İçeriğe atla

Ulus Faciası

Middle East Airlines Uçuş 265
Özet
Tarih1 Şubat 1963
Olay türüÇarpışma
BölgeAnkara, Ulus
Hava taşıtı
KalkışLefkoşa Uluslararası Havalimanı, Lefkoşa, Kıbrıs Cumhuriyeti
DestinasyonEsenboğa Havalimanı, Ankara, Türkiye
Yaralı sayısı?
Ölü sayısı104
Hava taşıtı modeliVickers Viscount 745, Douglas C-47
İşletmeciMiddle East Airlines, Türk Hava Kuvvetleri

Ulus faciası ya da Middle East Airlines'in 265 sefer sayılı uçuşu, 1 Şubat 1963 tarihinde Lübnan Havayolu Şirketi Middle East Airlines-Air Liban'a ait Lefkoşa aktarmalı Beyrut-Ankara seferini yapmakta olan Vickers Viscount 745 D tipi yolcu uçağının Esenboğa Havaalanı'na inişe hazırlanırken Türk Hava Kuvvetleri'ne ait Douglas C-47 tipi nakliye uçağıyla çarpışması sonucu, her iki uçağın da Ulus semtinde bulunan meskun mahaller üzerindeki farklı noktalara düşmesiyle sonuçlanan havacılık kazasıdır. Kazada yolcu uçağında bulunan 11 yolcu ve 3 mürettebat, askeri uçakta bulunan 3 Türk askerî personeli ve uçakların düştükleri yerlerde bulunan 87 kişi ile beraber toplam 104 kişi ölmüştür.[1] Kazanın Ramazan ayında Ankara'nın önemli ticari ve yaşam merkezlerinden Ulus semtinde meydana gelmesi can kaybının artmasına neden olmuştur. Enkaz altından cansız çıkarılanların ve daha sonra hayatını kaybeden ağır yaralı kazazedelerin can kayıpları da eklendiğinde ölü sayısı kazadan sonraki günlerde giderek artmıştır. Bazı internet kaynaklarında kazada ölenlerin sayısı 120 olarak gösterilmektedir.[2]

Lübnan uçağının çarparak büyük ölçüde tahrip ettiği Ticaret Hanının, kazadan 50 yıl sonraki görünümü.

Kazanın oluş şekli ve cenaze töreni

Lübnan'dan kalkan Middle East Airlines-Air Liban'a ait Vickers Viscount 745 D tipi, Sedar adlı yolcu uçağı önce Lefkoşa Havalimanı'na uğramış, oradan Ankara'ya doğru hareket etmiş ve saat 16.00'da Esenboğa Havalimanı kulesiyle irtibata geçmiş ve iniş için talimatlar doğrultusunda hareket etmekte iken 16.10'da Etimesgut Havaalanı'ndan kalkmış ve Ankara üzerinde görev uçuşu yapmakta olan, Türk Hava Kuvvetlerine ait Douglas C-47 tipi Çubuk-28 adlı askeri nakliye uçağıyla Akköprü mevkii üzerinde çarpışmış, sol kanadı gövdesinden ayrılan yolcu uçağı, Ulus semtindeki Hükûmet Caddesinin Anafartalar Caddesiyle kesişme noktasına yakın iş hanları üzerine, askeri uçak ise Samanpazarı ve Yenihayat mahallelerindeki bazı gecekonduların üzerine düşmüştür. Daha sonra yapılan incelemelerde kazanın her iki uçak mürettebatı tarafından yapılan bir dizi ihmal neticesinde gerçekleştiği anlaşılmıştır. Yolcu uçağı, aletli uçuş kurallarına uyması gerekirken görerek uçuş protokolüne geçmiş ve bu durumu Esenboğa Havalimanındaki görevlilere bildirmemiş, askeri uçak ise bulunduğu konumu yine Esenboğa'ya rapor etmemiş böylece askeri uçağın bölgedeki mevcudiyetinden haberdar olmayan kule görevlileri yolcu uçağına iniş direktiflerini iletmeye başlamıştır.[3] Kazada askeri uçaktaki 3 Türk Subayından, yolcu uçağındaki 3 kişilik mürettebattan ve 5'i Amerikan, 4'ü Suudi Arabistan, 1'i Lübnan ve 1'i Japon vatandaşı 11 yolcudan kurtulan olmamıştır.[4] Yolcu ucağının deposundaki yakıtın ve çarptığı iş hanındaki İstanbul ve Garanti Bankaları şubelerindeki hava gazı borularının patlayarak tutuşması neticesinde yangın hızla büyümüş, sokakta günlük işleriyle ve Ramazan telaşıyla meşgul kalabalığı yutmuştur. Ulus semti her ne kadar günümüzde merkezi konumunu Kızılay semtine kaptırsa da kazanın olduğu tarihte Ankara'nın en önemli ticari merkezi konumundaydı. Bu nedenle ve kazanın Ramazan ayında gerçekleşmesinden dolayı, iftar öncesi telaşı içindeki kalabalık caddelerdeki can kaybı fazla olmuştur. İlk gün gazetelere 68 olarak yansıyan ölü sayısı, enkaz altından çıkarılanlar ve hayatını kaybeden ağır yaralıların da eklenmesiyle sonraki günlerde 120'ye çıkmıştır. Cenazelerden 49'u 5 Şubat 1963 tarihinde, dönemin Başbakanı İsmet İnönü, Bakanlar Kurulu üyeleri ve bazı milletvekillerinin de katıldığı Hacı Bayram Camiindeki öğle namazını müteakiben kılınan cenaze namazının ardından düzenlenen bir törenle Cebeci Asri Mezarlığındaki şehitliğe defnedilmiştir.[4]

