İçeriğe atla

Vincenzo Peruggia

1911'de Mona Lisa'yı çaldığına inanılan Vincenzo Peruggia'nın fotoğrafı.

Vincenzo Peruggia (8 Ekim 1881 - 8 Ekim 1925) 21 Ağustos 1911'de Mona Lisa'yı çalmasıyla ünlü İtalyan müze işçisi, sanatçı ve hırsızdı.[1]

Tablonun çalınması

Mona Lisa, Floransa'daki Uffizi Galerisin'de, 1913. Müze müdürü Giovanni Poggi (sağda) tabloyu inceliyor.

Peruggia 1911'de, 20. yüzyılın en büyük sanat hırsızlığı olarak tanımlanan şeyi gerçekleştirdi. Eski Louvre Müzesi çalışanı olan Peruggia, polis teorisine göre 20 Ağustos Pazar günü müzenin ertesi gün kapanacağını bilerek müzenin içine saklandı. Ancak Peruggia'nın tutuklanmasının ardından Floransa'da yapılan sorgulamasına göre[2] 21 Ağustos Pazartesi günü saat 7 sularında diğer Louvre işçilerinin girdiği kapıdan müzeye girdi. Müze çalışanlarının geleneksel olarak giydiği beyaz önlüklerden birini giydiğini ve böylece diğer işçilerden ayırt edilemediğini söyledi. Mona Lisa'nın asılı olduğu Salon Carré boşalınca, tabloyu duvara sabitleyen dört demir mandaldan kaldırdı ve yakındaki bir servis merdivenine götürdü. Orada koruyucu kılıfı ve çerçevesini çıkardı. Bazı insanlar, (Leonardo'nun tahtaya boyadığı) tabloyu önlüğünün altına gizlediğini bildiriyor. Ancak Peruggia sadece 1.60 metre (63 inç) boyundaydı ve Mona Lisa tablosuyla yaklaşık olarak ölçüşüyordu. 53 cm×77 cm (21 inç×30 inç), yani kendi boyunda birinin giydiği bir önlüğün altına sığmazdı. Bunun yerine önlüğünü çıkardığını ve resmi etrafına sardığını, kolunun altına sıkıştırdığını ve Louvre'u girdiği kapıdan terk ettiğini söyledi.[3]

Mona Lisa'nın, Louvre Müzesi'ne geri dönmesi

Peruggia, tabloyu Paris'teki dairesinde sakladı.[4]

Peruggia, tabloyu iki yıl dairesinde bir sandıkta sakladıktan sonra, onunla birlikte İtalya'ya döndü. Bir süre İtalya'nın Floransa kentindeki dairesinde tuttu. Ancak sonunda sabırsızlandı ve sonunda Floransa'daki bir sanat galerisinin sahibi Mario Fratelli ile temasa geçince yakalandı. Fratelli'nin hikâyesi Peruggia'nınkiyle çelişiyor, ancak Peruggia'nın tabloyu "vatanı" olarak gördüğü yere geri döndürmek için bir ödül beklediği açıktı. Peruggia'dan şüphelenen Fratelli, resmi tanıyıp doğrulayan Uffizi Galerisinin yöneticisi Giovanni Poggi'yi aradı. Poggi ve Fratelli, tabloyu "güvenlik" gerekçesiyle aldıktan sonra, Peruggia'yı otelinde tutuklayan polise haber verdi.[4] İyileşmesinden sonra, tablo İtalya'nın her yerinde, dönüşünü sevindiren afiş manşetleriyle sergilendi. Mona Lisa daha sonra 1913'te Louvre'a iade edildi. Tablo hırsızlıktan önce de ünlüyken, gazete manşetlerinden aldığı kötü şöhret ve geniş çaplı polis soruşturması, sanat eserinin dünyanın en iyi bilinenlerinden biri olmasına yardımcı oldu ve kamuoyunda büyük ilgi gördü.[5]

Sebepleri

Mona Lisa'nın çalınmasıyla ilgili şu anda iki baskın teori bulunmaktadır. Peruggia bunu vatansever bir nedenle yaptığını söyledi: Tabloyu "Napolyon tarafından çalındıktan sonra" (Peruggia Louvre'da çalışırken, Napolyon Bonapart'ın Napolyon Savaşları sırasında birçok İtalyan sanat eserini nasıl yağmaladığını öğrendi) İtalya'da sergilenmek üzere geri getirmek istedi.[4] Vincenzo, belki de niyetinde samimi olsa da, Leonardo da Vinci'nin, Napolyon'un doğumundan 250 yıl önce, 16. yüzyılda sarayında ressam olmak üzere Fransa'ya taşındığında I. Francis'e bu tabloyu hediye olarak aldığını bilmiyor olabilir.

