İçeriğe atla

Vladimir Bonç-Bruyeviç

Vladimir Dmitriyevich Bonch-Bruyevich
Vladimir Dmitriyevich Bonch-Bruyevich, 1905
Halk Komiserleri Konseyi Yöneticisi
Görev süresi
14 Kasım 1917 - 4 Aralık1920
Yerine geldiğiPozisyon oluşturuldu
Yerine gelenNikolay Gorbunov
Kişisel bilgiler
Doğum 28 Haziran1873
Moskova, Rus İmparatorluğu
Ölüm 14 Temmuz1955 (82 yaşında)
Moskova, Sovyetler Birliği
Partisi Sovyetler Birliği Komünist Partisi
Mesleği Devrimci, politikacı, yazar, araştırmacı, tarihçi
İmzası

Vladimir Dmitriyeviç Bonç-Bruyeviç (Rusça: Владимир Дмитриевич Бонч-Бруевич) (28 Haziran 1873 - 14 Temmuz 1955) Sovyet siyasetçi, devrimci, tarihçi, yazar ve Eski Bolşevik. Vladimir Lenin'in kişisel sekreteriydi.[1]

Erken yaşamı

Mogilyov Guberniyası'ndan gelen bir arazi araştırmacısı ailenin çocuğu olarak Moskova'da doğan Vladimir Dmitriyevich Bonch-Bruyevich, eski Litvanya Büyük Dükalığı soylularına mensuptu. Geleceğin Sovyet askeri komutanı Mikhail Dmitriyevich Bonch-Bruyevich'in küçük kardeşiydi. On yaşındayken Moskova'daki Konstantinian Ölçme Enstitüsü'ne gönderildi, burada arazi ölçme okulunda okudu. 1889'da bir öğrenci gösterisine katıldığı için tutuklandı, Enstitü'den atıldı ve Kursk'a sürüldü. 1892'de Moskova'ya döndü, Moskova İşçi Birliği'ne girdi ve yasadışı yayın dağıttı. 1895'ten itibaren sosyal-demokrat çevrelerde aktif oldu. 1896'da İsviçre'ye göç etti ve Rus devrimci literatürü ve baskı ekipmanlarının sevkiyatını organize etti. İskra'nın kadrosunun aktif bir üyesi oldu.[2]

Siyasi kariyer

Rusya Sosyal Demokrat İşçi Partisi 1903 yılında Lenin liderliğindeki Bolşevikler ve Menşevikler arasında bölündüğünde, Bonch-Bruyevich ilk Bolşevikler arasındaydı. Henüz Lenin'in kontrolündeyken RSDİP gazetesi Iskra'nın çıkarılmasına yardım etti ve 1904'te Lenin'in Bolşeviklerin kontrolünü, bölünmeyi iyileştirmek isteyen uzlaştırıcılara kaptırabileceğinin anlaşıldığı dönemde Lenin'i destekledi. Aralık 1904'te ilk Bolşevik gazete olan Vpered'in örgütlenmesine yardımcı oldu. Lenin'in dul eşine göre "Bonch-Bruyeich işin ticari kısmından sorumluydu. Sürekli olarak yüzü güler, dalgıçların görkemli planlarını yapar ve matbaa işleriyle uğraşırdı." [3] Ayrıca parti arşivinin kurulmasına ve işletilmesine de yardımcı oldu.

Bonch-Bruyevich 1905'in başlarında Rusya'ya döndü ve bir süre Sankt-Peterburg'da Bolşevikler için yasadışı olarak çalıştı, yeraltında bir silah deposu organize etti. 1905 Devrimin'den sonra yasal olarak faaliyet gösterebildi. 1906'da Bolşeviklerin haftalık gazetesi Наша мысль (Nasha mysl - İnançlarımız ya da Fikrimiz), Вестник жизни (Vestnik zhizni - Yaşamın Habercisi) dergisini ve diğer bazı yayınları organize etti. 1907'den itibaren Bolşevik yayınevi Жизнь и знание'nin (Zhizn i znanie - Yaşam ve Bilgi) başına geçti. 1912'den itibaren Pravda gazetesinin yayın kurulu üyesiydi. Bu süre zarfında defalarca tutuklandı, ancak uzun bir hapis cezası almadı.

