İçeriğe atla

Ulusal Mutabakat Hükûmeti

Ulusal Mutabakat Hükûmeti (Arapçaحكومة الوفاق الوطني), Birleşmiş Milletler öncülüğünde bazı ülkelerin desteğiyle Libya Siyasal Mutabakatı çerçevesinde kurulmuş olan hükûmettir.[1] Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi, Ulusal Mutabakat Hükûmetini Libya'nın meşru yönetimi kılacak Libya Siyasi Mutabakatı'nı oy birliği ile kabul etmiştir ve Ulusal Mutabakat Hükûmeti, Birleşmiş Milletler tarafından Libya'daki meşru güç olarak tanınmıştır.[2]

Ulusal Mutabakat Hükûmetinin ilk kabine toplantısı 2 Ocak 2016'da Tunus'ta gerçekleşmiştir, bu kabine toplantısının ardından 18 bakanın ismi duyurulmuş, hükûmet resmen açıklanmıştır.[3][4] 30 Mart 2016'da Serrac, beraberindeki 6 hükûmet yetkilisi ile görevi devralmak üzere başkent Trablus'a gelmiştir ve 31 Mart 2016'da görevi resmen devralmıştır.[5][6] Serrac'ın görevi devralmasının ardından Temsilciler Meclisi Ulusal Mutabakat Hükûmetini tanımadığını duyurmuştur.[7] Bu anlaşmazlık iç savaşı hareketlendirmiştir. Birçok ülke bu iki güç arasında ara bulucu olmaya çalışmış, iki gücün ortak bir hükûmet kurması için görüşmeler gerçekleştirilmiştir.[8]

Bu görüşmelerin başarısız olması sebebiyle ülkeler taraf seçmiştir. Mısır, Libya'nın doğusunda terörist saydığı oluşumların güçlenmesini istemediğini duyurarak Temsilciler Meclisine bağlı Libya Ulusal Ordusu'nu desteklediğini açıklamıştır. Rusya, Muammer Kaddafi'nin devrilmesine karşı olsa bile Libya'ya müdahaleyi veto etmemiştir, Kaddafi devrildikten sonra da Libya'yı bu duruma getiren gücün NATO olduğunu savunmuştur ve bugün Libya'da güçlü bir yönetim kurma isteğiyle hareket ettiğini söyleyerek Temsilciler Meclisi yanında yer almaktadır.[9] Amerika Birleşik Devletleri, Ulusal Mutabakat Hükûmetini resmi hükûmet olarak tanımaktadır.[10] Türkiye'yse Ulusal Mutabakat Hükûmeti ile ilişkilerini geliştirmiştir ve Libya'daki meşru gücü Ulusal Mutabakat Hükûmeti olarak görmektedir. Hafter'in Trablus'a saldırısı başladığı andan itibaren, Türkiye'nin Ulusal Mutabakat Hükûmetine hem siyasi hem de askeri desteği gerçekleşmiştir.[11]

Ulusal Mutabakat Hükûmeti ile Temsilciler Meclisi arasındaki çatışmalar sürmektedir.

Kabine

İsim Makam Kaynak
Fayiz es-SerracLibya Başbakanı [12]
Ahmed Maiteeq Başbakan Yardımcısı [13]
Musa Al-Koni Başbakan Yardımcısı [13]
Fathi Al-Mijabri Başbakan Yardımcısı
Fakhr Muftah Bufernah Maliye Bakanı [14]
Juma Abdullah Drissi Adalet Bakanı [15]
Omar Bashir Al-Taher Sağlık Bakanı
Abdessalam Achour İçişleri Bakanı [16]
Mohamed Khalifa Al-Azzabi Eğitim Bakanı
Mohamed Taha Siala Dışişleri Bakanı
Fayiz es-Serrac Savunma Bakanı
Al-Hadi Al-Taher Al-Juhaimi Planlama Bakanı
Faida Mansour El-Shafi Sosyal İşler Bakanı
Abdulmutaleb Ahmed Abu Farwa Sanayi Bakanı [17]
Ali Galma Mohamed Çalışma Bakanı [18]
Amsa Mustafa Usta Kadın İşleri ve Kalkınma Bakanı
Muhannad Said Younis Şehit, Yaralı ve Kayıplar Bakanı
Iman Mohammed Ben Younes Reform Bakanı
Abdeljawad Faraj Al-Obaidi Milli Uzlaşma Bakanı
Yousef Abubakr Jalalah Göçmen Bakanı

