İçeriğe atla

Vasili Bogoroditski

Vasili Bogoroditski
Doğum19 Nisan 1857(1857-04-19)
Kazan ili Tsarevo-kokşay şehri, (şimdiki Yoşkar-Ola şehri Mariy El Cumhuriyeti), Rus Çarlığı
Ölüm23 Aralık 1941 (84 yaşında)
Kazan, SSCB
VatandaşlıkSSCB
Kariyeri
Dalıdilbilimci, Türkolog
EtkiledikleriGabdulhay Ahatov

Vasili Alekseyeviç Bogoroditski (Rusça: Васи́лий Алексе́евич Богоро́дицкий, 19 Nisan 1857 - 23 Aralık 1941) – SSCB Bilimler Akademisinin üyesi, Kazan üniversitesi profesörü, Kazan linguistik okulunun kurucularından biri.[1] Slav, Hint-Avrupa ve Türkiyat dil araştırmacısı, ağız ve fonetik araştırmacısı,[2] genel dilbilim araştırmacısı.

Yaşamı

1857 yılında Rus Çarlığı'nın Kazan ili Tsarevo-kokşay şehri, (şimdiki Yoşkar-Ola şehri Mariy El Cumhuriyeti) yerleşiminde doğmuştur.[3] Karşılaştırmalı dilbilim üzerine çalışmalarını 1881 yılından sonra yoğunlaştırmıştır. V.Bogoroditskiy Tatar dilini ve başka Türk dillerini karşılaştırmış, Tatar fonetiğini incelemiş, Tatar dili bilimi boyunca ilmi çalışmalar yazmıştır.[4]

1922 yılından sonra Kazan Pedagojisi Enstitüsüne geçmiştir. Tatar halkın bilim öğrenme cemiyetinin üyesi olmuştur.

23 Aralık 1941 yılında ölmüştür.

Başlıca çalışmaları

  • V. А. Bogoroditskiy. Vvedenie v izuçenie russkogo vokalizma. Vıp. 1-2. — Varşava : V tip. M. Zemkeviça i V. Noakovskogo, 1882—1883.
  • V. А. Bogoroditskiy. İz çteniy po sravnitelnoy grammatike indoevropeyskih yazıkov. Vıp. 1. — Varşava : tip. Varşavsk. uçeb. okr., 1895, 53 s.
  • V. А. Bogoroditskiy. İz çteniy po sravnitelnoy grammatike indoevropeyskih yazıkov. Vıp. 2. — Varşava : Tip. Varşavsk. uçeb. okr., 1895, 33 s.
  • V. А. Bogoroditskiy. Kurs grammatiki russkogo yazıka. Ç. 1. Fonetika. — Varşava : V tip. Mihaila Zemkeviça, 1887, 317 s.
  • V. А. Bogoroditskiy. Kurs eksperimentalnoy fonetiki primenitelno k literaturnomu russkomu proiznoşeniyu. — Kazan : Tip. İmp. un-ta, 1917, 74 s.
  • V. А. Bogoroditskiy. Lektsii po obşçemu yazıkovedeniyu. — Kazan : Tipo-lit. İmp. un-ta, 1911.
  • V. А. Bogoroditskiy. Nekotorıe voprosı sintaksisa, morfologii i semasiologii v primenenii k russkomu yazıku : (İz çteniy na uçit. kursah v Kazani v avg. 1915 g.) // Jurnal ministerstva narodnogo prosveşçeniya. — 1915. — Ç. 47. — № 12. — Otd. 2. — S. 179—199.
  • V. А. Bogoroditskiy. Kratkiy oçerk sravnitelnoy grammatiki arioevropeyskih yazıkov. — İzd. 2-е, ispr. i znaç. dop. — Kazan : Tipo-lit. Un-ta, 1917.
  • V. А. Bogoroditskiy. Vvedenie v tyurko-tatarskoe yazıkoznanie. Ç. 1. (Obşçaya): о prirode yazıka; fiziologiya i psihologiya reçi; tipı yazıkov. — Kazan : Gos. izd-vo TSSR, 1922. — 58 s.
  • V. А. Bogoroditskiy. Zakonı singarmonizma v tyurkskih yazıkah. — Kazan : 1-ya gostip. «Krasnıy peçatnik», 1927.
  • V. А. Bogoroditskiy. Vvedenie v tatarskoe yazıkoznanie. — Kazan, 1934.

