İçeriğe atla

Uzay üssü

Baykonur Uzay Üssü Soyuz fırlatma rampası

Uzay üssü veya uzay limanı (İngilizceSpaceport; RusçaКосмодром, Kosmodrom), uzay araçlarının kalktığı ve indiği üstür.

Büyük uzay merkezlerinde birden fazla fırlatma kompleksi bulunmakta olup birçok farklı türdeki fırlatma aracı için adapte olmuşlardır. Uzay üslerinde ayrıca uçuşları desteklemek veya kanatlı fırlatma araçlarının inebilmesi amacıyla pist de içerebilmektedir.

Dış bağlantılar

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Baykonur Uzay Üssü</span>

Baykonur Uzay Üssü, Tyuratam olarak da adlandırılır, Sovyetler Birliği tarafından kurulmuş, bugünkü Kazakistan'da yer alan dünyanın en eski ve bölgedeki en büyük uzay üssüdür. Mevcut Rus uzay programı Roskosmos sebebiyle halen aktif olarak kullanılan uzay üssünde her yıl çok sayıda ticari, askeri ve bilimsel operasyonun gerçekleştirilmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Voyager 2</span> Amerikan yapımı kaşif, uzay sondası

Voyager 2, 20 Ağustos 1977 tarihinde ABD Voyager programı kapsamında fırlatılan insansız uzay aracıdır. Bu uzay aracı sırasıyla Jüpiter, Satürn, Uranüs ve Neptün'ü ziyaret etmiştir. Uranüs ve Neptün'ü ziyaret eden tek uzay aracıdır. Aracın misyonu, kardeşi Voyager 1 ile aynıdır.

<span class="mw-page-title-main">Uzay aracı</span> araştırma yapmak üzere uzaya gönderilen insanlı veya insansız araçların ortak adı

Uzay aracı ya da uzay gemisi, Dünya'nın atmosferi dışında, özellikle dış uzayda çalışmak üzere tasarlanmış araç ya da makinedir. Uzay araçları insanlı ya da insansız olabilir. Bir uzay aracı telekomünikasyon, Dünya'nın gözlemlenmesi, meteoroloji, yolbul, uzay kolonizasyonu, gezegen keşfi, uzay turizmi, uzay savaşımı, uzay ortamında insan ve kargo taşınması gibi görevler için yapılmış olabilir. Bu tanım aynı zamanda yapay uyduları da kapsamaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Soyuz roketi</span> SSCBde geliştirilen ve 1991den itibaren Rusya tarafından kullanılmaya devam edilen fırlatma aracı

Soyuz roketi, Uzay Yarışı yıllarında Sovyetler Birliği tarafından geliştirilen ve 1991'den itibaren Rusya tarafından kullanılmaya devam edilen fırlatma aracı.

<span class="mw-page-title-main">RASAT</span>

RASAT, tasarımı ve üretimi Türkiye'de gerçekleştirilen ilk yer gözlem uydusudur. Türkiye'nin BiLSAT uydusundan sonra ikinci uzaktan algılama uydusudur.DPT tarafından sağlanan kaynakla TÜBİTAK UZAY tarafından, danışmanlık ya da dış destek alınmadan Türkiye'de tasarlanan uydu, 17 Ağustos 2011 tarihinde Rusya'nın Kazakistan sınırındaki Orenburg bölgesinde bulunan Yasny Fırlatma Üssü'nden Dnepr fırlatma aracıyla uzaya gönderildi. 969 saniye içinde yörüngeye yerleşen uydu, ilk sinyalleri Türkiye saati ile 11.50'de vermeye başladı. 18 Ekim 2011 tarihindeyse uydu tarafından çekilen fotoğrafların TÜBİTAK'ın yer istasyonundan indirilmeye başlandığı duyuruldu.

<span class="mw-page-title-main">Yörüngesel uzay uçuşu</span>

Yörüngesel uzay uçuşu, bir uzay aracı içinde aracı kalkış noktasından başlayarak yerçekimine karşı hareket ederek çizilen eğmeçli bir gidiş yönünde dış uzayda gezegen çevresi üzerinde eliptik bir yörüngeye yerleştirmek için yapılan uçuştur.

