İçeriğe atla

V766 Centauri

Koordinat:Sky map 13sa 47d 10,86726s; -62º 35' 22,9574″
V766 Centauri
Sanatçı tasviriyle V766 Centauri
Gözlem verisi
Dönem J2000.0      Ekinoks J2000.0
TakımyıldızErboğa
Galaktik enlem (b)-0,40891611[1]°
Galaktik boylam (l)309,29758360[1]°
Sağ açıklık (α)13sa 47d 10,86726s[2]
Dik açıklık (δ)-62° 35′ 22,9574″[2]
Görünür büyüklük (V)6,80[2]
Görünür büyüklük (B)9,05[2]
Görünür büyüklük (J)2,122[2]
Sınıflandırma
Tayfsal sınıf
G8Ia[2]
U−B renk ölçeği1,19[3]
B−V renk ölçeği1,98[3]
R−I renk ölçeği1,20[3]
Değişen yıldız tipiSDOR[4]/düzensiz[2]
Astrometri
Dikey hız ()-38,20 ±0,60[2] km/s
Özdevinim (μ)RA: 4,30 ± 1,30[5] mys/y
Dec.: -14,40 ± 1,50[5] mys/y
Iraklık açısı (π)1,35 ± 1,59[5] mys
Uzaklık11.700[6] Iy
(3.600[6] pc)
Özellikler
Kütle (m)39 (birleşik)[6] M
Yarıçap (r)1.315[6] R
Aydınlatma gücü~500.000-1.000.000[6] L
Yüzey kütle çekimi (log g)0[6] cgs
Sıcaklık~5.000[6] K
Dönüş süresi10-30[6]
Katalog belirtmeleri
V766 Cen • HR 5171 • CD-61 3988 • HD 119796 • SAO 252448 • HIP 67261

V766 Centauri (V766 Cen; ayrıca HD 119796 ve HR 5171 olarak da bilinir), Erboğa takımyıldızı bölgesinde yaklaşık olarak 11.700 ışık yılı uzaklıkta bulunan G-tipi sarı üstündev yıldızdır. Tayf tipi G8Ia+ - K3Ia+[6] aralığında değişkenlik gösteren yıldızın parlaklığı da 6,17 ile 7,15 kadir aralığında düzensiz değişimler gösterir.[4] Uzakta yer alan B-tipi bir yoldaşı vardır ve daha soğuk olan bir yoldaş yıldızla yakın temas halindedir.[6] Yakın bir yoldaş yıldızla etkileşimi bilinen en büyük sarı üstündev yıldızdır. Yarıçapı Güneş'ten 1.300 kat daha fazla olan yıldız ayrıca bilinen en büyük on yıldızdan birisidir.[6] V766 Centauri, Güneş Sistemi'nin merkezinde yer alıyor olsaydı 1.830.600.000 km'lik bir uzaklığa, yani Satürn'ün yörüngesinin ötesine kadar ulaşırdı.

Güneş'ten 1.000.000 kat daha fazla olan çok yüksek aydınlatma gücü, aşırı boyutu ve düşük kütleli yakın yoldaşı ile yaşadığı kütlesel değişim V766 Centauri'yi alışılmadık, nadir bir yıldız yapmaktadır.[6] V766 Centauri'nin giderek büyüdüğü tespit edilmiştir, büyüdükçe daha da soğumaktadır ve yıldız evrimindeki bu değişim gözlemlenebilmektedir.

Yıldızın değişen parlaklık verilerini inceleyen ve diğer gözlemevlerinden alınan verileri kullanan gök bilimciler, yıldızın bir örten çift sisteminin bileşeni olduğunu ve küçük yıldızın, büyüğün çevresinde dolandıkça önünden ve arkasından geçiş yaptığını doğrulamışlardır.[7]

Kaynakça

  1. ^ a b "VizieR - Extended Hipparcos Compilation (XHIP) (Anderson, 2012)". 6 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Şubat 2021. 
  2. ^ a b c d e f g h V* V766 Cen -- Variable Star of irregular type -- SIMBAD
  3. ^ a b c "VizieR - Bright Star Catalogue, 5th Revised Ed. (Hoffleit+, 1991)". 5 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Mart 2014. 
  4. ^ a b "alcyone.de - Combined General Catalogue of Variable Stars (Vol. I-III) (Kholopov+ 1998)". 15 Ocak 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Mart 2014. 
  5. ^ a b c Ashland Astronomy Studio - HR 5171 (HIP 67261)[]
  6. ^ a b c d e f g h i j k l Chesneau, O.; Meilland, A.; Chapellier, E.; Millour, F.; Van Genderen, A. M.; Nazé, Y.; Smith, N.; Spang, A.; Smoker, J. V.; Dessart, L.; Kanaan, S.; Bendjoya, Ph.; Feast, M. W.; Groh, J. H.; Lobel, A.; Nardetto, N.; Otero, S.; Oudmaijer, R. D.; Tekola, A. G.; Whitelock, P. A.; Arcos, C.; Curé, M.; Vanzi, L. (2014). "The yellow hypergiant HR 5171 A: Resolving a massive interacting binary in the common envelope phase". arXiv:1401.2628v2 $2. 
  7. ^ "VLT Sarı Renkli En Büyük Yıldızı Görüntüledi". ESO. 12 Mart 2014. 19 Nisan 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Mart 2014. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Alfa Centauri</span> Erboğa takımyıldızında bulunan üçlü yıldız sistemi, üç yıldızdan biri olan Proxima Centauri, Dünyaya en yakın yıldız olmasıyla bilinir