İlgili edebiyat

  • P. S. Kuznetsov. Vasiliy Alekseeviç Bogoroditskiy (1857—1941) // Trudı instituta yazıkoznaniya AN SSSR, 1953, T. II, s. 254—256.
  • N. А. Andramonova, L. K. Bayramova. Vasiliy Alekseeviç Bogoroditskiy (1857—1941). Kazan: İzd-vo Kazansk. un-ta, 2002. — ISBN 5-7464-0698-8
  • Bogoroditskiy, Vasiliy Alekseeviç // Entsiklopediçeskiy slovar Brokgauza i Efrona : v 86 t. (82 t. i 4 dop.). — SPb., 1890—1907.

Kaynakça

  1. ^ Богородицкий, Василий Алексеевич // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907
  2. ^ "Arşivlenmiş kopya". 15 Eylül 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Ağustos 2015. 
  3. ^ "Arşivlenmiş kopya". 5 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Ağustos 2015. 
  4. ^ "Arşivlenmiş kopya". 18 Mayıs 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Ağustos 2015. 

Dış bağlantılar

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Mustafa Suphi</span> Türk gazeteci, yazar ve komünist siyasetçi

Mehmed Mustafa Subhi, kısaca Mustafa Suphi veya bazı kaynaklarda kullanıldığı haliyle Osmanlıca yazıma göre Mustafa Subhi, Türk komünist ve Türkiye Komünist Partisinin ilk Merkez Komitesi Başkanı.

<span class="mw-page-title-main">Mustafa Kemal Atatürk</span> Türkiye Cumhuriyetinin kurucusu ve ilk cumhurbaşkanı

Mustafa Kemal Atatürk, Türk mareşal, devlet adamı, yazar, Türk Kurtuluş Savaşı'nın başkomutanı, Türkiye Cumhuriyeti'nin kurucusu ve ilk cumhurbaşkanıdır. Türkiye'yi laik, sanayileşen bir ulusa dönüştüren kapsamlı ilerici reformlar üstlenmiştir. İdeolojik olarak sekülarist ve milliyetçi politikaları ve sosyo-politik teorileri Kemalizm olarak tanınmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Zazaca</span> Zazalar tarafından Türkiyenin doğu ve güneydoğusunda konuşulan bir dil

Zazaca, Hint-Avrupa dil ailesinin İran dilleri grubunda bulunan Kuzeybatı İran koluna bağlı bir dildir. Zazalar tarafından Türkiye'nin doğusunda Bingöl, Elâzığ, Erzincan, Erzurum, Sivas ve Tunceli; güneydoğusunda Diyarbakır, Adıyaman, Şanlıurfa ile Muş'un Varto ilçesi ve Bitlis'in batısında Mutki ilçesi civarındaki köylerde yoğunlukla konuşulur. Zazacaya gramer, genetik, dil bilimi ve söz varlığı açısından en yakın diller Hazar Denizi kıyılarında konuşulan Talışça, Tatça, Gilekçe, Simnanca, Sengserce ve Mazenderancadır.

