İçeriğe atla

Wanda Leopold

Wanda Leopold
Wanda Leopold
DoğumWanda Jadwiga Iwanowska
13 Ekim 1920(1920-10-13)
Varşova
Ölüm08 Ekim 1977 (56 yaşında)
Gdańsk Polonya
MilliyetPolonyalı
MeslekYazar ve Doktor
EvlilikStanislaw Leopold, Kajetan Sosnowski
Çocuk(lar)Joan (d. 1943 - ö. 1945), Honorata (d. 1950), Martin (d. 1952)

Wanda Leopold (13 Ekim 1920 - 8 Ekim 1977), Polonyalı bir yazar ve tıp doktoru.[1]

Polonya kültürü, edebiyatı ve dili konusunda döneminin en uzman kişileri arasında yer alıyordu.[2] Kitabı, "O literaturze Czarnej Afryki" (Kara Afrika Edebiyatı Üzerine),[3] hem İngilizce hem de Fransızca'ya çevrildi. İlk eleştirel makalelerinden bazıları Nijeryalı yazarlar Chinua Achebe, Cyprian Ekwensi ve Wole Soyinka üzerineydi.[4]

Hayatı

Wanda Leopold, eski Litvanya Dışişleri Bakanı Jerzy Iwanowski'nin kızı olarak 1920'de doğdu.[5][6] 1938'de liseden mezun oldu ve 1938-1939'da Varşova Üniversitesi'nde hukuk okudu. Üniversitede Lehçe üzerine okumalar gerçekleştirdi.

Leopold, Polonya Bilimler Akademisi'ndeki Çağdaş Afrika'nın Sosyal ve Kültürel Sorunları Merkezi'ndeki araştırma ekibinin bir üyesiydi.[7] Batı Afrika'ya (özellikle Nijerya) odaklanarak araştırmalar gerçekleştirerek İngilizce makaleler yazdı.[8] İlk eleştirel makaleleri Chinua Achebe, Cyprian Ekwensi ve Wole Soyinka'ya odaklandı.[9]

Kocasını ve kızını kaybettikten sonra Torun'daki Baltık Enstitüsü'nde çalışmaya başladı.[10] Daha sonra Varşova'ya döndü ve 1946-1948 yılları arasında Breslau Üniversitesi'nde Polonya filolojisinde asistanlık yaptı.[10] "Forge" ve "New Culture" dergilerinde edebiyat eleştirileri yayımladı ve çocuklar için birçok eser yazdı. 1953'te Polonya Yazarlar Birliği'ne katıldı.

Başlıca Eserleri

  • O literaturze Czarnej Afryki ("Kara Afrika edebiyatı üzerine")[11]
  • Antologia poezji afrykańskiej ("Afrika Şiiri Antolojisi")[12]
  • Myślę, że jestem. . . O Stanisławie Jerzym Lecu[13]
  • Jezyk i literatura Afryki Wschodniej ("Doğu Afrika Dili ve Edebiyatı")[1]

