İçeriğe atla

Uyuyan gemi

Uyuyan gemi, mürettebatın çoğunun veya tümünün yolculuğu bir çeşit derin uykuda veya askıya alınmış canlılık[not 1] durumunda geçirdiği varsayımsal bir mürettebatlı uzay aracıdır. İnsanların uzun süreli askıya alınmış canlılığına izin veren bilinen tek teknoloji, embriyo uzay kolonileştirmesi kavramının arkasında bulunan embriyo kriyoprezervasyonu (cryopreservation; dondurarak saklama) yoluyla erken evredeki insan embriyolarının dondurulması işlemidir.

Uyuyan gemilerin kurgudaki en yaygın gösterilen görevi, genellikle düşük ışık hızında yıldızlar arası veya galaksiler arası seyahat amacıyla insanları gidecekleri yere ulaştırması içindir. Bu tür yolculuklar için seyahat süreleri yüzlerce veya binlerce yıla ulaşabilir ve asli ekibin hedeflerini görmesi için gerekli olan askıya alınmış canlılık gibi bir tür yaşam uzatması yapılabilir. Askıya alınmış canlılık teknolojisi, nesil gemisi (generation ship; ışık-altı hızda seyahat eden varsayımsal bir yıldızlararası ark yıldız gemisi) olarak kullanılamayan gemilerde de gereklidir.

Astronotları dondurmak muhtemelen tüm vücut vitrifikasyonunu (vitrification; camlaştırma) içerecektir ve büyük olasılıkla kırılma riskini azaltmak için 145 kelvinde dondurulacaklardır.[1]

Askıya alınan canlılık, yolculuk sırasında ihtiyaç duyulmayan mürettebat üyeleri tarafından ya da bir üretken tarafından bir dolap aygıtı olarak yaşam destek sistemi kaynaklarının tüketimini azaltmak için de yararlı olabilir ve bu nedenle uyuyan gemiler bazen de tamamen gezegenlerarası seyahat bağlamında bir görünüm oluştururlar.

Kurgudaki örnekleri

Bilimkurgu edebiyatında ve filmlerinde uyuyan gemilerin sayısız örnekleri vardır. En iyi bilinen örneklerden bazıları:

  • "Far Centaurus", yayınlayanlar: Destination: Universe! ile AE van Vogt
  • Gezegenler arası uyuyan gemi USSC Discovery One, tüm Space Odyssey serisinin ana konularından biridir. Söylendiği gibi 2001: Bir Uzay Destanı'nda altı mürettebat üyesi uzay aracında: Komutan "Dave" Bowman ve Frank Poole diğerlerinden önce derin uyku kipinden çıkarılmış; Victor Kaminsky, Jack Kimball ve Charles Hunter altıncı üye psikopatik yapay zekâ HAL 9000 tarafından öldürülmüştür.
  • Pandorum
  • 2016 yapımı film Uzay Yolcuları, 5.000 yolcuyu derin uyku kipinde tutan Avalon yıldızgemisinin, uyku kapsülü sistemi asteroit çarpışması sonucunda bozulmaktadır.
  • 1998 yapımı Uzayın Derinliklerinde
  • Maymunlar Cehennemi (film, 1968)
  • Avatar
  • Stargate SG-1, kriyostazda mürettebatı olan bir gemi bulunur.
  • Yıldız Geçidi Evren'de, Destiny mürettebatı, olası bin yıllık bir yolculuk sırasında uyumak için durağanlığa girer.
  • Prometheus
  • SS Botany Bay, Uzay Yolu: Orijinal Seri bölümü "Space Seed"'den uyuyan adam (ayrıca Star Trek II: Khan'ın Gazabı ve Bilinmeze Doğru: Star Trek'de bahsedilir) Khan Noonien Singh'i taşıyor.
  • Think Blue, Count Two'da Cordwainer Smith tarafından "yelkenli gemi" olarak adlandırıldı.
  • Cargo
  • Frederik Pohl'un Zamanın Sonundaki Dünya adlı romanında bahsi geçen New Mayflower ve Ark
  • After Earth
  • Homeworld
  • Freelancer (video oyunu) – ittifak tarafından inşa edilen beş uyuyan gemi: Bretonia, Rheinland, Hispania, Kusari ve Liberty
  • Uzay İstasyonu-yıldız gemisi melezi Yıldızlararası'nda, Endurance, NASA astronotları tarafından, insanlık için yeni bir gezegen bulmak veya gezegeni insan embriyolarıyla bombalamak amacıyla bir Solucandeliğinden başka bir galaksiye seyahat etmek için kullanılır.
  • Ufuk Faciası - Lewis ve Clark gemisi Event Horizon gemisine ne olduğunu bulmak için gönderilir. Mürettebat derin uyku moduna alınır.
  • Civilization: Beyond Earth video oyununun resmî fragmanında, insanları Dünya'dan yabancı bir gezegene taşıyan bir uyuyan gemi görüldü.
  • Mass Effect: Andromeda - insan ırkının temsilcileri, diğer Samanyolu Gök Adası yarışlarına ek olarak, bir takım yeni ev olacak dünyası gezegeni kolonize etmek amacıyla bir dizi ark gemisiyle Andromeda Gök Adasına giderler. Gök Adalar arasındaki 2.5 milyon ışıkyılı geçiş süresini azaltan, ışıktan daha hızlı bir seyahat biçiminin keşfinden dolayı yolculuk süresi sadece 600 yıldır (buna karşılık, oyunda Andromeda yönünde de gönderilen bir kargo gemisinin yolculuğunun 2 milyon yıldan fazla sürmeyeceği belirtiliyor).
  • Halo
  • Hyperion, Dan Simmons'ın romanı. Tohum gemileri, yolcuları seyahatin uzunluğu için füg evresi (bakınız: psikojenik füg) benzeri bir duruma sokan hafif seyahatten daha yavaş bir türdür.

