İçeriğe atla

Ulan Batur

Ulan Batur
Улаанбаатар
ᠤᠯᠠᠭᠠᠨᠪᠠᠭᠠᠲᠤᠷ
Ulan Batur şehri
Ulan Batur arması
Arma
Moğolistan üzerinde Ulan Batur
Ulan Batur
Ulan Batur
Ulan Batur'un Moğolistan'daki konumu
Ülke Moğolistan
Kuruluş1639
İdare
 • Belediye başkanıKhishgeegiin Nyambaatar (MAN)
Yüzölçümü
 • Toplam4704.4 km²
Rakım1350 m
Nüfus
 (2018)
 • Toplam1.444.669[1]
 • Yoğunlukoto/km²
Zaman dilimiUTC+08.00 (UTC+8)
Alan kodu+976 (0)11

Ulan Batur (MoğolcaУлаанбаатар, Ulaanbaatar), Moğolistan'ın başkenti ve en büyük şehridir. Moğolcada "Kızıl Bahadır" anlamına gelen şehrin eski ismi Urga'dır. 2014 yılı itibarıyla nüfusu 1,3 milyondan fazladır.[2]

Ulan Batur; Orta Kuzey Moğolistan'da, Tuul Nehri üzerinde bir vadide, 1.310 metre rakımda yer almaktadır. Şehir; ülkenin kültür, sanayi ve mâlî kalbi ve aynı zamanda Moğolistan karayolu ağının merkezidir. Rus Trans-Sibirya Demiryolu ve Çin demiryolu sistemi, şehirden geçmektedir.[3]

Tarihçe

Şehir, 1639 yılında bir göçebe Budist manastırı merkezi olarak kurulmuştur. 1778 yılında bugünkü konumu olan Tuul ve Elbe nehirlerinin birleştiği yere taşınmıştır. 1911 yılında Çing Hanedanı'nın yıkılmasının ardından Moğolistan'ın bağımsızlığını ilan etmesinden sonra 1924 yılında ülkenin başkenti ilan edildi. Ulan Batur, 20. yüzyılda önemli bir üretim merkezi haline geldi.[3]

Coğrafya

Ulan Batur, Moğolistan'ın biraz doğusunda, deniz seviyesinden 1,310 metre yükseklikte, Tuul Nehri üzerinde, Bogd Han Dağı'nın eteğindeki vadide yer almaktadır. Ormanlarla kaplı olan Bogd Han Dağı şehrin güneyinde bulunmaktadır ve 2250 metre yüksekliği Ulan Batur'un en yüksek noktasıdır.

Ulan Batur, muson etkisinde soğuk yarı kurak iklime (Köppen BSk) sahiptir. Ulan Batur, yüksek rakımı, nispeten yüksek enlemi, herhangi bir kıyıya yüzlerce kilometre uzakta olması ve Sibirya antisiklonunun etkileri nedeniyle dünyanın en soğuk ulusal başkentidir.[4] Şehirde yazlar kısa ve sıcak, kışlar ise oldukça uzun, soğuk ve kuru geçmektedir.

Şehir görünümü

Yönetim

Ulan Batur'un ilçeleri

Ulan Batur, başkent statüsüne sahip doğrudan yönetilen bir şehir olup dokuz ilçeye (дүүрэг, düreg) ayrılmaktadır. Bu ilçeler Baganur, Bagahangay, Bayangol, Bayanzürh, Çingeltey, Han-Ul, Nalayh, Songinohayrhan ve Sühbatur'dur. Her ilçe mahallelere (хороо, horo) ayrılmakta olup toplam 121 adettir.[4]

Ulan Batur, 5 yılda bir seçilen 40 üyeli bir şehir meclisi tarafından yönetilmektedir. Belediye başkanı şehir meclisi tarafından atanmaktadır.

Ulaşım

Ulan Batur metrosu planı

Cengiz Han Uluslararası Havalimanı şehrin 18 km güneybatısında yer almakta olup[5] ülkenin tek uluslararası havalimanıdır. Ulan Batur'un Trans-Sibirya demiryolu ile Çin demiryolu sistemine bağlantıları bulunmaktadır. Ulan Batur'u diğer şehirlere bağlayan karayolların büyük bir bölümünde asfalt bulunmamaktadır.

