İçeriğe atla

Ukrayna'nın Somut Olmayan Kültürel Mirasları listesi

Somut olmayan kültürel miras (Ukraynaca : Нематеріальна культурна спадщина) festivaller, müzikler, performanslar, kutlamalar, el sanatları ve sözlü gelenekler gibi geleneksel bilgileri kapsayan, Ukrayna'nın soyut ve öğrenilmesi gereken kültürel mirasının unsurlarıdır.

2013 - 2022 yılları arasında Ukrayna'nın Somut Olmayan Kültürel Mirası sicilinde beş madde listelenmiştir. Bunlardan dördü UNESCO Somut Olmayan Kültürel Miras Listeleri'ne dahil edilmişken beşinci madde - Ukrayna borç çorbası pişirmenin eşsiz kültürünün tanınması - acil korunması gereken kültürel miras listesinde yer almaktadır.[1]

Ukrayna'nın UNESCO Somut Olmayan Kültürel Mirası Listesi'ndeki maddeleri

# Ad Listeleme yılı Açıklama Görsel
1 Petrikovka tasvirleri2013 Geleneksel olarak ev duvarlarını ve günlük ev eşyalarını süslemek için kullanılan, Ukrayna'nın Dnipropetrovsk Oblastı'ndaki Petrykivka köyünden kaynaklanan geleneksel bir Ukrayna dekoratif resim tarzıdır.[2]
Boyalı kutu
2 Dnipropetrovsk Oblastı'ndan Kazak şarkıları.[3]2016 Bölgedeki Kazak toplulukları tarafından söylenen bu eserler, savaşın trajedisinden ve askerlerin kişisel deneyimlerinden bahsetmektedir. Şarkı sözleri geçmişle manevi bağları korurken, aynı zamanda eğlenceli bir dinleti sunmaktadır.
Kazak şarkıcılar
3 Kosiv boyalı seramikleri2019 Kosiv'in kendine özgü boyalı seramikleri 1700'lü yıllarda ortaya çıkmıştır ve Hutsul halkının tarihini ve kültürünü yansıtmaktadır.[4]
Kosiv painted ceramics
4 Örnek tasarımı, bir Kırım Tatarcası sembolik tasarım sistemi2021 Nakış, dokuma, çanak çömlek, oymacılık, mücevherat, ahşap oymacılığı, cam ve duvar resimlerinde kullanılan bir süsleme tasarımıdır; listeleme ayrıca uygulama hakkında bilgi ve anlayışı da içerir.[5]

Acil korunması gereken kültürel miras(lar)

# Ad Listeleme yılı Açıklama Görsel
5 Ukrayna borç çorbası2022 2022'de bu özgün borç çorbası, Ukrayna'da farklı bir mutfak uygulaması olarak yeri nedeniyle UNESCO tarafından acil korunması gereken kültürel miras listesine dahil edildi.[6]
Ukrayna borç çorbası

Kaynakça

  1. ^ "UNESCO - Ukraine". ich.unesco.org (İngilizce). 13 Şubat 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Şubat 2024. 
  2. ^ "Petrykivka decorative painting as a phenomenon of the Ukrainian ornamental folk art". ich.unesco.org ((İngilizce)). 10 Aralık 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Aralık 2014. 
  3. ^ "Cossack's songs of Dnipropetrovsk Region". UNESCO Culture Sector. 1 Aralık 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Mart 2017. 
  4. ^ "UNESCO - Tradition of Kosiv painted ceramics". ich.unesco.org (İngilizce). 10 Aralık 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Aralık 2019. 
  5. ^ "Ornek, a Crimean Tatar ornament and knowledge about it". UNESCO Culture Sector. 16 Aralık 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Aralık 2021. 
  6. ^ "Culture of Ukrainian borscht cooking inscribed on the List of Intangible Cultural Heritage in Need of Urgent Safeguarding". www.unesco.org (İngilizce). 18 Eylül 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Mart 2022. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Yufka ekmeği</span> sacda kızartılan yufka ile yapılan ekmek

Yufka ya da sac ekmeği baklava, börek yapımında kullanılan yufka hamurunun saç üzerinde gevreyene kadar hafifçe pişirilmesi ile elde edilir.