Ayrıca bakınız

  • Embriyo uzay kolonizasyonu
  • Üretim gemisi
  • Yıldızlararası ark
  • Kendi kendini kopyalayan uzay aracı
  • Kriyonik

Notlar

  1. ^ "'Askıya alınmış canlılık' söylemi, biyolojik işlevin geçici (kısa veya uzun süreli) yavaşlatılması veya durdurulmasıdır, böylece fizyolojik yetenekler korunur."

Kaynakça

  1. ^ Merkle, Ralph (Dr.); Ventura, Tim (12 Temmuz 2006). "Sleeper Ship: Ralph Merkle on Space Cryonics and Nanotech" [Uyuyan Gemi: Ralph Merkle Uzayda Kriyonik ve Nanoteknoloji] (PDF). americanantigravity.com (İngilizce). American Antigravity. s. 4. 30 Ağustos 2006 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 18 Şubat 2020. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<i>Uzay Yolu</i> Amerikan yapımı bilim kurgu dizisi, kitabı, filmi ve çizgi romanı

Başlığın diğer anlamları için Uzay Yolu sayfasına bakınız.

<span class="mw-page-title-main">Ferdinand Macellan</span> dünyanın çevresini ilk kez dolaşan Portekizli kaşif

Ferdinand Macellan, 1519'dan 1522'ye kadar Doğu Hint Adaları'na beraber sefer düzenlediği dostu Juan Sebastián Elcano ile birlikte, dünyanın çevresini dolaşan ilk insan olan Portekizli kaptan ve kâşiftir. İspanyol İmparatorluğu'nun desteğiyle denize açıldı. Hikâyesi, bu seyahate eşlik eden Antonio Pigafetta'nın anılarını yazması sayesinde günümüze ulaşmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Gemi</span> Ulaşım aracı

Gemi dünya denizlerini, okyanuslarını, nehir, göl ve diğer yeterince derin su yollarını dolaşan, mal ve yolcu taşıyan veya savunma, araştırma ve balıkçılık gibi özel görevleri yapan büyük bir deniz taşıtı’dır. Gemiler genellikle boyut, şekil, yük kapasitesi ve amaca göre teknelerden ayrılır. Yelken çağı'nda "gemi", en az üç Kabasorta arma‘lı direkleri ve tam cıvadra yelken planıyla yelkenli gemi olarak tanımlanır.

<i>Uzay Yolu: Orijinal Seri</i> Amerikan bilim kurgu televizyon dizisi

Uzay Yolu, Gene Roddenberry tarafından yapılmış, 8 Eylül 1966'dan 3 Haziran 1969'a kadar yayınlanmıştır. 80 bölüm hazırlanmış bunlardan 79'u gösterilmiştir. Üç sezon kadar kısa süren bir yayın hayatından sonra sendikasyona geçmiş ve orada kendine geniş bir hayran kitlesi edinmiştir. Programın başarısı kendisinden sonra beş seriye ve on televizyon filmine olanak vermiştir. Guinness Rekorlar Kitabı tarafından en çok yan ürünü olan program olarak listelenmektedir. Program resmi olarak sadece Uzay Yolu olarak isimlendirilmiş olsa da kendisinden sonra gelen diğer ürünlerle karıştırılmaması için Uzay Yolu: Orijinal Seri olarak adlandırılmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Yıldız Gemisi Atılgan</span>