8 Eylül, Miladi takvime göre yılın 251. günüdür. Yıl sonuna kadar kalan 114 gün vardır.

<span class="mw-page-title-main">Josef Stalin</span> Sovyetler Birliği lideri (1924–1953)

Josef Stalin, Gürcü asıllı Sovyet devlet adamı ve Sovyetler Birliği Komünist Partisi Genel Sekreteri (1922-1953). Sovyetler Birliği'ni 1924'ten ölümüne kadar diktatörlük rejimi ile yönetti. Stalin; Sovyetler Birliği'ni endüstriyel ve askerî bir süper güce dönüştürdü, fakat bunu gerçekleştirirken totaliter politikalar uyguladı ve milyonlarca Sovyet vatandaşı diktatörlüğü sırasında hayatını kaybetti. Stalin döneminde; 3 ila 20 milyon arasında insan çalışma kampları, zorunlu kolektivizasyon, kıtlık ve yargısız infazlardan dolayı ölmüştür.

<span class="mw-page-title-main">Çerkesler</span> Kafkas halkı

Çerkesler ya da Adigeler, Kuzey Kafkasya'da, tarihi Çerkesya'nın yerli halkı olan etnik grup. Rus İmparatorluğu tarafından işlenen Çerkes Soykırımı'nın sonucunda Çerkeslerin çoğu öldürülmüş, kalanlar ise Osmanlı topraklarına sürülmüştür. Çerkesler Çerkesçe konuşur ve neredeyse tamamı Sünni Müslümandır. Çerkesya eski zamanlardan beri istilalara maruz kalmıştır; izole edilmiş arazisi, bitmeyen savaşlarla birlikte Çerkes ulusal kimliğini büyük ölçüde etkilemiştir. Çerkes bayrağı Çerkeslerin millî bayrağıdır ve yeşil zemin üzerinde dokuzu yay, üçü yatay şekilde on iki altunî yıldız ve üç çapraz oktan oluşur.

<span class="mw-page-title-main">Polonya</span> Orta Avrupada bir ülke

Polonya, resmî adıyla Polonya Cumhuriyeti, Orta Avrupa'da bulunan bir ülkedir. Komşuları, batıda Almanya, güneybatıda Çekya, güneyde Slovakya, kuzeydoğuda Rusya ve Litvanya, doğuda Belarus, güneydoğuda Ukrayna ve kuzeyde Baltık Denizi'dir. Ülke 312.696 km²'lik yüzölçümüyle Avrupa'nın dokuzuncu, dünyanın altmış dokuzuncu büyük ülkesidir. Yaklaşık 38,4 milyonluk nüfusuyla dünya sıralamasında en kalabalık 36. ülkedir.

<span class="mw-page-title-main">Rusya</span> Doğu Avrupa ve Kuzey Asyada yer alan bir ülke

Rusya,

<span class="mw-page-title-main">J. R. R. Tolkien</span> İngiliz yazar ve filolog (1892-1973)

John Ronald Reuel Tolkien, İngiliz yazar, şair, filolog ve akademisyen. Hobbit ve Yüzüklerin Efendisi gibi fantastik kurgu eserleriyle tanınır.

<span class="mw-page-title-main">Nasreddin Hoca</span> efsanevi kişi ve mizah kahramanı

Nasreddin Hoca, Anadolu Selçuklu Devleti döneminde, Hortu ile Akşehir çevresinde yaşamış olan efsanevi kişi ve mizah kahramanıdır.

<span class="mw-page-title-main">Çerkesya</span> Kuzeybatı Kafkasyada Adige kabilelerinin birleşmesi ile kurulmuş eski bir devlet

Çerkesya, günümüzde Rusya sınırlarında kalan Kuzeybatı Kafkasya'da var olmuş tarihî ülke ve bölge. Rus-Çerkes Savaşı sonucunda Çerkesya yıkılmış ve Çerkes nüfusunun %75-90'ı topluca katledilmiş, kalan Çerkeslerin büyük kısmı da Osmanlı topraklarına sürülmüştür.

<span class="mw-page-title-main">Aleksandr Suvorov</span> Rus Mareşal

Alexandr Vasilyeviç Suvorov, 18. yüzyıldaki Osmanlı-Rus Savaşlarında Osmanlılara karşı büyük bir başarı göstermiş Rus mareşal, Rymik Kontu ve Smolensk Prensi. Suvorov hiç savaş kaybetmemiş olan nadir komutanlardandır. Transdinyester rublesi'nde Suvorov'un resimleri bulunur.

