İçeriğe atla

Unix programlarının listesi

Bu listedeki yazılımlar genelde herhangi bir Unix vaya Unix-türevi işletim sisteminde bulunurlar.

Genel kullanıcı

  • dirname – Verilen dizinin içinde bulunduğu dizini verir
  • dd – Dosyayı dönüştür ve kopyala (Disk Dump)
  • echo – Varsayılan çıkışa yaz
  • env – Ortam değişkenlerini göster; bir yazılımı değiştirilmiş ortam değişkenleriyle çalıştır
  • nohup – verilen komutu çalıştırır ve bitir sinyallerini yoksayar.
  • file (veya stat) – başlık bilgisini okuyarak dosyanın türünü verir
  • uptime – Sistemin ne kadar süredir açık olduğunu yazar
  • sh – Bourne kabuğu, standart Unix kabuğu

System yönetimi

  • fuser
  • newgrp (or sg) –
  • pathchk –
  • logger –

Kernel'e özel

  • ipcs –
  • ipcrm –
  • date –
  • uname
  • dmesg –

Süreç ve görev yönetimi

  • nice –
  • time –
  • top –
  • wait –
  • renice –
  • chroot
  • timex –
  • kill –
  • killall –
  • crontab –
  • at –
  • cron
  • daemonic –
  • sleep –
  • pgrep –
  • pidof –
  • pkill –
  • ps
  • anacron –

Kullanıcı yönetimi ve destek

  • su –
  • logname –
  • passwd –
  • write –
  • mesg –
  • who –
  • users –
  • finger –
  • w –
  • id –
  • man –
  • locale –
  • localedef –
  • sudo –
  • which –
  • whatis –
  • whereis –
  • last –
  • lastlog –

Terminal ayarları

  • stty –
  • tty –
  • tput –

Dosyalar ve yazılar

Dosya sistemi araçları

Arşivler ve Sıkıştırma

  • afio –
  • ar –
  • bzip2
  • compress –
  • cpio –
  • gzip
  • pax –
  • tar –
  • uncompress –
  • zcat –
  • p7zip –

Metin İşleme

  • awk
  • banner –
  • cat
  • cksum
  • cmp –
  • comm
  • csplit –
  • cut –
  • diff
  • expand –
  • fc –
  • fold –
  • grep
  • head
  • iconv –
  • join –
  • less –
  • merge –
  • more –
  • nkf –
  • nl –
  • od –
  • paste –
  • patch
  • rev –
  • sed –
  • sort
  • split
  • tac – cat tersi —
  • tail
  • tee
  • tr –
  • tsort –
  • unexpand – Boşlukları taba çevirir
  • uniq –
  • uudecode –
  • uuencode –
  • wc –

Metin Düzenleyiciler

  • acme –
  • ed –
  • GNU Emacs
  • ex –
  • Joe –
  • Jove –
  • MicroEMACS –
  • NEdit –
  • nano
  • nvi –
  • pico –
  • sam –
  • vi
  • VILE –
  • vim
  • XEmacs –

İletişim, Ağ ve Uzaktan Erişim

  • Apache web sunucusu
  • HylaFAX – Fax sunucusu
  • netcat – "TCP/IP için İsveç Çakısı"
  • NFS – Network dosya sistemi
  • OpenVPN
  • rsh, SSH, telnet – Uzakta giriş
  • Samba –
  • Sendmail –
  • Talk
  • uustat –
  • uux –

E-posta Yazılımları (istemci)