Kaynakça

  1. ^ a b European-language Writing in Sub-Saharan Africa: 1 (İngilizce). John Benjamins Publishing. 1 Ocak 1986. ISBN 978-9630538329. 26 Mayıs 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Mayıs 2022. 
  2. ^ My Shadow in Dachau: Poems by Victims and Survivors of the Concentration Camp (İngilizce). Boydell & Brewer. 1 Ocak 2014. ISBN 9781571139078. 26 Mayıs 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Mayıs 2022. 
  3. ^ "Front Matter". Research in African Literatures. 5 (2). 1 Ocak 1974. 
  4. ^ Wole Soyinka: A Bibliography of Primary and Secondary Sources (İngilizce). 1 Ocak 1986. s. 27. ISBN 9780313239373. wanda leopold africa. 
  5. ^ "Muzeum Powstania Warszawskiego". 26 Aralık 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Mart 2017. 
  6. ^ "Wanda Jadwiga "Joanna" Iwanowska h. Rogala (odm.)". Sejm-Wielki.pl. 25 Ağustos 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Mart 2017. 
  7. ^ Zaborski (1974). "Reviewed work: O Literaturze Czarnej Afryki [On the Literature of Black Africa], Wanda Leopold". Research in African Literatures (İngilizce). 5 (2): 273-274. 
  8. ^ Andrzejewski (1 Ocak 1976). "Review of Antologia Poezji Afrykańskiej". Africa: Journal of the International African Institute. 46 (1): 107-108. doi:10.2307/1159107. 
  9. ^ Wole Soyinka: A Bibliography of Primary and Secondary Sources (İngilizce). Greenwood Publishing Group. 1 Ocak 1986. s. 27. ISBN 9780313239373. wanda leopold africa.  Yazar |ad1= eksik |soyadı1= (yardım)Gibbs, James (1986-01-01). Wole Soyinka: A Bibliography of Primary and Secondary Sources. Greenwood Publishing Group. p. 27. ISBN 9780313239373. wanda leopold africa.
  10. ^ a b Postal Indiscretions: The Correspondence of Tadeusz Borowski (İngilizce). Northwestern University Press. 6 Haziran 2007. ISBN 9780810122031. 26 Mayıs 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Mayıs 2022. 
  11. ^ "Leopold Wanda - O literaturze Czarnej Afryki - Tezeusz". tezeusz.pl. 22 Mart 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Mart 2017. 
  12. ^ "Antologia poezji afrykańskiej". Lubimyczytać.pl. 23 Mart 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Mart 2017. 
  13. ^ Myślę, że jestem ... O Stanisławie Jerzym Lecu. Opracowała Wanda Leopold (İngilizce). Wydawnictwo Literackie. 1 Ocak 1974. 26 Mayıs 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Mayıs 2022. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Afrika</span> kıta

Afrika, yüzölçümü ve nüfus yoğunluğu açısından dünyanın en büyük ikinci kıtasıdır. Kendisine bitişik kabul edilen adalar ile birlikte 30,8 milyon km²'lik alanı ile dünya yüzölçümünün %6'sını ve dünya üzerindeki toprakların %24,4'ünü kapsar. 1 milyar kişilik nüfusuyla dünya nüfusunun %15'ini barındırır. Afrika, kuzeyde Akdeniz, güneyde Hint Okyanusu, batıda Atlas Okyanusu, doğuda Sina Yarımadası, Kızıldeniz ve Süveyş Kanalı ile çevrelenmiştir. Madagaskar'ı ve çeşitli takımadaları bünyesinde barındırır. Kıtada 54 adet diplomatik olarak tanınmış bağımsız devlet, dokuz bölge ve 3 adet de sınırlı tanınmış devlet bulunur.

<span class="mw-page-title-main">Toni Morrison</span> Amerikalı romancı (1931 – 2019)

Toni Morrison, Amerikalı Nobel ödüllü yazar.

<span class="mw-page-title-main">Cape Town</span> Güney Afrika Cumhuriyetinin yasama başkenti

Cape Town, Güney Afrika'daki en eski şehirdir. Halk dilinde "Anne Şehir" olarak anılmaktadır. Güney Afrika'nın yasama başkentidir ve Batı Kap eyaletinin en büyük kentidir. Şehir, Cape Town Şehri adlı Metropoliten alan'ın sadece bir parçasını oluşturur.

<span class="mw-page-title-main">Kraków</span>

Kraków, Polonya'nın en eski ve en büyük üç şehrinden biridir. 2019 yılı itibarıyla şehirde 779.000 kişi yaşamaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Afroamerikalılar</span> Amerika Birleşik Devletlerinde Afrika kökenli ırksal veya etnik grup

Afroamerikalılar veya Siyahi Amerikalılar olarak da bilinen Afrikalı Amerikalılar, Afrika'nın Siyah ırk gruplarından herhangi birinden kısmen veya tamamen gelen Amerikalılardan oluşan etnik bir gruptur. Afrikalı Amerikalılar, Beyaz Amerikalılar ile Hispanik ve Latino Amerikalılardan sonra ABD'deki en büyük üçüncü ırksal veya etnik grubu oluşturmaktadır. "Afroamerikalı" terimi genellikle Amerika Birleşik Devletleri'nde köleleştirilen Afrikalıların torunlarını ifade eder.