Uzmanlar, 'vatanseverlik' güdüsünü -eğer 'vatanseverlik' gerçek güdü olsaydı- Peruggia'nın tablonun satışından kâr elde etmeye çalışmak yerine bir İtalyan müzesine bağışlayacağı gerekçesiyle sorguladılar. Peruggia'nın parasal sorunu, hırsızlıktan sonra babasına gönderdiği mektuplarla da doğrulanmıştır. 22 Aralık 1911'de, hırsızlıktan dört ay sonra, "Ben servetimi yapacağım ve kısmetim tek seferde gelecek" diye yazdı.[6] Ertesi yıl (1912) şöyle yazdı: "Uzun yaşamanız ve oğlunuzun sizin ve tüm ailemiz için gerçekleştirmek üzere olduğu ödülün tadını çıkarmanız için size bir yemin ediyorum."

Duruşmaya başlayınca, mahkeme bir dereceye kadar Peruggia'nın suçunu vatansever nedenlerle işlediğini ve ona hafif bir ceza verdiğini kabul etti. Bir yıl 15 gün hapse gönderildi, ancak İtalya'da büyük bir vatansever olarak karşılandı ve hapiste sadece yedi ay yattı.[4]

Daha sonra başka bir teori ortaya çıktı. Hırsızlık, bir dolandırıcı olan Eduardo de Valfierno tarafından teşvik edilmiş veya planlanmış olabilir. Fransız sanat eseri sahtekarlığı yapan Yves Chaudron'a göre tablonun orijinali çalınsaydı kopyaların değeri artardı. Bu teori tamamen eski Hearst gazetecisi Karl Decker'in The Saturday Evening Post'ta yayınlanan 1932 tarihli bir makalesine dayanmaktadır. Decker, Valfierno'yu tanıdığını ve hikâyeyi 1913'te ondan duyduğunu iddia etti. Valfierno'nun ölümünü öğrenene kadar basmayacağına söz verdi. Bu hikâye için harici bir onay yoktur.[7]

Daha sonraki yaşamı

Peruggia kısa bir süre sonra hapisten çıktı ve I. Dünya Savaşı sırasında İtalyan ordusunda görev yaptı. Savaş sırasında Avusturya-Macaristan ordusu tarafından yakalandı ve savaş bitene kadar iki yıl boyunca esir olarak tutuldu ve serbest bırakıldı. Daha sonra evlendi, Celestina adında bir kızı oldu, Fransa'ya döndü ve doğum ismi olan Pietro Peruggia'yı kullanarak ressam dekoratör olarak çalışmaya devam etti.[1] 8 Ekim 1925'te (44. doğum günü) Paris'in Fransa banliyösü Saint-Maur-des-Fossés'de öldü. Saint-Maur-des-Fossés Condé Mezarlığı'na gömüldü. 1950'lerde bir ara, Peruggia'nın kalıntıları çıkarıldı ve mezarlığın kemik dolabına taşındı.

1925'teki ölümü, muhtemelen Pietro Peruggia adı altında öldüğü için o sırada medya tarafından geniş çapta haber edilmedi; ölüm ilanları, yalnızca 1947'de Haute-Savoie'de Vincenzo Peruggia isimli başka biri öldüğünde yanlışlıkla ortaya çıktı.[8]

Kaynakça

  1. ^ a b (İtalyanca) Mio padre, il ladro della Gioconda 17 Eylül 2012 tarihinde Archive.is sitesinde arşivlendi
  2. ^ Extrait du Proces-Verbal de la confrontation de M. Vingoolle avec Peruggia, 20 Dec.. 1913, Archives Nationales, Paris
  3. ^ Mona Lisa Is Missing, 2013, Virgil Films, dir. Joe Medeiros
  4. ^ a b c d Chua-Eoan, Howar (1 Mart 2007). "STEALING THE MONA LISA, 1911". The Top 25 Crimes of the Century. Time Magazine. 15 Ocak 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Ağustos 2007. 
  5. ^ "The Theft That Made The 'Mona Lisa' A Masterpiece". NPR.org (İngilizce). 27 Ağustos 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Kasım 2017. 
  6. ^ Peruggia Letter 22 December 1911, Archivio di Stato, Florence
  7. ^ Nilsson, Jeff (7 Aralık 2013). "100 Years Ago: The Mastermind Behind the Mona Lisa Heist". Saturday Evening Post. Curtis Publishing. 11 Şubat 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Ocak 2014. 
  8. ^ Who stole the Mona Lisa? 10 Eylül 2015 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., FT.com, August 2011

