İçeriğe atla

Vasili Abayev

Vasili Ivanoviç Abayev
Doğum15 Aralık 1900
Kobi, Tiflis Guberniyası, Rus İmparatorluğu
Ölüm18 Mart 2001 (100 yaşında)
Sankt-Peterburg, Rusya
MilliyetGüney Osetya Oset
EğitimSankt-Peterburg Devlet Üniversitesi
ÖdüllerKızıl Bayrak İşçi Nişanı Kafkas Savunma Madalyası
Kariyeri
DalıDilbilim

Vaso (Vasili) İvanoviç Abayev (Osetçe: Абайты Иваны фырт Васо; Gürcüce: ვასილ აბაევი; Rusça: Василий Иванович Абаев, d. Aralık 1900 - 18 Mart 2001) etnik olarak Oset bir Sovyet dilbilimci.

Biyografi

Abaev, Rus İmparatorluğu, Gürcistan'ın Kobi köyünde doğdu. 1910-1918'de Tiflis Gymnasium'unda okudu ve 1925'te Leningrad Üniversitesi'nden mezun oldu. Friedman'ın yönlendirmesi altında İran filolojisini okudu ve diğer birçok genç dilbilimci gibi tartışmalı Nicholay Marr'ın etkisi altına girdi ve 1928'de Marr'ın Yaphetic Enstitüsü'ne katıldı. Marr'ın ölümünden sonra, II.Dünya Savaşı'nın sonuna kadar Osetya'da geniş İran konularına ve saha çalışmalarına geçti. 1945'te Leningrad'a geri döndü ve burada Osetçe bir sözlük ve gramer kitabı olan Nart destanları üzerine çalışmalarını yayımladı. Joseph Stalin'in Marr'ın dilbilim teorilerine yasak getirmesiyle ile Yaphetic Enstitüsü kapatıldı, ancak Abayev kurtuldu.

1950'li yılların başında Abayev, İskitçe ve Sarmatça dilbilimde uzmanlaşmış kişi olarak uluslararası üne kavuştu. Arkadaşı Georges Dumézil'in yardımlarıyla Abayev, İskit dilleri ile modern Osetçe arasındaki bağlantıları gösterdi. Ayrıca Oset ve Kelt mitolojisi arasında bazı çarpıcı benzerliklere dikkat çekti.

1960'lı yıllarda, dilbilimin "insanlıktan çıkarılması" ile karşılaştırdığı yapısalcılığın kararlı bir rakibi olarak tanındı.[1]

Abayev'in 190 dil ve lehçenin materyaline dayanan Oset Dili Etimolojik Sözlüğü 1959-1989 yılları arasında dört cilt halinde yayınlandı ve SSCB dışında da tanındı.[2] 100 yaşında Sankt-Petersburg'da vefat etti. Birkaç yıl sonra, Tshinvali'de adına bir anıt dikildi.

Elde ettiği ödüller

Kaynakça

  1. ^ "В.М. Алпатов ВАСИЛИЙ ИВАНОВИЧ АБАЕВ – ТЕОРЕТИК ЯЗЫКОЗНАНИЯ". izvestia-soigsi.ru. 12 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Ekim 2020. 
  2. ^ ""Этого оставить..." / Стиль жизни / Независимая газета". www.ng.ru. 8 Şubat 2001 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Ekim 2020. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Abhazya</span> Güney Kafkasyada kısmen tanınan devlet

Abhazya, Gürcistan'ın kuzeybatısında, Karadeniz'in doğusunda yer alan tarihsel bölgedir. Abhazya adı, tarihsel bölge dışında, de facto Abhazya Cumhuriyeti ile Gürcistan'a bağlı Abhazya Özerk Cumhuriyeti'ni de ifade etmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Güney Osetya</span> kafkasların güneyinde ihtilaflı bölge ve kısmen tanınmış devlet

Güney Osetya veya Nisan 2017 tarihinde kabul edilen resmî adıyla Güney Osetya Cumhuriyeti - Alanya Devleti Kafkasların güneyinde ihtilaflı bölge ve kısmen tanınmış devlet. Sovyetler Birliği'ne bağlı Gürcistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti bünyesinde kurulmuş Güney Osetya Otonom Oblastı topraklarında yer alır.

<span class="mw-page-title-main">Lenin Nişanı</span>

Lenin Nişanı, SSCB'nin ülke gelişiminde katkıda bulunan; sanat, bilim, spor, askeri alanlarda başarılı olan kişilere, organizasyonlara, şehirlere verdiği nişandır. Ortasında bronz Lenin kabartması bulunur, diğer kısımları altındır. 6 Nisan 1930'da çıkarılan kanunla tedavüle girmiştir. İlk olarak Komsomol-Pravda gazetesine verilmiştir. Sovyetler Birliği'ndeki en üst madalya olan Sovyet Kahramanlık Madalyası'nı alan herkese ayrıca Lenin Nişanı da verilmiştir. Mareşal Dmitri Ustinov nişanı en çok alan kişi olmuştur. Tedavülde olduğu sürece 431.418 adet verilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Osetya</span>

Osetya, Kafkasya'da bulunan bir bölge.

<span class="mw-page-title-main">Osetler</span> Kafkasyada Yaşayan İrani etnik grup

Osetler, Osetya'nın yerli bir etnik grubu olan İranî bir ulustur. Oset, Gürcülerin bu halka verdiği isimdir. Osetlerse kendilerine İron, ülkelerineyse İrişton derler. Osetlerin çoğunluğu Rusya'ya bağlı Kuzey Osetya'da ve Gürcistan'la yaşanan savaştan sonra Rusya tarafından bağımsızlığı tanınan Güney Osetya'da yaşamaktadır. Dilleri Hint-Avrupa dil ailesinin İrani Diller koluna bağlı Osetçedir.