Kaynakça

  1. ^ "As Libya marks 64th independence anniversary, UN envoy urges unity behind new Government" (İngilizce). Birleşmiş Milletler. 24 Aralık 2015. 8 Temmuz 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Mayıs 2020. 
  2. ^ "Unanimously Adopting Resolution 2259 (2015), Security Council Welcomes Signing of Libyan Political Agreement on New Government for Strife-Torn Country | Meetings Coverage and Press Releases". Birleşmiş Milletler. 28 Aralık 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Mayıs 2020. 
  3. ^ "Serraj holds GNA meeting in Tunis". Libya Herald. 27 Ocak 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Mayıs 2020. 
  4. ^ Benghazi, Associated Press in (19 Ocak 2016). "Libya rivals announce unity government as part of UN-backed plan" (İngilizce). The Guardian. 19 Ocak 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Mayıs 2020. 
  5. ^ "Support grows for Libya's new unity government". news.yahoo.com. 24 Nisan 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Mayıs 2020. 
  6. ^ "Rebel Tripoli administration vanishes". Libya Herald. 10 Nisan 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Mayıs 2020. 
  7. ^ "Holding Up the Peace Process in Libya". Stratfor (İngilizce). 22 Eylül 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Mayıs 2020. 
  8. ^ "Haftar and Sarraj in Cairo: The details of Egypt's partially successful Libyan summit". Mada Masr. 27 Şubat 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Mayıs 2020. 
  9. ^ EST, Damien Sharkov On 3/1/17 at 9:17 AM (1 Mart 2017). "Russia sharpens its Libya intervention criticism, expecting PM's visit soon". Newsweek (İngilizce). 2 Mart 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Mayıs 2020. 
  10. ^ "Obama admits Libya was 'worst mistake'". BBC News. 2 Aralık 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Mayıs 2020. 
  11. ^ "East Libyan forces target munitions in Misrata with air strikes". Reuters (İngilizce). 19 Kasım 2019. 19 Kasım 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Mayıs 2020. 
  12. ^ "مكالمة هاتفية بين رئيس المجلس الرئاسي ورئيس الوزراء الإيطالي". www.pm.gov.ly (Arapça). 5 Ocak 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Mayıs 2020. 
  13. ^ a b "New divisions come forth as rival parliaments unite against 'imposed' Libya government". MaltaToday.com.mt (İngilizce). 18 Aralık 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Mayıs 2020. 
  14. ^ "وزارة المالية". www.mof.gov.ly. 5 Şubat 2006 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Mayıs 2020. 
  15. ^ "Adalet Bakanlığı". www.aladel.gov.ly. 25 Ağustos 2007 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Mayıs 2020. 
  16. ^ "وزارة الداخلية الليبية". وزارة الداخلية الليبية (Arapça). 3 Ağustos 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Mayıs 2020. 
  17. ^ "وزارة الصناعة- الرئيسية". industry.gov.ly. 13 Ağustos 2006 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Mayıs 2020. 
  18. ^ "Çalışma Bakanlığı". web.archive.org. 16 Temmuz 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Mayıs 2020. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Libya</span> Akdeniz kıyısında yer alan bir Kuzey Afrika ülkesi

Libya (Arapça: ليبيا, romanize: Lībīyā adıyla Libya Devleti, Akdeniz kıyısında, doğuda Mısır, batıda Cezayir ve Tunus, güneyde Nijer ve Çad, güneydoğuda Sudan ile komşu olan bir Mağrip ve Kuzey Afrika ülkesidir. Ülke Trablusgarp Bölgesi, Fizan ve Sirenayka olmak üzere üç tarihî bölgeden oluşur. Yaklaşık 1,8 milyon kilometrekarelik yüz ölçümüyle Afrika'nın dördüncü, dünyanın 16. büyük ülkesidir. En fazla kanıtlanmış petrol rezervine sahip 10. ülkedir. Başkenti ve en büyük şehri Trablus ülkenin batısında yer alır ve yedi milyon Libyalının üç milyondan fazlası bu şehirde yaşar.