<span class="mw-page-title-main">Kalp yetmezliği</span> kalbin karıncıktaki kanı damarlara yeteri kadar gönderememesi sonucu oluşan rahatsızlık

Kalp yetmezliği, kalbin sağ, sol veya her iki karıncığının içindeki kanı, her vuruşunda damarlara yeterli miktarda gönderememesi sonucu oluşur.

<span class="mw-page-title-main">Wole Soyinka</span>

Akinwande Oluwole Soyinka, Nijeryalı yazardır. 1986'da "Geniş bir kültürel bakış açısı ve şairane bir sezi üslubu ile sunduğu hayatının tiyatrosu için" Nobel Edebiyat Ödülü'nü aldı. Bu ödüle layık görülen ilk Afrikalı yazar oldu. Nijerya'da, Gana'da, Birleşik Krallık'ta ve Amerika Birleşik Devletleri'nde ders verdi. Trajedi ve komedi, şiir, roman ve otobiyografik metinler yazdı. Eserlerinde Afrika ile Avrupa değerlerinden etkilenen bir burjuvazi arasında, Afrika toplumunun izlenimini serimler. 1997 yılında, kurucularından biri olduğu Uluslararası Yazarlar Parlamentosu'nun başkanı oldu. Günümüzde kendini, tehdit altındaki yazarlar için tüm dünyada barınak sağlamaya adamıştır.

<span class="mw-page-title-main">Ngũgĩ wa Thiong'o</span> Kenyalı yazar

Ngũgĩ wa Thiong'o İngilizce ve son zamanlarda Gĩkũyũ dilinde eserler veren Kenyalı yazar. Sanatçının çalışmaları arasında romanlar, oyunlar, kısa öyküler, denemeler, eleştiriler ve çocuk öyküleri yer almaktadır. Sanatçı, Gikuyu dilindeki Mutiiri adlı gazetenin kurucusu ve editörüdür. Bunun yanında Kenya'da kaldığı hapishaneden 1977'de çıktıktan sonra sürgüne yollandı. Gittiği Amerika Birleşik Devletleri'ndeki Yale Üniversitesi'nde öğretim görevlisi olarak çalıştı. Daha sonraları ise New York Üniversitesi'nde de aynı görevde çalıştı. Öyle ki bir süre sonra bu üniversitede karşılaştırmalı edebiyat ve performans çalışmaları dalında profesörlük düzeyine yükseldi.

<span class="mw-page-title-main">Fela Kuti</span> Nijeryalı müzisyen ve aktivist

Fela Anikulapo Kuti ya da kısaca Fela, Nijeryalı müzisyen, albüm yapımcısı, insan hakları savunucusudur.

<span class="mw-page-title-main">Chimamanda Ngozi Adichie</span> Nijeryalı yazar

Chimamanda Ngozi Adichie, Nijeryalı yazar.

<span class="mw-page-title-main">Julia Hartwig</span>

Julia Hartwig, Polonyalı yazar, şair ve çevirmendir. Polonya'nın en önemli kadın şairlerinden biri olarak değerlendirildi.

<span class="mw-page-title-main">Uluslararası Kongo Birliği</span>

Uluslararası Kongo Birliği ya da Uluslararası Kongo Derneği, 17 Kasım 1879'da Kongo'daki çıkarlarını daha çok artırmak isteyen Belçika Kralı II. Leopold tarafından kurulmuş bir dernektir. Belçika hükûmetine Kongo Araştırma Komitesi'nin yerini aldı, Kongo'nun keşfi için oluşturulan Uluslararası Afrika Birliği kuruluşunun bir parçasıydı. Uluslararası Kongo Derneğinin hedefleri Kongo Havzasının kontrolünü sağlamak ve ekonomik kaynaklarını ele geçirmekti. Berlin Konferansı, Birliği kontrol ettiği bölgeler üzerinde egemen olarak kabul etti ve 1 Ağustos 1885'te, yani Berlin Konferansı'nın bitirilmesinden dört buçuk ay sonra, Bölgede Kongo Bağımsız Devleti adında yeni bir devlet kuruldu. Birliğin kurucusu II. Léopold yeni devletin kralı ilan edildi. Böylece, Birlik işlevini kaybetti.