Dış bağlantılar

Kaynakça

  1. ^ "(İngilizce) Accident Description". Aviation Safety Network. 3 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Şubat 2013. 
  2. ^ "Ankara üzerinde 2 uçak çarpışır ve şehrin merkezine düşer, 120 ölü". Tarihinizinde internet sitesi. 5 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Şubat 2013. 
  3. ^ Ankaranın kara günü: 1 Şubat 1963. Ankara Life. Haziran-Temmuz 2010. ss. 88-90. 
  4. ^ a b Büyük bir facia Ankarada Çarpışan İki Uçak Şehrin Merkezine Düştü. Milliyet. 2 Şubat 1963. ss. 1,7. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Concorde</span> Yolcu uçağı olarak tasarlanmış hava taşıtı

Concorde, süpersonik yolcu uçağı olarak hazırlanmış bir hava taşıtı. Air France ve British Airways tarafından kullanılmış olup, 26 adet üretilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Boeing 737</span> Yolcu Uçağı

Boeing 737 kısa ve orta mesafe menzilli, tek koridorlu, dar gövdeli ve düşük fiyatlı, jet motorlu havayolu uçağıdır. Boeing'in diğer modelleri 707 ve 727'den türetilerek tasarlanmış olan Boeing 737'nin toplam dokuz versiyonu üretilmiştir. Boeing 737 Max üretiminin başlamasından sonra Boeing 737NG olarak adlandırılan -600,700,800 ve 900 versiyonunun üretimi 18 Aralık 2019 tarihinde son 737NG'nin KLM Havayollarına teslim edilmesiyle sonlanmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Trabzon Havalimanı</span>

Trabzon Havalimanı, Türkiye'nin Trabzon iline hizmet veren uluslararası havalimanı. 1957 yılında hizmete girdi.

<span class="mw-page-title-main">McDonnell Douglas MD-80/MD-90</span> Yolcu Uçağı

McDonnell Douglas MD-80 ve MD-90; çift motorlu, orta sınıf ve tek koridorlu ticari jet uçağı. Her ikisi de DC-9 adlı modelden türetilmiştir. MD-80'ler 1980 yılında piyasaya sunulmaya başlanmasının ardından, 1989 yılında da MD-90'lar geliştirilmiştir. Her iki uçağın da yolcu kapasitesi aslen 140 iken, 172 yolcuya kadar çıkarılabilmekteydi. İlk ticari yolculuğuna Swissair ile çıkan uçak, 1998 yılında ise yerini Boeing 717'ye bıraktı. 717'nin orijinal ismi MD-95 olmasına karşın McDonnell Douglas—Boeing şirketlerinin birleşmesi sonrası yeniden adlandırıldı. 23 Mayıs 2006 tarihinde son iki Boeing 717 siparişinin teslimi ile DC-9 uçak ailesinin 41 yıllık üretim süreci sona ermiştir.