Şubat Devrimi'nin patlak vermesi üzerine, 1917'de Bonch-Bruyevich İzvestiya gazetesini kurdu ve Nisan ayında iki ülke savaş halinde olmasına rağmen Lenin'in Almanya üzerinden Rusya'ya dönme kararını savunmak için bir araç olarak kullandı. Mayıs ayında Menşeviklerin kontrolündeki Petrograd Sovyeti tarafından gazeteyi Bolşevik propagandası yapmak için kullandığı gerekçesiyle işten çıkarıldı. Haziran ve Temmuz 1917'de Bolşevik parti toplantıları polisin dikkatini çekmemek için kulübesinde yapıldı. Ağustos ayında geçici hükûmetin başkanı Aleksandr Kerenski tutuklanmasını emretti ve o da saklanmaya başladı. Ekim Devrimi sırasında Petrograd'daki Smolni Enstitüsü'nde bulunan Bolşevik parti merkezini korumakla görevliydi.[4]

Bonch-Bruyevich, Kasım 1917'den Ekim 1920'ye kadar Halk Komiserleri Konseyi'nin idare başkanıydı. Aralık 1917 ile Mart 1918 arasında Pogromlara Karşı Komite'nin başkanlığını ve Şubat - Mart 1918'de Petrograd'ın Devrimci Savunması Komitesi'nin üyeliğini yaptı. 1918'den itibaren Tıp Kolejleri Kurulunun başkan yardımcısıydı. 1919'da Moskova'daki Demiryolu İstasyonlarında Sıhhi Kontrol Noktalarının İnşası Komitesi ve Moskova'da Su Temini ve Sıhhi Tesisatın Rehabilitasyonu Özel Komitesi'nin başkanlığını yaptı. 1918-1919 yılları arasında Rusya Komünist Partisi (Bolşevikler) Merkez Komitesi'nin yayınevi "Kommunist "in başkanlığını yaptı.

Novodevichy Mezarlığı'ndaki Vladimir Bonch-Bruyevich'in mezarı

Bonch-Bruyevich, Sovyet hükûmetinin Mart 1918'de Moskova'ya taşınmasına hazırlık olarak bankaların kamulaştırılmasında aktif rol aldı. 1918 yılında Halk Komiserleri Konseyi Genel Müdürü olarak Kızıl Terör'ün başlatılmasını destekledi.

1918 yılında Sosyalist Sosyal Bilimler Akademisi üyeliğine seçildi. Lenin'in ölümünden sonra Rusya'daki devrimci hareketin tarihi, din ve ateizm tarihi, mezhepçilik, etnografya ve edebiyat üzerine araştırmalar yaptı ve eserler yazdı. Bonch-Bruyevich Sovyetler Birliği'nde en çok, 1917 Bolşevik devrimini hemen izleyen yıllarda sekreterliğini yaptığı Vladimir Lenin hakkında kanonik bir Sovyet kitabının yazarı olarak tanındı.[5]

Lenin'in ölümünün ardından, Bonch-Bruevich cenaze töreninin düzenlenmesinde yer alan kilit kişilerden biriydi. Lenin'in cesedinin mumyalanmasına şahsen karşı çıkmıştır.[6]

1920 ve 1929 yılları arasında, ürünlerini çoğunlukla Komünist parti ve hükûmet liderlerine sağlayan bir çiftliğin organizatörü ve lideriydi.

1933 yılından itibaren Moskova'daki Devlet Edebiyat Müzesi'nin müdürlüğünü yaptı. 1946 ve 1953 yılları arasında Leningrad'daki SSCB Bilimler Akademisi Din ve Ateizm Tarihi Müzesi'nin müdürlüğünü yaptı.

Bonch-Bruyevich 14 Temmuz 1955'te öldü. Moskova'daki Novodeviçi Mezarlığı'na defnedildi.

Kaynakça

  1. ^ The Russian Civil War by Evan Mawdsley, Birlinn, 2008
  2. ^ Shmidt, O.Yu.; Bukharin, N.I., (Ed.) (1927). Большая советская энциклопедия. 7. Moskova. s. 125. 
  3. ^ Krupskaya, Nadezhda (1970). Memories of Lenin. Panther. s. 112. 
  4. ^ "Бонч-Бруевич Владимир Дмитриевич". ldn-knigi.lib.ru. 6 Temmuz 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Eylül 2019. 
  5. ^ "The Cheka: Lenin's Political Police", NY, Oxford University Press, 1981, p. 197
  6. ^ Tumarkin, Nina (1981). "Religion, Bolshevism, and the Origins of the Lenin Cult". Russian Review. 40 (1): 35-46. doi:10.2307/128733. JSTOR 128733. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Bolşevizm</span> Devrimci Marksist ideoloji

Bolşevik, çoğunluktan yana anlamına gelen Rusça kelime, 1903 yılında düzenlenen Rusya Sosyal Demokrat İşçi Partisi'nin İkinci Kongresi'nde Vladimir Lenin ve Julius Martov arasında yeni kurulmakta olan partinin üyelik tanımı üzerine başlayan görüş ayrılığı sonucu yaşanan ayrışmadaki taraflardan Lenin yanlısı grup. Kongrede Lenin yanlıları çoğunlukta olduğu için Rusça çoğunluk anlamına gelen Bolşevik olarak, azınlıktaki Martov yanlıları da Menşevik olarak adlandırılacaktır.

