İçeriğe atla

Vladimir Canibekov

Vladimir Canibekov
Vladimir Canibekov
Vladimir Canibekov
Vladimir Canibekov
Doğum 13 Mayıs 1942 (82 yaşında)
Ülkesi  Sovyetler Birliği
Eğitimi Leningrad Devlet Üniversitesi
Rostov Üniversitesi
Yeysk Askerî Havacılık
Akademisi
Durumu Emekliye ayrıldı
Rütbesi Tümgeneral
Meslek Pilot
Görev adı Soyuz 27/26, Soyuz 39,
Soyuz T-6, Soyuz T-12,
Soyuz T-13
Uzayda geçirdiği süre 145 gün 15 saat 56 dk
Ödülleri

Vladimir Aleksandroviç Canibekov (RusçaВладимир Александрович Джанибеков; d. 13 Mayıs 1942 İskender, Sovyetler Birliği), Sovyet askerî pilot ve kozmonot. Beş yörünge görevine katıldı.

Biyografi

Vladimir Canibekov, 13 Mayıs 1942 tarihinde Kazakistan SSC'nin İskender (günümüzde Özbekistan) yerleşiminde Vladimir Krısin (Владимир Крысин) adıyla dünyaya geldi.[1] Eşinin Canibeg'in soyundan gelmesi nedeniyle onun soyadını aldı.[1]

Canibekov, Leningrad Üniversitesi ve Rostov Üniversitesi'nde fizik eğitiminin ardından Yeysk Askerî Havacılık Akademisi'nden de mezun oldu ve 1970 yılında kozmonot seçmelerine katıldı.

Canibekov, Soyuz 27/26, Soyuz 39, Soyuz T-6, Soyuz T-12 ve Soyuz T-13 beş uzay görevinde görev yaptı. Bu beş görev boyunca uzayda 145 gün, 15 saat ve 56 dakika geçirdi. Ayrıca toplam 8 saat 35 dakika süren iki EVA da gerçekleştirdi. 1985'te yörüngeden bir T saplı somunun kararlı ve kararsız dönüşünü gösterdi, daha sonra buna Canibekov etkisi adı verildi. Etki, bir nesnenin ara ana ekseni etrafındaki dönüşünün serbest düşüşte kararsız olduğunu söyleyen tenis raketi teoreminden uzun zamandır biliniyordu.

Sovyet gök bilimci Nikolay Çernıh tarafından 1979'da keşfedilen küçük gezegen 3170 Canibekov'a onun adı verilmiştir.[2]

Kaynakça

  1. ^ a b "Владимир Александрович Джанибеков". ASTROnote (Rusça). 2 Haziran 2013. 19 Ocak 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Eylül 2024. 
  2. ^ Lutz Schmadel (5 Ağustos 2003). Dictionary of Minor Planet Names. Springer. ss. 262-. ISBN 978-3-540-00238-3. Erişim tarihi: 19 Eylül 2024. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Vladimir Komarov</span>

Vladimir Mihailoviç Komarov, Sovyet kozmonotu, bir uzay uçuşunda hayatını kaybeden ilk insan.

<span class="mw-page-title-main">Soyuz (uzay aracı)</span> Rus yapımı uzay aracı serisi

Soyuz bugün hala hizmette olan 1960'larda Korolyov Tasarım Bürosu tarafından Sovyet uzay programı için tasarlanmış bir uzay aracı serisidir. Soyuz, Voskhod uzay aracının başarılı bir ardılı olarak aslında Sovyet İnsanlı Ay programının bir parçası olarak inşa edilmiştir. Soyuz uzay aracı bugüne kadar dünyada bir Soyuz roketi üzerinde en çok kullanılan ve en güvenilir fırlatma aracı olmuştur. Soyuz roketi tasarımı sırayla 8K74 ya da R-7A Semyorka gibi bir Sovyet kıtalararası balistik füzesi olan Vostok fırlatıcısına dayanmaktadır. Tüm Soyuz uzay araçları Kazakistan'daki Baykonur Uzay Üssünden fırlatılmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Soyuz T-15</span>

Soyuz T-15 Soyuz programı dahilinde yapılan ve mihenk noktası kabul edilen uzay uçuşu. 13 Mart 1986'da fırlatıldı. Mir uzay istasyonuna yapılan ilk ziyareti gerçekleştirdi. Kozmonotlar daha sonra Mir'den ayrılarak uzun süredir ziyaret edilmeyen Salyut 7 uzay istasyonuna geçtiler. Bu istasyonu buzlarla kaplı ve sistemleri kapalı halde buldular. İki uzay yürüyüşü gerçekleştirerek istasyonu tamir ettiler ve yörüngesini düzelttiler. Daha sonra Soyuz aracıyla Salyut 7'den ayrılıp Mir'e geri döndüler ve çalışmalarına bu istasyonda 20 gün daha devam ettiler. Böylece tarihte ilk kez bir uzaygemisi, iki uzay istasyonu arasında gidip gelmiş oluyordu. Bu görev ve uçuşların karmaşıklığı, tümünün başarıyla yerine getirilmesi, Sovyet uzay teknolojisinin yeni bir olgunluğa eriştiğinin göstergesiydi. Soyuz uzayaracı da güvenilirliğini ve yeteneklerini kanıtlamış oluyordu. Soyuz T-15 mürettebatı, bu uçuşta uzayda bir yıldan fazla kalan ilk kişiler oldular.