<span class="mw-page-title-main">Boeing 777</span> yolcu uçağı

Boeing 777 Uzun menzilli, geniş gövdeli, Çift koridorlu, çift motorlu yolcu uçağı. Boeing Ticari Uçaklar tarafından üretilmektedir. Dünyanın en büyük ve yaygın büyük çap turbofan motorlu, üç sınıfta 283 ve 368 arasında tek sınıf yapılandırmasında 550 yolcu taşıma olanağına sahip, 5235 ila 9380 deniz mili 'ye kadar menzili vardır. 777'ye dışarıdan bakıldığında diğer uçaklardan ayırt edici özellikleri, yuvarlak gövde kesiti, bıçak-kuyruk konisi, altı tekerlekli ana iniş takımı. Boeing 777'in ilk telesiyejli filosiyeline göre, bilgisayar aracılı kontrolleri var. Ayrıca, tamamen bilgisayar destekli tasarımla tasarlanan ilk ticari uçak.

<span class="mw-page-title-main">Samsun Çarşamba Havalimanı</span> Havalimanı

Samsun Çarşamba Havalimanı Samsun'un Çarşamba ilçesinde yer alan sivil kategorideki havalimanıdır. 1994-1998 yılları arasında inşa edilip, 15 Aralık 1998'de Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel ve Başbakan Mesut Yılmaz tarafından resmi açılışı yapılmıştır. Havalimanındaki ilk seferler ise 11 Ocak 1999 tarihinde düzenlenmiştir. Havalimanının pisti beton olup, uzunluğu 3.000 metredir.

Bu maddede kuruluşundan beri Türkiye Cumhuriyeti topraklarında ya da hava sahasında gerçekleşmiş uçak kaçırma eylemlerini listeler.

<span class="mw-page-title-main">Tupolev Tu-154</span> SSCB yapımı orta menzili üç motorlu yolcu uçağı

Tupolev Tu-154 Rus yapımı orta menzili üç motorlu yolcu uçağıdır. Boeing 727 benzer bir tasarıma sahiptir. Rusya, Doğu Avrupa, Küba, Çekoslovakya ve daha pek çok ülkede kullanılan Rusya'nın en çok üretilen jet yolcu uçağıdır. Üretilen yolcu uçaklarının çoğu Aeroflot'da hizmet verdi. Hâlen 17 değişik havayolu şirketinde yılda 138 milyon yolcuyu taşımaktadır. Tasarımı sayesinde toprak ve buzul pistlere inebilir. Kuzey kutbu gibi aşırı soğuk ortamlardan etkilenmeden kalkış için bekleyebilir. Tu 154, 1 mach sürate ulaşabilen en hızlı yolcu uçağıdır.

Türkiye sınırları içinde yaşanmış havacılık kazaları ve olayları listesi.

<span class="mw-page-title-main">Türk Hava Yolları</span> Türkiyenin bayrak taşıyıcı hava yolu

Türk Hava Yolları, Türkiye'nin ulusal, bayrak taşıyıcı hava yolu şirketidir. Merkezi İstanbul'da bulunan şirketin uçuş ağı Avrupa, Orta Doğu, Uzak Doğu, Kuzey Afrika, Orta Afrika, Güney Afrika, Okyanusya, Kuzey ve Güney Amerika'ya kadar uzanmaktadır. 2015 yılında 61,2 milyon, 2018 yılında 75,2 milyon, 2019 yılında 74,3 milyon, 2020 yılında 28 milyon, 2021 yılında 44,8 milyon yolcu taşımıştır.

<span class="mw-page-title-main">Fokker F28</span>

Fokker F28 Hollandalı uçak üreticisi Fokker tarafından tasarlanmış ve üretilmiş kısa menzilli bir jet uçağıdır.

<span class="mw-page-title-main">Metrojet Airlines'ın 9268 sefer sayılı uçuşu</span>

Metrojet Airlines'ın 9268 sefer sayılı uçuşu Rus havayolu şirketi Metrojet Airlines tarafından Mısır'ın Şarm el Şeyh şehrinde bulunan aynı adlı havalimanından Rusya'nın Sankt-Peterburg şehrindeki Pulkovo Havalimanı'na giden uçuştur. 31 Ekim 2015 tarihinde gerçekleştirilen uçuşta, uçak Sina yarımadası üzerindeyken uçakla sinyal kesildi. Mısır Havacılık Dairesi'nin açıklamasında uçağın düştüğü belirlendi. Uçak Moskova Saati ile saat 7:13'te düştü. Uçak Airbus marka A321-231 idi. Uçakta 217 yolcu ve yedi mürettebat bulunmaktaydı. Mürettebatın da olduğu gibi, 214 yolcu Rus'tu ve üç kişi de Ukraynalı turistlerdi.

