İçeriğe atla

Ust-Yanski ulusu

Koordinatlar: 69°18′39″K 139°58′52″D / 69.31083°K 139.98111°D / 69.31083; 139.98111

Ust-Yanski ulusu veya ilçesi (Rusça: Усть-Я́нский улу́с, Sahaca: Усуйаана улууһа - Usuyaana uluuha), Rusya'ya bağlı Saha Cumhuriyeti'ndeki otuz dört idari bölge ya da belediyeden bir tanesidir. Yönetim merkezi ve en büyük yerleşim yeri Deputatski'dir, ulusun nüfusunun %37'si burada yaşamaktadır. 2023 yılı itibarıyla ulusun nüfusu 6809'dur.[1]

Ust-Yanski'nin Yakutistan'daki konumu
Ust-Yanski ulusu
Усуйаана улууһа
İlçe
Усть-Я́нский улу́с
Kündülün'deki bir gemi
Ust-Yanski ulusu bayrağı
Bayrak
Ust-Yanski ulusu arması
Arma
Rusya'daki konumu
Rusya'daki konumu
Ust-Yanski ulusu
Rusya'daki konumu
Koordinatlar: 69°18′39″K 139°58′52″D / 69.31083°K 139.98111°D / 69.31083; 139.98111
ÜlkeRusya Rusya
CumhuriyetSaha Özerk Cumhuriyeti
İdari merkezDeputatski
Yüzölçümü
 • Toplam120.300 km²
Nüfus
 (2023)
 • Toplam6.809
Zaman dilimiUTC+10:00

Coğrafya

Bölge Yakutistan'ın kuzeyinde yer almaktadır. Yüzölçümü 120.300 km²'dir. Yana, Omoloy, Çondon ve diğer nehirler ulusun içinden akar. Bölgede çok sayıda göl bulunmaktadır, en büyük göller Bustah, Orotko, Kubui'dir. Çerski Sıradağları'nın en kuzeydeki zirvesi olan Kündülün, Ust-Kuyga'nın kuzeyinden yükselir.[2] Laptev Denizi'ne sınırı vardır. Doğusunda Allaihovski ve Abıyski ulusları, batısında Momski ulusu, güneybatısında Verhoyanski ulusu ve batısında ise Bulunski ulusu bulunmaktadır.

Tarih

Ulus 1930'larda kurulmuştur. 18 Temmuz 1959'da ilçenin toprakları Bulunski ve Verhoyanski ulusları arasında paylaştırıldı. 30 Aralık 1966'da ulus yeniden kuruldu.

İklim

Ortalama ocak ayı sıcaklığı -32 ila -40 °C ve ortalama temmuz ayı sıcaklığı +4 ila +12 °C arasında değişmektedir. Yıllık yağış miktarı ise kuzeyde 150-200 milimetre ile güneyde 250-300 milimetre arasında değişmektedir.

Nüfus

1970 1979 1989 2002 2007 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022 2023
15.436 24.845 41.265 10.009 9191 8458 8056 8051 7811 7565 7359 7244 7242 7202 7075 7028 7008 6810 6786 6809

1989 Nüfus Sayımı'nda 41.265 nüfusa sahip olan ulusun etnik yapısı şu şekildeydi:[3]

Ruslar: %58.7

Sahalar: %8.7

Evenler: %2,2

Evenkler %0.1

diğer etnik kökenler: %30.3

Ancak, Sovyetler Birliği'nin dağılmasının ardından yaşanan ekonomik krizle birlikte etnik Rus nüfusun büyük bir kısmı bölgeyi terk etmiştir, öyle ki bölge 1990'larda nüfusunun dörtte üçünden fazlasını kaybetmiştir.

2021 nüfus sayımında, bölgenin yerlisi olan Sahalar yine bölge sakinlerinin çoğunluğunu oluştururken, toplam nüfus artık yalnızca 6.810'du. O yıl ulusun etnik yapısı ise şöyleydi:[4]

Yakutlar: %48.5

Ruslar: %20,7

Evenler: %20,2

Yukagirler: %2,8

Ukraynalılar: %2,7

diğer etnik kökenler: %5.1

Ekonomi

Ulusun ekonomisi kalay ve altın madenciliği, balık işlemeciliği, ren geyiği yetiştiriciliği ve kürk çiftçiliğine dayanmaktadır.

