İçeriğe atla

Ukrayna'da tiyatro

Odessa Opera ve Bale Tiyatrosu

Ukrayna'da tiyatro (Ukraynaca: Teatralne mystetsvo Ukrayiny), Ukrayna'da kültürel gelişimin tespit ve ifadesi için kullanılan güzel sanatlardan biridir.[1]

Bir sanat şekli olarak yaşamın aktörün seyircilerin önünde sahne performansının yardımıyla sanatsal bir ifadesidir.

Ukrayna tiyatrosu, Ukrayna gelenekleri, yerel kültürü ve diline dayanan ulusal bir tiyatro türü olarak ilk izleri 19. yüzyılın başlarında tespit edilebilir.

Tarihi

Erken dönem

Ukrayna topraklarındaki ilk tiyatro gösterileri, tarihte skomorokhi olarak bilinen göstericilerin gösteri yaptığı 11. yüzyıla kadar dayandırılabilir. Ayrıca yerel kilise geleneklerine dayanan dinî drama piyesleri de vardı. 16-17. yüzyıllara gelindiğinde Kiev, Lviv ve Ostroh'taki okul ve üniversitelerde dini oyunlar oynanıyordu. 17-18. yüzyıllarda çok popüler vertep şenlikleri oluştu.

Ukrayna'daki ilk sabit tiyatro 1795'da, o zamanlar Avusturya İmparatorluğunun parçası olan Lviv'de açıldı. Tiyatro, eski Cizvit Kilisesi kompleksi Aziz İsa Kosciolü ve Fransisken Manastırı'nda (1460-1848) bulunuyordu. Ukrayna'nın geri kalanındaki sabit tiyatrolar daha sonrasına kadar açılmamış olsa da tiyatro toplulukları "yolda" performans sergilemiştir. Ancak 19'uncu yüzyılın başlarında Kiev (1806), Odessa (1809), Poltava (1808) şehirlerinde tiyatrolar açıldı.

Klasik Ukrayna tiyatrosunun kurucusu Poltava Tiyatrosu başkanı Ivan Kotlyarevski olurken Hryhoriy Kvitka-Osnovyanenko modern Ukrayna edebiyatında sanatsal düzyazının kurucusu oldu. Bu ikisinin yapıtlarını karakterize eden, burlesk ve cazibe ve mizahla bağlantılı ifade gücü, bir süre boyunca Ukrayna'da bir akademik tiyatroyu tanımlamıştır.

Modern dönem

19. yüzyılın ikinci yarısında Ukrayna'da amatör tiyatrolar popüler hale geldi. Bu amatör çevrelerde Ukrayna tiyatrosunun coryphaeusları Mykhailo Starytsky, Marko Kropyvnytsky ve Ivan Karpenko-Karyi kariyerlerine başladı.

Tiyatronun hızlı gelişimi, üyeleri sıklıkla Ivan Karpenko-Karyi, Mykola Sadovsky ve Panas Saksahansky sahne isimleriyle performans sergileyen ünlü Tobilevychi ailesine aittir. Bu ailenin Kropyvnytskyi yakınlarındaki Khutir Nadia özel arazileri ulusal tarihî anıt bölgesi hâline getirilmiştir. Her biri sadece kendi grubunu oluşturmakla kalmadı, aynı zamanda ünlü bir oyuncu ve yönetmendi. O zamanki Ukrayna tiyatrosunun önde gelen kadın yıldızı Maria Zankovetska'ydı. İlk Ukrayna profesyonel tiyatrosu (1864 - 1924), Lviv'deki Ruska Besida Tiyatrosu'dur.