<span class="mw-page-title-main">Jores Alfyorov</span>

Jores İvanoviç Alferov, Rusya Bilimler Akademisi üyesi fizikçi ve akademisyen. Modern heterostructure fiziğe ve elektroniğe büyük katkıları bulundu. Heterotransistörleri icat etti.

<span class="mw-page-title-main">Rusya-Gürcistan Savaşı</span>

Rusya-Gürcistan Savaşı, Ağustos 2008 tarihinde Güney Osetya - Rusya - Gürcistan ve son olarak Abhazya'nın katılımı ile aralarında gerçekleşen gerilim ve çatışmalarla başlayan savaştır.

Şamil Abayev Oset şair, devrimci ve öğretmen.

<span class="mw-page-title-main">Kanate Kurdo</span> Kürt yazar

Kanate Kurdo,, Sovyet Kürdü yazar, dilbilimci, akademisyen, Sankt-Peterburg Devlet Üniversitesi Şarkiyat Enstitüsü Kürdoloji bölümü başkanı.(1961-1985)

<span class="mw-page-title-main">İskender Tsitaşi</span> Laz dilbilimci, yazar ve eğitmen

İskender Tsitaşi, Laz dilbilimci, eğitmen, yazar ve aktivist.

<span class="mw-page-title-main">Nikolay Yakovleviç Marr</span>

Nikolay Yakovleviç Marr Gürcistan kökenli Rus dilbilimcisi ve oryantalist. Günümüzde Türkiye sınırları içinde bulunan tarihsel Şavşeti ve Klarceti bölgelerine 1904 yılında yaptığı gezinin notları önemli eserler arasında sayılır. Daha sonra çalışmalarını Marksizm çerçevesine içine oturtan Marr'ın öne sürdüğü teoriler 1950'li yıllara kadar Sovyetler Birliği'nde resmi olarak tanınmıştır. Zira Marr, teorilerini Marksizm ile ilişkilendirmiş ve devlet desteği görmüştür.

<span class="mw-page-title-main">Nikolay Vlasov</span> Sovyet savaş pilotu, yarbay ve Sovyetler Birliği Kahramanı

Nikolay İvanoviç Vlasov, Sovyet savaş pilotu, yarbay ve Sovyetler Birliği Kahramanı. 2. Dünya Savaşı sırasında 29 Temmuz 1943'te Yak-1 ile uçuşunu sürdürürken Leningrad'da uçaksavar ateşi ile vuruldu ve Nazilerce esir alındı. Gönderildiği pek çok toplama kampında direniş örgütledi ve birçok kez kaçış girişimi gerçekleştirdi. Bu girişimleri nedeniyle Mauthausen-Gusen toplama kampına gönderildi. Yine bir kaçma girişimi organize ettiği sırada bir esirin ihanetine uğradı ve SS tarafından Müttefik birliklerin bölgeye yaklaşmasına yakın dönemde SS tarafından işkence gördü ve 26 Ocak 1945'te bir krematoryum fırınında canlı canlı yakıldı. Diğer mahkûmlar Vlasov'un ölümünden sonra ayaklanmaya devam etti ve 3 Şubat 1945'te yaklaşık 500 esir kamptan kaçmayı başardı.

<span class="mw-page-title-main">Arnold Çikobava</span>

Arnold Çikobava, Nikolay Marr'ın tartışmalı Yafetik teorisinin en aktif eleştirmenlerinden biri olarak tanınan Gürcü kafkasolog, dilbilimci ve filolog.

Magomet İzmayloviç İsayev Rus Esperantist, çevirmen ve dilbilimci. En çok İran dilleri ve Esperanto üzerine yaptığı çalışmalarla dikkat çekmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Arsen Kotsoyev</span> Rus yazar

Arsen Kotsoyev, modern Oset dilinin ve işlevsel tarzlarının oluşumunda etkisi olan Osetik nesrin kurucu üyelerinden birisiydi. İlk Oset dergilerinin hepsine katıldı ve önemli Osetyalı yayıncılardan biriydi.

Sergi Cikia, Gürcü Oryantalist ve Gürcü Türkolojisinin kurucusu. 200'den fazla yazılı araştırması ve makalesi bulunan Cikia, Gürcistan Ulusal Bilimler Akademisi üyesidir.

Tamaz Valerianis dze Gamkrelidze Gürcü dilbilimci, oryantalist ve Hititolog. Hint-Avrupa dilbilimi, antik diller, teorik dilbilim, yapısal ve uygulamalı dilbilim ve Kartveloloji alanlarında birçok seçkin eserin yazarıdır. 2005-2013 yılları arasında Gürcistan Bilimler Akademisi'nin başkanlığını yapmıştır.

Varlam Topuria, Gürcü dilbilimci. Gürcistan Ulusal Bilimler Akademisi (1944) üyesiydi.

Makar Hubua, Gürcistan-İran ilişkileri ve Megrelce üzerine yaptığı çalışmalarla tanınan Gürcü-İranlı araştırmacıdır.

<span class="mw-page-title-main">İgor İvanov</span>

İgor Sergeyeviç İvanov, hem Yeltsin hem de Putin yönetimleri altında 1998'den 2004'e kadar Rusya Dışişleri bakanı olan bir Rus politikacıdır.