Yerleşimler

Köyler

Kaynakça

  1. ^ "2023 nüfus". 13 Nisan 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Ocak 2024. 
  2. ^ "coğrafya". 8 Ekim 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Ocak 2024. 
  3. ^ "nüfus sayımı 1989". 2 Kasım 2005 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Ocak 2024. 
  4. ^ "yeni nüfus". 18 Ağustos 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Ocak 2024. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Zambiya</span> Güney Afrikada bulunan bir ülke

Zambiya ya da resmî adıyla Zambiya Cumhuriyeti, Afrika kıtasının güney bölümünde denize kıyısı olmayan bir ülkedir. Ülke Zambiya ismi ile bağımsızlığını kazanmadan önce Kuzey Rodezya adı ile 1924'ten 1964 yılına kadar Birleşik Krallık sömürgesi olmuş ve bu tarihten sonra da Birleşik Krallık'ın himayesi altına girmiştir. Ülkenin Angola, Kongo DC, Tanzanya, Malavi, Mozambik, Zimbabve, Namibya ve Botsvana'ya sınırı bulunmaktadır. Ülkenin ismi Zambezi nehrinden oluşturulmuştur. Zambiya, 24 Ekim 1964 tarihinde Birleşik Krallık'tan bağımsızlığını kazanmıştır. Ülkenin başkenti Lusaka'dır.

<span class="mw-page-title-main">Letonya</span> Kuzey Avrupada yer alan bir ülke

Letonya ya da resmî adıyla Letonya Cumhuriyeti, Kuzey Avrupa'da yer alan bir ülkedir. Kara sınırlarını kuzeyde Estonya, güneyde Litvanya; doğuda ise Rusya ve Belarus ile paylaşmaktadır. Aynı zamanda Letonya, İsveç ile denizden sınırdaştır. Letonya'nın en büyük şehri ve başkenti Riga'dır. 1 Mayıs 2004'ten beri Avrupa Birliği üyesidir.

<span class="mw-page-title-main">Yakutistan</span> Rusyada özerk bir Türk cumhuriyeti

Yakutistan ya da Saha Cumhuriyeti, Rusya'yı oluşturan federe cumhuriyetlerden biri ve yüz ölçümü açısından en büyüğüdür. Nüfusun çoğunluğunu oluşturan Yakutlar bir Türk halkıdır.

<span class="mw-page-title-main">Rodop Dağları</span> Sıradağ

Rodop Dağları veya Rodoplar, Balkanlar’da bulunan sıradağlardır.

<span class="mw-page-title-main">Kuzey Osetya-Alanya</span> Rusya Federasyonunda bir bölge

Kuzey Osetya-Alanya Cumhuriyeti (Rusça: Республика Северная Осетия - Алания

<span class="mw-page-title-main">Çuy (il)</span>

Çüy ili. Kırgızistan'ın en kuzeyinde bulunan il. Ülkenin başkenti Bişkek bu ilde bulunur. 8 tane rayon vardır.

<span class="mw-page-title-main">Kuzey Kafkasya</span>

Kuzey Kafkasya, Avrupa kıtasında olup Asya ile sınırı olan bir bölgedir. Bölgenin tamamı, Rusya sınırları içindedir.

<span class="mw-page-title-main">Komi Cumhuriyeti</span>

Komi Cumhuriyeti, Rusya içinde yer alan Ural Dağları'nın batısında ve Doğu Avrupa Ovaları'nın kuzeydoğusunda yer alan özerk bir cumhuriyettir.

<span class="mw-page-title-main">Yakutsk</span>

Yakutsk, Rusya'nın uzak doğusundaki Yakutistan'ın başkentidir.

<span class="mw-page-title-main">Kazakistan demografisi</span>

Kazakistan demografisi, nüfus artışı, nüfus yoğunluğu, etnik köken, eğitim düzeyi, sağlık, ekonomik durum, dini bağlantılar ve nüfusun diğer yönleri dahil olmak üzere Kazakistan nüfusunun demografik özelliklerini sıralamaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Meksika coğrafyası</span>

Kuzey Amerika'da bulunan ve kabaca üçgen şeklinde olan Meksika, kuzeybatıdan güneydoğuya 3000 km'den fazla uzanır. Genişliği kuzeyde 2000 km'den fazla ve güneyde Tehuantepece kıstağında 220 km'den az değişmektedir. Meksika'nın iki büyük su kütlesi üzerinde kıyı şeridi vardır: batıda Pasifik Okyanusu ve doğuda, Meksika Körfezi ve Karayip Denizi'ne yol açan Karayip Denizi. Atlantik Okyanusu. Kıyı ovaları bulunurken, orta Meksika, en yükseği 5610 m rakımlı Pico de Orizaba olan yanardağlar da dahil olmak üzere yüksek platolar ve engebeli dağlardan oluşur.