Ulan Batur'da büyük bir şehiriçi otobüs ağı bulunmaktadır. Bunun yanında şehir içi ulaşım troleybüs, dolmuş ve taksiler ile de sağlanmaktadır. Şehirde aynı zamanda metro hattı inşa edilmesi planlanmaktadır.

Kültür

Devlet opera tiyatrosu Tiyatro tiyatrosu Ulusal Galeri

Kardeş şehirler

Kardeş şehirleri arasında Türkiye, Çekya, Hindistan, Çin, Tayvan, Tayland, Vietnam ve Avustralya'dan birer; İngiltere, Güney Kore ve ABD'den ikişer; Japonya'dan üç; Rusya'dan beş şehir vardır.

Galeriler

Kaynakça

  1. ^ ": Нийслэлийн статистикийн газар – Нийслэлийн хүн ам" (PDF). ubstat.mn. 24 Haziran 2020 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Eylül 2019. 
  2. ^ a b ": Нийслэлийн статистикийн газар - Статистик үзүүлэлт - 01. Хүн амын тоо, хүйсээр, оны эхэнд, мянган хүн :" (Moğolca). Statis.ub.gov.mn. 2 Aralık 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Mart 2016. 
  3. ^ a b "Ulaanbaatar Official Web Portal". Ulaanbaatar.mn. 11 Haziran 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Mart 2016. 
  4. ^ a b Montsame News Agency. Mongolia. 2006, ISBN 99929-0-627-8, p. 35
  5. ^ Kohn, p. 88
  6. ^ a b c d e "Улаанбаатар хотын ах, дүү хотууд" (Moğolca). ub.gov.mn. Erişim tarihi: 23 Mart 2016. []
  7. ^ "Business Gold Coast. Gold Coast Business News . Business Events . Business Resources - Sister Cities & International Partnerships". BusinessGC. 1 Kasım 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Mart 2016. 
  8. ^ [1] 26 Aralık 2008 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Arşiv kopyası; Wayback Machine
  9. ^ "Внешние связи - Контакты с иностранными городами - Официальный сайт администрации города Красноярска". Admkrsk.ru. 30 Mayıs 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Mart 2016. 
  10. ^ "Chairman of the Committee for External Relations of St. Petersburg". Translate.google.com. 9 Ocak 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Mart 2016. 
  11. ^ "Taipei - International Sister Cities". Taipei City Council. 2 Kasım 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Mart 2016. 
  12. ^ [2] 11 Mayıs 2015 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Arşiv kopyası; Wayback Machine
  13. ^ "10 things you didn't know about Wolverhampton. Daily Telegraph". Daily Telegraph. 23 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Mart 2016. 
  14. ^ "Delhi to London, it's a sister act". The Times Of India. 7 Temmuz 2002. 4 Şubat 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Mart 2016. 

Dış bağlantılar

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Moğolistan</span> Doğu ve Orta Asyada yer alan karasal bir ülke, devlet

Moğolistan, Doğu ve Orta Asya'da bulunan denize kıyısı olmayan bir ülkedir. Ülke toprakları tarihî Dış Moğolistan bölgesine denk düşer. Kuzeyde Rusya; güney, doğu ve batısında Çin'e bağlı İç Moğolistan ile Sincan Uygur Özerk Bölgesi vardır. Moğolistan'ın Kazakistan'a sınırı olmamasına rağmen ülkenin en batısı Kazakistan'ın doğu ucuna 37 kilometre uzaklıktadır. Ayrıca Kazakistan'dan sonra denize kıyısı olmayan en büyük ikinci ülkedir. Yüzölçümü 1.564.116 kilometre kare, nüfusu 3,3 milyon civarı olan Moğolistan, en geniş on dokuzuncu ülke ve en seyrek nüfuslu ülkedir. Ülke çok az ekilebilir toprağa sahiptir. Topraklarının çoğu bozkırdır. Kuzey ve batıda dağlar ve güneyde Gobi Çölü bulunur. Ulan Batur, ülkenin başkentidir ve yaklaşık olarak ülke nüfusun %38'ine ev sahipliği yapar. Ayrıca dünyanın en soğuk başkentlerinden biridir. Moğolistan yarı başkanlık sistemi ile yönetilen cumhuriyettir.