<span class="mw-page-title-main">Malaysia Airlines'ın 17 sefer sayılı uçuşu</span> Malaysia Airlinesın karıştığı 2014te meydana gelen havacılık kazası

Malaysia Airlines 17 sefer sayılı uçuşu (MH17/MAS17), 17 Temmuz 2014 tarihinde Amsterdam Schiphol Havalimanı'ndan Kuala Lumpur Uluslararası Havalimanı'na giden, Malaysia Airlines'a ait 9M-MRD kuyruk numaralı bir Boeing 777-200ER uçağının Rusya sınırından 60 kilometre uzakta bulunan Ukrayna'nın Donetsk Oblastı'na bağlı Hrabove köyüne düşmesi sonucu 298 kişinin yaşamını yitirmesiyle sonuçlanan hava yolu felaketidir. Uçakta 283 yolcu ve 15 mürettebat bulunmaktaydı. Uçak, Ukrayna birlikleri ile Rusya yanlılarının çatışma halinde olduğu bir bölgede düştü.

<span class="mw-page-title-main">1979 Türk Hava Yolları Ankara kazası</span>

1979 Türk Hava Yolları Ankara kazası, Samsun Çarşamba Havalimanı'ndan Ankara Esenboğa Havalimanı'na yapılan bir iç hat yolculuğunda Trabzon'da THY'ye kayıtlı olan Fokker firması tarafından üretilen Fokker F-28 TC-JAT, Ankara'nın Çubuk ilçesindeki Kuyumcuköy köyü yakınlarında, varış havaalanının 32 km kuzey-kuzeydoğusuna iniş yaklaşırken 1.400 m (4.600 ft) yükseklikteyken düştü. Uçak üç parçaya bölündü. Kazada üçü mürettebat 41 yolcu öldü. Yaralı kurtulan üç yolcu sise rağmen sefer yaptığı için THY'yi mahkemeye vereceklerini söylediler.

<span class="mw-page-title-main">Hartum Uluslararası Havalimanı</span> Hartum, Sudana hizmet eden uluslararası havaalanı

Hartum Uluslararası Havalimanı, Sudan'ın başkenti Hartum'da hizmet veren havalimanıdır.

<span class="mw-page-title-main">İlyuşin İl-18</span>

İlyuşin İl-18, İlyuşin tarafından üretilen Sovyet yapımı bir yolcu uçağıdır. Uçak, 1950'lerde geliştirilmiş olup 1957 yılında hizmete girmiştir. İl-18, dönemin en bilinen ve dayanıklı Sovyet uçaklarından biri olup on yıllar boyunca dünyanın başlıca yolcu uçaklarından biriydi ve çok sayıda ülkeye ihraç edildi. Yerini İl-62'ye bıraktı.

<span class="mw-page-title-main">Türk Hava Yolları'nın 278 sefer sayılı uçuşu</span> 1994de meydana gelen havacılık kazası

Türk Hava Yolları Uçuş 278, 29 Aralık 1994 tarihinde gerçekleşen uçak kazasıdır.

Luxair şirket ve bağlantı merkezi Lüksemburg Havalimanı'nda olan Lüksemburg'un bayrak taşıyıcı hava yolu şirketi. Avrupa, Kuzey Afrika, Akdeniz ve Orta Doğu'daki hava limanlarına tarifeli seferler düzenlemenin yanı sıra charter uçuşlar ve dönemsel hizmetler de sağlamaktadır. Lüksemburg'un düzenli, charter olmayan seferler düzenleyerek yolcu taşıyan tek hava yolu şirketidir.

<span class="mw-page-title-main">Aeroflot'un 2 sefer sayılı uçuşu</span>

Aeroflot'un 2 sefer sayılı uçuşu, 20 Temmuz 1977'de Vitim'den İrkutsk'ya yapılan bir tarifeli uçuş sırasında düşen tarifeli bir Aeroflot iç hat yolcu uçuşudur. Uçakta bulunan 40 kişiden 39'u öldü, 1 kişi yaralı olarak kurtuldu.

<span class="mw-page-title-main">Türk Hava Yolları'nın 158 sefer sayılı uçuşu</span>

Türk Hava Yolları'nın 158 sefer sayılı uçuşu, 16 Ocak 1983 tarihinde Türk Hava Yolları'nın Paris-İstanbul-Ankara seferini yapan yolcu uçuşuydu. Uçuşu yapan TC-JBR tescilli Boeing 727-2F2 uçağı, karlı havada varış noktası olan Ankara Esenboğa Havalimanı'na inişi sırasında, piste yaklaşık 50 metre (160 ft) kala çakıldı ve dağıldı. Alev alan uçakta bulunan 67 kişiden 47'si hayatını kaybetti.