<span class="mw-page-title-main">Sovyetler Birliği Kahramanı</span>

"Sovyetler Birliği Kahramanı", Sovyetler Birliği'nin en yüksek dereceli onur madalyası.

<span class="mw-page-title-main">Soyuz 26</span>

Soyuz 26 10 Aralık 1977'de başlayan Sovyet uzay uçuşu. Uzay istasyonu Salyut 6 ile kenetlenme sağlayan ilk uçuş. Sovyetler'in uzayda neredeyse kalıcı bir varlık gösterdikleri dönemin başını oluşturur. Uçuş sırasında çeşitli rekorlar kırılmıştır. Ayrıca, Salyut 6'nın çift kapısı olması sayesinde, tarihte ilk kez üç uzay aracının birbiriyle kenetlenmesi sağlanmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Soyuz 38</span>

Soyuz 38, Sovyetler Birliği ve Küba Cumhuriyeti tarafından Eylül 1980'de gerçekleştirilen ortak uzay görev seferi.Soyuz uzay aracı Salyut 6 uzay istasyonuna iki kozmonot taşımıştır.

<span class="mw-page-title-main">Arnaldo Tamayo Méndez</span> uzaya çıkan ilk siyahi kozmonot

Arnaldo Tamayo Méndez Kübalı kozmonot. ABD dışında Batı Yarımküreden uzaya çıkan ilk insandır. Ayrıca uzaya çıkan ilk Latin Amerikalı ve siyahi kişidir. Soyuz 38 programı kapsamında Sovyet kozmonot Yuri Romanenko ile birlikte uzaya çıktı.

<span class="mw-page-title-main">Yuri Romanenko</span>

Yuri Viktoroviç Romanenko, eski Sovyet kozmonotu, iki kez Sovyetler Birliği Kahramanı. Kariyeri boyunca toplamda 430 gün 20 saat 21 dakika ve 30 saniye uzayda bulunmuş ve 18 saat uzay yürüyüşü yapmıştır. 1987 yılında Mir uzay istasyonunda kalıcı kozmonot olarak görev yapmış, istasyona Soyuz TM-2 ile ulaşmış ve Soyuz TM-3 ile ayrılmıştır. Mir'de kaldığı 326 gün süreyle o dönem en uzun süre uzay istasyonunda bulunan kozmonot olmuştur. Oğlu Roman Romanenko da kozmonottur ve Mayıs 2009'da Soyuz TMA-15 ile uzaya çıkmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Uzay taşıtı dışı etkinlik</span>

Uzay taşıtı dışı etkinlik, ya da Uzay gemisi dışı etkinlik; Dünya'nın atmosferinin ötesinde yani Dünya dışı olarak nitelenen uzay boşluğu ya da uzayın herhangi bir yerinde boşlukta bir astronot veya kozmonot tarafından yapılan herhangi bir etkinliği anlatan terim. Sıklıkla kullanılan dünya yörüngesindeki bir uzay gemisi veya uzay istasyonunun dışında uygulanan uzay yürüyüşünü tanımlamak için kullanılır. EVA daha çok uygulanması gereken teknik yöntemler bütününü tanımlamak için kullanılır. Uluslararası Uzay İstasyonu için gerçekleştirilen istasyon dışı teknik görevler gibi. Ama aynı zamanda Ay yüzeyi keşfi için de kullanılır.

<span class="mw-page-title-main">Yastreb uzay giysisi</span>

Yastreb,, Soyuz uzay görevi ve araç dışı etkinlik için özel geliştirilen bir Rus uzay giysisi modelidir. Yastreb, kozmonota Soyuz Yörünge Modülü'ne uzay yürüyüşü için tasarlandı. Elbisenin tasarımı ve geliştirmesi 1966 yılında Aleksey Leonov'la birlikte Zvezda şirketi tarafından gerçekleştirilmiştir. Berkut giysisi gibi Leonov'la Vostok 2 uzay yürüyüşü içinde kullanılmıştı.

<span class="mw-page-title-main">Sergey Krikalyov</span> Sovyet ve Rus kozmonot

Sergey Krikalyov veya doğum adıyla Sergey Konstantinoviç Krikalyov, Rus kozmonot ve makine mühendisi.

