İçeriğe atla

Upsilon Ursae Majoris

Koordinat:Sky map 09sa 50d 59,35700s; +59º 02' 19,4486″
Upsilon Ursae Majoris
Büyük Ayı takımyıldızı'nın sınırlarını ve yıldızların konumlarını gösteren diyagram
υ Ursae majoris'in konumu (kırmızı daire içinde)
Gözlem verisi
Dönem J2000      Ekinoks J2000
TakımyıldızBüyük Ayı
Galaktik enlem (b)+45,5724[1]°
Galaktik boylam (l)154,3106[1]°
Sağ açıklık (α)09sa 50d 59,36s[1]
Dik açıklık (δ)+59° 02′ 19,45″[1]
Görünür büyüklük (V)3,81[1]
Görünür büyüklük (B)4,10[1]
Görünür büyüklük (J)3,14[1]
Sınıflandırma
Tayfsal sınıf
A: F2IV[1]
U−B renk ölçeği0,1[3]
B−V renk ölçeği0,29[3]
Değişen yıldız tipiDSCT[4][5]
Tayfsal sınıf
B: A9IV[2]
Astrometri
Dikey hız ()27,30[1] km/s
Özdevinim (μ)RA: -295,20[1] mys/y
Dec.: -151,73[1] mys/y
Iraklık açısı (π)28,06 ± 0,20[1] mys
Uzaklık115 ± 3 Iy
(35 ± 1 pc)
Özellikler
Aydınlatma gücü29[4] L
Sıcaklık7080[4] K
Dönüş hızı ()110[4] km/s
Katalog belirtmeleri
υ Ursae Majoris • υ UMa • Upsilon UMa • 29 Ursae Majoris • BD+59 1268 • CCDM J09510+5902A • FK5368 • GC 13540 • HD 84999 • HIP 48319 • HR 3888 • IDS 09439+5931 • PPM 32349 • SAO 27401 • WDS J09510+5902A[1]

Upsilon Ursae Majoris (Upsilon UMa, υ Ursae Majoris, υ UMa), Büyük Ayı takımyıldızı bölgesinde yaklaşık olarak 115 ışık yılı uzaklıkta yer alan ikili yıldızdır.

Birincil bileşen Upsilon Ursae Majoris A, 3,81 kadir görünen parlaklığıyla sarı-beyaz F-tipi altdev yıldızdır. Delta Scuti türü bir değişen yıldızdır[4][5] ve parlaklığı 3,18 saatlik bir süre içerisinde 3,68 ile 3,86 kadir aralığında değişkenlik gösterir.[5]

Diğer bileşen Upsilon Ursae Majoris B, birincil bileşenden 11,3 yay-saniye açıyla ayrılan ve 11,5 kadir parlaklığa sahip A-tipi bir altdev yıldızdır.[2]

İsim ve etimoloji

  • τ, h, φ, θ, e ve f ile birlikte Arapça ﺳﺮﻳﺮ ﺍﻟﺒﻨﺎﺕ ﺍﻟﻨﻐﺶ serīr ül-benāt el-na’ş adlı asterizmi oluşturur.[6]
  • Çince'de Çince文昌 (ÇinceWén Chāng), Yönetim Merkezi anlamına gelir ve υ Ursae Majoris, 44 Lyncis, φ Ursae Majoris, θ Ursae Majoris, 15 Ursae Majoris ve 18 Ursae Majoris'den oluşan asterizme değinmektedir. υ Ursae Majoris'in kendisi Çince文昌一 ÇinceWén Chāng yī, (TürkçeYönetim Merkezi'nin birinci yıldızı) olarak belirtilir.[7]

Kaynakça

  1. ^ a b c d e f g h i j k l m "* ups UMa -- Variable Star of delta Sct type", SIMBAD, Centre de Données astronomiques de Strasbourg, 26 Şubat 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi, erişim tarihi: 17 Ekim 2015 
  2. ^ a b "u Ursae Majoris", alcyone.de, data from The Washington Visual Double Star Catalog, 1996.0 (Worley+, 1996), 22 Ocak 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi, erişim tarihi: 17 Ekim 2015 
  3. ^ a b "u Ursae Majoris", alcyone.de, data from The Bright Star Catalogue, 5th Revised Ed. (Preliminary Version) (Hoffleit+, 1991), 22 Ocak 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi, erişim tarihi: 17 Ekim 2015 
  4. ^ a b c d e Balona, L. A.; Dziembowski, W. A. (Ekim 1999), "Excitation and visibility of high-degree modes in stars", Monthly Notices of the Royal Astronomical Society, 309 (1), ss. 221-232, Bibcode:1999MNRAS.309..221B, doi:10.1046/j.1365-8711.1999.02821.x 
  5. ^ a b c "u Ursae Majoris", alcyone.de, data from Combined General Catalogue of Variable Stars (Vol. I-III) (Kholopov+ 1998), 22 Ocak 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi, erişim tarihi: 17 Ekim 2015 
  6. ^ Allen, Richard Hinckley (1899), Star-Names and Their Meanings, New York: G. E. Stechert, s. 442 
  7. ^ (Çince) AEEA (Activities of Exhibition and Education in Astronomy) 天文教育資訊網 2006 年 6 月 16 日 4 Şubat 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.

İlgili Araştırma Makaleleri

SU Ursae Majoris, Büyük Ayı takımyıldızı yönünde bulunan kataklizmik değişen yıldızdır. SU UMa, cüce nova değişenlerinin bir alt sınıfı olan SU Ursae Majoris değişenlerinin prototipidir. Parlaklığı, 19 günlük bir süre içerisinde 10,8 kadir ile 14,96 kadir aralığında değişkenlik gösterir.