Ukrayna 1918'de devlet olduktan kısa süre sonra Les Kurbas ve Hnat Yura'nın Devlet Dram Tiyatrosu ve "Genç Tiyatro" (sonra "Berezil" tiyatrosu) açıldı. Tiyatro sahnesinde yetenekli oyunculardan oluşan bir grup ortaya çıktı. Bu grupta bulunanların bazıları: Amvrosiy Buchma, Maryan Krushelnytsky, Olimpiya Dobrovolska, Oleksandr Serdyuk, Natalya Uzhviy, Yuriy Shumsky. Devlet Drama Tiyatrosu gerçekçilik-psikolojicilik felsefesinin geleneklerini sürdürürken, Genç Tiyatro Avangart'ı teşvik ediyordu. Berezil tiyatrosunun yaratılmasıyla sahnesi bir tür deneysel alan haline geldi. Theatrical Association "Berezil" modellerinin Paris'teki 1925 Uluslararası Modern Endüstriyel ve Dekoratif Sanatlar Sergisi'nde altın madalya alması tesadüf değil. Tiyatroda ilk kez ünlü Ukraynalı yazar ve dramaturglar Mykola Kulish ve Volodymyr Vynnychenko'nun oyunları tanıtıldı. Yönetmen, aktör, dramaturg ve dünya edebiyatının yorumcusu gibi çeşitli yetenekleri bir araya getiren Les Kurbas sayesinde; William Shakespeare, Henrik Ibsen, Gerhart Hauptmann, Friedrich Schiller ve Molière'in eserleri Ukrayna sahnesinde yeniden kavramsallaştırıldı ve bilinmeyenleri sahneledi. O zamana kadar Ukraynalı seyircilere muamma olan Avrupa dramaturjilerinin oyunlarını oynadı.

Tiyatro kütüphanesi, müze ve ilk dergi, "Berezil" sanat derneğinden yola çıkmıştır. Günümüz sanatçıları Stalinist dönemde baskı altına alınan Les Kurbas'ın deneysel arayışlarına dönmektedir. Günümüzde Kiev'de Les Kurbas anısına Uluslararası Tiyatro Festivali "Artistik Berezillya" düzenlenmektedir.

Türleri

Ukrayna'da iki büyük tiyatro grubu bulunmaktadır: müzik-drama tiyatroları ile opera ve bale tiyatroları. Bunların yanında operet tiyatroları, kukla tiyatroları ve diğer tiyatro türleri de bulunmaktadır. Akademiye ek bir unvan olarak yaklaşık on tiyatro ulusal olarak da tanınmaktadır.

Kaynakça

  1. ^ Katçanovski, İvan (2013). Historical dictionary of Ukraine (2. bas.). Lanham, Md.: Rowman & Littlefield Publishers. ISBN 978-0810878457. 


Ayrıca bakınız

Dış bağlantılar

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">İnfaz Edilmiş Rönesans</span>

İnfaz Edilmiş Rönesans 1920'lerde ve 1930'ların başlarında Ukrayna Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'nde yaşayan Ukraynalı şairler, yazarlar ve sanatçılar jenerasyonunu tanımlamak için kullanılan bir terimdir. Büyük Dönüş'ten sonra, yeni Sovyet Başbakanı Joseph Stalin, Bolşevik Devrimi sonrası <i id="mwYA">Korenizatsiya</i> ve Ukraynalılaştırma politikalarını tersine çevirmeye karar verdiğinde, dışa dönük Sovyet yanlısı şairler ve yazarlar, Stalin'in Romanov Hanedanı'nın Ukrayna'nın Ruslaştırılması politikasına geri dönme kararına boyun eğmeyi reddetti. Bunun sonucunda Ukraynalı şairler ve yazarlar toplu tutuklamalara maruz bırakıldılar ve daha sonra Holodomor'un öncülü niteliğindeki birçok durumda Karelya'daki Sandarmokh infaz ve toplu mezar alanında idam edildi veya bastırıldı. "İnfaz Edilmiş Rönesans" terimi ilk olarak anti-komünist Polonyalı göçmen yayıncı Jerzy Giedroyc tarafından 1959'da Ukraynalı göçmen ve edebiyat eleştirmeni Yurii Lavrinenko'ya yazdığı bir mektupta, o jenerasyon tarafından yazılmış en iyi Ukrayna edebiyatının planlı bir antolojisinin başlığı olarak önerildi.

