İçeriğe atla

Ulviye Mithat

Ulviye Mithat
Doğum1906
Kastamonu, Osmanlı İmparatorluğu
Ölüm1980
Ankara, Türkiye
MeslekYazar
DilTürkçe
MilliyetTürk
TürGazete yazları
KonuKadın hakları

Ulviye Mithat (hayatının ilerleyen yıllarında Ulviye Tecelli; 1906, Kastamonu - 1980, Ankara), Türk yazar.

Evlilik yoluyla 1923'te yerleştiği Kıbrıs'ta gazetelerde yazı yazarak kadınları toplum hayatında yer alma konusunda cesaretlendirmiş öncü bir kadındır. Kadın ve erkekler eşit haklara sahip olmasının yolunun, kadının eğitimli olması, yükseköğrenim görmesinden geçtiği fikrini savunan; evlilikte kadının soyadının değişmesini kadın -erkek eşitliğine aykırı gören yazar; görüşleri nedeniyle çok eleştirilmiştir.[1] Kimi araştırmacılar tarafından "ilk Kıbrıslı feminist yazar" olarak benimsenir.[2]

Yaşamı

1906 yılında Kastamonu'da doğdu. Babası binbaşı Halil Bey,[3] annesi şair Kazım Paşa'nın torunu Fatma Nüzhet Hanım'dır. Kıbrıs'a yerleşmesinden önceki yaşamı hakkında fazla bilgi yoktur. İstanbul Arnavutköy Koleji ya da Tarsus Amerikan Koleji'ni bitirmiştir.

1923 yılında İstanbul'da Büyük Postane'de çalışmaya başladığı sırada Kıbrıslı tarih öğretmeni Mithat Bey ile tanışıp evlendi ve Kıbrıs'a yerleşti. Cengiz (1927) ve Güneş (1938) adında iki oğlu oldu. 1931'de Kıbrıs Türk toplumunun ilk kadın örgütü olan Lefkoşa Türk Hanımları Cemiyet-i Hayriyesi'ni kurdu.

1935'te Ses gazetesinde yazı hayatına başladı; 1937'de adanın Rum kesiminde çıkan Embros gazetesinde Türkçe ve İngilizce yazıları yayımlandı. 1935-1937 yılları arasında Ses ve Embros'ta yayımlanan 26 yazısının on dördünde kadın hakları konusunu ele aldı.[1] 1940 yılında eşinden boşanma kararı alarak iki oğlu ile birlikte adadan ayrıldı. Kıbrıs'tan ayrılmasından bir yıl sonra henüz boşanmadan eşinin ölüm haberini aldı. Bu tarihten sonra babasının "Tecelli" soyadını aldı ve çocuklarına da bu soyadını verdi.[2][4]

1980 yılında hayatını kaybetti; Ankara'da Karşıyaka Mezarlığı'na defnedildi.

Kaynakça

  1. ^ a b Okray, Zihniye. "Feminist Discourse Specific to Ulviye Mithat (U.) Between 1935-37 in Cyprus". International Conference on Research in Education and Science (ICRES), Nisan 28- Mayıs 1, 2018, Marmaris. 2 Şubat 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Şubat 2019. 
  2. ^ a b Yıldız, Netice. "Fatma Azgın, (1998). Ülviye Mithat Feminist Buluşma" (PDF). The Journal of International Social Research, (Women Studies Special Issue), Cil 3, No: 13, Yıl: 2010. 9 Eylül 2016 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Şubat 2019. 
  3. ^ "Vefat". Cumhuriyet gazetesi, 18 Eylül 1980. 2 Şubat 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Şubat 2019. 
  4. ^ Uluç, Hıncal. "Tecelli'den Abuzittin'e Mektuplar". Sabah gazetesi, 14 Mayıs 2006. 3 Şubat 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Şubat 2019. 

İlgili Araştırma Makaleleri

19 Şubat, Miladi takvime göre yılın 50. günüdür. Yıl sonuna kadar kalan 315 gün vardır.

<span class="mw-page-title-main">Fatma Aliye Topuz</span> Türk yazar, çevirmen ve feminist (1862–1936)

Fatma Aliye Topuz veya Fatma Aliye Hanım, Osmanlı Türkü yazar, çevirmen ve aktivist. Tanzimat'tan İkinci Meşrutiyet'e uzanan süreçte roman, felsefe, İslam, kadın hakları ve tarih üzerine eserler vermiştir. Zafer Hanım'ın 1877 yılında yayımladığı Aşk-ı Vatan adlı bir roman mevcut olsa da, yazarın tek romanı olduğu için Zafer Hanım değil, beş roman yayımlayan Fatma Aliye Hanım ilk kadın romancı unvanını aldı. 2009 yılında 50 Türk lirası'nın arkasında portresine yer verildi.