<span class="mw-page-title-main">Menşevik</span> SSCB öncesi Rusyada bir siyasi grup

Menşevikler Rus Sosyal Demokrat İşçi Partisinin 1903 yılında yapılan 2. Konferansında Lenin ile Julius Martov arasında yaşanan fikir ayrılıkları sonucu partinin bölünmesi sonucu ortaya çıkan iki gruptan birisidir.

<span class="mw-page-title-main">Sovyetler Birliği Komünist Partisi</span> Sovyetler Birliğini yöneten parti

Sovyetler Birliği Komünist Partisi, Rusya Sosyal Demokrat İşçi Partisi'nin Bolşevik kanadınca kurulan ve 1917 Büyük Ekim Sosyalist Devrimi'nden sonra 1991 yılına dek Sovyetler Birliği'ni yöneten parti. Rusya Sosyal Demokrat İşçi Partisi olarak iktidara gelen parti 1918 yılında Komünist Parti adını aldı.

<span class="mw-page-title-main">Çeka</span> Sovyet Gizli Polis Birimi

Çeka, Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği'nin ilk istihbarat ve güvenlik teşkilatı. Resmî ismi Rusya Sovyet Federatif Sosyalist Cumhuriyeti Halk Komiserleri Konseyine bağlı Tüm Rusya Karşı-Devrim ve Sabotajla Mücadele Olağanüstü Komisyonu şeklindedir. 1917 Ekim Devrimi'nden sonra 20 Aralık 1917 tarihinde Vladimir Lenin ve daha sonra Feliks Dzerjinski tarafından yayınlanan bir kararname ile kuruldu. 1922'den sonra Çeka birçok kez yeniden yapılanmaya uğradı. Sovyet rejiminin karşı-devrimci faaliyetlerin saldırılarına karşı ayakta kalması için hayati önem arz eden bir siyasi-askerî kuvvet hâline geldi. 1921 yılında Çeka'nın bir parçası olan Cumhuriyetin İç Savunması için Birlikler adıyla kurulan örgüt 200.000 kişiden oluşmaktaydı.

<span class="mw-page-title-main">Julius Martov</span> Menşevik Lider

Julius Martov,, Yahudi asıllı Rus Menşevik lider. Martov'un Vladimir Lenin ve Lev Troçki ile yakın bir dostluğu vardı. Troçki onu "Demokratik Sosyalizmin Hamlet'i" olarak tanımlamıştır.

<span class="mw-page-title-main">Rusya Sosyal Demokrat İşçi Partisi</span> 1898-1918 tarihleri arasında Rusyada faaliyet göstermiş sosyalist–marksist işçi partisi

Rusya Sosyal Demokrat İşçi Partisi, 1898'de kurulan, Rusya'nın ilk Marksist partisi. Daha sonra Bolşevik ve Menşevik olmak üzere ikiye bölünmüştür.

<span class="mw-page-title-main">Grigori Zinovyev</span> Yahudi kökenli Ukraynalı devrimci ve Sovyetler Birliğinin siyasetçisi (1883-1936)

Grigori Yevseyeviç Zinovyev, Yahudi kökenli Ukraynalı devrimci ve Sovyetler Birliğinin siyasetçisidir.

Mejrayontsi Rusça kelime anlamı olarak bölge birliği olarak çevrilebilir, Rus Sosyal Demokrat İşçi Partisi Menşevik grubuna bağlı Enternasyonalistler grubudur. 1913-1917 yılları arasında parti içindeki Sankt-Peterburg merkezli küçük bir siyasi gruptur, 1917 Ekim Devrimi sürecinde Bolşeviklerle birleşmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Temmuz Günleri</span>

Temmuz Günleri, 1917 yılında Rusya’da Sankt-Peterburg şehrinde 3 - 7 Temmuz günleri arasında meydana gelen olayları anlatır. Olaylarda askerler ve sanayi işçileri Geçici Hükûmete karşı yoğun protesto gösterileri düzenlemişlerdir. Gösterilerin örgütlenmesinde bulunmamalarına rağmen Bolşevikler çoğu kendi parti sempatizanlarından oluşan gösterilere öncülük yapmaya çalışmışlar ve kontrol altına almaya çalışmışlardır. Geçici Hükûmete bağlı ordu birlikleri göstericileri ateş açarak dağıtmış ve Bolşeviklere karşı saldırılarda bulunmuşlardır. Bolşeviklerin lideri Lenin yeraltına çekilmiş ve çok sayıda Bolşevik önder tutuklanmıştır. Temmuz Günleri, Ekim Devrimi öncesinde Bolşeviklerin büyümesinde ve etkisinde bir düşüş dönemine karşılık gelir.

<span class="mw-page-title-main">Matvey Muranov</span>

Matvei Konstantinoviç Muranov Ukrayna doğumlu Bolşevik devrimci ve Sovyet siyasetçisi.