<span class="mw-page-title-main">Libya Sosyalist Halk Cemahiriyesi</span> Libya tarihi (1977-2011)

2 Mart 1977'de Genel Halk Kongresi (GHK), Kaddafi'nin emriyle "Halk Otoritesinin Kuruluş Bildirgesi"ni kabul etti ve Libya Arap Sosyalist Halk Cemahiriyesi ilan etti. Kaddafi devletinin resmi siyaset felsefesinde "cemahiriye" sistemi ülkeye özgüydü, ancak Kaddafi'nin tüm Üçüncü Dünya'ya uygulanması için önerdiği Üçüncü Uluslararası Teorinin gerçekleşmiş hali olarak sunuldu. GHK ayrıca feshedilmiş Devrimci Komuta Konseyinin geri kalan üyelerinden oluşan ve Kaddafi'nin genel sekreter olduğu GHK Genel Sekreterliğini oluşturdu ve Bakanlar Kurulunun yerini alan Genel Halk Komitesini atadı. Komite üyeleri artık bakan değil, sekreter olarak adlandırıldılar.

<span class="mw-page-title-main">Abdullah es-Sani</span>

Abdullah es-Sani, 2014-2016 yılları arasında Libya Başbakanı olarak görev yapan Libyalı politikacı. Daha önce Ali Zeydan hükûmetinde Savunma Bakanı olarak görev yapmaktaydı.

<span class="mw-page-title-main">İkinci Libya İç Savaşı</span> Halife Hafterin yaptığı askeri darbe sonucunda ortaya çıkan iç savaş

İkinci Libya İç Savaşı, Libya topraklarının ve petrolünün kontrolünü isteyen rakip gruplar arasında devam eden bir çatışmadır. Başlangıçtaki çatışma; ve Şafak Yolculuğu Operasyonu ve başarısız askerî darbeden sonra kurulan başkent Trablus'taki "Ulusal Kurtuluş Hükümeti" olarak da adlandırılan Genel Ulusal Kongresi (GNC) hükûmeti ile çoğunlukla "Tobruk hükümeti" olarak da bilinen 2014 yılında tartışmalı olarak seçilen Temsilciler Meclisi hükûmeti arasındaydı.

<span class="mw-page-title-main">Fayiz es-Serrac</span>

Fayiz Mustafa es-Serrac Libya Siyasi Anlaşması kapsamında 17 Aralık 2015 tarihinde kurulan Ulusal Mutabakat Hükümetinin başbakanı 2016-2021 yılları arasında Libya Başkanlık Konseyi başkanı olarak görev yapan Türk kökenli Libyalı bir siyasetçidir. Trablus Parlamentosu üyesi olmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Halife Hafter</span> Libyalı asker ve siyasetçi

Halife Bilkasım Hafter, Libya Ulusal Ordusu'nun başkomutanı Libyalı asker. Mart 2015'ten beri Temsilciler Meclisi tarafından atandığı LUO'nun başkomutanlığını yapmaktadır. Kasım 2021'de Halife Hafter, Aralık 2021'deki cumhurbaşkanlığı seçimlerine adaylığını açıkladı.

<span class="mw-page-title-main">Fethi Başağa</span> Libyalı siyasetçi

Fethi Ali Abdüsselam Başağa, kısaca Fethi Başağa veya Fethi Ali Paşa olarak bilinen, şu anda Libya'nın geçici başbakanı olarak görev yapan bir Libyalı politikacıdır. 2018-2021 yılları arasında içişleri bakanı olarak görev yapmıştır.

