İçeriğe atla

Venedik maskesi

Venedik maskesi; İtalyan kültüründe, özellikle Venedik Karnavalı'nda kullanılan bir maske çeşididir. Rönesans döneminde Commedia dell'Arte gibi tiyatro oyunlarında, günümüzde ise daha çok hediyelik eşya sektöründe kullanılmaktadır.

Kökeni

Kimilerine göre, maske 1500'lü yıllarda Roma'da Commedia dell'Arte'nin çıkışıyla birlikte ün topladı. Kimilerine göre ise Venedik'in kanallarının oluştuğu gün yas tutan bir sanatçının işiydi. Ama bilinene göre Maskeler, eski zamanlarda Güney Afrika'da yapılan tavus kuşu tüyünden yapılma maskelerinden esinlenerek yapılmıştır.

İtalyanlar için önemi

İtalyanlar bu özgün maskeleri milletleri için onur kaynağı olarak görürler. Ayrıca pek çok turist Venedik Karnavalı'na sadece bu maskeler için katılmaktadır. Bu maskeler onlar için ulusal bir mirastır.

Maske çeşitleri

Maskelerin Bauta, Larva, Moretta gibi çeşitli türleri bulunur. Bauta, en popüler maske türüdür. Bauta maskeleri festivallerde yeme, içme gibi aktiviteleri sağlamak için ağız kısmı hariç yüzü ya da göz çevresini kapatan maske türüdür.

İlgili Araştırma Makaleleri

<i>Commedia dellArte</i>

Commedia dell'arte, İtalya'da doğan, 16-18. yüzyıllar arasında Avrupa'da popüler hâle gelen, profesyonel tiyatronun ilk örneklerinden biridir. 16. yüzyıl İtalya'sında ortaya çıkan komedya, maskeli karakterleriyle öne çıkan bir tiyatro formudur. Kadın oyuncular komedya ile sahneye çıkmaya başlamıştır. Komedyada taslak metinlere veya senaryolara dayanan doğaçlama performanslar sergilenebilir.

<span class="mw-page-title-main">Kar maskesi</span>

Balaklava, Türkçede halk arasında "kar maskesi" olarak da bilinen bir tür başlıktır. Kimisinde yüz kısmı tamamen, kimisinde ise sadece gözlere denk gelen yerler açıktır. Bu şekilde kafanın soğuktan azami biçimde korunması amaçlanır. İsmini, batı dillerine balaclava olarak geçen Kırım'daki Balıklava şehrinden almıştır. Türkçe kökenli bir kelime olarak kabul edilir.

<span class="mw-page-title-main">Venedik Film Festivali</span>

Venedik Film Festivali, İtalya'nın Venedik kentinde düzenlenen ve dünyanın en eski film festivalidir. Festival, 1932 yılında Esposizione Internazionale d'Arte Cinematografica adıyla başladı ve o tarihten bu yana her yıl ağustos sonu ya da eylül başında Venedik'teki Lido adasında gerçekleştirilmektedir. Venedik Film Festivali, dünyanın en önemli film festivalleri arasında sayılır ve Venedik Bienali'nin bir parçasıdır.

<span class="mw-page-title-main">Slapstick</span> komedi türü

Slapstick komedi, sanatçıların abartılı ve genellikle dikkatsizce veya mantıksızca hareketler yaptığı bir tür komedi. Adını İtalyan commedia dell'Arte'de kullanılan "şakşak" aletinden alır. İki paralel parçadan oluşan bu alet birine vurulduğunda can yakmaz ancak yüksek bir şaklama sesi çıkartır. Slapstick komedide muz kabuğuna basıp düşmek, omuzda taşınan merdivenle insanlara yanlışlıkla vurmak, birine yumruk atmak isterken yanlışlıkla bir başkasına vurmak gibi fiziksel komedi unsurlarına sıklıkla başvurulur.

<span class="mw-page-title-main">Pandomim</span> sözsüz tiyatro oyunu

Pandomim, pantomim, sözsüz oyun ya da mim sanatı, en basit anlatımıyla sözsüz tiyatro oyunudur. Gösteri sanatının dallarından biridir. İngiliz pandomimi (panto) ile karışmaması için kısaca "mim" olarak ifade edilir.

<span class="mw-page-title-main">Sokak tiyatrosu</span>

Sokak tiyatrosu, seyirlik oyunların sergilendiği bir açık hava tiyatro türüdür.

<span class="mw-page-title-main">İki Efendinin Uşağı</span> Carlo Goldoninin, 1753te yazdığı üç perdelik tiyatro eseri

İki Efendinin Uşağı, İtalyan yazar Carlo Goldoni'nin, 1753'te Pisa'da avukatlık yapmakta olduğu sırada yazdığı üç perdelik tiyatro eseri.

<span class="mw-page-title-main">Comédie-Italienne</span> Pariste tiyatro

Comédie-Italienne veya Théatre-Italien, Paris'teki İtalyan commedia dell'arte topluluklarına verilen ad. 1680'den sonra Comédie-Française'den ayırt edilebilmeleri için bu isimle anılmışlardır.

