İçeriğe atla

Ulusal birlik hükûmeti

Ulusal birlik hükûmeti veya millî birlik hükûmeti, genellikle savaş veya diğer ulusal acil durumlar sırasında mecliste yer alan tüm partilerin (veya tüm büyük partilerin) geniş bir koalisyon hükûmetidir. Ulusal birlik hükûmetinde muhalefet yoktur veya muhalefet partileri çok küçük ve ihmal edilebilir niteliktedir.

Ülkelerine göre örnekleri

Amerika Birleşik Devletleri

Amerikan İç Savaşı sırasında, partizan siyaseti aşma umuduyla Abraham Lincoln, ikinci dönemi için Demokratlardan Andrew Johnson ile birlikte yeni kurulan Ulusal Birlik Partisi'nde bir araya geldi. Ulusal Birlik Partisi, üyelerin diğer siyasi partilerle ilişkilerini sürdürmelerine izin verdi.

Amerikan İç Savaşı'ndan bu yana geleneksel anlamda Amerika Birleşik Devletleri'nde "millî birlik" hükûmeti hiç olmamıştır. Ancak ulusal felaketler veya savaşlar sırasında, iki partinin kısa süreli olarak "Başkanın etrafında toplandığı" birkaç örnek olmuştur. Bu örnekler, Pearl Harbor saldırısı, John F. Kennedy suikasti ve 11 Eylül saldırıları gibi, sadece dünya çapında etki yaratmakla kalmamış, aynı zamanda görevdeki başkanın onay derecesinde büyük bir artışa yol açmıştır.[1]

Afganistan

2014 tartışmalı cumhurbaşkanlığı seçimleri sonrasında, Ashraf Ghani'nin Afganistan Cumhurbaşkanı ve Abdullah Abdullah'ın Afganistan Başbakanı olarak yeni bir görevle birlikte Ulusal Birlik Hükûmeti (UBH) kuruldu. Bu güç paylaşımı anlaşması, 2019 Afganistan cumhurbaşkanlığı seçimlerinden sonra dağıldı. Ardından Ghani, Başbakanlık görevini kaldırdı, Abdullah ise Ghani'nin cumhurbaşkanlığını tanımayı reddetti ve Kuzey Afganistan'da yeni bir hükûmetin oluşturulmasını talep etti. Her iki siyasetçi de Taliban'ın Afganistan Savaşı'nı kazanması ve ülkeyi yeniden ele geçirmesiyle iktidardan düştü.[2]

Hırvatistan

Hırvatistan, Hırvatistan Bağımsızlık Savaşı'nın patlak vermesinden sonra 1991 yılında Başbakan Franjo Gregurić liderliğinde bir ulusal birlik hükûmeti kurdu. Kabine azınlık partilerinden bakanları içerdi.

Estonya

Estonya, Estonya Bağımsızlık Savaşı sırasında ve Estonya Komünist Partisi'nin 1924 darbe girişimi öncesinde ulusal birlik hükûmetlerine sahipti.

Yunanistan

Yunanistan'daki bir ulusal birlik hükûmetine genellikle ekümenik hükûmet denir:

Macaristan

Macaristan'da ulusal birlik hükûmetlerinin ortaya çıktığı beş dönem vardır:

İsrail

İsrail, tarihi boyunca önemli rakip partilerin bir araya gelerek oluşturduğu birkaç ulusal birlik hükûmetine sahne olmuştur. Bu koalisyonlar, 1967 yılında yaşanan Altı Gün Savaşı döneminde, 1980'lerin sonlarında ve 2020'deki COVID-19 pandemisi sırasında kurulmuştur. 2021'de kurulan 36. hükûmet, İsrail tarihindeki en çeşitli hükûmetlerden biri olarak kaydedilmiştir. Bu hükûmet, sağcı, merkezci, solcu ve bir İslamcı siyasi partiden oluşmuştur.