<span class="mw-page-title-main">İkinci Libya İç Savaşı'nda Türkiye</span> Türkiyenin Libyaya müdahalesi

İkinci Libya İç Savaşı'nda Türkiye, Arap Baharı sonrası Libya'da düzenin kurulamaması ile birlikte başlayan İkinci Libya İç Savaşı'nda Türkiye'nin Ulusal Mutabakat Hükûmeti tarafına yardım etmesiyle ve Ulusal Mutabakat Hükûmeti ile bir dizi anlaşmalar yapmasıyla gerçekleşen askerî müdahale.

<span class="mw-page-title-main">Batı Libya Taarruzu (2019-2020)</span>

Batı Libya Taarruzu, Kuzeybatı Libya Taarruzu veya Trablus Savaşı, Halife Hafter'in Birleşmiş Milletler tarafından tanınan Ulusal Mutabakat Hükümeti'ni sonlandırmak amacıyla Libya Ulusal Ordusu'nu Trablus'a sürmesiyle başlayan ve 4 Haziran 2020'de başarısızlıkla sona eren taarruzdur.

<span class="mw-page-title-main">Libya-Türkiye ilişkileri</span> İkili ilişkiler

Libya-Türkiye ilişkileri, Libya ile Türkiye arasında sürdürülen uluslararası politikaları içerir. Osmanlı İmparatorluğu'ndan bu yana iki ülke arasında önceki tarihsel bağlara sahip olan nispeten yakın bir ilişki yaşamışlardır. Bu tarihsel bağ nedeniyle, Libya ve Türkiye, diğer Arap devletleriyle karşılaştırıldığında bir Osmanlı mirasını paylaşmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Temsilciler Meclisi (Libya)</span> Lİbyanın yasama organı

Temsilciler Meclisi (TM) (Arapça: مجلس النواب, romanize: Majlis al-Nuwaab), %18'lik bir katılımın olduğu 2014 Libya parlamento seçimlerinden kaynaklanan Libya yasama organıdır. 2014 yılının sonlarında, Libya İç Savaşı bağlamında başkent Trablus'u ele geçirmeye yönelik başarısız darbe girişiminin ardından, Temsilciler Meclisi kendisini Libya'nın uzak doğusundaki Tobruk'a taşıdı. Mayıs 2019'da Trablus silahlı saldırı altındayken Trablus'ta birkaç TM toplantısı yapıldı ve 45 gün için bir geçici başkan seçildi. 2014 ve 2021 yılları arasında Temsilciler Meclisi, Abdulhamid Dibeybe liderliğindeki görevdeki Ulusal Birlik Hükümeti'ni desteklemeden önce Abdullah es-Sani liderliğindeki Tobruk merkezli hükûmeti destekledi. Eylül 2021'de Temsilciler Meclisi, Dibeybe liderliğindeki geçici Ulusal Birlik Hükûmeti'ne karşı bir güvensizlik oylamasını kabul etti.

<span class="mw-page-title-main">Başkanlık Konseyi (Libya)</span>

Başkanlık Konseyi 17 Aralık 2015 tarihinde imzalanan Libya Siyasi Anlaşması hükümlerine göre oluşturulmuş bir organdır. Konsey, Libya'nın devlet başkanı işlevlerini yerine getirir ve Libya Silahlı Kuvvetlerinin komutasını devralır. Anlaşma, Başkanlık Konseyinin kurulmasını memnuniyetle karşılayan ve Ulusal Mutabakat Hükümetinin Libya'nın tek meşru yürütme organı olduğunu kabul eden Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi tarafından oy birliğiyle kabul edildi. Başkanlık Konseyi, Ulusal Mutabakat Hükûmetine başkanlık eder.

Ulusal Kurtuluş Hükûmeti, Libya'da Haziran 2014 seçimlerini kaybeden Genel Ulusal Kongre bloklarından siyasetçiler tarafından oluşturulan bir hükûmet organıydı. UKH, Halife el-Gavil tarafından yönetildi. Libya Şafak Koalisyonu terimi silahlı gruplara ve / veya UKH'yi destekleyen daha geniş siyasi harekete atıfta bulunmak için kullanıldı. UKH, Ağustos 2014'teki oluşumundan Nisan 2016'daki dağılışına kadar devam eden İkinci Libya İç Savaşı'nın en önemli taraflarından biriydi.