  • elm –
  • mail –
  • mailx/Mail –
  • Mutt –
  • Pine –

Ağ Sistemi Servisleri

  • xinetd –
  • fingerd –
  • inetd –

Ağ Araçları

  • dhcpd –
  • ifconfig
  • iwconfig –
  • ping –
  • pppd –
  • tcpd –

Ağ İzleme ve Güvenlik

Yazılımlama Araçları

Betik İşleyiciler

Kabuklar
Betikler

Derleyiciler ve Yazılımlama araçları

  • admin –
  • c99 –
  • cc – C derleyicisi.
  • ld – Yazılım bağlayıcısı.
  • ctags –
  • distcc –
  • f77 – Fortran 77 derleyicisi.
  • gcc – GNU Compiler Collection C önyüzü (GNU C Compiler olarak da bilinir)
  • dbx –
  • gdb
  • lex –
  • yacc –
  • m4
  • make
  • nm
  • rmdel –
  • strip –
  • strace –
  • ltrace –
  • ktrace –

Betik araçları

  • expr –
  • exit –
  • return –
  • false –
  • true –
  • xargs –
  • basename –
  • batch –
  • unset –
  • break –
  • continue –
  • strings –
  • times
  • test
  • hash –
  • shift

Kullanıcı Arayüzleri

  • X11 –

Masaüstü/Grafik Kullanıcı Arayüzü

Antivirus yazılımı

  • ClamAV – E-posta virüs tarayıcısı.

Paket yönetim yazılımı

  • apt –
  • debconf –
  • drakconf
  • dpkg
  • emerge –
  • rpm –
  • portage
  • urpmi –
  • pacman –
  • PISI –
  • YaST
  • yum

OS X/Darwin'e özel uygulamalar

Uygulama Yazılımları

Ofis Yazılımı

Çoklu Ortam

Web tarayıcıları

Masaüstü Yayıncılık

  • Groff –
  • LaTeX
  • lp –
  • Passepartout –
  • pr –
  • printf –
  • Scribus
  • TeX –
  • troff –

Veritabanı

Matematik ve bilim yazılımları

Masaüstü araçları

  • dc –
  • fortune –
  • bc –
  • cal –

Amatör radyo araçları

  • TLF
  • KLog

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Linux</span> Bir işletim sistemi çekirdeği

Linux ; Linux çekirdeğine dayalı, açık kaynak kodlu, Unix benzeri bir işletim sistemi ailesidir. GNU Genel Kamu Lisansı versiyon 2 ile sunulan ve Linux Vakfı çatısı altında geliştirilen bir özgür yazılım projesidir. Linux ismi ilk geliştiricisi olan Linus Torvalds tarafından 1991 yılında verilmiştir. Günümüzde süper bilgisayarlarda, akıllı cihazların ve internet altyapısında kullanılan cihazların işletim sistemlerinde yaygın olarak kullanılmaktadır. Bunlardan en popüler olanı Google tarafından geliştirilen Android işletim sistemidir.

<span class="mw-page-title-main">GNU</span> bilgisayar işletim sistemi

GNU; çekirdeği, sistem araçlarını, açıcılarını, kütüphanelerini ve son kullanıcı yazılımlarını içeren, GNU Tasarısı kapsamında geliştirilen bir işletim sistemidir. İsminin açılımı "GNU's Not Unix" dir. Bu ismi almasındaki sebep de tasarımının Unix'e benzerken kendisinin özgür yazılım olması ve herhangi bir UNIX kodunu içermemesidir.

<span class="mw-page-title-main">GNU Compiler Collection</span>

GNU Compiler Collection, GNU Projesi tarafından üretilen ve çeşitli programlama dillerini destekleyen bir derleyici sistemidir. GCC, GNU araç zincirinin önemli bir parçasıdır. Henüz tamamlanmamış GNU işletim sisteminin resmî derleyicisi olmanın yanı sıra, diğer birçok modern Unix benzeri işletim sistemleri tarafından standart derleyici olarak benimsenmiştir. GCC, çok çeşitli işlemci mimarilerine taşınmış; ticari, perakende ve kapalı kaynak yazılım geliştirme ortamlarında yaygın bir araç olarak konuşlanmıştır. Windows'ta GCC kodlarını derlemek ve çalıştırmak için Cygwin, MinGW ve Tiny C Derleyici (TCC) gibi derleyiciler kullanılabilir.