<span class="mw-page-title-main">Bulunduğu ülkelere göre Dünya Mirasları listesi</span> Vikimedya liste maddesi

2024 yılı sonu itibarıyla, 195 "Taraf Devlet"te 1.223 Dünya Mirası Alanı bulunmaktadır. 1,223 Dünya Mirası Alanının 952'si kültürel, 231'i doğal, 40'ı karma özelliktedir. Bu Dünya Mirası Alanlarının 49'u sınıraşırı alan olup, birden fazla ülke tarafından paylaşılmaktadır. Sınıraşırı alanları paylaşan toplam 72 ülke bulunmaktadır. Ülkeler Dünya Miras Komitesi tarafından Afrika, Arap Devletleri, Asya ve Pasifik, Avrupa ve Kuzey Amerika ve Latin Amerika ve Karayipler olmak üzere beş coğrafi bölgeye ayrılmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Çevgan</span> türk savaş oyunu

Çevgan, Çevgen ya da Çöğen, tarihi milattan öncesine dayanan, Orta Asya ve Azerbaycan Türkleri tarafından at üzerinde oynanan bir oyundur. 2013 yılında Azerbaycan için 2017 yılında ise İran için UNESCO somut olmayan kültürel miraslar listelerine farklı dosyalardan alınmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Azerbaycan'daki Dünya Mirasları listesi</span> Vikimedya liste maddesi

1972 yılında imzalanan UNESCO Dünya Mirası Sözleşmesi ile Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü (UNESCO), kültürel veya doğal miras açısından önem taşıyan yerler olan Dünya Mirasları kavramını tanımladı. Doğal özellikler, jeolojik ve fizyografik oluşumlar ve bilim, koruma veya doğal güzellik açısından önemli olan doğal alanlar doğal miras olarak tanımlanır. Azerbaycan, Dünya Kültürel ve Doğal Mirasının Korunmasına Dair Sözleşmeyi 16 Aralık 1993'te onaylamasıyla ülkedeki alanlar listeye dahil edilmiştir.

Somut olmayan kültürel miras veya yaşayan kültürel miras, bir topluluğun veya bireyin kendi kültürel mirasının bir parçası olarak gördüğü her türlü bilgi, beceri, uygulama, ifade ve bunlarla ilişkili araç, gereç ve mekanı ifade eder.

<span class="mw-page-title-main">Dünya Mirası</span> kültürel veya fiziksel önemi nedeniyle UNESCO tarafından listelenen yer

Dünya Mirası, UNESCO tarafından listelenen, özel kültürel veya fiziksel öneme sahip yerlerden her birine verilen addır. Genel Kurul tarafından seçilen 21 UNESCO üyesi ülkenin oluşturduğu Dünya Miras Komitesi tarafından yönetilen uluslararası Dünya Mirası Programı bu listeyi güncellemektedir.

<span class="mw-page-title-main">UNESCO Somut Olmayan Kültürel Miras Listeleri</span> Vikimedya liste maddesi

UNESCO Somut Olmayan Kültürel Miras Listeleri, somut olmayan kültürel miras unsurlarının (SOKÜM) dünya çapında daha iyi korunmasını sağlamak ve bunların öneminin fark edilmesini sağlamak amacıyla, UNESCO tarafından 2008 yılından beri güncellenip hazırlanan; farklı ülkelerdeki önemli SOKÜM unsurlarını, acil koruma gerektirenleri ve korma alanındaki iyi uygulamaları içeren listelerdir.

<span class="mw-page-title-main">Lahıc</span> Azerbaycanın İsmayıllı ilinde kasaba

Lahıc, Azerbaycan'ın İsmayıllı Rayonunun idari biriminde kasaba.

<span class="mw-page-title-main">Arap kahvesi</span> Demlenmiş Arap kahvesi çekirdeği kahvesi

Arap kahvesi, Coffea Arabica çekirdeklerinden demlenmiş bir kahvedir. Orta Doğu'daki çoğu Arap ülkesi, kahve demlemek ve hazırlamak için farklı yöntemler geliştirmiştir. Kakule sıklıkla eklenen bir baharattır, ancak alternatif olarak sade veya şekerli olarak da servis edilebilir.

<span class="mw-page-title-main">Ermenistan'daki Dünya Mirasları listesi</span> Vikimedya liste maddesi

Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü (UNESCO) Dünya Mirasları, 1972 yılında kurulan UNESCO Dünya Mirası Sözleşmesi'nde tanımlandığı şekliyle kültürel veya doğal miras açısından önem taşıyan yerlerdir. Ermenistan, Dünya Kültürel ve Doğal Mirasının Korunmasına Dair Sözleşme'yi 5 Eylül 1993'te onaylayarak, tarihî yerlerini listeye dâhil edilmeye uygun hâle getirdi.

<span class="mw-page-title-main">Kazak şarkıları</span>

Kazak şarkıları, Rus İmparatorluğu'nun Kazakları tarafından yazılan, seslendirilen halk şarkılarıdır. Kazak şarkıları Rus ve Ukrayna halk şarkılarından, Kuzey Kafkas müziğinden ve Rus bestecilerin özgün eserlerinden etkilenmiştir.

Kokolo, Dominik Cumhuriyeti'nde uygulanan bir dans geleneğidir. 2008 yılında UNESCO tarafından UNESCO Somut Olmayan Kültürel Miras Listeleri'ne eklenmiştir, ancak asıl ilan 2005 yılında gelmiştir.

