İçeriğe atla

Vyosa Nehri

Vyosa Nehri
Uydudan Vyosa'nın Avlonya dolaylarında Adriyatik Denizi'ne döküldüğü yer (2003)
Uydudan Vyosa'nın Avlonya dolaylarında Adriyatik Denizi'ne döküldüğü yer (2003)
Konum
Ülke(ler)Yunanistan ve Arnavutluk
İl(ler)Koniçe, Ergiri, Avlonya
Genel bilgiler
KaynakPindus Dağları, Koniçe, Yunanistan
AğızAdriyatik Denizi, Avlonya, Arnavutluk
Uzunluk272 kilometre
Havza alanı6.706 kilometre
Debi195 m³/s
Sağ kollarıVoidomatis, Sarandapor, Drino ve Shushica

Vyosa Nehri (Arnavutça: Vjosë, Yunanca: Αώος); Yunanistan'daki Pindus Dağları'ndan doğup kuzeybatı yönünde akarak Arnavutluk'un liman şehri Avlonya'da Adriyatik Denizi ile buluşan bir nehirdir. Toplam uzunluğu 272 kilometre olan nehrin ilk 80 kilometresi Yunan topraklarında, diğer 192 kilometrelik kısmı ise Arnavutluk sınırları içerisinde bulunur. Yaklaşık 6.706 km²'lik bir akarsu havzasına sahip olan Vyosa'nın ortalama debisi 195 m³/s'dir. Voidomatis, Sarandapor, Drino ve Shushica nehirleri; Vyosa Nehri'nin ana kollarını oluşturan diğer akarsulardır. Nehrin Yunanistan'da kalan kısmı Vikos-Aoos Millî Parkı tarafından çevrelenirken 15 Mart 2023 tarihinde alınan bir kararla Arnavutluk'taki bölümü de Vjosa Nehri Doğal Yaşam Parkı ilan edilmiştir.[1]

İsim

Bugüne kadar birden fazla isimle anılagelmiş olan Vyosa Nehri'nin antik dönemdeki ismi Aoös olup Grekçe "Ἀῶος" kelimesinden gelmektedir. Latincede de Aous olarak geçer. Arnavutçada kullanılan Vjosë adının ise Orta Çağ'daki Latince haritalarda kullanılan Viossa ya da Vovousa kelimelerinden türetildiği düşünülmektedir. Yunan tarihçi Apostolos Vakalopulos'a göre Viossa da 20. yüzyıl öncesi Yunanca metinlerde geçen Voioussa (Yunanca: Βοϊούσα) sözcüğünden gelir. Ayrıca Vjosa, Arnavutçada yaygın olarak kullanılan kadın isimlerinden biridir.[2]

Kaynakça

  1. ^ "Vjosa nehri milli park ilan edildi". Balkan News. 15 Mart 2023. 3 Nisan 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Nisan 2024. 
  2. ^ Apostolos Euangelou Vakalopoulos (1977). Piges tis historias tu neu ellinismu (Yunanca). Hetaireia Makedonikōn Spoudōn. s. 548. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Trakya</span> Avrupanın en güneydoğusunda kalan bölge

Trakya, Güneydoğu Avrupa'da yer alan güney Bulgaristan, kuzeydoğu Yunanistan ve Türkiye'nin Avrupa kıtasındaki topraklarını içeren bir bölgedir. Türkiye sınırları içindeki yüzölçümü 23.764 km2 olan bu bölgenin Karadeniz, Marmara Denizi ve Ege Denizi ile sınırı vardır.

<span class="mw-page-title-main">Çoruh</span> Gürcistan ve Türkiyede nehir

Çoruh, Türkiye'nin kuzey-doğusundaki Erzurum ili sınırları içerisindeki Mescit Dağları'ndan doğan bir nehirdir. Kelkit-Çoruh Fayı boyunca Bayburt, İspir, Tortum, Yusufeli ve Artvin şehirlerinden akarak Gürcistan'a ulaşır ve buradan; yani Batum'un hemen güneyinden, Türkiye-Gürcistan sınırının birkaç kilometre kuzeyinden, Karadeniz'e dökülür.

<span class="mw-page-title-main">Meriç</span> Balkanlarda nehir

Meriç Yunanistan ile Türkiye sınırının bir kısmını oluşturan, Bulgaristan'da doğarak Türkiye'ye giren ve Edirne üzerinde Ege Denizi'ne dökülen ırmaktır.

