İçeriğe atla

Veri erişim katmanı

Bilgisayar yazılımında veri erişim katmanı (DAL: DATA ACCESS LAYER), tutarlı bir depoda saklanan veriye basitçe erişim sağlayan bir bilgisayar programı katmanıdır, bu tutarlı depoya varlık-ilişki veritabanı örneği verilebilir. Bu yapı ismi Microsoft.ASP.NET ortamlarında yaygın bir şekilde kullanılır.

Mesela DAL(nesne yönelimli programlama terimleri içerisinde) bir nesneye veri tabanı tablosundan satır veya alanın özelliklerini döndürmek yerine referans geri döndürebilir . Bu istemci (kullanıcı) modüllerinin yüksek seviyeli soyutlama ile oluşturulmasına olanak sağlar. Bu çeşit bir modelin veri erişim metotlarının bir sınıfını oluşturarak gerçekleştirimi sayesinde veri tabanındaki prosedürlerin kümesine karşılık gelen kayıtları doğrudan refere edebilir. Diğer gerçekleştirim dosya sistemine kayıtların yazılması veya dosya sisteminden kayıtların döndürülmesiyle olabilir. DAL(DATA ACCESS LAYER) veri tabanının altında yatan karmaşıklığı dış dünyadan saklar.

Mesela, insert, delete, update gibi veri tabanında belirli bir tabloya erişim için özel komutlar kullanmak yerine, veri tabanında birkaç prosedür ve sınıf oluşturulabilir. Prosedürler sınıf içindeki metotlardan adlandırılabilir, bu metotlar istenilen değerleri taşıyan nesneler döndürecektir. Veya insert, delete ve update komutları basit fonksiyonlar içerisinde yürütülebilir bu fonksiyonlar veri erişim katmanında saklı registeruser veya loginuser olabilir. Bunun yanında uygulamadan mantıksal metotlar ile Veri Erişim Katmanına eşleme yapılabilir. Böylece, mesela veritabanı içerisine sorgu çekmek yerine birkaç tablodan tüm kullanıcıları getirmek için uygulama tüm veri tabanı çağrılarını soyutlayan DAL(Veri Erişim Katmanı) üzerinden tek bir metotla çağrılabilir.

Veri erişim katmanı kullanan uygulamalar veritabanı sunucusuna bağımlı ya da sunucudan bağımsız olabilir. Eğer veri erişim katmanı birden çok veri tabanı tipini destekliyorsa, uygulama DAL ı konuşabildiği her veritabanını kullanabilir hale gelecektir. Her iki koşulda da, veri erişim katmanına sahip olmak, veri tabanı içerisindeki tüm çağrılar için yerelleştirilmiş lokasyon sağlayacaktır ve bu yüzden diğer veri tabanı sistemlerine bağlanabilmeyi de kolaylaştıracaktır. (verilen uygulama için veri tabanı etkileşimlerinin tamamının(%100) DAL içerisinde yapıldığı varsayılmaktadır.)

Nesne Yönelimli Eşleme araçları aktif kayıt modelini takip eden modellere veri katmanları sağlar.ORM/aktif-kayıt web yapı-frameler ile daha yaygın kullanılmaktadır.

Dış bağlantılar

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">MySQL</span>

MySQL, altı milyondan fazla sistemde yüklü bulunan çoklu iş parçacıklı, çok kullanıcılı, hızlı ve sağlam bir veri tabanı yönetim sistemidir.

Ağ katmanı veya 3. katman, veri paketinin farklı bir ağa gönderilmesi gerektiğinde, veri paketine yönlendiricilerin kullanacağı bilginin eklendiği katmandır. Örneğin IP iletişim kuralı bu katmanda görev yapar.

Uygulama katmanı veya OSI 7. katman, programların ağı kullanabilmesi için araçlar sunar. Bilgisayar uygulaması ile ağ arasındaki arabirim görevini yerine getirmektedir. Katmanların sıralanışında kullanıcıya en yakın olanıdır. Sadece bu katman diğer katmanlara servis sağlamaz. Uygulama katmanında ise uygulamaların ağ üzerinde çalışması sağlanır.

<span class="mw-page-title-main">İnternet iletişim kuralları dizisi</span>

İnternet protokol takımı, bilgisayarlar ve ağ cihazları arasında iletişimi sağlamak amacıyla standart olarak kabul edilmiş kurallar dizisidir. Bu kurallar dizisi temel olarak verinin ağ üzerinden ne şekilde paketleneceğini ve iletilen veride hata olup olmadığının nasıl denetleneceğini belirlemektedir.