Uzay yolculuğu, 20. yüzyılda Konstantin Tsiolkovsky ve Robert H. Goddard tarafından geliştirilen teorik ve pratik atılımların ardından insan başarısının bir parçası haline geldi. Sovyetler Birliği, yörüngeye ilk uydu, ilk erkek ve ilk kadını uzaya göndererek savaş sonrası Uzay Yarışında önder oldu. ABD, 1969'da Ay'a ilk insan inişi ile Sovyet rakiplerini yakaladı. Uzay yarışı sona ermesini takiben, uzay uçuşu harika uluslararası işbirliği ile karakterize edilmiştir ve bu Dünya yörüngesine ucuz erişim ve ticari girişimler için bir genişleme oluşturmuştur. Gezegenler arası sondalar Güneş sistemindeki gezegenlerinin hepsiniziyaret etmiş ve insanlar yörüngede Mir ve ISS gibi uzun süre uzay istasyonlarında kalmıştır. Çin, insanlı misyonlar da dahil olmak üzere önemli uzay uçuş yeteneğine sahip üçüncü ülke olarak ile ortaya çıkmıştır.

Valeri Polyakov Vladimirovich eski bir Rus kozmonot. İnsanlık tarihinde Uzay'da en uzun süre kalan kişidir. Mir uzay istasyonu'nda 14 Ay kalmıştır. Toplam uzay deneyimi 22 aydır.

<span class="mw-page-title-main">Sovyetler Birliği'nin uzay programı</span> 1930lu yıllardan dağılıncaya kadar SSCB tarafından yürütülen roket ve uzay keşif programları

Sovyetler Birliği'nin uzay programı, 1930'lu yıllardan 1991'de dağılıncaya kadar eski Sovyetler Birliği (SSCB) tarafından yürütülen roket ve uzay keşif programlarından oluşuyordu. Altmış yıllık geçmişi boyunca, bu öncelikle sınıflandırılmış askeri program, uzay uçuşlarında bir takım öncü başarılar göstermişti, bunlar; ilk kıtalararası balistik füze (R-7), ilk uydu, Dünya yörüngesine ilk canlı taşıma görevi, uzayda ve Dünya yörüngesinde ilk insan, uzayda ve yörüngedeki ilk kadın, ilk uzay yürüyüşü, Ay'la ilk çarpışma, Ay'ın karanlık tarafının ilk görüntüsü ve insansız olarak Ay'a yumuşak iniş, ilk uzay gezgincisi, otomatik olarak ayıklanan ve Ay'dan Dünya'ya getirilen ilk Ay örneği ve ilk uzay istasyonundan oluşmaktadır. İlk gezegenler arası sondalar, kayda değer başka kayıtlar içeriyordu: Venera 1 ve Mars 1, sırasıyla Venüs ve Mars'a uçmuş, Venera 3 ve Mars 2, ilgili gezegen yüzeyi ile çarpışmış ve Venera 7 ve Mars 3 bu gezegenlere yumuşak iniş yapmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Aleksey Gubarev</span> Sovyet kozmonot

Aleksei Aleksandrovich Gubarev, iki uzay uçuşuna çıkmış olan bir Sovyet kozmonottur. Çıktığı görevlerin adı "Soyuz 17" ve "Soyuz 28"dir.

<span class="mw-page-title-main">Aleksandr Pavloviç Aleksandrov</span>

Aleksandr Pavlovich Aleksandrov, eski Sovyet kozmonottur ve iki kez Sovyetler Birliği Kahramanı ödülünü kazanmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Anatoli Berezovoy</span> Sovyet kozmonot

Anatoli Nikolayeviç Berezovoy Adige Cumhuriyeti doğumlu Sovyet kozmonottur.

<span class="mw-page-title-main">Vladimir Aksyonov</span>

Vladimir Viktorovich Aksyonov, eski Sovyet kozmonot. Mühendislik Enstitüsünden mezun olduktan sonra Hava Kuvvetleri Enstitüsünden mezun oldu. Daha sonra ise Politeknik Enstitünden mezun oldu. Teknik bilim adayıydı.

<span class="mw-page-title-main">Soyuz 39</span>

Soyuz 39, 1981'de Soyuz programı kapsamında Sovyet mürettebatının yörüngedeki Salyut 6 uzay istasyonuna yaptığı bir görevdi. Bu, yörüngedeki tesise yapılan 13. görev ve 11. başarılı kenetlenmeydi. Soyuz 39 mürettebatı, Mürettebat, on gün önce Salyut-6'ya ulaşan Vladimir Kovalyonok ve Viktor Savinıh'ı ziyaret etti.

<span class="mw-page-title-main">Soyuz T-6</span>

Soyuz T-6, 1982'de Soyuz programı kapsamında Sovyet mürettebatının yörüngedeki Salyut 7 uzay istasyonuna yaptığı bir görevdi. Soyuz T-6, Vladimir Canibekov, Aleksandr İvançenkov ve ilk Fransız astronot Jean-Loup Chrétien'i uzaya taşıdı.