İçeriğe atla

Uummarmiut İnyupikleri

Uummarmiutlar
Önemli nüfusa sahip bölgeler
Diller
Din


Uummarmiutlar ya da Kanada İnyupikleri (kendilerince Uummarmiut, Alaska İnyupikçesinde Uummaġmiut), Kanada'da Kuzeybatı Topraklarında Mackenzie deltasında yer alan Aklavik ve Inuvik şehirlerinde yaşayan İnyupiklerin kabilesi. Kökenleri Alaska'daki Nunamiutlara dayanır. Etnik olarak “Inupiaq” olsa da Kanada’da siyasi ve idari kaygılarla Batı Kanada İnuitleri ile birlikte “Inuvialuit” adı altında toplanırlar. Batı Kanada İnuitleri içinde Siglitler ile birlikte “Mackenzie Deltası İnuitleri” kültür grubunu oluştururlar. Yerli Siglit halkıyla göçmen Uummarmiut halkı arasında başlangıçta oluşan soğukluk ve düşmanlık zamanla yumuşamış ve bugün karşılıklı evliliklerle kültür birlikteliği pekişmiştir. Yine de Uummarmiutlar Siglitlerle aynı dili değil Alaska'daki İnyupiklerle aynı dili konuşurlar.

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">İnuit halkları</span> “İNUİT" bir halk topluluğunun ismi

İnuit halkları, Arktik bölgede, Alaska, Kanada ve Grönland'da yaşayan Eskimoların ayrıldığı iki ana koldan biri. Diğer kol Yupik halklarıdır.

<span class="mw-page-title-main">Eskimo - Aleut dilleri</span>

Eskimo - Aleut dil ailesi, Grönland, Kanada, Alaska ve Sibirya'nın belli bölgelerinde konuşulan dillerdir. Eskimo - Aleut halklarının ana dilleridir.

<span class="mw-page-title-main">Eskimo halkları</span> Eski bir kuzey dünya topluluğu

Eskimolar ya da İnuit ve Yupikler, Arktik bölgedeki dört ülkeye dağılmış olarak, Doğu Sibirya, Alaska, Kanada ve Grönland'da yaşayan ve Eskimo - Aleut dillerini konuşan Eskimo - Aleut halklarının en büyük grubunu oluşturan avcı ve toplayıcı halk.

<span class="mw-page-title-main">İnuitler</span> Halk

İnuitler ya da Kanada İnuitleri, Kanada'nın Kuzey Kanada denen bölümünde yaşayan İnuit kolundan Eskimo halklarının ortak adı. Alaska Yerli Dil Merkezine göre 30.500 kişilik nüfustan 24.500 kadarı anadillerini konuşabiliyor.

<span class="mw-page-title-main">İnyupikçe</span>

İnyupikçe ya da İnyupik dili, Kuzey ve Kuzeybatı Alaska'da İnyupiklerin konuştuğu İnuit dilleri kolundan bir Eskimo dili. Alaska Yerli Dil Merkezine göre 15.700 kişilik nüfustan 2.144 kadarı anadillerini konuşabiliyor.

<span class="mw-page-title-main">Yupik halkları</span> Rusyada Çukçi Yarımadasında ve ABDnin Alaska eyaletinde yaşayan Eskimoların ayrıldığı iki ana koldan birisi

Yupik halkları ya da Yupik Eskimoları, Rusya'da Çukçi Yarımadasının birbirinden ayrı iki kıyısında ve Amerika Birleşik Devletlerinde Alaska eyaletinde yaşayan Eskimoların ayrıldığı iki ana koldan biri. Diğer kol İnuit halklarıdır.

<span class="mw-page-title-main">Point Hope, Alaska</span>

Point Hope, Amerika Birleşik Devletlerinde Alaska eyaletinin North Slope Borough ilçesine bağlı şehir.

<span class="mw-page-title-main">North Slope Borough</span> Alaska eyaletinde bölge

North Slope ili veya North Slope Borough, Amerika Birleşik Devletlerine bağlı Alaska eyaletinin Alaska North Slope denilen coğrafi bölgesinin büyük bir kısmında yer alan ve bir Eskimo halkı olan İnyupiklerlerce meskun olan bir ilsi. Borough terimi diğer eyaletlerden farklı olarak Alaska'da yaklaşık county-equivalent terimi ile benzerdir. Yönetim merkezi Barrow'dur.

<span class="mw-page-title-main">Kaktovik, Alaska</span> ABDnin Alaska eyaletinde bir şehir

Kaktovik, Amerika Birleşik Devletlerinde Alaska eyaletinin North Slope Borough ilçesine bağlı şehir. 2000 sayımına göre nüfusu 293 kişidir.

<span class="mw-page-title-main">Batı Kanada İnuitleri</span>

Batı Kanada İnuitleri, Kanada'da Kuzeybatı Toprakları'nda ve birazı da Yukon'da yaşayan İnuitlerin bir kolu.

<span class="mw-page-title-main">Batı Kanada İnuitçesi</span>

Batı Kanada İnuitçesi, Kanada'da Batı Kanada İnuitleri tarafından konuşulan İnuit dilleri kolundan bir Eskimo dili.