Hibernate, Java platformunda yazılmış bir ORM aracıdır. ORM, nesne odaklı dillerdeki nesnelerin, ilişkisel veri tabanlarındaki kayıtlara nasıl karşılık geldiğini yürüten bir teknolojidir. NHibernate adında .NET çatısı için yeniden yazılmış bir türevi bulunur.

SQL, verileri yönetmek ve tasarlamak için kullanılan bir dildir. SQL, kendi bir programlama dili olmamasına rağmen birçok kişi tarafından programlama dili olarak bilinir. SQL herhangi bir veri tabanı ortamında kullanılan bir alt dildir. SQL ile yalnızca veri tabanı üzerinde işlem yapılabilir; veritabanlarında bulunan sistemlere bilgi ekleme, bilgi değiştirme, bilgi çıkarma ve bilgi sorgulama için kullanılmaktadır. Özellikle de ilişkisel veritabanı sistemleri üzerinde yoğun olarak kullanılmaktadır. SQL'e özgü cümleler kullanarak veri tabanına kayıt eklenebilir, olan kayıtlar değiştirilebilir, silinebilir ve bu kayıtlardan listeler oluşturulabilir.

Veritabanları, yapılandırılmış bilgi veya verilerin depolandığı alanlardır. Bilgi artışıyla birlikte bilgisayarda bilgi depolama ve bilgiye erişim konularında yeni yöntemlere ihtiyaç duyulmuştur. Veritabanları; büyük miktardaki bilgileri depolamada geleneksel yöntem olan "dosya-işlem sistemine" alternatif olarak geliştirilmiştir. Telefonlardaki kişi rehberi günlük hayatta çok basit bir şekilde kullanılan veri tabanı örneği olarak kabul edilebilir. Bunların dışında internet sitelerindeki üyelik sistemleri, akademik dergilerin ve üniversitelerin tez yönetim sistemleri de veritabanı kullanımına örnektir. Veritabanları sayesinde bilgilere ulaşılabilir ve onları düzenlenebilir. Veritabanları genellikle bireysel olarak satın alınamayacak kadar yüksek meblağlara sahip olmasına karşın; ücretsiz kullanıma açılan akademik veritabanları da bulunmaktadır. Akademik veritabanları aracılığıyla bazen bibliyografik bilgi bazen de tam metinlere erişmek mümkündür. Veritabanları, veritabanı yönetim sistemleri aracılığıyla oluşturulur ve yönetilir. Bu sistemlere; Microsoft Access, MySQL, IBM DB2, Informix, Interbase, Microsoft SQL Server, PostgreSQL, Oracle ve Sysbase örnek olarak verilebilir.

ABAP,İngilizce Advanced Business Application Programming kelimelerinin baş harflerinden oluşan bir kısaltmadır ve Alman yazılım şirketi SAP tarafından geliştirilen üst seviye bir nesne tabanlı programlama dilidir. SAP'nin iş uygulamaları geliştirmek için kullanılan NetWeaver platformunun parçası olan Web Uygulama Sunucusu'nu programlamak amacıyla kullanılır. Sözdizimi COBOL'a benzemektedir.

Trigger yani tetikleyici, ilişkisel veri tabanı yönetim sistemlerinde bir tabloda belirli olaylar meydana geldiği zaman yani ekleme, güncelleme, silme işlemlerinden biri gerçekleşmeden önce veya sonra çalışan ve belirli işlemleri kodlandığı şekilde yerine getiren yordamdır.

Kaydedilmiş işlev, veritabanı yönetim sistemlerinde veritabanı istemcisinden tüm komut dizilerini çağırmak için kullanılabilen bir komuttur. Bu nedenle, bir dizi kayıtlı komutu çalıştıran bağımsız bir komuttur. Kaydedilmiş işlevler, ilgili veritabanının veri sözlüğüne kaydedilir.

Veri tutarlılığı, veritabanı sistemlerinde verilerin mantıksal tutarlılık kavramını ifade eder. Bu diğer tablolardaki kayıtlar ile ilgili bir tutarlılık olabileceği gibi aynı tablodaki farklı sütunlar arasındaki tutarlılıktan da bahsedilebilinir.

İngilizce: Lightweight Directory Access Protocol veya kısaca LDAP TCP/IP üzerinde çalışan indeks servislerini sorgulama ve değiştirme amacıyla kullanılan uygulama katmanı protokolü.

