İçeriğe atla

Vida Tomšič

Vida Tomšič
Vida Tomšič, 1950.
Doğum26 Haziran 1913(1913-06-26)
Ljubljana
Ölüm10 Aralık 1998 (85 yaşında)
Ljubljana
Defin yeriJale Mezarlığı
MilliyetSloven, Yugoslav
VatandaşlıkSlovenya, Yugoslavya
EğitimLjubljana Üniversitesi Hukuk Fakültesi
MeslekPolitikacı, aktivist
Siyasi partiYugoslavya Komünistler Birliği
EvlilikTone Tomšič
Ödüller •Halk Kahramanı Nişanı
 •Ulusal Kurtuluş Nişanı
 •Halka Liyakat Nişanı
 •Kardeşlik ve Birlik Nişanı
 •Cesaret Nişanı
 •1941 Partizan Nişanı

Vida Tomšič née Bernot (26 Haziran 1913; Ljubljana - 10 Aralık 1998; Ljubljana), Sloven komünist politikacı ve aktivist.[1] II. Dünya Savaşı sırasında Yugoslav partizanları cephesinde savaştı ve Halk Kahramanı Nişanı'na layık görülü. Uzun yıllar Slovenya Sosyalist Cumhuriyeti'nde ve Yugoslavya Sosyalist Federal Cumhuriyeti'nde pek çok hükûmet pozisyonunda bulundu.[2] Tomšič, kadın haklarını ülkenin bütünüyle sosyal ve ekonomik kalkınmasına tamamen bağımlı olarak gören bir Marksist feministti.[3][4]

Hayatı

Vida Tomšič, 1961.

Vida Tomšič, ailesinin beş çocuğundan biri olarak Avusturya-Macaristan İmparatorluğu'na bağlı Ljubljana'da doğdu.[5] Ljubljana'da hukuk okudu ve 1941'de mezun oldu. Öğrencilik hayatı boyunca sosyalist hareketlere katıldı ve 1934'te Yugoslavya Komünist Partisi'ne üye oldu. CPY ile olan faaliyetleri nedeniyle 1934'te tutuklandı ve on bir ay hapis yattı.[6] 1937'de, komünist faaliyetlerden tutuklanan kocası Tone Tomšič ile tanıştı. Ardından Vida Tomšič hapishaneden serbest bırakıldı ve 1940'a kadar Yugoslavya Komünist Partisi Merkez Komitesi üyesi olarak görev yaptı.

1941'deki İtalya Krallığı işgali sırasında Vida Tomšič, Mary Singer adını kullandı ve bu dönemde bir çocuk doğurdu. Aynı yılın Aralık ayında hem Tone hem de Vida Tomšič, Komünist Partiyi destekleyen yasadışı siyasi faaliyetleri nedeniyle tutuklandı. İtalya askeri mahkemesi Tone Tomšič'i ölüme mahkûm etti, Vida Tomšič'ı ise 25 yıl hapis cezasına çarptırdı. Oğlundan ayrılan Vida Tomšič, ilk partizan gruplarından birini kurduğu zamandan İtalya Krallığı'nın yıkılışına kadar bir dizi İtalyan hapishanesinde kaldı.[6]

Savaş sonrası Vida Tomšič, Yugoslavya'ya geri döndü. Slovenya'ya yerleşerek Slovenya Ulusal Kurtuluş Konseyi'ne seçildi ve özellikle kadınlar arasında siyasi faaliyetlerde yer aldı.[7] Mayıs 1945'te Slovenya Ulusal Hükûmeti tarafından Sosyal Politika Bakanı olarak atandı ve emekli olana kadar Slovenya Sosyalist Cumhuriyeti Hükûmeti'nde önemli görevler sürdürmeye devam etti. 1970'lerde Ljubljana Üniversitesi Hukuk Fakültesi'nde Aile Hukuku profesörü olarak ders verdi. Tomšič Federal Kadınlar Örgütü'nün ilk başkanıydı.[7]

Uluslararası ilişkilerde

Vida Tomšič, hem ikili diplomatik ilişkilerde hem de Bağlantısızlar Hareketi içerisinde uluslararası alanda Yugoslavya'yı sıklıkla temsil etti. Birleşmiş Milletler'de birçok kez Yugoslav heyetinde görev aldı.[8] Santo Domingo'da 1979-1985 yılları arasında Kadının İlerlemesi İçin Uluslararası Araştırma ve Eğitim Enstitüsü yönetim kurulunda görev yaptı.[9] 1960-1963 ve 1971-1974 arasında Birleşmiş Milletler Ekonomik ve Sosyal Konseyi'nde Yugoslav temsilci olarak çalıştı.[10]