Halife el-Gavil, Libyalı politikacıdır. Trablus'taki Genel Ulusal Kongre liderliğindeki Ulusal Kurtuluş Hükümeti'nin (UKH) başbakanıydı.

<span class="mw-page-title-main">Kardeşçe Lider ve Devrimin Rehberi</span> Eski Libya lideri Muammer Kaddafinin sahip olduğu gayriresmi unvan

Büyük Sosyalist Libya Arap Halk Cemahiriyesi'nin Kardeşçe Lideri ve Devrimin Rehberi, ülkenin resmi yönetim yapısının yalnızca sembolik bir figürü olduğunu iddia eden Libya eski lideri Muammer Kaddafi'nin sahip olduğu bir unvandı. Ancak eleştirmenler, Libya devletinin Kaddafi'nin herhangi bir gücü elinde bulundurduğunu inkâr etmesine rağmen, Kaddafi'yi fiilen eski siyasi görevli olarak konumlandırarak uzun zaman boyunca onu bir demagog olarak tanımladılar.

<span class="mw-page-title-main">Abdulhamid Dibeybe</span> Libyalı siyasetçi

Abdülhamid Muhammed el-Dibeybe, Libya'nın geçici Ulusal Birlik Hükümeti'nin şu anki başbakanı olan bir Libyalı politikacıdır. 5 Şubat 2021'de Libya Siyasi Diyalog Forumu sırasında ülkenin başbakanı olarak atandı ve Aralık 2021'de yapılması planlanan seçimlere kadar liderlik görevini sürdürmesi bekleniyor.

<span class="mw-page-title-main">Ulusal Birlik Hükûmeti (Libya)</span>

Ulusal Birlik Hükûmeti, Libya için 10 Mart 2021'de, Trablus merkezli Ulusal Mutabakat Hükûmeti ile Tobruk merkezli İkinci es-Sani Kabinesi'ni birleştirmek için kurulan geçici bir hükûmettir. 5 Şubat 2021'deki Libya Siyasi Diyalog Forumu'nda Abdulhamid Dibeybe, birlik hükûmetine başbakan olarak seçildi.

<span class="mw-page-title-main">Yüksek Danıştay (Libya)</span>

Yüksek Danıştay,, 17 Aralık 2015 tarihinde imzalanan Libya Siyasi Anlaşması hükümlerine göre oluşturulmuş bir danışma kuruludur. Birleşmiş Milletler, barış görüşmelerini destekledi ve Güvenlik Konseyi tarafından oybirliğiyle kabul edildi. Yüksek Danıştay, geçici Ulusal Mutabakat Hükümeti'ne (UMH) ve şu anda Tobruk'ta bulunan Temsilciler Meclisi'ne (TM) tavsiyede bulunabilir ve belirli koşullar altında bu organlar hakkında bağlayıcı bir görüş bildirebilir. Konsey üyeleri, Genel Ulusal Kongre'nin geriye kalan üyeleri tarafından 2014 yılında TM'ye seçilemeyen üyeleri arasından aday gösterildi.

<span class="mw-page-title-main">Bir sonraki Libya cumhurbaşkanlığı seçimi</span> Libya devlet başkanlığı seçimi

Libya cumhurbaşkanlığı seçiminin başlangıçta 10 Aralık 2018'de yapılması planlanmış, ancak Halife Hafter'in Batı Libya Taarruzu nedeniyle ertelenmişti. Seçimin daha sonra 24 Aralık 2021'de yapılması planlanmıştı ancak Yüksek Ulusal Seçim Komisyonu (YUSK) başkanının ülke çapındaki seçim komitelerinin feshedilmesi emrini vermesinin ardından süresiz olarak ertelendi.

<span class="mw-page-title-main">Usame Hammad</span> Libyalı siyasetçi

Usame Saad Hammad Salih Libyalı bir siyasetçidir. 16 Mayıs 2023 tarihinde Temsilciler Meclisi tarafından vekaleten Libya başbakanı olarak atanmıştır. Görevi Fethi Başağa'dan devraldı. Daha önceleri Başağa'nın maliye bakanıydı.