<span class="mw-page-title-main">Alaska Eskimoları</span>

Alaska Eskimoları, Amerika Birleşik Devletlerine bağlı Alaska eyaletinin kıyı bölgelerinde yaşayan Yupik kolundan Alaska Yupikleri, Sibirya Yupikleri ve Supikler ile İnuit kolundan İnyupiklerinn oluşturduğu Eskimo halklarının ortak adı. Arktik kültür grubunun üç alt grubunu oluştururlar. Alaska yerlileri içinde en büyük nüfusa sahip birinci ve ikinci halklardır. 45.600 etnik nüfustan ancak 13.344 kadarı anadillerini konuşabiliyor. Geçmişte Rus Alaskası döneminde Rusların Aleutlarla bir tutup aynı adla andıkları Supikler Eskimo kültüründen ziyade Aleut kültürü etkisinde asimile olmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Eskimo - Aleut halkları</span>

Eskimo-Aleut halkları, anadilleri Eskimo - Aleut dilleri ailesine giren Sibirya kökenli avcı ve toplayıcı şamanist halklar. Sibirya kökenli olmalarına rağmen, günümüzde Sibirya'da az sayıda bulunurlar; daha çok Kuzey Amerika'nın arktik bölgesi ile Grönland'da yoğunlaşmışlardır ve Arktika'nın birincil ana halkı konumundadırlar. Dil temelli sınıflandırmaya göre, Aleutlar ile Eskimolar olmak üzere iki ana gruba ayrılırlar. Dilce yapılan bu sınıflandırma kültürce yapılan sınıflandırmayla da örtüşür. Yalnız, dilleri Eskimo dillerinin Yupik koluna giren ve İngilizcede Alutiiq adıyla da anılan Supikler, kültürce Eskimolara değil Unangan da denilen Aleutlara yakındır ve geçmişte Ruslarca her iki halk da Çukçilerin verdiği "Aleut" ortak adıyla anılırlar. Eskimo - Aleut dilli halkların nüfusu 102.000 kişidir. Büyük çoğunluğunu Eskimolar oluştururken, Aleutlar 2300 kişilik nüfuslarıyla çok azınlıkta kalırlar.

Thule kültürü ya da Proto-İnuitler, MS 1000 yılında Kuzey Alaska kıyılarını bırakıp doğuya doğru genişleyerek Kanada'ya, 13. yüzyılda da Grönland'a ulaşan kültür. Bu kültürü oluşturan Arktika insanları günümüzdeki İnuit Eskimolarının atalarıdır. Bu süreçte, bölgede daha önce görülen Dorset kültürünün yerini alır. Thule kültürü ile günümüz İnuitleri arasında biyoloji, kültür ve dil bağı vardır. Adı, 1953 yılında Qaanaaq olarak değiştirilen kuzeybatı Grönland yerleşimi Thule'den gelir. Kuzey Germenleri (Vikingler) tarafından Skræling adıyla anılmışlardır.

İnuit dilleri, Amerika Birleşik Devletlerine bağlı Alaska eyaletinde, Kanada'da ve Danimarka'ya bağlı Grönland'da Eskimo-Aleut dilleri ailesinden İnuit halkları tarafından konuşulan Eskimo dilleri ailesi. Eskimo dillerinin diğer ana kolu Yupik dilleridir. Alaska Yerli Dil Merkezindeki son rakamlara göre 93.200 kişilik nüfusa sahip İnuit halklarından 73.644 kadarı anadillerini konuşabiliyor.

Siglit İnuitçesi ya da Siglitçe, Kanada'da Kuzeybatı Toprakları eyaletinde Inuvialuit Settlement Region özerk bölgesindeki Paulatuk, Sachs Harbour and Tuktoyaktuk yörelerinde Batı Kanada İnuitlerinden Siglit İnuitleri tarafından konuşulan Batı Kanada İnuitçesinin ana lehçesidir.

Siglit İnuitleri ya da Siglitler, Kanada'da Kuzeybatı Toprakları eyaletinde Inuvialuit Settlement Region özerk bölgesinde yaşayan Batı Kanada İnuitlerinden Eskimo halkı. Alaska'daki Nunamiutlar kabilesinden bir asır önce ayrılıp Kanada'ya Siglit bölgesine göç eden İnyupiklerden olan Uummarmiutlar ile evlilik yapmaktadırlar.

<span class="mw-page-title-main">İnuvik Bölgesi</span>

İnuvik Bölgesi ya da Inuvik Region Kuzeybatı Toprakları'nın beş yönetim bölgesinden biridir. Sekiz yerleşimden oluşur. Yönetim merkezi İnuvik'tir.

<span class="mw-page-title-main">Inuvialuit Nunangit Sannaiqtuaq</span>

Inuvialuit Nunangit Sannaiqtuaq ya da Inuvialuit Settlement Region veya région désignée des Inuvialuit, Kanada'nın Kuzey Kanada bölgesinde çoğu Kuzeybatı Toprakları'nda birazı da Yukon Toprakları'nın Yukon North Slope kısmında, 1984 yılında imzalanan Inuvialuit Final Agreement gereği kurulan Batı Kanada İnuitlerinin yönetim alanı. 1986 yılında yasa gereği kurulan Inuvialuit Regional Corporation bölgedeki İnuvialuitlerin çıkarını koruyan ve bölge yönetimini denetleyen sorumlu kuruluştur. Inuit Tapiriit Kanatami tarafından temsil edilen Kanada İnuit Topraklarının en batısını içerir ve 906.430 km² alanı kaplar. Bu alan büyük ölçüde ağaç hattının kuzeyinde kalan çorak topraklardır. Bölge birkaç alt bölgeye ayrılır: Beaufort Denizi, Mackenzie Nehri Deltası, "Yukon North Slope", Kuzeybatı Toprakları'nın kuzeybatı kısmı ve batı Kanada Arktik Adaları

<span class="mw-page-title-main">İnuvik</span>

İnuvik ya da Inuvik, Kanada'nın Kuzeybatı Toprakları'nda İnuvik Bölgesi'nin yönetim merkezi olan kasaba. Hem Eskimoların Inuvialuit Nunangit Sannaiqtuaq bölgesine hem de Kızılderililerin Gwich'in Settlement Area bölgesine aittir.