İçeriğe atla

Veðrfölnir ile kartal

17. yüzyıldan kalma bir İzlanda el yazmasında bir şahin, Veðrfölnir, bir ağacın tepesindeki kartalın tepesinde, Yggdrasil tasvir edilmiştir.

İskandinav mitolojisine göre Veðrfölnir, dünya ağacı Yggdrasil'in tepesine tünemiş isimsiz bir kartalın gözleri arasında oturan bir şahindir. İsimsiz kartal, hem 13. yüzyılda daha önceki geleneksel kaynaklardan derlenen Şiirsel Edda'da hem de 13. yüzyılda Snorri Sturluson tarafından yazılan Nesir Edda'da geçerken Veðrfölnir ise yalnızca Nesir Edda'da yer almaktadır.

Hem Şiirsel Edda'daki hem de Nesir Edda'daki anlatılara göre sincap Ratatoskr, isimsiz kartal ile dünya ağacının altında bulunan ejderha Nidhöggr arasında mesaj taşımaktadır. Araştırmacılar, kuşlardan hareketler teoriler ileri sürmüştür.

Teoriler

Dünya ağacı Yggdrasil

John Lindow, Snorri'nin bir şahinin neden bir kartalın gözleri arasında oturması gerektiğini veya nasıl bir rol oynayabileceğini söylemediğine dikkat çekmektedir. Lindow, bu konuda "Şahin, muhtemelen kartalın bilgeliği ile ilişkilidir." ve "Belki de Odin'in kuzgunları gibi bilgi edinmek ve geri getirmek için uçup gider." diye teoriler oluşturmuştur.

Hilda Ellis Davidson, bir ağacın tepesindeki kartal ile ağacın köklerinin etrafına dolanan Nídhöggr nosyonunun Asya'daki diğer kozmolojilerle paralellik taşıdığını ve İskandinav kozmolojisinin bu Asya kozmolojilerinin kuzey rotasından etkilenmiş olabileceğini dile getirmiştir. Öte yandan, Davidson, bazı Germen halklarının açık orman açıklıklarında tanrılarına tapındıklarının doğrulandığını ve bir gök tanrısının özellikle meşe ağacıyla bağlantılı olduğunu, bu nedenle "merkezi bir ağacın onlar için de doğal bir sembol" olduğunu söylemiştir.

Ayrıca bakınız

  • Hræsvelgr, kartal şeklinde bir jötunn
  • Víðópnir, Mímameiðr ağacının tepesinde oturan horoz

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Iðunn</span>

İskandinav mitolojisinde Iðunn, elma ve gençlikle ilişkilendirilen bir tanrıçadır. Bu elmalar İskandinav tanrılarına sonsuz gençlik ve güzellik sağlamaktadır. Iðunn, 13. yüzyılda daha önceki geleneksel kaynaklardan derlenen Şiirsel Edda'da ve 13. yüzyılda Snorri Sturluson tarafından yazılan Nesir Edda'da tasdik edilmiştir. Her iki kaynakta da, skaldik şiir tanrısı Bragi'nin karısı ve ayrıca Şiirsel Edda'da elmaların bekçisi ve ebedi gençliğin bahanesi olarak tanımlanmaktadır.

Hel, İskandinav toplumunda, Ölüler Ülkesi'nin kraliçesidir. Şiirsel Edda'da ve 13. yüzyılda yazılmış Nesir Edda'da kayda geçmiştir. Ayrıca 9 ve 10. yüzyıllarda yazılmış olan Heimskringla ve Egils destanındaki şiirlerde de adı geçmektedir. 12. yüzyılda Saxo Grammaticus tarafından yazılan Latince eser Gesta Danorum'daki bir bölümün genellikle Hel'e atıfta bulunduğu kabul edilir.

Dellingr İskandinav mitolojisinden bir tanrı. Dellingr, daha önceki geleneksel kaynaklardan 13. yüzyılda derlenen Büyük Edda ve 13. yüzyılda Snorri Sturluson tarafından kaleme alınan Nesir Edda 'da yer almaktadır. Her iki kaynakta da Dellingr, günü simgeleyen Dagr'ın babası olarak yer almaktadır. Büyük Edda'nın bazı yazmalarında geceyi simgeleyen Nótt'un üçüncü kocası olarak yer verilirken bazı yazmalarda Dünya'yı simgeleyen Jörð'nun kocası olarak yer almaktadır. Dellingr ayrıca efsanevi saga Hervarar saga ok Heiðreks 'de de yer almaktadır. Doktrinde Dellingr'ın tanı simgelediği düşünülmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Fensalir</span>

İskandinav mitolojisinde Fensalir, tanrıça Frigg'in yaşadığı bir yerdir. Fensalir, 13. yüzyılda önceki geleneksel kaynaklardan derlenen Şiirsel Edda'da ve 13. yüzyılda Snorri Sturluson tarafından yazılan Prose Edda'da onaylanmıştır.