<span class="mw-page-title-main">Yenisey</span> Moğolistandan gelen, Sibiryadan geçen ve Kuzey Kutbu Okyanusuna akan nehir

Yenisey Nehri Arktik Okyanusu'na boşalan en büyük nehir sistemidir. Angara (Ангара) ve Selenga kolları ile birlikte dünyanın en uzun beşinci akarsuyu olma özelliğini taşır.

<span class="mw-page-title-main">Nijer Nehri</span> Gine, Mali, Nijer ülkelerinden geçerek Benin - Nijerya sınırının bir kısmını oluşturan ve Nijerya topraklarında Gine Körfezine dökülen yaklaşık 4000 km uzunluğunda bir nehir

Nijer Nehri, 4.000 kilometreyi aşan uzunluğuyla Batı Afrika'daki en büyük nehirdir. Gine, Mali, Nijer ülkelerinden geçerek Benin - Nijerya sınırının bir kısmını oluşturur ve Nijerya topraklarına sokularak bir delta yapar ve Atlas Okyanusu'nun bir kolu olan Gine Körfezi'ne sularını boşaltır. Doğduğu kaynaktan döküldüğü yerin doğrultusu bir hilâli andırır.

<span class="mw-page-title-main">Prespa Gölü</span>

Prespa Gölü, Balkanlar'da, Kuzey Makedonya, Yunanistan ve Arnavutluk arasında bulunan bir tektonik tatlı su gölüdür.

<span class="mw-page-title-main">Butrint</span>

Butrint, Arnavutluk'un Yunanistan sınırı yakınlarındaki bir Yunan antik kentidir. Vivari Kanalı'na bakan bir tepe üzerinde yer alır. Tarih boyunca epiriot kabilelerinin şehri, Roma kolonisi ve bir piskoposluğun merkezi olmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Ak Drin</span> Kosova ve Arnavutlukta bulunan bir nehir

Ak Drin veya Ak Dirin, Kosova ve Arnavutluk’un kuzeyinde akan bir nehirdir. Drin nehrinin iki kolundan biridir. Diğer kol Kara Drin’dir.

<span class="mw-page-title-main">Yunan-İtalyan Savaşı</span> Dünya Savaşının küresel mücadelesinin bir parçası

Yunan-İtalyan Savaşı, 28 Ekim 1940'tan 23 Nisan 1941'e kadar İtalya ve Yunanistan krallıkları arasında gerçekleşti. 10 Haziran 1940'ta İtalya, Fransa ve Birleşik Krallık'a savaş ilan etti. Eylül 1940'ta İtalyanlar Fransa, İngiliz Somaliland ve Mısır'ı işgal etti. Bunu, İtalya'da İngiliz müttefiki olmakla suçlanan Yunanistan'a karşı düşmanca bir basın kampanyası izledi. Bir dizi provokasyon, Yunan hafif kruvazörü Elli'nin 15 Ağustos'ta İtalyanlar tarafından batırılmasıyla doruk noktasına ulaştı. 28 Ekim'de Mussolini, Yunanistan Başbakanı Ioannis Metaxas'ın reddettiği, Yunanistan topraklarının bırakılmasını talep eden bir ültimatom verdi.

<span class="mw-page-title-main">Olimpos Dağı</span> Yunanistanda bir dağ

Olimpos Dağı, Yunanistan'ın en yüksek dağıdır. Selânik'in yaklaşık 80 km güneybatısında, Teselya ve Makedonya arasındaki sınırda; Larisa ve Pierya bölgeselleri arasındaki Olympus Sıradağları'nda bulunmaktadır. Ege Denizi'nin Termaikos Körfezi yakınlarındaki Olympus masifinin bir parçasıdır. Olimpos Dağı'nın 52 zirvesi ve derin boğazları vardır. En yüksek tepe olan Mytikas, "burun" anlamına gelir ve 2.917 metre (9.570 ft) yüksekliğindedir. Topografik önem açısından Avrupa'nın en yüksek zirvelerinden biridir.

<span class="mw-page-title-main">Limpopo Nehri</span> Güney Afrikada nehir

Limpopo Nehri, güney Afrika'nın ortasından başlayarak doğuya doğru akarak Hint Okyanusu'na dökülen bir nehirdir. Ortalama 1,750 km uzunluktadır ve havza alanı 415,000 km² büyüklüktedir. Nehir ağzındaki yıllık ortalama debi 170 m³/s'dir. Afrika'daki Hint Okyanusu'na dökülen nehirler arasında ikinci en büyük nehirdir.

