İçeriğe atla

Vâkıf Şiir Günleri

Vâkıf Şiir Günleri - Haydar Aliyev Vakfı tarafından düzenlenen Molla Penah Vâkıf müze-türbe kompleksi dahil Şuşa'nın çeşitli tarihi ve kültürel mekanlarında ve ayrıca Nateva'nın evinin önünde, Azerbaycan Milli Halı Müzesi Şuşa şubesinde düzenlenen bir etkinlik Müze'dir.

Molla Panah Vâkıf Türbesi

Tarihçe

Şuşa, Molla Panah Vâkıf için çok önemliydi. Kazak'ta doğmuş olmasına rağmen Şuşa'da meşhur olmuş ve buraya defnedilmiştir. Vâkıf'in Şuşa'da yaşadığı dönemde bile şehir Azerbaycan'ın kültür merkezi sayılıyordu. Vâkıf Şiir Günleri'nin başlatılması ve bu etkinliğin geleneksel niteliği Azerbaycan Cumhurbaşkanı Haydar Aliyev'in ismiyle bağlantılıdır. Haydar Aliyev 1967 yılında Şuşa'dayken Vâkıf'in mezarını ziyaret etmek isteyip bulamadıktan sonra talimatıyla mezar bulunmuş ve 1980-81 yıllarında Haydar Aliyev'in talimatıyla Vâkıf'in mezarı üzerine bir anıt ve türbe inşa edilmiştir.[1]

Molla Panah Vâkıf Türbesi

Külliye, Şuşa şehrinin Çıdır ovasına yakın bölgede inşa edilmiştir. 14 Ocak 1982'de Haydar Aliyev'in katılımıyla Molla Penah Vâkıf'in türbesinin açılış töreni yapıldı. Bu ziyaret çerçevesinde Haydar Aliyev, Vâkıf Şiir Günleri'nin düzenlenmesine ilişkin talimat verdi. Bu tarihten 1991 yılına kadar modern Azerbaycan edebiyatı tarihinde benzersizliğiyle öne çıkan Vâkıf Şiir Günleri, her yıl şairin memleketi Gazah'ta başlıyor ve Şuşa'nın gizemli Çıdır ovasında sona eriyordu. Külliyede Molla Penah Vâkıf Şuşa'nın hayatını yansıtan döneme ait 80'e yakın eser sergilendi. Yetenekli sanatçılar Şuşa'da toplandı. Şuşa'da bu tarih milli kültür ve sanat bayramı haline gelmiştir. Böylece Haydar Aliyev, Vâkıf Şiir Günlerinin her yıl düzenlenmesi talimatını verdi. O tarihten bu yana her yıl Ağustos ayında Vâkıf Şiir Günleri düzenleniyor. Etkinliğin programında şiir gecelerinin yanı sıra konserler de yer aldı ve Vâkıf Şiir Günleri'nin düzenlenmesi bir gelenek haline geldi. Şairin memleketi her yıl Ağustos ayında Gazah'tan başlayıp Şuşa'da sona eriyordu. Vakıf Şiir Günleri Şuşa'nın Ermeniler tarafından işgaline kadar devam etti. 1992 yılında Ermeniler Şuşa'daki Molla Penah Vâkıf'in türbesini yıktılar.[2]

Azerbaycan Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı İlham Aliyev ve eşi Mehriban Aliyeva Şuşa'da Vakıf Şiir Günleri açılışına katıldı