<span class="mw-page-title-main">AWK</span>

AWK, Alfred Aho, Peter Weinberger ve Brian Kernighan tarafından 1977 yılında geliştirilmiş ve ilk olarak Unix Version 7 ile yayınlanmış bir programlama dilidir. C gibi derlenen dillerden farklı olarak yorumlanan bir betik dilidir ve günümüzde özellikle sed ve Kabuk programlamada kullanılmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Emacs</span> genişletilebilirlik yönünden birbirine benzeyen ve ilişkili metin editörlerinin genel adı

Emacs, özellikle genişletilebilirlik yönünden birbirine benzeyen ve ilişkili metin düzenleyicilerin genel adıdır. Bu metin düzenleyicilerin en yaygını GNU Emacs olduğundan, sıklıkla GNU Emacs yerine kullanılır.

Özgür ve açık kaynak kodlu bazı yazılımların listesi:

<span class="mw-page-title-main">Bash</span>

Bash, Brian Fox tarafından GNU Projesi için Bourne kabuğuna özgür yazılım alternatifi olarak yazılmış, Unix ve benzeri işletim sistemlerinde kullanılan komut satırı kabuğu ve bu kabuğun betik dilidir. GNU Tasarısı'nın parçasıdır ve birçok GNU/Linux dağıtımında ön tanımlı kabuk olarak gelir. Ayrıca bir versiyonu Windows 10 için Linux İçin Windows Alt Sistemi aracılığıyla mevcuttur. Solaris 11'in de varsayılan kullanıcı betiğidir. Bash ayrıca 2019 öncesinde çıkan tüm MacOS sürümlerinde varsayılan kabuktu.

<span class="mw-page-title-main">GNU Privacy Guard</span>

GNU Privacy Guard, şifreleme yazılımı PGP yerine GPL lisanslı bir özgür yazılım alternatifidir. Özgür Yazılım Vakfı'nın GNU projesinin bir parçası olarak geliştirilmektedir ve en önemli maddi yardımını Alman hükûmetinden almıştır. GPG, IETF'nin OpenPGP standartıyla tamamen uyumludur. PGP'nin güncel sürümleri GPG ve diğer OpenPGP uyumlu sistemlerle uyumluluk göstermektedir. Aynı zamanda bazı eski sürümlerde de bu uyumluluk söz konusudur, fakat güncel sürümün tüm özellikleri eski sürümlerce desteklenmemektedir. Kullanıcıların bu uyum sorunlarını anlamaları ve bunları göz önünde bulundurarak çalışmaları gerekmektedir.

Çapraz Derleyici üzerinde çalıştığı platformdan farklı olan platformlar için çalıştırılabilen kodlar üreten derleyicidir. Böyle bir araç, erişiminizde olmayan bir platform için kod derlenmesi gerektiğinde ya da böyle bir platform üzerinde kod derleme işleminin yapılmasının imkânsız olduğu durumlarda faydalı olabilir.

vi Metin düzenleme yazılımı

vi, 1976 yılında BSD'nin ilk sürümleri için Bill Joy tarafından yazılmış ekran yönelimli metin düzenleme yazılımıdır.

UUCP, Unix-to-Unix Copy 'nın kısaltmasıdır. Bu kavram, genellikle uzaktan komut çalıştırmaya ve bilgisayarlar arasında dosya, e-posta ve ağ haberleri taşınmasına imkân sağlayan bilgisayar programı ve protokoller paketi olarak adlandırılır.

cat (Unix) komut satırı programı

cat, dosyaları sırasıyla okuyan ve standart çıktıya yazan POSIX standartlı bir Unix komutudur.