<span class="mw-page-title-main">Fatma Girik</span> Türk sinema sanatçısı (1943–2022)

Fatma Girik, Türk oyuncu, senarist, yapımcı ve siyasetçidir. 1956-2012 yılları arasında 200'den fazla sinema filmi ve dizide rol alan Girik; canlandırdığı sert, mağrur ve haksızlıklara karşı boyun eğmeyen Anadolu kadını karakterleri ile tanındı. Türkan Şoray, Hülya Koçyiğit ve Filiz Akın ile birlikte Yeşilçam'ın dört yapraklı yoncası olarak tasvir edilir.

Nikos Sampson, EOKA-B isimli örgütün komutanıdır. Karpaz'ın Vasili (Gelincik) köyünde doğmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Fazıl Küçük</span> Kıbrıs Türklerinin önderi ve Kıbrıs Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Yardımcısı

Fazıl Küçük, Kıbrıs Türkü siyasetçi, gazeteci ve köşe yazarı. 1959 sonunda Kıbrıs Türkleri ile Kıbrıs Rumlarının ortak kurduğu Kıbrıs Cumhuriyeti'nin ilk Cumhurbaşkanı yardımcısı. Kıbrıs Türklerinin, Rauf Denktaş'tan önceki önderi.

<span class="mw-page-title-main">Huriye Öniz Baha</span> Türk politikacı

Huriye Baha Hafiz Öniz, Türk eğitimci, siyasetçi ve yazardır.

<span class="mw-page-title-main">Rıfat Ilgaz</span> Türk şair, romancı ve öykücü (1911–1993)

Rıfat Ilgaz tam adıyla Mehmet Rıfat Ilgaz, Türk şair, romancı ve öykü yazarı.

Osman Cemal Kaygılı, Türk yazardır.

Fatma Karabıyık Barbarosoğlu, hikâyeci, roman yazarı, sosyolog.

<span class="mw-page-title-main">Feriköy Mezarlığı</span> İstanbulun Şişli ilçesinde bir Müslüman Mezarlığı

Feriköy Mezarlığı, ismini bulunduğu Feriköy semtinden alan tepelik alanda kurulu İstanbul Avrupa yakasında Okmeydanı ve Şişli arasında kalan mezarlık. Sinema, tiyatro, siyasi ve edebi bazı sanatçı ve tanınmış kişilerin mezarları buradadır.

Faiz Kaymak, Kıbrıs Türkü siyasetçi, gazeteci, eğitimci ve köşe yazarı. Kıbrıs Türk millî örgütlenmesinin ilk dönemlerinde Fazıl Küçük ile birlikte toplum lideri konumundaydı.

Nuriye Ulviye Mevlan Civelek, Türk gazeteci ve Türkiye'nin ilk kadın hakları savunucularından biridir. Osmanlı'nın ilk feminist dergisi olan Kadınlar Dünyası'nın ve kadın hakları örgütü Osmanlı Müdafaa-i Hukuk-ı Nisvan Cemiyeti'nin kurucusudur.

<i>Kadınlar Dünyası</i> Türkçe yayımlanan feminist kadın dergisi

Kadınlar Dünyası, Balkan Savaşları sonrasında 4 Nisan 1913 tarihinde yayın hayatına başlayan ve 1921'e kadar yayında kalan kadın dergisi.

Doğuş Derya, Cumhuriyetçi Türk Partisi milletvekili olan Kıbrıs Türkü siyasetçi.

Lefkoşa Türk Hanımları Cemiyet-i Hayriyesi ya da bazı kaynaklarda kısaltılmış olan adıyla Lefkoşa Hanımlar Cemiyeti, Kıbrıs Türk toplumunun ilk kadın örgütüdür. Dernek, 1931 yılında aktivist Ulviye Mithat liderliğinde Lefkoşa'da kuruldu.

Vedia Barut, ilk Kıbrıs Türkü iş kadınıdır.

Naci Talat Usar, Kıbrıslı Türk siyasetçi.

Faize Özdemirciler, Kıbrıslı Türk şair ve yazardır.

Özden Selenge, Kıbrıslı Türk ressam ve yazar.

<span class="mw-page-title-main">Kıbrıs Cumhuriyeti demografisi</span> ülke demografisi

Kıbrıs nüfusu genel olarak Kıbrıslı Rumlar ve Kıbrıslı Türkler olarak iki büyük etnik topluma bölünmüştür; Bu toplumlar pek çok kültürel özellikleri paylaşır fakat etnik, din, dil ve anavatanlarına yakın bağlarla ayrılırlar. 1964'te toplumlararası çatışmalar başlamadan önce Kıbrıs nüfusu ada genelinde yayılmışlardı.