Azerbaycan Ordusu'nun zaferinden sonra, 39 yıl önce türbenin açıldığı gün - 14 Ocak'ta Şuşa şehrine ziyareti sırasında türbeyi ziyaret eden ülkenin başkanı İlham Aliyev onarımına başladı. ve burada yeniden imar çalışmaları yapılmaya başladı. 29 Ağustos'ta Şuşa'da Azerbaycan'ın büyük şairi ve halk adamı Molla Panah Vâkıf'in müze -türbe kompleksi onarım, restorasyon ve imar çalışmalarının ardından açıldı. Açılış törenine Cumhurbaşkanı İlham Aliyev ve First Lady Mehriban Aliyeva katıldı. Aynı gün Şuşa şehrinde Molla Penah Vâkıf'in büstünün açılışı yapıldı. Molla Panah Vâkıf'in 1957 yılında yapılan bronz büstü, 1958 yılında Cıdır ovası yakınına mezar taşı olarak yerleştirildikten sonra 1976 yılında şairin Şuşa'daki evinin civarına taşınmıştır. 1982 yılında Vâkıf'in türbesi açılmadan önce büst ve çevresi onarılmış, anıtın kaidesi değiştirilmiştir. Ülke başkanının talimatlarına göre anıt, yazarı Onurlu sanatçı Hayat Abdullayeva'nın ilk eskiz projesine dayanarak bu yıl yeniden inşa edildi. Haydar Aliyev Vakfı'nın desteğiyle bronz büst orijinal yerine iade edilerek Molla Penah Vâkıf'in Şuşa'daki evinin yakınına yerleştirildi. Azerbaycan Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Başkomutan İlham Aliyev önderliğinde kahraman Ordumuzun kazandığı zafer sonucunda Vâkıf Şiir Günleri yeniden Şuşa'da düzenlenmeye başladı. Vâkıf Şiir Günleri kapsamında, Haydar Aliyev Vakfı tarafından restore edilen Molla Penah Vâkıf'in müze-türbe kompleksi, Nateva'nın evi, Azerbaycan Ulusal Halı Müzesi, Kharibulbul ve Karabağ otelleri Şuşa şubesi önü başta olmak üzere Şuşa'nın çeşitli tarihi ve kültürel mekanlarında etkinlikler düzenlenmektedir.[3]

Ayrıca bakınız

Kaynakça

  1. ^ İki Sahil qəzeti. "Böyük Qayıdışımızın daha bir təntənəsi - Vaqif poeziya günləri" (Azerice). 2 Nisan 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  2. ^ "Kafkasya'nın Kültür Merkezi Şuşa, Eski Günlerine Dönüyor". TRT Haber. 13 Ekim 2022. 3 Nisan 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Nisan 2024. 
  3. ^ 525-ci qəzet. "38 il öncəki 29 iyul günü Şuşada: 29 İYUL 1982-Cİ İL: ŞUŞADA VAQİF POEZİYA GÜNLƏ" (Azerice). 2 Nisan 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. 

Dış bağlantılar

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Azerbaycan edebiyatı</span>

Azerbaycan edebiyatı Azerbaycan dilinde yazılan edebiyatı veya Azerbaycanlı yazarların, şairlerin veya Azerbaycanlı muhacirlerin yazdığı edebiyatı ifade eder.

<span class="mw-page-title-main">Füzuli</span> Azerbaycanda şehir

Füzuli, Azerbaycan Cumhuriyeti'nde bir şehirdir. Füzuli Rayonu'nun idarî merkezidir. 1993'te Ermenistan Silahlı Kuvvetleri tarafından işgal edilmiş ve Varanda (Վարանդա) adı konulmuştur. Daha sonra 2020 yılında İkinci Karabağ Savaşı ile yine Azerbaycan kontrolüne geçmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Muğam</span>

Muğam,, esas Azerbaycan müziğidir. Tasnif ve âşık ile tezat oluşturur. Muğam sözü, Arapçadaki makam sözünden türemiştir. Tahminen 14. yüzyıla kadar yakın doğu ülkelerinin ortak müziği olmuş ama daha sonra ortaya çıkan siyasi-iktisadi değişikliklerden dolayı parçalara ayrılmıştır. Klasik doğu muğamı aslen 12 tür ve 6 koldan oluşmaktadır. Asli muğamlar: Uşşak, Neva, Buselik, Rast, Irak, İsfahan, Zirefkand, Büzürk, Zengüle, Rehavi, Hüseyni ve Hicaz; kolları ise, Şahnaz, Selmek, Maya, Nevruz, Kerdaniye ve Güvaşt'tan oluşmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Azerbaycan Edebiyatı Müzesi</span>