İskandinav mitolojisinde Himinbjorg, tanrı Heimdallr'ın evi. Himinbjorg, önceki geleneksel kaynaklardan derlenen Şiirsel Edda'da ve 13. yüzyılda Snorri Sturluson tarafından yazılan Prose Edda ve Heimskringla'da kanıtlanmıştır.

İskandinav mitolojisinde Ironwood, Midgard'ın doğusunda, devleri ve dev kurtları taşıyan trol kadınlarının yaşadığı bir ormandır. Ironwood, 13. yüzyılda önceki geleneksel kaynaklardan derlenen Şiirsel Edda'da ve 13. yüzyılda Snorri Sturluson tarafından yazılan Prose Edda'da onaylanmıştır.

İskandinav mitolojisinde Hvergelmir büyük bir kaynaktır. Hvergelmir, 13. yüzyılda önceki geleneksel kaynaklardan derlenen Şiirsel Edda'da ve 13. yüzyılda Snorri Sturluson tarafından yazılan Prose Edda'da kanıtlanmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Askr ile Embla</span> İskandinav mitolojisine göre tanrılar tarafından yaratılan ilk iki insan

Askr (erkek) ve Embla (kadın), İskandinav mitolojisine göre tanrılar tarafından yaratılan ilk iki insandır. İkili, 13. yüzyılda daha önceki geleneksel kaynaklardan derlenen Şiirsel Edda ile 13. yüzyılda Snorri Sturluson tarafından yazılan Nesir Edda'da doğrulanır. Her iki kaynakta da üç tanrı Askr ve Embla'yı bulur ve ikiliye, çeşitli maddi ve manevi hediyeler verir. İki figürü açıklamak için bir dizi teori öne sürülmüştür ve popüler kültürde ikiliye zaman zaman atıfta bulunulur.

Manzum Edda ya da Şiirsel Edda, Snorri Sturluson tarafından yazılan Edda'dan farklı olarak, isimsiz Eski Norsça anonim şiirlerine yapılan modern yorumlardır. Hepsi Codex Regius olarak bilinen Orta Çağ İzlanda el yazması metninden olmak üzere toplamda 31 şiir içeren birkaç versiyonu mevcuttur. Codex Regius, İskandinav mitolojisi ve Cermen kahramanlık efsaneleri hakkında mevcut en önemli kaynaklardan birisidir. 19. yüzyılın başlarından itibaren, daha sonraları yazılacak İskandinav edebi metinleri üzerinde güçlü bir etkiye sahip oldu - sadece hikâyeleri aracılığıyla değil, aynı zamanda birçok şiirin vizyoner gücü ve dramatik kalitesi yoluyla da. Codex Regius'dan ilham aldıklarını kabul eden şairler arasında Vilhelm Ekelund, August Strindberg, J.R.R. Tolkien, Ezra Pound, Jorge Luis Borges ve Karin Boye bulunmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Hyrrokkin</span>

Hyrrokkin İskandinav mitolojisinde bir kadın Jötunn.13.yüzyıl şairi Snorri Sturluson'a göre, gemiyi kıpırdatamayınca, Baldr'ın cenazesinde Æsir (tanrılar) 'dan sonra gemilerin en büyüğünü denize indirdi.

<i>Nesir Edda</i> İzlandada yazılmış 13. yüzyıl İskandinav edebiyat eseri

Nesir Edda ya da kısaca Edda, ayrıca Genç Edda, Snorri'nin Edda'sı olarak bilinir, 13. yüzyılın başlarında İzlanda'da yazılmış Eski Norsça edebiyat eseridir. Eserin genellikle bir dereceye kadar İzlandalı bilim insanı, hukukçu ve tarihçi Snorri Sturluson tarafından yaklaşık olarak 1220 yılında yazıldığı veya en azından derlendiği varsayılır. Kuzey Cermen halklarının mitlerinin asıl metni olan İskandinav mitolojisinin modern bilgisi için en eksiksiz ve en ayrıntılı kaynak olarak kabul edilir ve Şiirsel Edda olarak bilinen bir koleksiyonda günümüze ulaşan şiir versiyonları da dahil olmak üzere çok çeşitli kaynaklardan yararlanmıştır.

Üç ve dokuz sayıları, İskandinav mitolojisi ile paganizmde önemli sayılardır. Her iki sayı, hem mitolojide hem de tapınma ayinlerinde, İskandinav paganizminin günümüze ulaşan kanıtları arasında yer alır.