Alfa Centauri, Erboğa takımyıldızının güneyinde bulunan bir yıldız sistemidir. Sistem üç yıldızdan oluşur: Rigil Kentaurus, Toliman (B) ve Proxima Centauri (C). Proxima Centauri, 4,2465 ışık yılı uzaklığıyla aynı zamanda Güneş'e en yakın yıldızdır.

<span class="mw-page-title-main">Pi Eridani</span>

Pi Eridani, Irmak takımyıldızı içinde yer alan ve yaklaşık olarak 477 ışık yılı uzaklıkta bulunan bir yıldızdır. Tayf sınıfı M1 III olan kırmızı dev yıldızın görünen parlaklığı +4,44 kadirdir.

<span class="mw-page-title-main">Sigma Orionis</span> Avcı takımyıldızı yönünde, yaklaşık 950 ışık yılı uzaklıkta bulunan beşli yıldız sistemi

Sigma Orionis, Avcı takımyıldızı yönünde yaklaşık olarak 950 ışık yılı uzaklıkta bulunan beşli yıldız sistemidir. Sigma Orionis, Gökada içinde Güneş'e göre 30,6 km/sn'lik bir hızla hareket eder. Gökada merkezinden uzaklığı, 24.300 ile 26.400 ışık yılı aralığında değişmektedir.

Pi<sup>3</sup> Orionis

Pi3 Orionis (π3 Ori, π3 Orionis), Avcı takımyıldızı yönünde yaklaşık olarak 26 ışık yılı uzaklıkta bulunan F-tipi sarı-beyaz bir anakol yıldızıdır ve çıplak gözle kolayca görülebilir. Geleneksel ismi Tabit, Arapça ﺛﺎﺑﺖ Sabit "yerinde duran" anlamına gelir. Pi3 Orionis, Avcı'nın elinde tuttuğu kalkanın en parlak yıldızıdır.

Omicron<sup>1</sup> Orionis

Omicron1 Orionis, Avcı takımyıldızı yönünde yaklaşık olarak 635 ışık yılı uzaklıkta bulunan M-tipi bir kırmızı dev yıldızdır. Omicron1 Ori, SRB tipi yarıdüzenli değişen bir yıldızdır ve parlaklığı 4,65-4,88 kadir arasında değişkenlik gösterir.

<span class="mw-page-title-main">59 Orionis</span>

59 Orionis, Avcı takımyıldızı yönünde yaklaşık olarak 363 ışık yılı uzaklıkta bulunan ikili yıldız sisteminin birincil bileşeni olan A-tipi beyaz bir anakol yıldızıdır.

<span class="mw-page-title-main">HD 36960</span> Yıldız

HD 36960, Avcı takımyıldızı yönünde yaklaşık olarak 1.281 ışık yılı uzaklıkta bulunan ve üç bileşenli bir yıldız sisteminin birincil bileşeni olan B-tipi mavi bir anakol yıldızıdır.

<span class="mw-page-title-main">HD 40657</span>

HD 40657, Avcı takımyıldızı yönünde yaklaşık olarak 415 ışık yılı uzaklıkta bulunan K-tipi turuncu bir dev yıldızdır.

<span class="mw-page-title-main">HD 44131</span>

HD 44131, Avcı takımyıldızı yönünde yaklaşık olarak 464 ışık yılı uzaklıkta bulunan M-tipi kırmızı bir dev yıldızdır.

<span class="mw-page-title-main">HD 37756</span>

HD 37756, Avcı takımyıldızı yönünde yaklaşık olarak 1.126 ışık yılı uzaklıkta bulunan B-tipi mavi-beyaz bir anakol yıldızıdır.

<span class="mw-page-title-main">VV Orionis</span>

VV Orionis, Avcı takımyıldızı yönünde yaklaşık olarak 1.249 ışık yılı uzaklıkta bulunan ve ana bileşeni B-tipi mavi-beyaz anakol yıldızı olan bir yıldız sistemidir. Sistem, birbirine çok yakın B-tipi spektroskopik ikili yıldız ve daha uzakta bulunan A-tipi üçüncü bir bileşenden oluşur. VV Orionis, Gökada içinde Güneş'e göre 4 km/sn'lik bir hızla hareket eder. Gökada merkezinden uzaklığı, 24.800 ile 36.300 ışık yılı aralığında değişmektedir.