<span class="mw-page-title-main">Maskeli balo</span>

Giuseppe Verdi tarafından bestelenen üç perdelik bir opera eseri için Maskeli Balo sayfasına bakın

<span class="mw-page-title-main">Domenico Cimarosa</span>

Domenica Cimerosa, klasik opera müziği dönemi içinde çalışan ve bu dönem ilkelerine uygun operalar hazırlamış olan Napoli ekolüne dahil bir İtalyan asıllı besteci. Çalışma hayatı döneminde 80 kadar opera bestelemiştir ve en beğenilen eseri Il matrimonio segreto (1792) olmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Viareggio</span> Lucca iline bağlı komün (Toskana, İtalya)

Viareggio, merkezi İtalya'da Toscana Bölgesi'nde, Lucca iline bağlı bulunan bir kent ve bir komün.

<i>İl Giasone</i>

İl Giasone (Türkçe:İason) Venedik'li besteci Francesco Cavalli tarafından "Giacinto Andrea Cicognini"'nin, Yunan mitolojisinde Altın Postu arayan Argonotlar'ın önderi olan İason'un mitinden uyarlanan librettosuna göre hazırlanmış 1 prolog ve 3 perdeden oluşan "Drama musicale" janrında olan opera eseridir. Prömiyer temsili 5 Ocak 1649'da Teatro San Cassiano, Venedik'te o yilki geleneksel Karnaval dōneminde verilmiştir. Bu operada ilk defa müziksel şarkılar ve resitatifler görülmektedir. Bazı kritikler bu eseri İtalyan popüler tiyatro seyircisinin "Commedia dell'Arte" oyunlarından müziksel operaya geçmesini sağlayan ilk eser olduğunu kabul ederler. Bu opera eserinde klasik dramatik sahneler yanında resitatifler veren tanrılar ve hizmetkarlar şeklindeki komedi karakterleri de bulunmaktadır. Bu eser 17. yüzyılda en popüler olan opera eseriydi. Başrolü günümüzde bulunmayan kastrato bir şarkıcı oynaması istenmekle beraber, bu rol bir kadın kontralto veya nadiren bir erkek kontr-tenor kullanılarak, hala günümüzde operaevi repertuvarlarında bulunmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Venedik Karnavalı</span>

Venedik Karnavalı, İtalya'nın Venice şehrinde her yıl düzenli olarak gerçekleşen bir festivaldir. Gerçekleşme zamanı genellikle şubat veya mart aylarına denk gelir.

<span class="mw-page-title-main">Mardi Gras</span>

Mardi Gras, Hristiyanlıktaki Büyük Perhiz'in (Lent) arifesi olan salı gününde gerçekleştirilen bir karnaval.

<span class="mw-page-title-main">Arleken</span>

Arleken veya arlekin, İtalyan komedyasındaki önemli standart karakterlerden biri. Genellikle bir beyefendinin umursamaz ve kıvrak zekalı yardımcısı ya da evin hizmetçisinin kaprisli sevgilisi olarak resmedilir. Türkçeye Fransızca arlequin kavramından geçmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Baklahorani</span>

Baklahorani veya Tatavla Karnavalı. İstanbul'da Rumların Mesih İsa’nın dirildiği gün olan Paskalya’ya 40 gün kala başlayan ‘Sarakosti’ yani ‘Büyük Perhiz (Lent) öncesi, Kathara Deftera yani ‘temiz pazartesi’ olarak adlandırılan (Rumca:Apokries-Türkçede:Apukurya) günde yaptıkları karnaval. Festival 1900'lerde başlamış ve 1940'lı yıllara kadar kutlanmaya devam edilmiştir. Uzun bir aradan sonra 2009 yılında yeniden kutlanmaya başlamıştır.

Prima donna, commedia dell'Arte ve operadaki baş kadın şarkıcıyı ifade etmek için kullanılan İtalyanca bir terimdir. Baş kadın şarkıcılar genellikle sopranolar arasından seçilirdi. Erkeklerde ise baş şarkıcılar tenorlar arasından seçilir ve primo uomo olarak adlandırılırdı.

<span class="mw-page-title-main">Veba doktorları tarafından giyilen kıyafetler</span>

Veba doktorları tarafından giyilen kıyafetler, havadan bulaşan hastalıklara karşı korumak üzere tasarlanmıştır. 17. yüzyılda Fransa ve İtalya'da kullanılan kostüm eldiven, çizme, geniş kenarlı şapka ve bol bir elbisenin yanında, ayağa kadar uzanan bir palto ve tatlı ya da sert kokularla kaplı kuş gagasından meydana gelirdi.

<span class="mw-page-title-main">Lazzi</span>

Lazzi Commedia dell'arte tiyatrolarında yer alan ve tiyatronun akışını bozmayan güldürücü hareketlerdir. Maskeli Arleken karakterini canlandıranlar başta olmak üzere sanatçıların repertuvarlarında birçok lazzi hareketi yer almaktadır. Sanatçılar bu hareketleri doğaçlama yaparak birçok farklı komedi senaryosunda kullanabilirler. Büyük ölçüde fiziksel hareketlerden oluşan Lazziler, performans öncesinde planlanabileceği gibi doğaçlama da yapılabilir. Lazziler seyircilerin beklentilerini tatmin etmek için kullanılabileceği gibi, dikkati dağılmış seyircilerin ilgisini yeniden toplamak için de bir kullanılabilir.

<span class="mw-page-title-main">Colombina</span>

Colombina Commedia dell'Arte'ın tip karakterlerinden biridir. Arleken'in metresi, kurnaz köle tipini oynayan bir komedi hizmetçisi ve Pierrot'un karısıdır. Rudlin ve Crick Commedia dell'Arte: A Handbook for Troupes'da İtalyanca Colombina yazımını kullanır.