2023 Ekim ayındaki Hamas saldırılarının ardından İsrail savaş kabinesi kuruldu.[3]

Ayrıca bakınız

Kaynakça

  1. ^ "United in Remembrance, Divided over Policies". Pew Research Center. 1 Eylül 2011. 5 Mart 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Nisan 2020. 
  2. ^ "The 'National Unity Government' (NUG) deal (full text)". Afghanistan Analysts Network - English. 20 Eylül 2014. 15 Mayıs 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  3. ^ "Lawmakers approve new emergency cabinet, after Jewish and Arab MKs spar in plenum". 12 Ekim 2023. 12 Ekim 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Ekim 2023. 
  4. ^ Zaptia, Sami (5 Şubat 2021). "BREAKING: New unified Libyan government selected by LPDF in Geneva". Libya Herald. 5 Şubat 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Şubat 2021. 
  5. ^ Zaptia, Sami (15 Şubat 2021). "Aldabaiba and Menfi continue to hold meetings ahead of government formation and approval by parliament". Libya Herald. 16 Şubat 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Şubat 2021. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Imre Nagy</span> Macar diplomat ve siyasetçi (1896-1958)

Imre Nagy, Macar siyasetçi. İki kez Macaristan başbakanlığı görevini yürüttü.

<span class="mw-page-title-main">Macaristan tarihi</span> Macaristan ülkesinin tarihi

Macaristan tarihi, Macarların ya da Avrupa'da bilinen adları ile Hungarların kökenine ilişkin genel olarak kabul edilen görüş belirsiz ve tartışmalı olmasına karşın; onların milattan sonra 9. yüzyıla kadar Avrasya'nın ovalarında yaşayan göçebe topluluklar oldukları yönündedir.

<span class="mw-page-title-main">Viktor Orbán</span> Macaristan başbakanı (1998–2002, 2010–görevde)

Viktor Mihály Orbán, Macar siyasetçi ve 2010 yılından beri Macaristan Başbakanı. Aynı zamanda 2003 yılından beri Fidesz partisinin genel başkanıdır.

<span class="mw-page-title-main">Abdullah Abdullah</span> Afgan politikacı

Abdullah Abdullah, Afgan politikacı ve hekim. Afganistan İcra Kurulu Başkanı'ydı. Bir danışman olarak Eylül 2001'de öldürülen "Panjşir Aslanı" olarak bilinen Kuzey İttifakı lideri ve komutanı Ahmet Şah Mesud'un yakın arkadaşıydı. Abdullah, Taliban rejiminin yıkılmasından sonra, 2001-2005 yılları arası Afganistan Dışişleri Bakanı olarak görev yaptı. Taliban ile Afganlar arası barış görüşmelerine liderlik etmesi beklenen Ulusal Uzlaşma Yüksek Konseyi'ne (HCNR) liderlik etmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Eşref Gani</span> Afgan siyasetçi

Muhammed Eşref Gani Ahmedzay, Eylül 2014-Ağustos 2021 tarihleri arasında Afganistan'ın 5. cumhurbaşkanı ve Afganistan İslam Cumhuriyeti'nin 2. ve son cumhurbaşkanı olarak görev yapmış Afgan politikacı, ekonomist ve antropolog. Hükûmeti Taliban tarafından devrildi.

Macaristan Ulusal Ayaklanması, Macaristan'ı işgal eden Nazi Almanyası'nı ülkeden kovmak ve onların hükûmete atadığı Ok Haç Partisi rejimi devirerek demokratik Macaristan'ı kurmaktır.

Büyük koalisyon çok partili parlamenter sistemde siyasi yelpazede birbirini karşısında bulunan iki en büyük siyasi partinin bir araya gelerek kurdukları koalisyon hükûmetidir. Terim, genellikle siyasal olarak farklı iki başat partinin olduğu ve parlamento temsiliyetini güvence altına almak için küçük partilerin seçim barajını aşabildikleri ülkeler için kullanılır. İki büyük parti seçimde tek başlarına hükûmet kurabilecek çoğunluğu almayı denerler ancak bunda başarılı olamazlarsa siyasal olarak yakın küçük parti(ler) ile koalisyon kurmayı denerler. İki büyük parti ana ideolojik konularda farklılık gösterdikleri ve kendilerini rakip, hatta bazen düşman olarak görmeleri nedeniyle ortak bir hükûmet kurulması için mutabakata varmaları küçük partilere göre daha zordur.

