İçeriğe atla

Velikulu Han Kengerli

Velikulu Han Kengerli
Nahçıvan Hanlığı
Hüküm süresi1773 - 1780
Önce gelenAlikulu Han Kengerli
Sonra gelenAbbaskulu Han Kengerli
DoğumNahçıvan, Safevî Devleti
HanedanKengerliler
Diniİslam

Velikulu Han Kengerli (Azerbaycanca:ولی قلی خان کنگرلی‎) Nahçıvan Hanlığının beşinci hanı. O, Alikulu Han Kengerli'yi tahttan indirerek han olmuştu.[1]

Hayatı

Velikulu Han'ın kesin doğum ve ölüm tarihi bilinmemektedir. O, 1773 yılında Kerim Han Zend'in yardımı ile Alikulu Han Kengerli'yi tahttan indirmiş ve yerine kendisini yeni han olarak ilan etmişti. 1780 yılına kadar Nahçıvan Hanlığı'nın hükümdarı olan Velikulu Han'ın hükümdarlığı 1779 yılında Kerim Han'ın ölümünden sonra zayıfladı. O, 1780 yılında Gürcü hakimi II. Erekle, Karabağ Hanı İbrahim Halil Han ve İrevan Hanı Hüseynali Han tarafından desteklenen Abbaskulu Han Kengerli tarafından tahttan indirildi.[2][3][4]

Kaynakça

  1. ^ "Hərb tariximizdə xüsusi rolu olan Naxçıvanskilərin rəşadəti gənclərimiz üçün örnəkdir". medeniyyet.nakhchivan.az. 2011. 19 Ocak 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Haziran 2024. 
  2. ^ M. M. Aliev (1986). Nakhichevan Khanate and its accession to Russia (author's abstract for the degree of candidate of historical sciences) (Rusça). Baku. s. 16. 
  3. ^ RƏHİMOĞLU (QULİYEV), Musa (13 Nisan 2017). "Naxçıvan xanlığının sonuncu xanı kim olub? Tariximizlə bağlı mühüm bir sual üzərindən düşüncələr — Who was the last Khan of Nakhchivan Khanate? Reflections on an important question about our history" (Azerice). 19 Ocak 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Haziran 2024. 
  4. ^ Əliyev F., Əliyev M. (21 Ekim 2020). "Nakhichevan khanate (1747—1828)" (PDF). Baku. 21 Ekim 2020 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Mayıs 2024. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti</span> Azerbaycana bağlı özerk bir cumhuriyet

Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti, Azerbaycan'a bağlı özerk bir cumhuriyettir.

<span class="mw-page-title-main">Haydar Aliyev</span> 3. Azerbaycan cumhurbaşkanı

Haydar Alirıza oğlu Aliyev Azerbaycanlı siyasetçi, Azerbaycan Cumhuriyeti'nin üçüncü cumhurbaşkanı, Nahçıvan Yüksek Meclisi'nin 3. Başkanı. Aynı zamanda Azerbaycan'ın görevdeki cumhurbaşkanı İlham Aliyev'in babasıdır. Azerbaycan'ın "ümummilli lider" ve "ulu önder" unvanlarını taşımaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Karabağ Hanlığı</span>

Karabağ Hanlığı, 1748-1805 yılları arası bugünkü Azerbaycan topraklarında yer almış ve İran'ın Kaçar Hanedanı egemenliği altında fiilen bağımsız olmuş Azeri feodal devletidir.

<span class="mw-page-title-main">Kırım Hanlığı</span>

Kırım Hanlığı veya Taht-i Kırım ve Deşt-i Kıpçak, 1441-1783 yılları arasında Kırım'da hüküm sürmüş Kırım Tatar devletiydi. Altın Orda Devleti'nin yerini alan dört Hanlıkların en uzun süre hüküm süreni idi. Bazı kaynaklarda 1475'ten 1774 yılında Küçük Kaynarca Antlaşması'nın imzalanışına kadar Osmanlı İmparatorluğu'na bağlı kaldığı belirtilmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Kasım Hanlığı</span>

Kasım Hanlığı, Oka Nehri'nın kuzey kıyısında Ryazan kenti yakınında bugünkü Kasimov'da Kasım Han tarafından kurulmuş Tatar hanlığı. Hanlık adını, ilk hanı olan Kasım Han'dan almıştır.

<span class="mw-page-title-main">Revan Hanlığı</span> 1747 ile 1828 yıllarında faaliyet gösteren Türk hanlığıdır. Kökeni Türk olan hanlığın bayrağında elinde kılıç tutan bir aslan sembolü vardır.

Revan Hanlığı, merkezi günümüzdeki Erivan şehrini başkent olarak seçen ve 1747 ile 1828 yıllarında faaliyet gösteren hanlıktır.