<span class="mw-page-title-main">GNU Projesi</span> Özgür yazılım projesi

GNU Tasarısı, toplu işbirliğini temel alan bir özgür yazılım tasarısıdır. Richard Stallman tarafından Massachusetts Teknoloji Enstitüsü'nde 27 Eylül 1983 tarihinde kamuoyuna duyurulmuştur. Tasarının hedefi işbirliği yoluyla özgür yazılımlar geliştirip dağıtarak bilgisayar kullanıcılarının bilgisayarlarını ve benzeri araçlarını kendi istekleri doğrultusunda özgürce kullanmalarını sağlamaktır. Bu tasarının temelinde kullanıcıların yazılımı çalıştırma, paylaşma, inceleme ve değiştirme konularında özgür olmaları yatar. GNU yazılımları bu özgürlükleri dağıtıldıkları lisans ile yasal olarak güvence altına alır, dolayısıyla GNU yazılımları özgür yazılımlardır.

<span class="mw-page-title-main">Wget</span>

GNU Wget, internet ağı üzerinden dosyalar indirmeye yarayan, komut satırı üzerinden kullanılan bir indirme yöneticisi. GNU Tasarısının parçasıdır.

<span class="mw-page-title-main">GNU IceCat</span>

GNU IceCat ; Mozilla Firefox web tarayıcısının, marka haklarından arındırılmış özgür bir türevi. GNU Tasarısı tarafından dağıtılır. Linux, Windows, Android ve OS X'e uyumludur.

<span class="mw-page-title-main">MacOS Server</span>

macOS Server, Apple tarafından üretilen ve ayrı piyasaya çıkarılan add-on bir işletim ve sunucu sistemidir, macOS işletim sistemi için ek sunucu programları, idaresi ve yönetimi araçları sağlar. Mac OS X Server İngilizce, Japonca, Fransızca, Almanca, Basitleştirilmiş Çince, Hollandaca, İtalyanca, Almanca, İspanyolca ve Geleneksel Çince mevcuttur.

tmux

tmux, bir kullanıcının birden fazla ayrı terminal oturumuna tek bir terminal penceresinde veya uzak bir terminal oturumundan izin vermek için, birden fazla sanal terminali çoğaltmak amacıyla kullanılabilen bir terminal yazılımıdır. Bir terminalde birden çok programla uğraşmak ve programları başlatan Unix kabuğundan programları ayırmak için oldukça kullanışlıdır. GNU Screen ile aynı işlevselliği sağlar, ancak bir BSD lisansı altında dağıtılmaktadır.

Güvenli kabuk,, ağ hizmetlerinin güvenli olmayan bir ağ üzerinde güvenli şekilde çalıştırılması için kullanılan bir kriptografik ağ protokolüdür. En iyi bilinen örnek uygulaması bilgisayar sistemlerine uzaktan oturum açmak için olandır.

Bilgi işlemde gettext, Unix benzeri bilgisayar işletim sistemlerinde çok dilli programlar yazmak için yaygın olarak kullanılan bir uluslararasılaştırma ve yerelleştirme sistemidir. Gettext'in temel faydalarından biri, programlamayı çevirmekten ayırmasıdır. Gettext'in en sık kullanılan uygulaması, 1995 yılında GNU Projesi tarafından yayınlanan GNU gettext'idir .Çalışma zamanı kitaplığı libintl'dir. Gettext, çok sayıda isim türü için farklı dizeler kullanma seçeneği sunar, ancak dilbilgisel cinsiyet için desteği yoktur.

<span class="mw-page-title-main">JED (metin düzenleyicisi)</span>

JED, S-Lang kütüphanesinden kapsamlı bir şekilde yararlanan bir metin düzenleyicisidir. Platformlar arası son derece uyumludur; JED, Windows'ta ve tüm Linux çeşitlerinde ve Unix'te çalışır. DOS için daha eski sürümler çalışır. Aynı zamanda çok hafiftir, bu da onu eski sistemler, gömülü sistemler vb. için ideal bir editör yapar. JED'in Emacs modu, mevcut en sadık emülatörlerden biridir.