<span class="mw-page-title-main">Demirkapı (Tuna)</span>

Demirkapı Tuna Nehri’ndeki bir boğazdır. Tarihî dönemden beri bilinen ve kullanılan meşhur bir nehir boğazıdır. Boğaz, Sırbistan ve Romanya sınır hattının bir kısmını oluşturur.

<span class="mw-page-title-main">Dropull</span>

Dropull Arnavutluk'un güneyinde Gjirokastër İlçesinde bir belediyedir. Yunanların yoğun olduğu bir nüfusa sahip olan bir bölgedir. Gjirokastër şehrin güneyinden Drinos nehrini takip ederek Yunanistan-Arnavutluk sınırına kadar uzanan bölgenin köyleri, etnik Rumların çoğunluğuk olduğu kasabaları Arnavutluk hükûmeti tarafından "azınlık bölgesi" olarak tanınmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Valbona Vadisi Millî Parkı</span>

Valbona Vadisi Millî Parkı, Arnavutluk'un kuzeyinde Kökes ilinde bulunan bir millî parktır. Park, Bayram Curri şehrinden 25–30 km kuzeybatısında Arnavutluk Alpleri'nde yer almaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Arnavut Rivierası</span>

Arnavut Rivierası ; Arnavutluk'un güneybatısını oluşturan dikine sahil kesimine verilen özel bir isimdir. Bazen Bregdeti veya Bregu isimleri ile de anılır. Akdeniz'le bağlantılı bir deniz olan İyon Denizi'nin doğu sahillerinden başlar. Sarandë, Borsh, Himara, Dhërmi, Qeparo, Piqeras ve Lukovë yerleşimlerinin olduğu kıyı hattı boyunca uzanır. Ceraunian Dağları, bölgenin hinterlandını sahilden ayırır. Fakat Arnavut Rivierası, hem kuzeydeki Arnavutluk sahillerini hem de rivierayı içeren Arnavutluk kıyı şeridi ile karıştırılmamalıdır.

<span class="mw-page-title-main">Rize'deki akarsular listesi</span>

Rize ilinde irili ufaklı pek çok akarsu vardır. Bu bölgedeki akarsular oldukça kısadır; yüksek yerlerden doğar ve hızlı bir akışa sahiptir. Çoğu ana bir akarsuda toplandıktan sonra Karadeniz'e dökülür. Bu akarsular arasında en uzun olanı, 78.4 kilometre uzunluğuyla İyidere Deresi, beslenme alanı en geniş olan ise Fırtına Deresi'dir.

Arnavutluk, nüfusun büyük çoğunluğunun aynı zamanda ülkenin resmi dili olan Arnavutça ile konuştuğu etnik olarak homojen bir ülkedir. İki ayrı lehçesi vardır: güneyde konuşulan Tosk ve kuzeyde konuşulan Geg. Ancak birçok Arnavut, Balkanlar'daki çok sayıda Arnavut diasporası ve Arnavut topluluklarının etkisiyle İtalyanca, Yunanca, Fransızca, Almanca ve İngilizceyi de yaygın olarak konuşmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Tomorr Millî Parkı</span>

Tomorr Millî Parkı, güney Arnavutluk'ta, Tomorr masifinin orta ve yüksek kısımlarında yer alan, 2012 yılı itibarıyla 261,06 kilometrekare (100,80 sq mi) alan kaplayan bir milli parktır. 2019'da maden alanlarını kapsayacak şekilde genişletildi. Millî parkın büyük bir kısmı Berat ili sınırları içinde yer almaktadır ve sadece 1,278 hektar civarında bir alan Elbasan ili içinde yer alır. Park 1956 yılında kurulmuştur ve ulusal düzeyde dağlık biyoçeşitliliğin ve ekosistem bütünlüğünün korunması açısından en önemli korunan alanlardan biri olarak kabul edilmektedir. Park, Plantlife tarafından uluslararası öneme sahip Önemli Bitki Alanı olarak kabul edilmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Sarandapor Nehri</span>

Sarandapor Nehri ; Arnavutluk'un güneyi ile Yunanistan'ın kuzeybatısında bulunan bir nehirdir. Vyosa Nehri'nin kollarından biri olan Sarandapor, yaklaşık 50 kilometre uzunluğunda olup son 10 kilometresinde iki ülke arasında doğal bir sınır oluşturur.

<span class="mw-page-title-main">Gashi Nehri</span>

Gashi Nehri, Arnavutluk'un Kökes ilinde bulunan bir nehirdir. Nehir, Drin Nehri'nin bir yan kolu olup Prokletiye Dağları'nda Dobërdol Geçidi'nden başlayarak güneyde Tropoja havzasında Valbona Nehri'ne dökülmektedir.