<span class="mw-page-title-main">15 G. Orionis</span>

15 G. Orionis, Avcı takımyıldızı yönünde yaklaşık olarak 480 ışık yılı uzaklıkta bulunan K-tipi turuncu bir dev yıldızdır.

<span class="mw-page-title-main">Q Scorpii</span>

Q Scorpii, Akrep takımyıldızı yönünde yaklaşık olarak 164 ışık yılı uzaklıkta bulunan K-tipi turuncu bir dev yıldızdır. Özellikleri diğer K-tipi devler; Pollux, θ Centauri ve φ2 Orionis ile benzerdir. Görece olarak demir zenginliği Güneş'in yarısı kadardır. Q Scorpii'nin ikili yıldız olduğu düşünülmesine rağmen olası arkadaşı hakkında hiçbir şey bilinmemektedir.

<span class="mw-page-title-main">N Scorpii</span> Yıldız

N Scorpii, Akrep takımyıldızı yönünde yaklaşık olarak 554 ışık yılı uzaklıkta bulunan B-tipi mavi-beyaz bir dev yıldızdır.

<span class="mw-page-title-main">H Scorpii</span>

H Scorpii, Akrep takımyıldızı yönünde yaklaşık olarak 342 ışık yılı uzaklıkta bulunan K-tipi sarı-turuncu bir dev yıldızdır.

<span class="mw-page-title-main">V1073 Scorpii</span>

V1073 Scorpii, Akrep takımyıldızı yönünde yaklaşık olarak 2.672 ışık yılı uzaklıkta bulunan ve çoklu yıldız sisteminin birincil bileşeni olan B-Tipi mavi bir süperdev yıldızdır. Etkin sıcaklığı 22.200 K olan k Scorpii'nin aydınlatma gücü Güneş'ten 300.000 kat daha fazladır. Aynı zamanda Güneş'ten 36 kat daha fazla yarıçapı ve 28 kat fazla olan kütlesiyle önemli bir boyuta sahiptir. Benzeri yıldızlar gibi yılda 0,95 × 10−6 güneş kütlesi oranında bir kütle kaybeder.

Omega<sup>1</sup> Scorpii

Omega1 Scorpii, Akrep takımyıldızı yönünde yaklaşık olarak 470 ışık yılı uzaklıkta bulunan B-tipi mavi-beyaz bir anakol yıldızıdır. Gökyüzünde görsel olarak 0,24° ile ayrıldığı Omega2 Scorpii ile aynı harfi (ω) paylaşır. Çift yıldız gibi görünmesine rağmen aralarında kütleçekimsel bir bağlantı yoktur ve ω1 Scorpii, ω2 Scorpii'den çok daha uzakta yer alır. Geleneksel ismi olan Arapça: جبهة العقرب, "akrep'in alnı" anlamına gelmektedir.

Omega<sup>2</sup> Scorpii

Omega2 Scorpii, Akrep takımyıldızı yönünde yaklaşık olarak 290 ışık yılı uzaklıkta bulunan G-tipi sarı bir dev yıldızdır. Gökyüzünde görsel olarak 0,24° ile ayrıldığı Omega1 Scorpii ile aynı harfi (ω) paylaşır. Çift yıldız gibi görünmesine rağmen aralarında kütleçekimsel bir bağlantı yoktur ve ω1 Scorpii, ω2 Scorpii'den çok daha uzakta yer alır. Parlak görsel arkadaşıyla birlikte geleneksel ismi olan Arapça: جبهة العقرب, "akrep'in alnı" anlamına gelmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Sarı üstündev</span>

Sarı üstündev, A'dan K'ye bir spektral sınıf ve yaklaşık 20-60 güneş kütlesi ile geniş bir atmosfere sahip bir üstündevlerdir. Bunlar -9'un etrafında mutlak parlaklığı ile en görünebilen parlak yıldızlar arasında yer alırken, aynı zamanda Samanyolu'nda sadece 15 tanesi bilinmekte ve bunlardan altısı sadece tek bir kümede en nadir olanlardan biridir. Bunlar, bazen, O ve B tipi yıldızlara kıyasla serin üstündevler olarak, bazen kırmızı üstdevlerle karşılaştırıldığında sıcak üstündevler olarak adlandırılırlar.

<span class="mw-page-title-main">Beta Centauri</span> Güney takımyıldızı Erboğadaki yıldız sistemi

Beta Centauri, Erboğa takımyıldızının güneyinde bulunan bir üçlü yıldız sistemidir. Resmi adı Hadar olan Beta Centauri'nin Bayer belirtmesi, β Centauri'den Latinceleştirilmiş ve Beta Cen veya β Cen olarak kısaltılmıştır. Sistemin 0,61'lik birleşik görünür büyüklüğü onu Erboğa'daki en parlak ikinci ve gece gökyüzündeki en parlak on birinci yıldız yapar. Astrometrik Hipparcos uydusundan alınan paralaks ölçümlerine göre bu sistemin uzaklığı yaklaşık 390 ışık yılıdır.