<span class="mw-page-title-main">Vilyuysk (ulus)</span>

Vilyuysky Bölgesi, Rusya'nın Saha Cumhuriyeti'ndeki otuz dört idari merkezden biri olan ilçe ve belediye bölgesidir. Bu bölge cumhuriyetin batı orta kesiminde yer alır; Jiganski İlçesi kuzeydoğusunda, Kobyaysky İlçesi doğuda, Gorny İlçesi güneyinde, Verkhnevilyuysky İlçesi batıda ve Olenyoksky İlçesi kuzeybatıda yer alır. İlçenin yüzölçümü 55.200 kilometrekare (21.300 sq mi). Vilyuysk ilçe merkezi nüfusu. Nüfus: 25,222 (2010 Sayımı ) dır. Vilyuysk nüfusu, bölgenin toplam nüfusunun %40,6'sını oluşturmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Ust-Udinsky</span> İrkutsk Oblastı‘nın otuz üç bölgesinden birisi

Ust-Udinsky Bölgesi, Rusya'nın İrkutsk Oblastı'ndaki otuz üç bölgesinden biri olan idari bir bölgedir. Bölgenin yüzölçümü 20.400 kilometrekare (7.900 sq mi) ve idari merkezi Ust-Uda kentsel yerleşimidir. 2010 nüfus sayımına göre, bölgenin toplam nüfusu 14.385'dir.

<span class="mw-page-title-main">Nijneyansk</span> Yakutistanda bir kent tipi yerleşim

Nijneyansk, Rusya'ya bağlı Yakutistan'ın Ust-Yanski ilçesinde (ulusunda), aynı adı taşıyan yerleşim idaresinin merkezi olan kent tipi yerleşimdir. 2023 yılı itibarıyla nüfusu 207'dir.

<span class="mw-page-title-main">Deputatski</span> Yakutistandaki bir kent tipi yerleşim

Deputatski, Rusya'ya bağlı Yakutistan Cumhuriyeti'nin Ust-Yanski ilçesinin (ulusunun) yönetim merkezi ve bir kent tipi yerleşimidir. 2023 yılı itibarıyla nüfusu 2637'dir.

<span class="mw-page-title-main">Kündülün</span> Yakutistandaki bir dağ silsilesi

Kündülün, Rusya'nın Uzak Doğu Federal Bölgesi'ndeki Saha Cumhuriyeti'nde bulunan bir dağ sıilsilesidir. Dağın en yakınındaki havaalanı Ust-Yanski ilçesindeki Ust-Kuyga Havalimanı'dır.

<span class="mw-page-title-main">Hayır (köy)</span> Yakutistandaki bir köy

Hayır, Rusya'ya bağlı Saha Cumhuriyeti'nin Ust-Yanski ilçesinde (ulusunda) yer alan bir köydür. İdari merkezi olan Omoloyski ulusal mirasındaki tek yerleşim yeridir. İlçenin yönetim merkezi olan Deputatski'ye 408 km uzaklıktadır. 2021 yılı itibarıyla nüfusu 419'dur. Köyde bir kulüp, tamamlanmamış bir ortaokul, sağlık hizmetleri ve ticaret kurumları faaliyet göstermektedir.

<span class="mw-page-title-main">Sayılık, Ust-Yanski</span> Yakutistandaki bir köy

Sayılık, Rusya'nın Saha Cumhuriyeti'nin Ust-Yanski ilçesine (ulusuna) bağlı bir köydür. Silyannyah Ulusal Mirası'nın idari merkezi ve tek yerleşim yeridir. İlçenin merkezi olan Deputatski'ye 120 kilometre uzaklıktadır. 2021 yılı itibarıyla nüfusu 550'dir.

<span class="mw-page-title-main">Uyandi</span> Yakutistandaki bir köy

Uyandi ya da Uyandino, Rusya'ya bağlı Saha Cumhuriyeti'nin Ust-Yanski ilçesine (ulusuna) bağlı bir köy ve Uyandinski ulusal mirasının idari merkezi aynı zamanda tek yerleşim yeridir. 2021 yılı itibarıyla nüfusu 142'dir.

<span class="mw-page-title-main">Ust-Kuyga</span> Yakutistandaki bir kent tipi yerleşim

Ust-Kuyga, Rusya'ya bağlı Saha Cumhuriyeti'nin Ust-Yanski ilçesinde (ulusunda) yer alan bir kent tipi yerleşimdir. 2023 yılı itibarıyla nüfusu 680'dir.