SU Ursae Majoris değişenleri, birbirinden çok farklı iki tip patlamaları olan cüce novalardır:

1) Birinci tip olarak, 15 – 40 günlük aralıklarla tekrarlanan ve sadece birkaç gün süren ve sık sık vuku bulan kısa patlamalardır.
2) İkici tip olarak, birkaç yıl ile altı ay arasındaki aralıklarla ortaya çıkan ve 10 – 20 gün süren süper patlamalardır.
<span class="mw-page-title-main">Nu Eridani</span>

Nu Eridani, Irmak takımyıldızı içinde yer alan ve yaklaşık olarak 674 ışık yılı uzaklıkta bulunan bir yıldızdır. Tayf sınıfı B2 III olan mavi altdev yıldızın görünen parlaklığı +3,92 kadirdir.

<span class="mw-page-title-main">64 Eridani</span>

64 Eridani, Irmak takımyıldızı içinde yer alan ve yaklaşık olarak 290 ışık yılı uzaklıkta bulunan bir RR Lyr tipi değişen yıldızdır. Tayf sınıfı A8IV olan beyaz altdevin görünen parlaklığı +4,78 kadirdir.

<span class="mw-page-title-main">59 Orionis</span>

59 Orionis, Avcı takımyıldızı yönünde yaklaşık olarak 363 ışık yılı uzaklıkta bulunan ikili yıldız sisteminin birincil bileşeni olan A-tipi beyaz bir anakol yıldızıdır.

<span class="mw-page-title-main">Gama Boötis</span>

Gama Boötis, Çoban takımyıldızı yönünde yaklaşık olarak 85 ışık yılı uzaklıkta bulunan ve çoklu yıldız sisteminin birincil bileşeni olan A-tipi beyaz bir dev yıldızdır.

<span class="mw-page-title-main">Upsilon Scorpii</span>

Upsilon Scorpii, Akrep takımyıldızı yönünde yaklaşık olarak 580 ışık yılı uzaklıkta bulunan B-tipi mavi-beyaz altdev yıldızdır. Geleneksel adı olan Lesath, Arapça: اللسعةEl-lesʿa "zehirli hayvan sokması" anlamına gelmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Beta Canis Majoris</span>

Beta Canis Majoris, Büyük Köpek takımyıldızı bölgesinde yaklaşık olarak 492 ışık yılı uzaklıkta bulunan ve çoklu yıldız sisteminin birincil bileşeni olan B-tipi mavi-beyaz bir parlak devdir. Takımyıldızında köpeğin ön ayakları konumunda yer alır. Geleneksel isimleri olan Murzim, Al-Murzim veya Mirzam, Arapça Mirzem sözcüğünden (مرزم) gelmektedir ve "haberci" anlamındadır. Bu isim, Sirius'dan önce doğarak onun gelişini haber verdiği için verilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Alfa Ursae Majoris</span>

Alfa Ursae Majoris, Büyük Ayı takımyıldızının ikinci en parlak yıldızıdır. Geleneksel adı Dubhe olan yıldızın nadir olarak kullanılan diğer bir adı Ak'tır.

<span class="mw-page-title-main">Beta Ursae Majoris</span>

Beta Ursae Majoris, Büyük Ayı takımyıldızının en parlak yıldızıdır. Geleneksel adı Merak'dır.

<span class="mw-page-title-main">Omega Ursae Majoris</span>

Omega Ursae Majoris, Büyük Ayı takımyıldızı bölgesinde yaklaşık olarak 267 ışık yılı uzaklıkta yer alan ikili yıldızdır.

<span class="mw-page-title-main">Tau Ursae Majoris</span>

Tau Ursae Majoris, Büyük Ayı takımyıldızı bölgesinde yaklaşık olarak 122 ışık yılı uzaklıkta yer alan spektroskopik ikili yıldızdır.

Sigma<sup>2</sup> Ursae Majoris

Sigma2 Ursae Majoris, Büyük Ayı takımyıldızı bölgesinde yaklaşık olarak 66,7 ışık yılı uzaklıkta yer alan ikili yıldızdır.

Sigma<sup>1</sup> Ursae Majoris

Sigma1 Ursae Majoris, Büyük Ayı takımyıldızı bölgesinde yaklaşık olarak 500 ışık yılı uzaklıkta yer alan K-tipi bir dev yıldızdır.

<span class="mw-page-title-main">Rho Ursae Majoris</span>

Rho Ursae Majoris, Büyük Ayı takımyıldızı bölgesinde yaklaşık olarak 287 ışık yılı uzaklıkta yer alan M-tipi bir dev yıldızdır.

2 Ursae Majoris, Büyük Ayı takımyıldızı bölgesinde yaklaşık olarak 158 ışık yılı uzaklıkta yer alan A-tipi bir yıldızdır.

5 Ursae Majoris, Büyük Ayı takımyıldızı bölgesinde yaklaşık olarak 290 ışık yılı uzaklıkta yer alan F-tipi bir dev yıldızdır.

6 Ursae Majoris, Büyük Ayı takımyıldızı bölgesinde yaklaşık olarak 310 ışık yılı uzaklıkta yer alan G-tipi bir dev yıldızdır.

15 Ursae Majoris, Büyük Ayı takımyıldızı bölgesinde yaklaşık olarak 94 ışık yılı uzaklıkta yer alan F-tipi bir altdev yıldızdır.

<span class="mw-page-title-main">16 Ursae Majoris</span>

16 Ursae Majoris, Büyük Ayı takımyıldızı bölgesinde yaklaşık olarak 63,8 ışık yılı uzaklıkta yer alan G-tipi bir anakol yıldızıdır. τ Ursae Majoris'in 2º güneyinde yer alır.