<span class="mw-page-title-main">Şorlar</span>

Şorlar Rusya'nın Kemerovo Oblastı'nda yerli bir Türk etnik grubudur. 1926 yılına kadar Şorların tüm boy gruplarının ortak adı Tadar-Kizhi idi. Güney Kuzbass'ın Türkçe konuşan nüfusunun "Şorlar" adı, Akademisyen V. Radlov'un sözde Mras ve Kondoma Tatarlarının etnokültürel birliği hakkındaki açıklamaları dikkate alınarak, yetkililer tarafından tüm resmi belgelerde yer aldı. Şor ülkesinde Rus egemenliği ve misyonerlik faaliyetleri</ref> sonucu anadilini bilenlerin sayısı azalmıştır. Ak Şor, Kızıl Şor, Kara Şor, Sarı Şor olarak ayrılırlar.

Tubalar, Rusya'da Altay Cumhuriyetinde Altay Türkleri arasında bir Türk boyudur. Rusya'da 2002 yılında yapılan nüfus sayımına göre sayıları 2000'e yakın Tuba Türkleri yaşarlar. Tubaların en fazla yoğun nüfusu Artıbash, Iogach, Novotroitsk, Tuloi, Tondoshka, Kebezen, Ust-Pyzha, Biyka, Yailu, Chuyka, Torochak, Paspaul, Salganda, Karakoksha, Tunzha, Krasnoselskoye, Uskuch, Uimen ve Karasuk gibi kasaba ve köylerdir.

Hakasça veya Hakas Türkçesi Hakas Türklerinin dili. çağdaş Türk yazı dillerinden Sibirya kesiminde konuşulup yazılan kollarından biridir. Hakas eski Kırgız devletinin ismidir. Hakas Türkleri tarafından konuşulmaktadır. Hakaslar Hakasya adı verilen ülkede yaşamakta olup, Güney Sibirya bölgesindedir. Hakas Cumhuriyeti veya Hakasya, Rusya'da yer alır. Hakasların nüfusu 78,500 olup, bunun 60,168 kadarı Hakasça konuşmayı bilmektedir.

Kreşin Tatarcası, Kreşin Tatarlarının konuştuğu bir dizi Tatar şivesleri. Kreşence konuşanlar Rusya'da başta Tataristan, Başkurdistan, Udmurtya olmak üzere Samara, Kirov ve Çelyabinsk Oblastlarında yaşamaktadırlar.

Mras-su Şor ağzı — Türk dillerinin Sibirya grubu ve Hakasya grubu içinde konuşulan bir ağızdır. Hem Hakasçanın hem de Şorcanın bir ağzı konumundadır. Her iki Türk şivesinin bağlam noktasındadır.

<span class="mw-page-title-main">Stepan Maynagaşev</span>

Stepan Maynagaşev, Hakas kökenli Türkologdur. Rus İmparatorluğunda etnograf, Hakasça'nın edebi dilinin oluşturucusu, Hakas alfabesinin kurucusu, toplumcu, halkçı siyasi aktivisttir.

Kumandıca veya Kumandı Türkçesi, çağdaş Türk yazı dillerinin Sibirya grubunda Kuzey Altay Türkçesinin içinde yer alan kollardan bir şivedir. Öbür varyantları: Kumandı (къуманды) / Kubandı (къубанды) / Kuvandı (къуўанды) / Kuvandıg (къувандыг).

<span class="mw-page-title-main">Vasili Vereşçagin</span> Savaş ressamı

Vasili Vasilyeviç Vereşçagin, Rus savaş sanatçı ve yurt dışında yaygın olarak tanınan ilk Rus sanatçılarından biridir. Gerçekçi sahnelerinin grafik niteliği, birçoğunun hiçbir zaman basmamasına ya da sergilenmemesine neden oldu.