<span class="mw-page-title-main">Görev kontrol merkezi</span>

Görev kontrol merkezi, (GKM), uzay uçuşlarını, genellikle kalkış noktasından inişe veya görevin sonuna kadar yöneten bir birimdir. Bu birimler genelde ya ulusal havacılık ve uzay kurumlarına ya da büyük havacılık şirketlerine bağlıdır. Görev kontrol merkezi, uzay aracı operasyonlarının yer bölümünün bir parçasıdır. Uçuş denetleyicileri ve diğer destek personeli, görev telemetri verileri ile tüm yönelimleri izler ve kara istasyonlarını kullanarak araca komutlar gönderir. Görevleri bir GKM'den destekleyen personel, durum kontrol sistemi, güç sistemi, itki sistemi, termal sistemler, durum dinamikleri, yörünge operasyonları ve diğer alt sistem disiplinlerinin temsilcilerini içerebilir. Bu görevler için eğitim çoğunlukla, uçuş denetimcilerinin sorumluluğundadır ve özgün biçimde GKM'de kapsamlı provaları da içerir.

<span class="mw-page-title-main">Vandenberg Hava Kuvvetleri Üssü</span>

Vandenberg Uzay Kuvvetleri Üssü, daha önceki adı Vandenberg Hava Kuvvetleri Üssü olan, Amerika Birleşik Devletleri Uzay Kuvvetleri'nin Santa Barbara ilçesi, Kaliforniya'daki bir askeri hava üssüdür. 1941'de kurulan Vandenberg Uzay Kuvvetleri Üssü, Western Range'den uzay aracı fırlatan ve aynı zamanda füze testi yapan bir uzay fırlatma üssüdür. Amerika Birleşik Devletleri Uzay Kuvvetleri'nin Space Launch Delta 30 üssü için ana delta görevi görür. Vandenberg Uzay Kuvvetleri Üssü, askeri uzay fırlatma görevine ek olarak, NASA ve SpaceX gibi sivil ve ticari uzay varlıkları için uzay fırlatmaları da gerçekleştirir.

<span class="mw-page-title-main">Fırlatma aracı</span> uzaya bir obje taşımayı sağlayan roket

Uzay yolculuğu alanında fırlatma aracı ya da taşıyıcı roket bir görev-yükünü Dünya'nın yüzeyinden uzaya taşımak için kullanılan bir rokettir. Bir fırlatma sistemi fırlatma aracından, fırlatma rampasından ve diğer çeşitli altyapı bileşeninden oluşmaktadır. Genelde taşıyıcı roketler yörüngeye yapay uydu yerleştirmek için kullanılırken, araştırma roketi gibi bazı uzay uçuşları Yörünge-altı uzay uçuşu olarak sınıflandırılır. Bazı roketler ise bir uzay aracının Dünya'nın yörüngesinden tamamen kurtulamasını sağlarlar.

<span class="mw-page-title-main">Cape Canaveral Uzay Kuvvetleri Üssü</span>

Cape Canaveral Uzay Kuvvetleri Üssü (CCSFS), Amerika Birleşik Devletleri Uzay Kuvvetleri'ne bağlı Space Launch Delta 45'in Florida, Brevard County, Cape Canaveral'da bulunan bir tesisidir.

<span class="mw-page-title-main">Roskosmos</span> Rusya uzay ajansı

Roskosmos Devlet Uzay Etkinlikleri Kuruluşu, Rusya'nın uzay bilimleri programı ile genel havacılık ve uzay araştırmalarından sorumlu devlet kurumudur.

<span class="mw-page-title-main">Fırlatma rampası</span>

Fırlatma rampası, roketli füze veya uzay araçlarının dikey olarak fırlatıldığı platformdur. Daha büyük uzay araçları için fırlatma rampalarında genellikle fırlatma sırasında destek amaçlı kuleler bulunmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Tanegashima Uzay Merkezi</span>

Tanegashima Uzay Merkezi (TNSC), Japonya'da bulunan bir uzay geliştirme merkezidir. Merkez adını aldığı Tanegashima Adası'nda yer almaktadır. Üs 1969 yılında kurulmuş olup Japonya'nın en büyük uzay geliştirme merkezidir ve JAXA tarafından işletilir.