Programlama dizisinde nesne-yönelimli programlamada, nesne, basit yapılı blok programları olarak kullanılan, işletim zamanı verilerinin saklanması için oluşturulmuş özel birimidir. Programın işlemlerde bir koleksiyon gibi veya programın bilgisayarda komutlar listesi gibi basitçe göründüğü geleneksel bakış açısının tersine, bu nesneler birbiri üzerinde rol oynar. Her nesne mesaj alımına, veriyi işlemeye ve diğer nesnelere veri aktarımına yatkındır. Her nesne farklı rollerde ve sorumluluklarda yer alan veya bağımsız küçük makineler olarak gözlemlenebilir.

<span class="mw-page-title-main">OSI modeli</span>

Open Systems Interconnection (OSI) modeli ISO tarafından geliştirilmiştir. Bu modelle, ağ farkındalığına sahip cihazlarda çalışan uygulamaların birbirleriyle nasıl iletişim kuracakları tanımlanır.

<span class="mw-page-title-main">Veri sözlüğü</span> veri ögelerinin tanımlarını ve temsillerini içeren meta veri kümesi

IBM Bilişim Sözlüğü'ne göre veri sözlüğü, "veriyi anlamı, farklı veri türleriyle olan ilişkisi, kökeni, kullanımı ve biçimine göre sınıflandırmaya yarayan bir gösterimdir." Terim, veritabanları ve veritabanı yönetim sistemleri bağlamında farklı anlamlarda kullanılabilmektedir.

PHP Veri Nesneleri (PDO), çeşitli veritabanlarına erişim için oldukça hafif ve tutarlı bir arayüz sunan bir PHP programlama dili eklentisidir. PDO arayüzü bulunan veritabanı sürücüleri yardımıyla, veritabanına özgü işlevler genel PHP eklenti işlevleri olarak çalıştırabilirler.

İlişkisel veritabanı, 1970 yılında Edgar Frank Codd tarafından önerildiği gibi, organizasyonu ilişkisel veri modeline dayanan bir dijital veritabanıdır. İlişkisel veritabanlarını korumak için kullanılan çeşitli yazılım sistemleri bir ilişkisel veritabanı yönetim sistemi (RDBMS) olarak bilinir. Neredeyse tüm ilişkisel veritabanı sistemleri, sorgulama ve veritabanının bakımı için dil olarak SQL(Structured Query Language) kullanmaktadırlar.

<span class="mw-page-title-main">HeidiSQL</span>

HeidiSQL; MySQL'in yanı sıra Microsoft SQL Server ve PostgreSQL için ücretsiz ve açık kaynaklı bir istemcidir. Kullanıcılar HeidiSQL ile veritabanlarını yönetmek için, bir oturum oluşturarak kabul edilebilir kimlik bilgileri olan bir yerel veya uzak MySQL sunucusuna giriş yapmalıdır. Bu oturumda kullanıcılar MySQL veritabanlarını bağlı MySQL sunucusu içinde yönetebilir ve bittiğinde sunucudan bağlantısını kesebilir. Özellik kümesi, en yaygın ve gelişmiş veritabanı, tablo ve veri kaydı işlemleri için yeterlidir, ancak bir SQL veritabanı önündeki tam işlevselliğe doğru aktif olarak gelişmeye devam etmektedir.

Veritabanı güvenliği, çok çeşitli bilgi güvenliği kontrollerinin kullanımı ile ilgilidir ve veri tabanlarınının(imkân dahilinde verileri, veritabanı uygulamalarını veya kayıt edilmiş işlevleri, veri tabanı sistemlerini, veritabanı sunucularını ve ilişkili ağ bağlantılarını içerir.) gizliliğini, bütünlüğünü ve erişilebilirliğini saldırılara karşı korur. Teknik, idari, yargı ve fiziksel gibi çeşitli türde ve kategoride kontroller veritabanı güvenliği kapsamı içerisine girer. bilgisayar güvenliği, bilgi güvenliği ve risk yönetimi alanları içerisinde, veritabanı güvenliği uzmanlık gerektiren bir konudur.

Bir bilgi tabanı (KB), bir bilgisayar sistemi tarafından kullanılan karmaşık yapılandırılmış ve yapılandırılmamış bilgileri depolamak için kullanılan bir veri kayıt ortamı teknolojisidir. Terimin ilk kullanımı, ilk bilgi-tabanlı sistem olan uzman sistemler ile bağlantılıydı.