Afganistan Dayanışma Partisi, Afganistan'da küçük, sol kanat bir siyasi partidir. Parti Platform, dört ana konu üzerine odaklanır: laiklik, kadın hakları, demokrasi ve Afganistan'daki Amerika Birleşik Devletleri/NATO varlığına muhalefet. Parti, yozlaşmış, köktendinci ve savaş ağalarının egemen olduğu Afgan hükûmetini şiddetle eleştiriyor. Parti yaklaşık 30.000 üyesinin olduğunu iddia eder.

<span class="mw-page-title-main">Macar İşçi Partisi</span>

Macar İşçi Partisi, 1948-1956 yılları arasında Macaristan Halk Cumhuriyeti'nde iktidarda bulunan komünist parti.

<span class="mw-page-title-main">Fethi Başağa</span> Libyalı siyasetçi

Fethi Ali Abdüsselam Başağa, kısaca Fethi Başağa veya Fethi Ali Paşa olarak bilinen, şu anda Libya'nın geçici başbakanı olarak görev yapan bir Libyalı politikacıdır. 2018-2021 yılları arasında içişleri bakanı olarak görev yapmıştır.

<span class="mw-page-title-main">İkinci Macaristan Cumhuriyeti</span>

İkinci Macar Cumhuriyeti 1 Şubat 1946'da Macaristan Krallığı'nın lağvedilmesinden kısa bir süre sonra kurulmuş ve 20 Ağustos 1949'da Komünist yönetimin iktidara gelmesinin ardından feshedilmiş parlamenter cumhuriyettir.

<span class="mw-page-title-main">Temsilciler Meclisi (Libya)</span> Lİbyanın yasama organı

Temsilciler Meclisi (TM) (Arapça: مجلس النواب, romanize: Majlis al-Nuwaab), %18'lik bir katılımın olduğu 2014 Libya parlamento seçimlerinden kaynaklanan Libya yasama organıdır. 2014 yılının sonlarında, Libya İç Savaşı bağlamında başkent Trablus'u ele geçirmeye yönelik başarısız darbe girişiminin ardından, Temsilciler Meclisi kendisini Libya'nın uzak doğusundaki Tobruk'a taşıdı. Mayıs 2019'da Trablus silahlı saldırı altındayken Trablus'ta birkaç TM toplantısı yapıldı ve 45 gün için bir geçici başkan seçildi. 2014 ve 2021 yılları arasında Temsilciler Meclisi, Abdulhamid Dibeybe liderliğindeki görevdeki Ulusal Birlik Hükümeti'ni desteklemeden önce Abdullah es-Sani liderliğindeki Tobruk merkezli hükûmeti destekledi. Eylül 2021'de Temsilciler Meclisi, Dibeybe liderliğindeki geçici Ulusal Birlik Hükûmeti'ne karşı bir güvensizlik oylamasını kabul etti.

<span class="mw-page-title-main">Arap Sosyalist Birlik Partisi (Suriye)</span> Suriyede bir siyasi parti

Suriye Arap Sosyalist Birlik Partisi (ASB) Suriye'de Nasırcı bir siyasi partidir. ASB, Safvan el-Kudsi tarafından yönetilmektedir. Parti, orijinal ASB'den ayrıldıktan sonra 1973'te kurulmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Abdulhamid Dibeybe</span> Libyalı siyasetçi

Abdülhamid Muhammed el-Dibeybe, Libya'nın geçici Ulusal Birlik Hükümeti'nin şu anki başbakanı olan bir Libyalı politikacıdır. 5 Şubat 2021'de Libya Siyasi Diyalog Forumu sırasında ülkenin başbakanı olarak atandı ve Aralık 2021'de yapılması planlanan seçimlere kadar liderlik görevini sürdürmesi bekleniyor.