Nizami Gencevi onuruna Azerbaycan Edebiyatı Müzesi, Bakü'de 12. yüzyıl şairi Nizami Gencevi'nin 800'üncü doğum yıldönümü münasebetiyle 1939 yılında kurulan, 1945'te ziyarete açılan edebiyat müzesidir.

<span class="mw-page-title-main">Lefkoşa Mevlevihanesi</span> Kuzey Lefkoşada yer alan bir müze

Lefkoşa Mevlevihanesi veya Mevlevi Tekkesi, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nin başkenti Kuzey Lefkoşa'da 1593 yılında Kıbrıs fatihlerinden Arap Ahmet Paşa tarafından kurulan mevlevihanedir. Semahane ve türbe kısmı günümüze kadar gelebilmiştir ve Mevlevi-Tekke Kültürü müzesi olarak kullanılmaktadır. Girne Kapısı yakınlarındaki Mevlevihane, Kıbrıs'ın Osmanlı döneminde en önemli yapılarından birisidir. Tarihi boyunca gemi ile hacca gidenlerin uğrak yeri olan mevlevihane, yetiştirdiği insanlar ve verdiği hizmetlerle Kıbrıs Türk tarihinin önemli kurumlardan birisi olmuştur. Dânişî ve İlmî mahlaslarıyla şiirleri olan Dânişî Ali Dede, Siyahi Mustafa Dede, Hızır Handi Dede, Siyahi Mustafa Dede'nin oğlu Arif Dede, Sadri Dede, Danişi Ali Dede'nin oğlu Muhammed Mukim Dede, Talib Dede, Nesib Dede, Müneccimbaşı Ahmed Dede, Derviş Lebib Lefkoşa Mevlevihanesi'nde yetişmiş şairler arasındadır. 17. yüzyılda bina bakımsızlıktan harap olunca Rumeli Beylerbeyi Ferhad Paşa Mevlevihane'yi yeniden inşa ettirmiş ve tekke kendi adıyla anılmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Vagif Anıt mezarı</span>

Vagif Anıt mezarı, Karabağ Hanlığı veziri olan ünlü şair ve ünlü devlet adamı ve diplomat Molla Penah Vâkıf'in onuruna inşa edildi. Şuşa şehrinde bulunmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Mirvarid Dilbazi</span>

Mirvarid Dilbazi, Sovyet Azerisi komünist şair.

<span class="mw-page-title-main">Molla Veli Vidadî</span>

Molla Veli Vidadî, Azeri şair ve din adamı.

<span class="mw-page-title-main">Molla Penah Vâkıf</span> XVIII. yyde yaşamış Azeri şair, devlet adamı

Molla Penah Vâkıf, Azeri şair, Karabağ Hanlığı başveziri.

İbrahim Halil Han, Karabağ Hanlığı hanı. Azerbaycan Türk'ü Cevanşir ailesinden Penah Ali Han'ın oğludur.

<span class="mw-page-title-main">Şuşa Muharebesi (2020)</span>

Şuşa Muharebesi veya Azerbaycanlılar tarafından dile getirildiği şekilde Şuşa'nın Kurtuluşu, 4-7 Ekim 2020 tarihleri arasında de jure Azerbaycan'ın Şuşa rayonunun parçası olan ancak de facto olarak artık Azerbaycana ait olan Şuşa şehrinde gerçekleşen muharebe.

Zaur Cavanşir (Mammadov) ; Azerbaycan Silahlı Kuvvetlerinin Tümgenerali, 2020 Karabağ Savaşının komutanlarından biri, "Vatan Savaşı Kahramanı".