<span class="mw-page-title-main">Jiuquan Uydu Fırlatma Merkezi</span> Çinde bulunan uzay aracı fırlatma merkezi

Jiuquan Uydu Fırlatma Merkezi (JSLC)(Çince: 酒泉卫星发射中心; pinyin: Jiǔquán Wèixīng Fāshè Zhòng Xīn), Çin'in Gansu Eyaleti, Jiuquan, Jinta ilçesi, Ejin, Alxa, İç Moğolistan ve Hangtian kasabası arasındaki bir Çin uzay aracı fırlatma merkezidir.

Uydu Fırlatma Sistemi (UFS), Türkiye'nin uydu başlatma kabiliyetini geliştirme projesidir. Projenin amacı ulusal uydu programlarının sürdürülebilirliğini desteklemek ve bağımsız olarak uzaya ulaşmaktır. Proje bir uzay üssünün inşası, uydu fırlatma araçlarının geliştirilmesi ve uzak yer istasyonlarının kurulmasından oluşmaktadır. 17 Temmuz 2013 tarihinde Roketsan ile imzalanmış olup proje henüz kavram öncesi tasarım aşamasındadır.

<span class="mw-page-title-main">Plesetsk Uzay Üssü</span>

Plesetsk Uzay Üssü, Rusya'nın Arhangelsk Oblastı'na bağlı Mirni kentinde bulunan bir uzay üssüdür. Üs, 1957 yılında inşa edilmiş olup Arhangelsk'in 200 km güneyinde yer almaktadır.

Svobodni Uzay Üssü, Rusya'nın Amur Oblastı'nda bulunan bir uzay üssüydü. Üs, Svobodni kentinin 15 km kuzeyinde yer almaktaydı. Başlangıçta Svobodni-18 adıyla kıtalararası balistik füzeler için bir fırlatma üssü olarak inşa edildi. Sovyetler Birliği'nin dağılmasının ardından Kazakistan sınırları içerisinde kalan Baykonur Uzay Üssü'nün yerine geçmesi planlandıysa da 2007'de kapatıldı. 2018'de üssün yerini Vostoçni Uzay Üssü alacaktır.

Rokot, Rus yapımı bir uzay fırlatma aracı serisidir. UR-100N füzesi üzerinden geliştirilmiş olup 63° eğim ile 200 kilometrelik bir Dünya yörüngesine 1,950 kilogramlık bir yük taşıyabilmektedir. İlk olarak 1990'larda Baykonur Uzay Üssü'nden fırlatılmış olup daha sonradan Plesetsk Uzay Üssü'nden fırlatılmaya başlanmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Proton-K</span>

Proton-K, Proton roketlerinden türetilen bir Sovyet fırlatma aracıydı. Hruniçev tarafından inşa edildi ve Kazakistan Baykonur Uzay Üssü'ndeki 81 ve 200 numaralı sitelerden fırlatıldı.

<span class="mw-page-title-main">AS-201</span>

AS-201, ilk kez bir Saturn IB roketinin kullanıldığı, komuta ve hizmet modülünün test edileceği NASA Apollo programının mürettebatsız bir uçuşuydu. Genel hedefler, yapısal bütünlük, fırlatma yükleri, aşamaların ayrılması ve Saturn IB'nin alt sistemlerinin işleyişini doğrulamak; ayrıca, Apollo uzay aracının yardımcı sistemlerini, ısı kalkanını ve görev destek yapılandırmasını değerlendirmekti. Hem roket, hem de faydalı yük için ilk uçuştu. Daha önce kullanılan Saturn I'den daha fazla itme gücüne ulaşan ve yeni bir ikinci aşamaya sahip bir roket olarak Saturn IB geliştirilmişti. Saturn IB'yi tanımlamak için görev tanımının yüzler basamağında "2" kullanıldı.