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Leonardo da Vinci</span> İtalyan Rönesans polimat (1452–1519)

Leonardo di ser Piero da Vinci (

<i>Mona Lisa</i> Leonardo da Vincinin tablosu

Mona Lisa, İtalya'nın Floransa şehrindeki Rönesans sırasında Leonardo da Vinci tarafından kavak bir pano üzerine Sfumato tekniği ile resmedilmiş 16. yüzyıl yağlı boya portresidir. Resim hâlen Paris'teki Louvre Müzesi'nde Francesco del Giocondo'nun karısı, Lisa Gherardini Portresi başlığı altında sergilenmektedir. Tabloda oturmuş bir kadın resmedilmiştir, kadının yüzünün kime ait olduğu hala gizemini korumaktadır. Yüz ifadesindeki belirsizlik, kompozisyonundaki anıtsallık, atmosferdeki ilginçlikler, tablo hakkındaki çalışmaları devam ettirmektedir. Bu tablo, geniş ölçüde tanındı; karikatürleri yapıldı, araştırıldı ve Louvre Müzesi'nin en önemli eserlerinden olarak tarihe geçti.

<span class="mw-page-title-main">Fütürizm</span> Geçmişteki estetik değerleri ve gelenekleri bütünüyle reddetmek, dünyanın geleceğinin "Modernlik" olduğunu savunan sanat akımı

Fütürizm (Gelecekçilik), 20. yüzyılın başlarında İtalya'da ortaya çıkmış, modern sanat ve toplumsal hareketlerin akımıdır.

<span class="mw-page-title-main">Floransa</span> Floransa iline bağlı komün (Toskana, İtalya)

Floransa, İtalya'da, San Marino'nun batısında bulunan bir şehirdir. Kuzey İtalya'daki Toskana Bölgesi'nin başkentidir ve kendi ismini taşıyan ilin merkezidir. Kısa bir dönem, İtalya Krallığı'na da başkentlik yapmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Louvre Müzesi</span> Pariste arkeoloji ve sanat müzesi

Louvre Müzesi, dünyanın en büyük sanat müzesidir. Fransa'nın başkenti Paris'te, Louvre Sarayı'na kurulmuştur. Şehrin içinden geçen Sen Nehri'nin kıyısında yer alır. Tarih öncesi çağlardan, 21. yüzyıla kadar uzanan, oldukça geniş bir koleksiyon yelpazesi vardır. Yaklaşık 35.000 kadar tarihî sanat eseri, 72.735 metrekarelik bir alanda sergilenmektedir. 2017 yılında, 8,1 milyon ziyaretçi oranıyla dünyanın en çok ziyaret edilen sanat müzesi seçilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Guillaume Apollinaire</span> Fransız şair (1880 – 1918)

Guillaume Apollinaire, İtalyan asıllı Fransız şair, yazar ve sanat eleştirmeni.

<span class="mw-page-title-main">Juan Gris</span> İspanyol sanatçı (1887-1927)

José Victoriano González-Pérez veya bilinen adıyla Juan Gris, hayatının büyük bölümünü Fransa'da geçirmiş olan İspanyol ressam ve heykeltıraş. Eserleri, devrinde yeni ortaya çıkmaya başlayan kübizm çizgisindedir.

Andrea Mantegna, İtalyan gravürcü ve Rönesans ressamı. Dünyanın her yerinde rakursiye en güzel örnek gösterilen tablosu Türkçe adıyla Ölü İsa'dır. Bunun dışında Rönesans'ı anlatan yüzlerce tablosu da vardır.

<span class="mw-page-title-main">Arnold Böcklin</span> İsviçreli ressam, heykelci ve mimar (1827-1901)

Arnold Böcklin, İsviçreli ressam, heykeltıraş, süsleme sanatçısı ve grafist.

<span class="mw-page-title-main">Antoine-Jean Gros</span> Fransız ressam (1771 – 1835)

Baron Antoine-Jean Gros, Fransız ressamdı.

<span class="mw-page-title-main">Pitti Sarayı</span> İtalyada saray

Pitti Sarayı, İtalya, Floransa'da büyük bir Rönesans sarayıdır. Arno Nehri'nin güney tarafında konumlanmakta olup, Eski Köprü'ye kısa mesafe uzaklıktadır. 1458 yılından tarihlenen şimdiki sarayın çekirdeğini teşkil etmekte ve orijinal olarak ihtiraslı bir bankacı olan Luca Pitti'nin kasaba residansıydı.