<span class="mw-page-title-main">Moğollar</span> Doğu Asyada yaşayan etnik halk ya da etnik grup

Moğollar, Doğu ve Orta Asya kavimlerindendir. Asıl yurtları olan Moğolistan'ın ve Moğolistan devleti ile sınır paylaşan, fakat Çin'e bağlı olan İç Moğolistan bölgesinin yerli halkıdırlar.

<span class="mw-page-title-main">Taipei</span> Tayvanın başkenti

Taipei, Tayvan'ın başkenti ve özel şehirlerinden biridir. Şehir ülkenin kuzeyinde yer almakta olup çevresinde Yeni Taipei şehri bulunmaktadır. Şehrin nüfusu 31 Mart 2016 tarihi itibarı ile 2,7 milyonun üzerinde olup Yeni Taipei ile Keelung şehirleri ile birlikte 7.047.167 milyon nüfuslu Taipei-Keelung metropol alanını oluşturmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Doğu Asya</span> Asya kıtasının alt bölgesi

Doğu Asya, Asya kıtasının doğu bölgesidir. Çin, Tayvan, Japonya, Kore, Uzak Doğu Rusya ve Moğolistan ülkelerini kapsar.

<span class="mw-page-title-main">Bayan Ölgii (il)</span> Moğolistanın batısında yer alan bir il.

Bayan-Ölgiy ili, Moğolistan'ın 21 ilinden biridir. İl, ülkenin en batısında yer almaktadır. Yüzölçümü 45,704.89 km² olan ilin nüfusu 2013 yılı itibarı ile 90.404'tür. İlin merkezi Ölgiy şehridir.

<span class="mw-page-title-main">Tula Nehri</span> Moğolistanda bir nehir

Tula Nehri orta ve kuzey Moğolistan'da Moğollar tarafından kutsal kabul edilen bir nehir. 704 km uzunlukta ve 49.840 km² bir alanı sulamaktadır. Nehir 636 yılında tamamlanan bir Çince tarihî eser Suishu'da "Duluo Nehri" olarak geçmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Ulan-Ude</span> Rusyada şehir

Ulan Ude, Rusya'nın Sibirya bölgesindeki, Buryat Özerk Cumhuriyeti'nin başkenti. Batısında, Baykal Gölü, Irkutsk, güneyinde Moğolistan yer almaktadır. Trans Sibirya Demiryolu'nun bir durağını oluşturan şehir, 51.83 enlem, 107.61 boylamındadır.

<span class="mw-page-title-main">Erdenet</span> Moğolistanın Orhon ilinin merkezi ve ülkenin en büyük ikinci şehri

Erdenet, Moğolistan'ın Orhun ilinin merkezi ve ülkenin en büyük ikinci şehridir. Şehir ülkenin kuzeyinde Selenge ve Orhun nehirleri arasındaki bir vadide başkent Ulan Batur'un 241 km kuzeybatısında yer almaktadır. Yüzölçümü 208.0 km² olan şehrin nüfusu 2010 yılı itibarı ile 83,379'dur.

<span class="mw-page-title-main">Nalayh</span> Ulan Baturun bir ilçesi

Nalayh, Moğolistan'ın başkenti Ulan Batur'un ilçelerinden biridir. İlçe, Ulan Batur'un bir parçası olmasına karşın fiziki olarak ayrı bir şehirdir. Yüzölçümü 687.6 km² olan ilçenin nüfusu 1 Ocak 2008 tarihi itibarı ile 28,152'dir. Nüfusun önemli bir kısmı etnik olarak Kazak Türkleri'dir. Aynı zamanda 2.Göktürk Kağanlığının veziri Bilge Tonyukuk Anıtı bu şehrin yakınlarında yer almaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Aero Mongolia</span>

Aero Mongolia Moğolistan'ın ulusal hava yolu şirketidir. Merkez ofisi Ulan Bator'daki Cengiz Han Uluslararası Havalimanı'nın içinde bulunmaktadır. 11 yurt içi ve yurt dışı Irkutsk, Rusya; Hohhot ve Urumçi Çin'e uçmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Buyantu Han Uluslararası Havalimanı</span>

Buyantu Han Uluslararası Havalimanı, Moğolistan'ın başkenti Ulanbatur'a hizmet veren bir havalimanıdır. Havalimanı şehir merkezinden 18 km güneybatısında yer almaktadır. 2014 yılında havalimanı 1,019,102 yolcuya hizmet vermiştir.