Atılgan, Uzay Yolu hayalî evrenindeki birkaç yıldız gemisine verilmiş isim. Bu gemilerden bazıları Gene Roddenberry tarafından yaratılan bu hayalî evrende geçen hikâyelerin odak noktasıdır. Genellikle Yıldız filosunun sancak gemileridir. Bu gemilerin çoğunluğu NCC-1701 kayıt numarası ile anılırlar. Aynı addaki yeni gemileri ayırt etmek için sonuna bir harf eklenir

Yıldız gemisi, yıldızlar arasında yolculuk yapmak üzere planlanmış uzay aracına verilen isimdir. Yıldız sistemleri arasındaki yolculuklar için yapılmamış araçlara genelde uzay gemisi adı verilir.

<span class="mw-page-title-main">Nommo'nun gemisi</span>

Nommo'nun Gemisi, Mali Cumhuriyeti'nde yaşayan Dogon yerlilerinin mitolojisinde Sirius yıldız sisteminden Dünya gezegenine “gönderilenler”i ifade eden bir terimdir.

<i>2001: Bir Uzay Destanı</i> (film)

2001: Bir Uzay Destanı veya Türkçe gösterim adıyla 2001: Uzay Yolu Macerası, 1968 yılında Stanley Kubrick tarafından yönetilen bilimkurgu filmi. Filmin bilimkurgu yazarı Arthur C. Clarke'ın kısa bir öyküsünden esinlenen senaryosu, Kubrick ve Clarke tarafından kaleme alınmıştır. Film insanın evrimi, teknoloji, yapay zeka tematik unsurlarını işler ve bilimsel gerçekliği, öncü görsel efektleri, provokatif belirsizliği ve bazı yorumculara göre içerdiği gerçeküstü betimleme, geleneksel anlatım teknikleri yerine sessizlik ve asgari düzeydeki karşılıklı konuşmaları ile ün yapmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Daedalus Projesi</span>

Daedalus Projesi, 1973'le 1977 yılları arasında British Interplanetary Society tarafından finanse edilmiş olan, mâkul yıldızlararası uzay için insansız bir uzay aracını tasarlamayı hedef alan projedir. Alan Bond'un etrâfında topladığı bir düzine araştırmacıyla ve bilim adamıyla bu projede çalıştı ve füzyon roketi kullanmaya karar verdiler.

Gene Roddenberry'nin Andromeda eseri Kanada / Amerika ortak yapımı bir bilimkurgu televizyon dizisidir. Uzay Yolu dizisinde kullanılmayan malzemeler kullanılarak Robert Hewitt Wolfe tarafından geliştirilmiş ve yapımcılığını Roddenberry'nin dul eşi Majel Roddenberry üstlenmiştir.

<i>Ufuk Faciası</i>

Ufuk Faciası, 1997 yılı ABD-Birleşik Krallık ortak yapımı bilimkurgu ve korku türündeki film. Yönetmenliğini Paul W. S. Anderson üstlenmiş olup, senaryosunu Philip Eisner ile Andrew Kevin Walker yazmıştır. 2040'larda geçen film, Neptün yakınlarında arızalanan uzay gemisinden yedi yıl sonra gelen sinyal üzerine yardım amacıyla gönderilen kurtarma gemisinin mürettebatının yaşadıklarını konu alır.

<i>Ölüm Bölgesi: Çöküş</i>

Ölüm Bölgesi: Çöküş 2008 yılında, Justin Gray ve Jimmy Palmiotti tarafından kaleme alınmış ve Chuck Patton tarafından yönetilmiş bir animasyon -bilimkurgu-korku filmidir. Antony Johnston tarafından yazılan Dead Space adlı çizgi roman hikâyesi, filme kaynaklık etmektedir ve film konusunun geçmişini anlatmaktadır. Film ise Electronic Arts firmasının 2008 yılında satışa sunduğu Dead Space adlı video oyunu'nun hikâyesine kaynaklık etmektedir.

Bu madde, Yıldız Geçidi evrenindeki yıldız gemilerini içeren bir listedir.