<span class="mw-page-title-main">Ukrayna sineması</span>

Ukrayna'nın sinema tarihi üzerinde büyük etkisi olmuştur. Önde gelen Ukraynalı yönetmenler arasında Aleksandr Dovjenko, Dziga Vertov ve Serhiy Paracanov gibi yönetmenler yer almaktadır. Dovjenko, Sovyet montaj teorisinin öncüsü olmasının ve Dovjenko Film Stüdyoları'nı kurmasının yanı sıra, en önemli erken dönem Sovyet film yapımcılarından biri olarak anılır. 1927'de Dziga Vertov Moskova'dan Ukrayna'ya taşındı. VUFKU film stüdyosunda, aralarında On Birinci Yıl, Kameralı Adam ve ilk Ukrayna sesli belgeseli Coşku gibi birçok avangart belgesel çekti. Paracanov, Ukrayna, Ermeni ve Gürcü sinemalarına önemli katkılarda bulunmuş bir Ermeni film yönetmeni ve sanatçısıydı; sosyalist gerçekçiliğin yol gösterici ilkeleriyle tamamen uyumsuz olan kendi sinema stilini, Ukrayna şiirsel sinemasını icat etti.

Dakh Çağdaş Sanatlar Merkezi, Ukrayna'nın Kiev şehrinde, Lybidska metro istasyonunun yakınındaki Velyka Vasylkivska Caddesi üzerinde bulunan bağımsız bir tiyatro ve müzik mekanıdır. Tiyatro 1994'te açıldı. Tiyatronun ilk yönetmeni Vladimir Ohloblin'di. Açılışından bu yana tiyatro, DakhaBrakha, Dakh Kardeşler, NovaOpera ve CESHO gibi çok sayıda gruba ev sahipliği yaptı. Tiyatro günümüzde Vladislav Troitsky tarafından yönetilmektedir.

Oksana Fedorivna Dmitriyeva, Ukraynalı bir kukla tiyatrosu yönetmenidir. Ayrıca Harkov Kukla Tiyatrosu'nun baş yönetmeni, oyuncusu, oyun yazarı, tiyatro eleştirmeni, fotoğrafçı ve grafik sanatçısıdır. Kırım Özerk Cumhuriyeti'nün Onur Sanatçısıdır (2006).

<span class="mw-page-title-main">Coryphaei Tiyatrosu</span>

Coryphaei Tiyatrosu, bir Ukrayna tiyatrosudur. Ukrayna'nın Yelizavetgrad Kropıvnıtski şehrinde yer almaktadır. Tiyatro, 1882'de Marko Lukich Kropyvnytskyi tarafından kuruldu. Kropyvnytskyi'densonra en aktif başkanı, her ikisinin de Rus İmparatorluğu tarafından yasaklandığı yıllarda Ukraynaca ve Ukrayna tiyatrosunun kullanımını teşvik eden Mykola Karpovich Sadovsky idi.

<span class="mw-page-title-main">Natalka Poltavka (opera)</span>

Natalka Poltavka, Ukraynalı besteci Mykola Lisenko'nun, Ivan Kotlyarevsky'nin Natalka Poltavka adlı oyununa dayanan ve ilk kez 1889'da sahnelenen üç perdelik bir operasıdır.

Tamara Viktorovna Trunova Ukraynalı bir tiyatro yönetmeni ve Dinyeper'in sol yakasındaki Kiev Akademik Drama ve Komedi Tiyatrosu'nun Baş Direktörüdür.

Anna Lisyanskaya, Yahudi kökenli Ukraynalı ve Rus tiyatro ve sinema oyuncusu.

<span class="mw-page-title-main">Hutir Nadiya</span> Ukranyada bir müze

Karpenko-Karyi Devlet Müzesi ve Koruma alanı; "Khutir Nadia", 19. yüzyılın sonları - 20. yüzyılın başlarında oyun yazarı ve tiyatro figürü olan Ivan Karpenko-Karyi'ye ait bir arazi üzerinde kurulmuş, Ukrayna'nın ulusal tarihi bir bölgesidir.