<span class="mw-page-title-main">Karadağ Hanlığı</span>

Karadağ Hanlığı, 1747 yılında bugün İran'a bağlı Azerbaycan bölgesindeki Karadağ (Karacadağ) topraklarında kurulmuş feodal devlettir. Karadağ kelimesi büyük dağ veya dağlık yer anlamına gelmektedir. Hanlığın başkenti Ahar şehri olup bir ara Kürdeşt'e taşınmıştır. Hanlığın batısında Hoy Hanlığı, doğusunda Lenkeran Hanlığı, kuzeyinde Karabağ Hanlığı, güneyinde Tebriz Hanlığı ve Erdebil Hanlığı vardır.

<span class="mw-page-title-main">Azerbaycan hanlıkları</span> Güney Kafkasyada fiilen bağımsız olan Türk kökenli hanedanlarca yönetilen hanlıklar

Azerbaycan hanlıkları, Güney Kafkasya'da 1747-1844 yılları arasında fiilen bağımsız olan ve çoğunlukla Türk (Azerbaycanlı) kökenli hanedanlarca yönetilen hanlıklardır.

<span class="mw-page-title-main">Cavad Hanlığı</span> XVIII yüzyılın ortalarında kurulan hanlıklardan biri olan Cavad hanlığı, Azerbaycanın Kur-Araz nehirlerinin kavşağında bulunuyordu.

Cavad Hanlığı bir Azeri hanlığıdır. İran şahı Nadir Şah'ın ölümünden sonra oluşmuştur. Şimdiki Azerbaycan Cumhuriyeti topraklarında Karabağ Hanlığı ile Şamahı Hanlığı'nın ve Salyan'ı sultanlığının arasında bulunuyordu.

<span class="mw-page-title-main">Penahali Han</span>

Penah Ali Han, Azerbaycan'ın Terter şehrinde doğan Karabağ Hanlığı'nın kurucusu ve ilk hanıdır.

İbrahim Halil Han, Karabağ Hanlığı hanı. Azerbaycan Türk'ü Cevanşir ailesinden Penah Ali Han'ın oğludur.

I. Mirza Muhammed Han, Bakü Hanlığı'nın kurucu hanıydı.

<span class="mw-page-title-main">Könçebeyim Nahçıvanski</span>

Könçebeyim Nahçıvanski Azerbaycanlı şaireydi. Son Nahçıvan Han'ı İhsan Han Nahçıvanski'nin kızı olmuştur.

Kelbali Han Kengerli 1787'den 1809'a kadar Nahçıvan Hanlığı'nın hanı (valisi) olmuştur. İran hükümdarı Nadir Şah'ın 1747'de ölümünden sonra Kelbali'nin Kengerli boyundan olan ailesi Nahçıvan'ın kontrolünü ele almıştır. Babası Haydarkulu Han bu kontrolü kuran kişi olmuştur. Kengerliler, Kızılbaş konfederasyonunun bir parçası olan Türk Ustaclı aşiretinin bir koluydu.

<span class="mw-page-title-main">Nahçıvan Garnizonu</span> Askeri ünite

Nahçıvan Garnizonu, Nahçıvan Ordusu olarak da anılır, eski adıyla 5. Kolordu, Azerbaycan Silahlı Kuvvetlerinin bölgesel bir askeri oluşumudur. Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti topraklarındaki tüm hizmet şubeleri ve militarize müesseselerin yapıları hep birlikte Nahçıvan Garnizonunu oluşturmaktadır. Albay general Kerem Mustafayev'in komutanlığı altında yönetiliyor.

<span class="mw-page-title-main">Hüseyin Cavid Mozolesi</span>

Hüseyin Cavid Mozolesi veya Anıt mezarı - Nahçıvan'da ünlü Azerbaycan şairi ve oyun yazarı Hüseyin Cavid'in mezarı üzerine dikilmiş bir mozoledir.

Mirmehdi Han - 1747'den 1752'ye kadar hüküm süren İrevan Hanlığı'nın ilk hanı. Nadir Şah'ın ölümünden sonra iktidara gelmiştir. Ancak bazı kaynaklarda Nadir Şah döneminde bile İrevan hakimi olduğu yazılmaktadır. Mirmehdi Han aslen Azerbaycan Türklerinin Afşar boyunun Kasımlı tayfasındandır.

Memmedsadık Bey Kelbalihanov — Ordubad Kazası Şefi, Rus İmparatorluk Ordusu ştabs-kapitani, Şeyhali Han Kengerli'nin oğlu ve Nahçıvan Hanı Kelbali Han Kengerli'nin torunu.

Rahim Han Kengerli - Nahçıvan Hanlığı'nın üçüncü hanı. O, 1769-1770 yıllarında Han olmuştur.

Alikulu Han Kengerli Nahcivan Hanlığı'nın 4. Hanı. 1770-1773 yıllarında han olan Alikulu Kengerli akrabası olan Rahim Han Kengerli'nin yerine tahta çıkmıştır.