<i>Yıldızlararası</i> Christopher Nolanın 2014 yapımı filmi

Yıldızlararası, Christopher Nolan tarafından yönetilen, epik bilimkurgu türündeki 2014 yapımı bir ABD filmidir. Başrollerinde Matthew McConaughey, Anne Hathaway, Jessica Chastain, Bill Irwin, Ellen Burstyn, Matt Damon ve Michael Caine yer almaktadır. İnsanlığın felaket boyutunda bir salgın hastalık ve kıtlıkla boğuştuğu distopik bir gelecekte geçen film, insanlık için yeni bir yuva arayışıyla Satürn yakınlarındaki solucan deliğinden geçen bir grup astronotu konu ediyor.

<i>Uzay Yolcuları</i> 2016 filmi

Uzay Yolcuları, Morten Tyldum tarafından yönetilen ve senaryosu Jon Spaihts tarafından yazılan 2016 yılı ABD yapımı bilimkurgu-macera filmi. Başrollerinde Chris Pratt ve Jennifer Lawrence yer almaktadır. Film, Columbia Pictures tarafından dağıtılarak 21 Aralık 2016 tarihinde gösterime girdi, eleştirmenlerden karışık yorumlar aldı ve dünya çapında 303 milyon dolardan fazla hasılat elde etti.

<i>Tumannost Andromedi</i>

Tumannost Andromedi, 1967 Sovyet yapımı bir bilimkurgu filmidir. Başrolünde Sergei Stolyarov oynamış ve Yevgeni Sherstobitov tarafından Dovzhenko Film Stüdyosu'nda üretilmiştir. Film, aslında serinin ilk filmi olarak yönetilmişti ama geriye kalan bölümler Sergei Stolyarov'un ölümünden dolayı yapılamadı, The Andromeda Nebula: Episode I. Prisoners of the Iron Star filmin asıl ismi olacaktı.

Warp motoru, yıldızlararası uzaklıklara ışık hızının pozitif katlarında yolculuğa olanak veren varsayımsal teknoloji. Bilimkurgu yapımlarında ağırlıklı olarak işlenmektedir. Gerçek yaşamdaki warp motoruna en yakın tasarı, 1994'te kuramsal fizikçi Miguel Alcubierre tarafından genel görelilikten çıkarsanarak geliştirilen Alcubierre motorudur.

<span class="mw-page-title-main">Atlantik Savaşı</span> Deniz Savaşı

Atlantik Savaşı, tarihteki en uzun, en büyük ve en karmaşık deniz savaşı olarak bilinir. Mücadele, II. Dünya Savaşı'nın patlak vermesiyle başlamış, Mayıs 1945'teki Alman teslimine kadar sürmüştür. II. Dünya Savaşı'nın ilerleyişine göre savaşa dahil olan ülkeler, deniz muharebelerinden geriye çekilmek durumunda kalan ülkeler olmuştur. Atlantik Savaşı'nın ilk dönemlerinde İngiltere, alman denizaltıları (U-bot) karşısında zorluk yaşamıştır, savaşa ABD'nin katılmasıyla ve teknolojik gelişmelerin muharebe sahasına uygulanmasıyla beraber U-bot saldırıları geriletilmiştir.

<i>Deep Space 1</i>

Deep Space 1 (DS1), bir asteroit ve bir kuyruklu yıldızın yakınından uçuş gerçekleştiren NASA'nın teknoloji kanıtlama amaçlı bir uzay aracıydı. Gelişmiş teknolojileri test etmek için tahsis edilmiş Yeni Binyıl Programı'nın bir parçasıydı.

<i>Uzay Yolu IV: Eve Yolculuk</i>

Star Trek IV: Eve Yolculuk, Leonard Nimoy tarafından yönetilen ve Star Trek televizyon dizisine dayanan 1986 Amerikan bilimkurgu filmidir. Star Trek serisinin dördüncü uzun metrajlı filmidir ve Star Trek III: The Search for Spock (1984) filminin devamı niteliğindedir; Star Trek II: The Wrath of Khan'da (1982) başlayan ve The Search for Spock'ta devam eden hikâye akışını tamamlamaktadır. Önceki filmdeki ɡemi kaçırma olayından dolayı yargılanmak üzere Dünya'ya dönme yolunda olan eski USS Atılgan mürettebatı, nesli tükenmiş kambur balinalarla temasa geçmeye çalışan uzaylı bir sondanın verdiği zararlar nedeniyle dünyanın büyük bir tehlike altında olduğunu ɡörürler. Mürettebat, sondanın çağrısına cevap verebilecek balinaları bulmak için zamanda yolculuk yaparak Dünya'nın geçmişine gider.