<span class="mw-page-title-main">Viktor Nogin</span>

Viktor Pavloviç Nogin (1878–1924) önde gelen Bolşevik liderlerden. Ekim Devrimi’nin gerçekleştirildiği ayaklanma sırasında Moskova’dadır ve Moskova Askeri Devrimci Komitesi üyesidir. Sovyetler Birliği kurulduğunda da çeşitli görevlerde bulunacaktır.

<span class="mw-page-title-main">Petrograd Sovyeti</span>

Petrograd Sovyeti veya tam adıyla Petrograd İşçi ve Asker Vekilleri Sovyeti, Sankt-Peterburg şehrinde 1917 Şubat Devrimi ile Çarlık Rusyasının dağılmasından sonra şehirde işçi ve cephedeki askerler tarafından kurulan temsil organı. Geçici Hükûmet ile sürekli rekabet hâlinde olmuş, Temmuz Günleri'nden sonra bastırılmış, Ekim Devrimi ile birlikte iktidar organı hâline gelmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Geçici Hükûmet (Rusya)</span> Rusya’da Şubat Devriminin ardından Çar II. Nikolay’ın tahttan feragat etmesi üzerine kurulan ve ülkeyi yönetmeye çalışan hükûmet

Rusya Geçici Hükûmeti, Rusya'da Şubat Devriminin ardından Çar II. Nikolay’ın tahttan feragat etmesi üzerine kurulan ve ülkeyi yönetmeye çalışan hükûmet. Geçici Hükûmet, öne çıkan lideri ve başbakan Aleksandr Kerenski’den dolayı Kerenski Hükûmeti olarak da bilinir. Ekim Devrimi ile birlikte iktidarı alan Bolşevikler, Geçici Hükûmetin ve hükûmetin kurduğu Rusya Cumhuriyeti'nin yaklaşık sekiz aylık iktidarına son vermiştir.

Tüm Rusya Kurucu Meclisi, Rusya’da 1917 Ekim Devriminden sonra toplanan ve demokratik seçimlerle seçilmiş olan yasama organı. 5-6 Ocak 1918 günlerinde sadece 13 saat toplanabilmiştir. Sovyet iktidarını tanımayı reddettiği için Bolşevikler tarafından lağvedilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Mihail Kalinin</span> Bolşevik devrimci

Mihail İvanoviç Kalinin, 1919-1946 yılları arasında Yüksek Sovyet Prezidyumu Başkanı olmuş Bolşevik devrimci. 1926 yılından itibaren Sovyetler Birliği Komünist Partisi (SBKP) Politbüro üyesi olmuştur. SBKP Genel Sekreteri Josef Stalin’in yakın çalışma arkadaşı ve "Eski Bolşevik"tir.

<span class="mw-page-title-main">Dmitri Ulyanov</span>

Dimitri İliç Ulyanov - Rus devrimci, parti önderi ve doktor. Kırım Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'nin ilk başkanı. Rus sosyalist devrimci ve Sovyetler Birliği’nin kurucusu Vladimir İliç Lenin’in erkek kardeşi.

<span class="mw-page-title-main">Yakov Ganetski</span> Sovyet siyasetçi

Yakov Ganetski, Yakub Haneki veya Jakub Hanecki, Sovyet diplomat ve siyaset adamı.

<span class="mw-page-title-main">Nikolay Krilenko</span>

Nikolay Vasiliyeviç Krilenko- - Sovyet devlet adamı. 1917 Ekim Devrimi'nden sonra kurulan ilk Sovyet hükûmetinde Savaş İşleri Halk Komiseri. 1927-1934 yılları arasında SBKP Merkez Komitesi aday üyesi.

<span class="mw-page-title-main">1. Tüm-Rusya Sovyetleri Kongresi</span>

1. Tüm-Rusya Sovyetleri Kongresi veya resmi adıyla 1. Tüm-Rusya İşçi ve Asker Temsilcileri Sovyetleri Kongresi, 16 Haziran-7 Temmuz 1917 tarihleri arasında Birinci Kolordu Harbiyesi'nde toplanan birinci Tüm-Rusya Sovyetleri Kongresi'dir.

<span class="mw-page-title-main">2. Tüm-Rusya Sovyetleri Kongresi</span>

2. Tüm-Rusya Sovyetleri Kongresi veya resmi adıyla 2. Tüm-Rusya İşçi ve Asker Temsilcileri Sovyetleri Kongresi, 7-9 Kasım 1917 tarihleri arasında Smolny Enstitüsü'nde toplanan ikinci Tüm-Rusya Sovyetleri Kongresi'dir. Kongre zamanında Kışlık Sarayı Bolşeviklerce ele geçirilmiş ve Geçici Hükûmet üyeleri tutuklanmıştır.