<span class="mw-page-title-main">Isaac de Camondo</span>

Kont Isaac de Camondo Kamondo Ailesinden Osmanlı-Fransız bankacı, diplomat, besteci, koleksiyoncu ve hayırsever.

Domenico Ghirlandaio. Asıl adı Domenico di Tommaso Curradi di Doffo Bigordi idi. İtalyan Rönesans akimi Floransa ekolünde bulunan ressam.

<span class="mw-page-title-main">Dominique Vivant Denon</span> Fransız sanat tarihçisi (1747-1825)

Dominique-Vivant Baron Denon, Fransız sanatçı, ressam, diplomat, yazar ve arkeolog.

<i>Kanada Düğün</i>

Kana'da Düğün, İtalyan maniyerist ressam Paolo Veronese 'nin 1563 yılında tamamladığı ve İncil'de yer alan mucizevî bir olay olan Kana'da Düğün hadisesini tasvir eden tablosudur. Tablo, bu tema üzerine yapılmış en anıtsal tablolardan biridir. 6,66 × 9,90 metre ölçülerindeki tablo, bugüne kadar tuval üzerine yapılmış en büyük resimlerden biridir. Resim, Venedik'teki San Giorgio Maggiore Kilisesinin yemekhanesinin arka duvarını süslemek için kullanılmıştır. Napolyon döneminde 1797 yılında ganimet olarak el konulan tablo, Paris'e götürüldü; bugün Louvre Müzesi'nde görülebilir.

<span class="mw-page-title-main">Paolo Veronese</span> İtalyan Rönesans ressamı (1528–1588)

Paolo Veronese, geç Rönesans döneminde maniyerizm stilinde çalışmış Venedikli ressam.

<span class="mw-page-title-main">Baronci Altarpiece</span>

Baronci Altarpiece İtalyan yüksek rönesans ressamı Rafael'in tablosu. Bu tablo Rafael'in ilk istek üzerine, Urbino yakınlarındaki Città di Castellodaki Andrea Baronci şapelinin içerisindeki Sant'Agostino kilisesine yaptığı eserdir. Çok parçalı, sunak şeklinde yapılan eser 1789 depreminde hasar görmüş, 1849'dan bu yana orijinal resmin parçaları farklı koleksiyonların parçası haline gelmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Adolf Hitler'in tabloları</span>

II. Dünya Savaşı'na kadar geçen yıllarda Almanya'da Nazi Partisi lideri Adolf Hitler de bir ressamdı. Yüzlerce eser üretti ve Viyana yıllarında (1908-1913) hayatını kazanmak için tablolarını ve kartpostallarını sattı. Profesyonel olarak çok az başarı elde etmesine rağmen, hayatı boyunca resim yapmaya devam etti.

<span class="mw-page-title-main">Louis Béroud</span> Fransız ressam (1852 – 1930)

Louis Béroud 19. yüzyılın sonlarında ve 20. yüzyılın başlarında bir Fransız ressamdı. Bazı resimleri Paris'teki Carnavalet Müzesi ve Louvre'da bulunuyor. 22 Ağustos 1911'de Béroud, Mona Lisa au Louvre adlı resminin taslağını yapmak için Louvre'a geldi, ancak Leonardo da Vinci'nin ünlü Mona Lisa'sının durması gereken yerde dört demir mandal buldu. Béroud, resmin pazarlama amacıyla fotoğraflandığını düşünen korumaların bölüm başkanıyla temasa geçti. Birkaç saat sonra Béroud, müzenin bölüm başkanıyla tekrar kontrol etti ve Mona Lisa'nın fotoğrafçılarla birlikte olmadığı doğrulandı. Louvre, hırsızlığın soruşturulmasına yardımcı olmak için bir hafta boyunca kapatıldı.

<i>Vaftizci Yahya</i> (Leonardo) Leonardo da Vinci tablosu (Louvre Müz., Paris)

Vaftizci Yahya, Leonardo da Vinci tarafından yapılmış olan Yüksek Rönesans dönemi yağlı boya tablosudur. 1513-1516 yılları arasında tamamlanmış olduğu düşünülen eserin Da Vinci'nin son tablosu olduğuna inanılmaktadır. Aziz Yahya'yı tasvir eden ve orijinal boyutu 69 x 57 santimetre olan tablo, Paris'teki Louvre Müzesi'nde sergilenmektedir.