<span class="mw-page-title-main">Donatizm</span>

Donatizm MS 4. yüzyıldan 6. yüzyıla kadar Kartaca Kilisesi'nde bölünmeye yol açan, ana akım Hristiyanlıktan ayrılan bir Hristiyan mezhebidir.

<span class="mw-page-title-main">Afrika'da kölelik</span>

Kölelik tarihsel olarak Afrika'da yaygındı ve Modern Afrika'da kölelik hala bazı Afrika ülkelerinde devam etmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Afrika yüzyılı</span> Afrika inancı

Afrika yüzyılı, 21. yüzyılın Afrika'ya barış, refah ve kültürel canlanma getireceğine dair inanç veya umuttur. Bir Afrika yüzyılından söz edenler arasında Güney Afrikalı politikacılar Thabo Mbeki ve Nkosazana Dlamini-Zuma, Chevron CEO'su David J. O'Reilly, ABD Hazine Bakanı Paul O'Neill ve ünlü kampanyacı Bono vardır. İsim, aynı zamanda 1999'da kurulan African Century Journal isimli radikal bir politika dergisine de ilham vermiştir.

<span class="mw-page-title-main">Abdulrazak Gurnah</span> Zanzibar doğumlu Tanzanyalı yazar

Abdulrazak Gurnah, Zanzibar doğumlu Tanzanyalı yazar ve edebiyatçı. Gurnah, "kültürler ve kıtalar arasındaki körfezde sömürgeciliğin etkilerine ve mültecinin kaderine nüfuz etmesinden" dolayı 2021 Nobel Edebiyat Ödülü'ne layık görüldü. Gurnah, 1986'da Wole Soyinka'dan bu yana Nobel Edebiyat Ödülü'nü kazanan ilk siyah Afrikalı yazar oldu.

John Abraham Godson Nijeryalı kökenli bir Polonyalı politikacı, akademisyen ve eski bir Karizmatik hareket papazıdır. 2010-2015 yılları arasında Sejm Üyesi ve Polonya Halk Partisi (PSL) üyesi olarak görev yaptı.

<span class="mw-page-title-main">Modern insanın yakın zamanlı Afrika kökeni</span>

Paleoantropolojide, "Afrika'dan Çıkış" teorisi, yeni tek köken hipotezi, yer değiştirme hipotezi veya yakın zamanlı Afrika kökeni modeli olarak da adlandırılan modern insanın yakın zamanlı Afrika kökeni, anatomik olarak modern insanların, coğrafi kökeni ve ilk göçlerinin bilim dünyasında yaygın kabul gören modelidir. Homo erectus ve daha sonra da Homo neanderthalensis'in, kısaca homininlerin Afrika dışına ilk yayılışlarının izini süren bir modeldir.

<span class="mw-page-title-main">Mbunda Krallığı</span>

Mbunda Krallığı, günümüzdeki Angola'nın güneydoğusunda, Orta Afrika'nın batısında 1500-1917 yılları arasında var olan bir Afrika krallığıydı. En geniş topraklara sahip olduğu dönemde sınırları Moxico'nun merkezindeki Mithimoyi'den güneydoğudaki Namibya sınırındaki Cuando Cubango Eyaletine kadar uzanıyordu. Krallık, Kral Mwene wa Chiundi tarafından yönetiliyordu.

Afrika'da medya telekomünikasyon alanındaki, özellikle de cep telefonu ve internet alanındaki gelişmeler sayesinde hızla büyümektedir. Gazete haberciliğinde birçok Afrikalı uluslararası medya ödülleri kazanmıştır. Hem düzyazı hem de şiir yazma alanında da birçok ödül Afrikalılar tarafından kazanılmıştır ve Afrika artık Nijerya'dan Profesör Wole Soyinka gibi bir Nobel Edebiyat Ödülü sahibidir.