Ayrıca bakınız

Kaynakça

  1. ^ Women’s political and social activism in Cold War Italy and Yugoslavia (1945-1957) 17 Nisan 2019 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., Dissertation filed at the University of Utrecht,
  2. ^ Slovenska biografija: http://www.slovenska-biografija.si/oseba/sbi712560/ 14 Nisan 2019 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
  3. ^ Chiara Bonfigioli, " Sosyalist Bağlamda Feminist Çeviriler: Yugoslavya Örneği ," Cinsiyet ve Tarih, Cilt. 30, No. 1, Mart 2018: 240-254, sayfa 243
  4. ^ Mateja Jeraj, “Vida Tomšič” in Francisca de Haan, Krasimira Daskalova, Anna Loutfi (eds), A Biographical Dictionary of Women's Movements and Feminisms: Central, Eastern and South Eastern Europe, 19th and 20th Centuries. Budapest: Central European University Press, 2006: 575-579
  5. ^ Antič, Milica; Vidmar, Ksenija H. (2006). "Women's Identity in Slovenia". Saurer, Edith; Lanzinger, Margareth; Frysak, Elisabeth (Ed.). Women's Movements: Networks and Debates in Post-communist Countries in the 19th and 20th Centuries. Köln: Böhlau. ss. 291-. ISBN 9783412322052. 
  6. ^ a b "Vida Tomšič". Slovenska Biografija. 14 Nisan 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Nisan 2019.  Kaynak hatası: Geçersiz <ref> etiketi: "auto" adı farklı içerikte birden fazla tanımlanmış (Bkz: )
  7. ^ a b Mateja Jeraj, Francisca de Haan'da “Vida Tomšič”, Krasimira Daskalova, Anna Loutfi (eds), Kadın Hareketleri ve Feminizmlerin Biyografik Sözlüğü: Orta, Doğu ve Güney Doğu Avrupa, 19. ve 20. Yüzyıllar Budapeşte: Orta Avrupa Üniversitesi Yayınları, 2006: 575-579
  8. ^ "Revolutionary networks.". 17 Nisan 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Nisan 2019. 
  9. ^ Kadın Haklarının Teşvik Edilmesinde INSTRAW'ın Mirası: 1976 - 2010 yılları arasında Enstitünün Tarihsel Bir Kaydı 8 Mayıs 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. BM Kadın Eğitim Merkezi
  10. ^ Jain, Devaki (2005). Women, Development, and the UN a Sixty-Year Quest for Equality and Justice. Bloomington: Indiana University Press. s. 84. ISBN 9780253346971. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Slovenya</span> Orta Avrupada yer alan bir ülke

Slovenya ya da resmî adıyla Slovenya Cumhuriyeti, Orta Avrupa'nın güneyinde yer alan bir ülkedir. Batısında İtalya, güneybatısında Adriyatik Denizi, güney ve doğusunda Hırvatistan, kuzeydoğusunda Macaristan ve kuzeyinde Avusturya bulunur. Slovenya çoğunlukla dağlık ve ormanlıktır, 20.271 kilometre kare alanı kaplar ve yaklaşık 2,1 milyon nüfusa sahiptir. Slovenler ülke nüfusunun %80'inden fazlasını oluşturmaktadır. Güney Slav dillerinden olan Slovence resmi dildir. Slovenya'nın başkenti ve en büyük şehri olan Ljubljana, coğrafi olarak ülkenin merkezine yakın bir konumdadır.

<span class="mw-page-title-main">Inessa Armand</span>

Inessa Fyodorovna Armand Fransız-Rus komünist bir siyasetçi, Bolşeviklerin üyesi ve hayatının çoğunu Rusya'da geçiren bir feministti. Devrim öncesi Rus komünist hareketinde ve komünist dönemin ilk günlerinde önemli bir rol olan Armand, 1990'larda Sovyet arşivlerinin kısmen açılmasına kadar neredeyse uzun zamandır neredeyse unutulmuştu. Tarihçi Michael Pearson onun hakkında şöyle yazdı: "Ona (Lenin) konumunu iyileştirmesi ve Bolşeviklerini çardan daha fazla güç elde edecek ve 1919'da Moskova'nın en güçlü kadını olacak bir güç haline getirmesi için yardım edecekti."

<span class="mw-page-title-main">Yugoslavya Sosyalist Federal Cumhuriyeti</span> 1945-1992 yıllarında Balkanlarda bulunan sosyalist federal cumhuriyet

Yugoslavya Sosyalist Federal Cumhuriyeti, Balkanlar'da II. Dünya Savaşı'ndan sonra kurulan ve 1992 yılına kadar hüküm süren sosyalist federal cumhuriyet. Devletin bulunduğu alanda bugün Bosna-Hersek, Sırbistan, Hırvatistan, Kuzey Makedonya, Karadağ, Slovenya ve Kosova bulunur.

<span class="mw-page-title-main">Blanka Teleki</span>

Blanka Teleki de Szék ; Kontes, Macar sanatçı, eğitimci ve kadın hakları aktivisti. Kadınların eğitiminde erken bir feminist ve öncü olarak kabul edilir.