<span class="mw-page-title-main">Azerbaycan-Estonya ilişkileri</span>

Azerbaycan-Estonya ilişkileri, Azerbaycan ile Estonya arasındaki dış ilişkilerle ilgilidir. Her iki ülke de geçmişte Rusya İmparatorluğu ve Sovyetler Birliği'nin bir parçası idiler. Azerbaycan'ın Tallinn'de büyükelçiliği vardır. Estonya, Ankara'daki büyükelçiliği aracılığıyla Azerbaycan'da temsil edilmektedir. Her iki ülke de Avrupa Konseyi ve Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı'nın (AGİT) tam üyesidir. Azerbaycan, Gürcistan ve Ermenistan ile birlikte Estonya'nın Güney Kafkasya'daki müttefikidir. Estonya'da yaklaşık 2.500 Azerbaycanlı yaşamaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Harıbülbül Müzik Festivali</span>

Harıbülbül Müzik Festivali, 1989-1991 yılları ve 2020 yılında Karabağ Savaşının sona ermesiyle Azerbaycan'nın Şuşa ilinde düzenlenen müzik festivalidir. 1989-1991 yıllarında Azerbaycan SSC Kültür Bakanlığı ve 2021 yılında Haydar Aliyev Vakfı tarafından her yılın mayıs ayında Şuşa genelindeki çeşitli mekanlarda gerçekleştirilmektedir.

Abdulla Bey Asi Azerbaycanlı şairdir. Asi takma adıyla şiirler yazmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Molla Panah Vagif Büstü</span>

Molla Panah Vagif büstü - 18. yüzyılda yaşamış Azerbaycanlı şair ve ünlü siyasi ve halk figürü Molla Panah Vagif'e adanmış bir büst. Büst 1992'de Şuşa'nın işgalinden sonra yıkıldı. Şuşa şehrinin 7 Kasım 2020'de işgalcilerden kurtarılmasından sonra, anıt, Hayat Abdullayeva'nın ilk eskiz projesine göre 2021'de restore edildi.

<span class="mw-page-title-main">Muhammed Ali bey Mekhfi</span>

Muhammed Ali bey Meşedi Asadulla bey oğlu Valiyev Azerbaycanlı şair, meclisi-ünsün üyesi. Ehvalati-Karabağ eserin yazarı.

Elturan Veli oğlu Avalov Azerbaycanlı ressam, Azerbaycanın Emekdar Sanatçısı (1991), Profesör (2003). Doğu Ülkeleri Uluslararası Mimarlık Akademisinin, Uluslararası Ekoenerjetik Akademisinin, Azerbaycan Mimarlar Birliğinin ve Azerbaycan Sanatçılar Birliği'nin tam üyesidir.

<span class="mw-page-title-main">Han kızı pınarı</span>

Han kızı pınarı, Şuşa'nın Çöl Qala semtinde Han kızı Nateva'nın sarayının yanında bulunan bir pınardır. Pınar, 19. yüzyılda son Karabağ Hanı'nın kızı Hurşidbanu Natevanın parasıyla yaptırılmıştır.

Üzeyir Hacıbeyov'un heykeli, 1985 yılında Azerbaycanlı besteci, müzikolog-bilim adamı, gazeteci, dramatuk, pedagog ve modern Azerbaycan profesyonel müzik sanatının ve milli operasının kurucusu, Müslüman Doğusun'daki ilk operanın yazarı, Azerbaycan Ulusal Marşının bestecisi Üzeyir Hacıbeyov'a memleketi Şuşa'da dikilmiş bir anıttır. Heykel, Şuşa şehrinin işgalinden sonra Ermeni vandalizminin kurbanı oldu. Şehrin işgalden kurtarılmasının ardından 2021 yılında restore edilmiş ve 29 Ağustos'ta resmi açılışı yapılmıştır.