<span class="mw-page-title-main">Ulusal Birlik Hükûmeti (Libya)</span>

Ulusal Birlik Hükûmeti, Libya için 10 Mart 2021'de, Trablus merkezli Ulusal Mutabakat Hükûmeti ile Tobruk merkezli İkinci es-Sani Kabinesi'ni birleştirmek için kurulan geçici bir hükûmettir. 5 Şubat 2021'deki Libya Siyasi Diyalog Forumu'nda Abdulhamid Dibeybe, birlik hükûmetine başbakan olarak seçildi.

<span class="mw-page-title-main">Ok Haç Partisi</span>

Ok Haç Partisi, Macaristan'da II. Dünya Savaşı öncesi ve sırasında etkili olmuş, Ferenc Szálasi önderliğinde aşırı sağcı bir partiydi. 15 Ekim 1944 - 28 Mart 1945 arasında iktidarda olan hareket Nazilerle iş birliği halinde oldu. İktidarı sırasında özellikle solcular, Yahudiler ve Romanlara karşı işledikleri yargısız infazlarda binlerce kişiyi katletmiştir. Ayrıca yaklaşık 80 bin Macar vatandaşı da Nazi toplama kamplarına gönderilmiştir. Savaşın ardından parti ve lider kadrosu Macar mahkemelerinde savaş suçlusu olarak yargılanmış ve hüküm giymiştir.

<span class="mw-page-title-main">Ferenc Szálasi</span>

Ferenc Szálasi Macar faşist örgütlenme olan Ok Haç Partisi kurucusu ve lideriydi. II. Dünya Savaşı'nın son dönemlerinde ülkedeki Miklós Horthy rejiminin Müttefik Devletlerle barış görüşmesi için temas halinde olduğunun ortaya çıkması üzerine Naziler tarafından düzenlenen Panzerfaust Harekâtı sonrasında Ok Haç Partisi iktidarı almış, Szálasi ise fiilen ülkenin tek lideri konumuna yükselmiştir. Kısa süren Ok Haç Partisi iktidarı sırasında binlerce rejim karşıtı, komünist ve Yahudi toplama kamplarına sürülmüş ve katledilmiştir. Kızıl Ordu'nun Macaristan'ı kurtarmasının ardından yakalanmış, mahkemeye çıkartılmış ve insanlığa karşı işlediği suçlardan hüküm giyerek idam edilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Churchill Savaş Hükûmeti</span> Birleşik Krallık hükûmeti

Churchill savaş Hükûmeti, 10 Mayıs 1940'tan 23 Mayıs 1945'e kadar İkinci Dünya Savaşı'nın çoğunda Birleşik Krallık'ın koalisyon hükûmetiydi. Neville Chamberlain'in istifasının ardından Kral VI. George tarafından Başbakan olarak atanan Winston Churchill tarafından yönetildi.

<span class="mw-page-title-main">Ulusal Öncü Parti</span> Moritanyada bir siyasi parti

Ulusal Öncü Parti, Moritanya'da yasadışı bir siyasi partidir. Irak liderliğindeki Arap Sosyalist Baas Partisi'nin Moritanya bölgesel şubesidir.

<span class="mw-page-title-main">Ulusal İstikrar Hükûmeti</span> Libya hükûmeti

Ulusal İstikrar Hükûmeti, Libya'da 3 Mart 2022'de kurulan, Usame Hammad liderliğindeki ve Temsilciler Meclisi ile Libya Ulusal Ordusu tarafından desteklenen Sirte merkezli geçici bir hükümettir. Hükûmet, kuruluşundan bu yana Abdülhamid Dibeybe liderliğindeki Ulusal Birlik Hükümeti ile rekabet halindedir.