 1915-1916, Savaş Propaganda Bürosu'nun isteği üzerine James Bryce ve Arnold J. Toynbee hazırlanan kitaptır. Kitap günümüzde akademisyenler tarafından bir savaş propagandası olarak görülüyor, bazı araştırmacılar iseBritanya hükûmetinin Türkleri stereotipleştirip "katil, barbar" olarak etiketlemesine ve özellikle Savaş Propaganda Bürosu'nun Türk karşıtlığına dikkat çekiyor.

<span class="mw-page-title-main">Bryce Raporu</span>

Committee on Alleged German Outrages veya James Bryce'a atfen Byrce Raporu, I. Dünya Savaşı sırasında Almanya'nın savaş suçlarını araştırmak ve raporlamak amacıyla kurulan bir İngiliz komitesidir. 1914 yılında Belçika ve Fransa'da Alman askerlerinin işlediği iddia edilen vahşetleri belgelemek için oluşturulmuştur. Komite, özellikle Belçika'daki Alman işgali sırasında sivil halka yönelik iddia edilen şiddet olaylarını incelemiştir. Komitenin 1915 yılında yayımladığı rapor, Almanya'nın savaş suçlarını detaylandırarak uluslararası kamuoyunu bilgilendirmiş ve Almanya'ya karşı duyulan düşmanlığı artırmıştır. Raporun içeriği ve objektifliği hakkında yıllar içinde çeşitli tartışmalar yaşanmıştır. Ayrıca rapor, Savaş Propaganda Bürosunun ilk önemli yayınlarından biridir. Raporun 320 sayfalık ekinde yayınlanan görgü tanıklarının ifadeleri, hiçbir kanıt bulunmayan sakatlama ve tecavüzlere ilişkin sansasyonel anlatımlar içeriyordu. Bu uydurma zulümler rapora leke sürmüş ve onu sık sık atıfta bulunulan bir propaganda ve psikolojik savaş örneği haline getirmiştir.