<span class="mw-page-title-main">Miha Marinko</span> Sloven partizan, eski Slovenya Sosyalist Cumhuriyeti başbakanı

Miha Marinko, Sloven partizan, eski Slovenya Sosyalist Cumhuriyeti başbakanı. Günümüzde Slovenya'da ulusal kahraman olarak anılmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Boris Kidrič</span>

Boris Kidrič, Sloven partizan, Slovenya Sosyalist Cumhuriyeti'nin ilk başbakanı. II. Dünya Savaşı'ndan sonra Edvard Kardelj ile birlikte Titoist politikaların uygulayıcısı olarak bilinir.

<span class="mw-page-title-main">Anton Vratuša</span>

Anton Vratuša,, Slovenya başbakanı ve Birleşmiş Milletler nezdinde Yugoslavya büyükelçiliği yapmış eski bir siyasetçi ve diplomat.

<span class="mw-page-title-main">Janko Smole</span>

Janko Smole, Sloven komünist partizan, Marksist-Leninist aktivist, eski Slovenya Sosyalist Cumhuriyeti başbakanı. Yugoslavya'da ve Slovenya SC'de ulusal kahraman olarak anılmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Sloven Ulusal Kurtuluş Komitesi</span> Sol görüşlü anti-faşist örgüt

Sloven Ulusal Kurtuluş Komitesi veya kısaca SNOS, II. Dünya Savaşı sırasında Slovenya'da anti-faşist hareketin en yüksek yönetim organı. Başkanı Josip Vidmar idi. Yugoslav direniş hareketinin bir parçasıydı. Örgütsel olarak Yugoslavya Anti-faşist Ulusal Kurtuluş Konseyi'nin bir parçası idi.

<span class="mw-page-title-main">Majda Vrhovnik</span> Slovenyalı casus

Majda Vrhovnik veya Lojzka, Sloven komünist, tıp öğrencisi, casus. Klagenfurt'da Slovenya Komünist Partisi Bölge Komitesinin bir üyesiydi ve ölümünden sonra Yugoslavya kahramanı seçildi.

<span class="mw-page-title-main">Makedonya Antifaşist Kadın Cephesi</span>

Makedonya Antifaşist Kadın Cephesi II. Dünya Savaşı'nda, Makedonya'da ortaya çıkan feminist hareket. Kuzey Makedonya'da mevcut, bazı feminist örgütlerin de öncülü olan örgüt.

<span class="mw-page-title-main">Yugoslavya Antifaşist Kadın Cephesi</span>

Yugoslavya Antifaşist Kadın Cephesi, II. Dünya Savaşı'da, Nazi işgali sırasında Yugoslavya'da, işgale karşı direnen çok uluslu, komünist partizan teşkilatının oluşturulmasında ve teşkilatında yer almış feminist ve antifaşist kitle örgütü. Yugoslavya'da teşekkül etmiş diğer kadın cephesi ördütlerinin ve bölgede günümüze dek uzanan kimi feminist kuruluşların da öncülüdür. 6 Aralık 1942 tarihinde, Bosanski Petrovac'da toplanan I. Ulusal Kadın Konferansı'nda kurulmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Luiza Pesjak</span>

Luiza Pesjak veya Lujiza Pesjakova Sloven bir yazar, şair ve çevirmendir. Slovenya'da bir roman yazan ilk kadındır.

<span class="mw-page-title-main">Minka Govekar</span>

Minka Govekar, Sloven bir öğretmen, çevirmen ve kadın hakları savunucusudur.

<span class="mw-page-title-main">Milan Kučan</span>

Milan Kučan 23 Aralık 1991'den 22 Aralık 2002'ye kadar Slovenya'nın ilk Cumhurbaşkanı olarak görev yapan Sloven bir politikacı. Slovenya cumhurbaşkanı olmadan önce, 10 Mayıs 1990-23 Aralık 1991 tarihleri arasında SR Slovenya Başkanlığının 13. Başkanıydı.

<span class="mw-page-title-main">Fran Zwitter</span>

Fran Zweiter, Sloven tarihçidir.

<span class="mw-page-title-main">Rosa Plaveva</span>

Rosa Plaveva, evlilik öncesi soyadı Varnalieva, bir Osmanlı ve Yugoslav sosyalisti ve süfrajettir.

<span class="mw-page-title-main">Adelheid Popp</span> Avusturyalı gazeteci, siyasetçi ve feminist yazar (1869-1939)

Adelheid Popp, gazeteci ve politikacı olarak çalışan Avusturyalı bir feminist ve sosyalistti.

<span class="mw-page-title-main">Marica Nadlišek Bartol</span> Sloven çevirmen, gazeteci ve yazar (1867–1940)

Maritsa Nadlišek Bartol ; Sloven yazar ve editör. 1897'den 1899'a kadar kurduğu kadın dergisi Slovenka'nın editörlüğünü yaptı.

<span class="mw-page-title-main">Marianne Hainisch</span>

Marianne Hainisch, ;, Avusturya kadın hareketinin kurucusu ve lideriydi. Aynı zamanda Avusturya'nın ikinci Cumhurbaşkanı Michael Hainisch'in (1920–1928) annesiydi.