<span class="mw-page-title-main">Ukrayna Söylem Tiyatrosu</span>

Ukrayinska Besida Tiyatrosu - 1864'ten 1924'e kadar faaliyette olan ilk Ukrayna profesyonel tiyatrosuydu. İlk performansı Lviv'deki Ukrayna Ulusal Evi binasında gerçekleşti. Tiyatro, Lviv'deki Ruska Besida Derneği tarafından sübvanse edildi ve zaman zaman Galiçya Diyeti kurumu tarafından desteklendi.

Natalya Vyacheslavina Sumska Ukraynalı tiyatro ve sinema oyuncusu, televizyon sunucusu, 2008'de Shevchenko Ulusal Ödülü ve Ukrayna Halk Sanatçısı unvanının (2000) sahibidir.

Maria Zinovievna Hrebinetska Ukraynalı ve Ukraynalı-Amerikalı bir tiyatro oyuncusu ve şarkıcısıydı (soprano). Lviv'deki Mykola Sadovsky Tiyatrosu, Odesa Opera Binası ve Ruska Besida Tiyatrosu'ndaki performanslarıyla tanınır.

<span class="mw-page-title-main">Mihaylo Uritski</span>

Mykhailo Iakovych Urytskyi Ukraynalı bir kukla tiyatrosu yönetmeni ve Kiev Ulusal IK Karpenko-Kary Tiyatro, Sinema ve Televizyon Üniversitesi'nde öğretmen.

Kharkiv Ukrayna Dram Tiyatrosu da bilinen Taras Shevchenko Kharkiv Ukrainian), 1922'de Les Kurbas tarafından kurulan bastırılmış Berezil Tiyatrosu'nun kalıntılarından 1935'te kurulan ulusal bir tiyatrodur Kharkiv Ukrayna Drama Tiyatrosu'nun Ana Sahne ve Küçük Sahne "Berezil" olmak üzere iki bölümü vardır.

<span class="mw-page-title-main">Lviv Les Kurbas Tiyatrosu</span>

Les Kurbas Lviv Akademik Tiyatrosu, 1988'de Volodymyr Kuchynsky, seçkin Ukraynalı yönetmen Les Kurbas ve 1918'deki meslektaşları gibi bir tiyatro yaratma ihtiyacı hisseden bir grup genç oyuncu tarafından kuruldu. Oleg Mihayloviç Tsyona, 2019'dan beri tiyatronun sanat yönetmenidir.

<span class="mw-page-title-main">Bohdan Benyuk</span>

Bohdan Beniuk Ukraynalı tiyatro ve sinema oyuncusu, politikacı, Ukrayna Halk Sanatçısı (1996). Anatoliy Khostikoiev ile birlikte Beniuk ve Khostikoiev adlı tiyatro kumpanyasının yaratıcısıdır.

<span class="mw-page-title-main">Kornilo Ustiyanoviç</span>

Kornilo Mikolayoviç Ustiyanoviç Ukraynalı ressam, yazar ve folklorcuydu. Resimleri büyük ölçüde Akademik tarzdadır.

Vitalii Yukhymovych Malakhov, Ukraynalı bir tiyatro yönetmeni ve Podil'deki Kiev Dram Tiyatrosu'nun sanat yöneticisi-yönetmenidir. 2008 yılında Ukrayna Halk Sanatçısı olarak aday gösterildi Ayrıca 2008 yılında sanat alanında Shevchenko Ulusal Ödülü'nün sahibi oldu

<span class="mw-page-title-main">Natalya Vasko</span>

Natalya Lubomyrivna Vasko Ukraynalı bir aktris ve televizyon sunucusu. 1999'dan 2019'a kadar Kiev Ulusal Akademik Molodyy Tiyatrosu'nun başrol oyuncusuydu. Kumrunun Yuvası (2017) filmiyle "En İyi Yardımcı Kadın Oyuncu" kategorisinde Altın Dzyga ödülünü kazandı. Aynı zamanda Ukrayna Film Akademisi üyesidir.

<span class="mw-page-title-main">Mariya Zankovetska</span>

Maria Kostiantynivna Adasovska, sahne adıyla Maria Zankovetska, 4 Ağustos 1854'te doğan Ukraynalı bir tiyatro oyuncusuydu. 4 Ekim 1934'te vefat etti.