<span class="mw-page-title-main">Cüce (folklor)</span> mitolojik varlık

Germen mitolojisi de dahil olmak üzere Germen folklorunda cüce, dağlarda ve yeryüzünde yaşayan bir varlıktır. Bu varlık; bilgelik, demircilik, madencilik ve zanaatkarlık ile çeşitli şekillerde ilişkilidir. Cüceler bazen kısa ve çirkin olarak tanımlanırken bazı bilim insanları, bunun varlıkların komik tasvirlerinden kaynaklanan daha sonraki bir gelişme olup olmadığını sorgulamıştır. Cüceler; modern popüler kültürde, çeşitli medyada tasvir edilmeye devam etmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Nótt</span> İskandinav mitolojisinde geçen bir tanrıça

Nótt, İskandinav mitolojisinde gece teşhisi olan tanrıça. Nótt jötunn Narfi ve Nór'un kızı, Thor'un büyükannesidir. Yggdrasill ağacının altındaki vadilerde doğmuştur. Hayvanı, Alfödr'in Nott ve Dagr'a verdiği atlardan biri olan Hrímfaxi'dir. Anonim Eski Norsça şiirlerin 13. yüzyıldaki derlemesi niteliğindeki Manzum Edda ve 13. yüzyılda yazılan Nesir Edda'da Nótt, Narfi'nin kızı olarak geçer ve Hrímfaxi ile ilişkilendirilir. Nesir Edda'da Nótt'un evlilikleri ve soyağacından bahsedilir. Nótt; ilki Naglfari, ikincisi Annar, üçüncüsü ise Dellingr ile olmak üzere her birinden bir çocuğu olan üç evlilik yapmıştır. Bir özel isim olan nótt kelimesi, Eski Norsça edebiyatında da geçer.

<span class="mw-page-title-main">Dagr</span>

Dagr, İskandinav mitolojisinde gündüzün teşhisidir.

<span class="mw-page-title-main">Vafþrúðnismál</span>

"Vafþrúðnismál" Şiirsel Edda''nın üçüncü şiiridir. Başlangıçta Æsir Odin ve Frigg arasında, daha sonra Odin ve dev Vafþrúðnir arasında geçen şiir biçiminde bir konuşmadır. Şiir, İskandinav kozmogonisi hakkında ayrıntılara giriyor ve açıkça Snorri Sturluson tarafından, onu alıntılayan Nesir Edda'nın yapımında bir kaynak belge olarak yaygın bir şekilde kullanıldı. Şiir Codex Regius'ta ve kısmen AM 748 I 4to'da korunmaktadır. 40-41. kıtalarla ilgili koruma sorunları vardır. Vafşrúðnismál'ın 10. yüzyıl şiiri olduğuna inanılır.

Sjöfn,, İskandinav mitolojisinde aşkla ilişkili bir tanrıçadır. Sjöfn, 13. yüzyılda Snorri Sturluson tarafından yazılan Nesir Edda'da karakterize edilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Gullveig</span>

Gullveig, Æsir ve Vanir arasındaki efsanevi çatışmayla ilişkili İskandinav mitolojisinde bir kadın figürüdür. 13. yüzyılda daha önceki geleneksel kaynaklardan derlenen Şiirsel Edda'da karakterize edilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Sumarr ve Vetr</span>

Sumarr ve Vetr İskandinav mitolojisinde kişileştirilmiş mevsimlerdir. Kişileştirilmiş Sumarr ve Vetr, 13. yüzyılda daha önceki geleneksel kaynaklardan derlenen Şiirsel Edda'da ve 13. yüzyılda Snorri Sturluson tarafından yazılan Nesir Edda'da yer almıştır.

İskandinav mitolojisinde Geri ve Freki tanrı Odin'e eşlik ettiği söylenen iki kurttur. 13.yüzyılda daha önceki geleneksel kaynaklardan derlenen bir epik şiir koleksiyonu olan Şiirsel Edda'da,13.yüzyılda Snorri Sturluson tarafından yazılan Düzyazı Edda'da ve Skald ozanlarının şiirlerinde kanıtlanmıştır.Yunan,Roma ve Vedik mitolojisinde bulunan benzer figürlerle karşılaştırıldı.Nesir Edda kitabı Gylfaginning'de, tahtta oturan Yüksek Olan, Odin'in sofrasındaki tüm yiyecekleri kurtları Geri ve Freki'ye verdiğini ve Odin'in yiyecek gerektirmediğini, çünkü şarabın onun için hem et hem de içecek olduğunu açıklar.YÜksek Olan, daha sonra yukarıda belirtilen kıtayı Grímnismál şiirinden destek olarak alıntılar.  Düzyazı Edda kitabı Skáldskaparmál'ın 75.bölümünde, hem Geri hem de Freki'yi içeren, warglar ve kurtlar için bir ad listesi verilmiştir.Şamanların erk hayvanları kurtların esrimeye giren Berserk savaşçılarıyla bağlantılı oldukları düşünülür.