<span class="mw-page-title-main">Mançur</span>

Mançur,, Çin Halk Cumhuriyeti'nin İç Moğolistan'da Hulunbuir idarî bölgesi sınırlarında bir şehirdir. Mançur, 696 kilometrekarelik bir alana ve 2010 yılı itibarıyla yaklaşık 300.000 kişilik bir nüfusa sahiptir.

<span class="mw-page-title-main">Bayangol, Ulan Batur</span>

Bayangol, Moğolistan'ın başkenti Ulan Batur'un ilçelerinden biridir. İlçenin adı 1992 yılına kadar Oktyabriyn (Октябрийн) idi. Yüzölçümü 29.5 km² olan ilçenin nüfusu 2008 yılı itibarı ile 165.159'dur.

<span class="mw-page-title-main">Bayanzürh</span>

Bayanzürh, Moğolistan'ın başkenti Ulan Batur'un ilçelerinden biridir. İlçe şehrin doğusunda Bayanzürh-Ul Dağı'nın eteklerinde yer almaktadır. Yüzölçümü 1,244.1 km² olan ilçenin nüfusu 2009 yılı itibarı ile 235.192'dir.

<span class="mw-page-title-main">Çingeltey</span>

Çingeltey, Moğolistan'ın başkenti Ulan Batur'un ilçelerinden biridir. İlçe şehrin kuzeyinde Çingeltey-Ul Dağı'nın eteklerinde yer almaktadır. Yüzölçümü 89,3 km2 olan ilçenin nüfusu 2006 yılı itibarı ile 130.501'dir.

<span class="mw-page-title-main">Han-Ul</span>

Han-Ul, Moğolistan'ın başkenti Ulan Batur'un ilçelerinden biridir. İlçe şehrin güneyinde Bogd Han Dağı'nın eteklerinde yer almaktadır. Yüzölçümü 484.7 km² olan ilçenin nüfusu 2010 yılı itibarı ile 98,815'tir.

<span class="mw-page-title-main">Songinohayrhan</span> Ulan Baturun bir ilçesi

Songinohayrhan, Moğolistan'ın başkenti Ulan Batur'un ilçelerinden biridir. İlçe şehrin batısında Songinohayrhan Dağı'nın eteklerinde yer almaktadır. Yüzölçümü 1,200.6 km² olan ilçenin nüfusu 2010 yılı itibarı ile 256,920'dir.

<span class="mw-page-title-main">Sühbatur (ilçe)</span>

Sühbatur, Moğolistan'ın başkenti Ulan Batur'un ilçelerinden biridir. İlçe adını Moğol devrimci lider Damdin Sühbatur'dan almaktadır. Sühbatur, Ulan Batur'un şehrin merkezini oluşturmaktadır ve ilçede çoğu hükûmet binası yer almaktadır. Yüzölçümü 208.4 km² olan ilçenin nüfusu 2004 yılı itibarı ile 112,533'tür.

<span class="mw-page-title-main">Moğolistan Halk Cumhuriyeti</span> 1924-1992 yılları arasında Doğu Asyada hüküm sürmüş sosyalist devlet.

Moğolistan Halk Cumhuriyeti (Moğolca: Бүгд Найрамдах Монгол Ард Улс, Bügd Nairamdakh Moğol Ard Uls, 1924 ile 1992 yıllar arasında Asya kıtasında bugünkü Moğolistan sınırları içerisinde egemen olan sosyalist devlet.

<span class="mw-page-title-main">Cengiz Han Uluslararası Havalimanı</span>

Cengiz Han Uluslararası Havalimanı, Ulan Batur Yeni Havalimanı olarak da bilinir, Moğolistan'ın Tuv ilinde, başkent Ulan Batur'un 52 km güneyinde bulunan uluslararası havalimanı. 4 Temmuz 2021'de açılışı yapılan tesis Buyantu Han Uluslararası Havalimanı'nın yerine Ulan Batur'a servis sağlayan başlıca havalimanlarından biridir.