Türkiye'nin Somut Olmayan Kültürel Mirasları Listesi, UNESCO tarafından 2008'den beri hazırladığı Somut Olmayan Kültürel Miras Listeleri'nde yer alan, Türkiye'ye ait yaşayan miras unsurlarını ifade eder.

<span class="mw-page-title-main">Lahıc bakır işçiliği</span>

Lahıc bakır işçiliği, Azerbaycan'da İsmayıllı Rayonu'nun Lahıc kasabasında icra edilen geleneksel bir halk sanatıdır. Bakır çanak çömlek ve diğer ürünlerin üretimini kapsamaktadır. 2015 yılında UNESCO İnsanlığın Somut Olmayan Kültürel Mirası Temsili Listesi'ne eklenmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Örnek (süsleme)</span> Kırım Tatar süslemesi

Örnek, ulusal bir Kırım Tatar süsleme stilidir ve Kırım Tatarlarının en eski kültürel başarılarından biridir. Örnek ve onun kültürel birikimi 2021 yılında Ukrayna'nın Somut Olmayan Kültürel Mirasları listesine alınmıştır.

UNESCO Somut Olmayan Kültürel Miras Listeleri, bir halkın gerçekleştirdiği fiziksel olmayan gelenek ve uygulamalardır. Bir ülkenin kültürel mirasının bir parçası olarak kutlamalar, festivaller, gösteriler, sözlü gelenekler, müzik ve el sanatları yapımını içerir. "Somut olmayan kültürel miras", 2003 yılında hazırlanan Somut Olmayan Kültürel Mirasın Korunması Sözleşmesi'nde tanımlanmaktadır. Yeni miras unsurlarının UNESCO Somut Olmayan Kültürel Miras Listelerine kaydedilmesi, sözleşmeyle kurulan uluslararası Somut Olmayan Kültürel Mirasın Korunması Komitesi tarafından belirlenmektedir. Kırgızistan anlaşmayı 27 Kasım 2005 yılında imzalamıştır.

<span class="mw-page-title-main">Camogie</span>

Camogie, İrlanda'da kadınların oynadığı sopa ve top takım sporudur. Camogie, İrlanda'da ve dünya çapında, büyük ölçüde İrlandalı topluluklar arasında 100.000 kadın tarafından oynanır.

<span class="mw-page-title-main">Ermenistan'ın Somut Olmayan Kültürel Mirasları listesi</span> Vikimedya liste maddesi

Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Organizasyonu (UNESCO) tarafından belirlenen miras öğeleri, bir halk tarafından gerçekleştirilen fiziksel olmayan gelenek ve uygulamalardır. Bir ülkenin kültürel mirasının bir parçası olarak kutlamalar, festivaller, performanslar, sözlü gelenekler, müzik ve el sanatları yapımı gibi öğeleri içerir. "Somut Olmayan Kültürel Miras" terimi, 2003 yılında taslak haline getirilen ve 2006 yılında yürürlüğe giren Somut Olmayan Kültürel Mirasın Korunması Sözleşmesi ile tanımlanmıştır. UNESCO Somut Olmayan Kültürel Miras Listelerine yeni miras öğelerinin eklenmesi, sözleşme tarafından kurulan Somut Olmayan Kültürel Mirasın Korunması Hükûmetlerarası Komitesi tarafından belirlenir. Ermenistan, sözleşmeyi 18 Mayıs 2006 tarihinde onaylamıştır.

<span class="mw-page-title-main">Somut Olmayan Kültürel Miras Türkiye Ulusal Envanteri</span> Türkiye envnateri

Somut Olmayan Kültürel Miras Türkiye Ulusal Envanteri , Türkiye'nin kendi toprağı üzerinde tespit ettiği yaşayan kültürel miras unsurlarını içeren ve UNESCO Somut Olmayan Kültürel Mirasın Korunması Sözleşmesi gereğince hazırlanıp güncellenen listedir.

Somut olmayan kültürel miras, bir topluluğun veya bireyin kendi kültürel mirasının bir parçası olarak gördüğü her türlü bilgi, beceri, uygulama, ifade ve bunlarla ilişkili araç, gereç ve mekânı ifade etmektedir. Kavram, 32. UNESCO Genel Konferansı'nda 17 Ekim 2003 tarihinde kabul edilen sözleşmede tanımlanmıştır. Sözleşmede, Taraf Devletlerin, kendi topraklarındaki somut olmayan kültürel miras ögelerini belirlemek üzere kendi ulusal envanterini oluşturması, sürekli güncellemesi öngörülmüştür. Sözleşmede ayrıca somut olmayan kültürel mirasın dünya çapında daha iyi korunmasını sağlamak ve bunların öneminin fark edilmesini sağlamak amacıyla Somut Olmayan Kültürel Miras Listeleri'nin oluşması öngörülmüştür. Gürcistan sözleşmeyi 18 mart 2008 tarihinde imzalamıştır.