İçeriğe atla

Uganda Protektorası

Uganda Protektorası
Protectorate of Uganda
Uganda Protektorası
1894
-1962
Uganda Protektorası bayrağı
Bayrak
{{{arma_açıklaması}}}
Arma
Millî marş
God Save the Queen
BaşkentEntebbe
Yaygın dil(ler)İngilizce
Tarihçe 
• Kuruluşu
1894
• Himaye bölgesi
1894
• İçişlerinde özerk
1961
• Bağımsızlık
9 Ekim 1962
• Dağılışı
1962
Para birimiRupi (1894-1921)
Doğu Afrika Sterlini (1921-1962)
Öncüller
Ardıllar
Britanya İmparatorluğu Doğu Afrika Şirketi
Uganda (Commonwealth bölgesi)

Uganda Protektorası, Afrika kıtasının doğu kesiminde Büyük Britanya protektorası olarak 1894 ile 1962 yılları arasında Birleşik Krallık denetimindeki koloni bölgesi. Bölge günümüzde Uganda devletini oluşturmaktadır.

1893 yılında Britanya İmparatorluğu Doğu Afrika Şirketi'nin çoğunluğunu Buganda Krallığı'nın bulunduğu bölgenin yönetim haklarını Britanya hükûmetine devretmesi ile Britanya bölge üzerinde hâkimiyet kurmaya başlamıştır. 1894 yılında bölgede bulunan Buganda, Toro, Ankole, Busoga ve Bunyora krallıkları birleştirilerek Uganda Himaye Bölgesi oluşturan Britanya, bölge sınırlarını Buganda Krallığı'nı da aşarak söz konusu krallıkları da içerisine dâhil ederek günümüz Uganda topraklarına kadar genişletmiştir.[1]

1900 yılında Buganda Antlaşması ile bölgenin Büyük Britanya hâkimiyeti altına girmesi resmileştirilmiştir. Bu süreçte ülkenin güney kesiminde bulunan Buganda toprakları ticarî ve kültürel açıdan doğu Afrika'nın önemli yerleşim yerleri olarak geliştirilmiş, ticarî açıdan daha az öneme sahip olarak görülen kuzey kesimlerinde kalan bölgeler ise ihmâl edilmiştir.[2]

II. Dünya Savaşı'nın bitiminde Uganda'da tüm krallıkların dâhil olduğu bir yönetim oluşturmaya çalışan Britanya hükûmeti, bunda başarılı olamamıştır. Bölgenin bağımsızlığını elde etmesi yönünde taleplerin oluşması neticesinde bağımsızlık yanlısı partiler kurulmuş ve bu doğrultu da siyaset gerçekleştirilmiştir. Uganda 1961 yılında kendi kendine yönetme hakkı elde etmesinin ardından 9 Ekim 1962 yılında bağımsızlığını elde ederek Britanya'nın himaye bölgesine son vermiştir.[3]

Kaynakça

  1. ^ M. Wright, Buganda in the Heroic Age, (Oxford UP, 1971)
  2. ^ Reid, Richard J. (2 Mart 2017). A History of Modern Uganda. Cambridge University Press. ss. 159-160. ISBN 978-1-107-06720-2. 
  3. ^ "Uganda tarihi hakkında bilgiler". 16 Haziran 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Eylül 2017. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Uganda</span> Doğu Afrikada bulunan bir ülke

Uganda ya da resmî adıyla Uganda Cumhuriyeti, Afrika kıtasının doğu kesiminde yer alan ve denize kıyısı olmayan bir kara ülkesidir. Ülkenin sınır komşularını kuzeyde Güney Sudan, doğuda Kenya, güneyde çoğu sınırı Victoria Gölü ile oluşan Tanzanya, güneybatıda Ruanda ve batıda ise Kongo Demokratik Cumhuriyeti oluşturmaktadır. Ülkenin başkenti Kampala'dır.

<span class="mw-page-title-main">Kampala</span> Ugandanın başkenti

Kampala, Afrika ülkesi Uganda'nın aynı zamanda başkenti konumunda da olan bir şehridir. Ülkenin Merkez bölgesi içerisinde yer alan şehir, aynı zamanda Uganda'nın en büyük şehri konumundadır.

<span class="mw-page-title-main">Milton Obote</span> Ugandanın ikinci devlet başkanı (1924-2005)

Milton Obote, Uganda'nın bağımsızlıktan sonraki ilk başbakanı (1962-1966) ve devlet başkanı. Ülkesinin bağımsızlığa kavuşmasında önemli rol oynadı ve iki kez askerî darbeyle görevinden uzaklaştırılmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Güney Afrika Birliği</span> Birlik

Güney Afrika Birliği, Afrika kıtasının güneyinde Britanya İmparatorluğu'na bağlı sömürge bölgeleri olan Cape Kolonisi, Natal Kolonisi, Transvaal Kolonisi ve Oranj Nehri Kolonisi bölgelerinin birleştirilmesi ile meydana gelen ve varlığını 1910–1961 yılları arasında sürdüren ülke. Ülke 1961 yılında ardılı olan ve günümüzde de varlığını sürdüren Güney Afrika Cumhuriyeti'nin kurulması ile varlığını sonlandırmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Britanya Denizaşırı Toprakları</span> Birleşik Krallıkın hâkimiyetindeki on dört bölge

Britanya Denizaşırı Toprakları ya da Birleşik Krallık Denizaşırı Toprakları, Birleşik Krallık'ın bir parçasını oluşturmamakla birlikte Birleşik Krallık hâkimiyeti altında bulunan on dört bölgedir.

<span class="mw-page-title-main">Uganda bayrağı</span> Ulusal bayrak

Uganda bayrağı Afrika ülkesi Uganda'nın ulusal bayrağıdır. Eski Uganda Adalet Bakanı Grace Ibingira tarafından tasarlanan bayrak, Uganda'nın 9 Ekim 1962'de Birleşik Krallık'tan kazandığı bağımsızlığının ardından kullanılmaya başlanmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Basutoland</span> Afrika kıtasının güneyinde Büyük Britanyanın 1868 yılından itibaren himaye bölgesi olarak bulunduğu, 1884 yılından itibaren de direkt olarak Kraliyete bağlı koloni bölgesi olarak ilan ettiği ülke

Basutoland, Afrika kıtasının güneyinde Büyük Britanya'nın 1868 yılından itibaren himaye bölgesi olarak bulunduğu, 1884 yılından itibaren de direkt olarak Kraliyete bağlı koloni bölgesi olarak ilan ettiği ülke. Günümüzde aynı sınırlar içerisinde Lesotho bulunmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Entebbe</span> Ugandada bir kent

Entebbe, Afrika ülkesi Uganda'da yer alan bir şehirdir. Şehir 1962 yılına kadar ülkenin başkenti konumundaydı.

<span class="mw-page-title-main">Ruanda-Urundi</span> 1922-1962 arasında Belçika yönetimindeki koloni bölgesi

Ruanda-Urundi, Afrika kıtasının merkezinde 1922 ile 1962 yılları arasında günümüzde Ruanda ve Burundi ülkelerinin bulunduğu bölgenin Belçika tarafından manda yönetimi olarak idare ettiği koloni bölgesi. Belçika bölge üzerindeki hakimiyetini 1922 yılından 1962 yılına kadar sürdürmüştür.

<span class="mw-page-title-main">Nyasaland</span> Afrika kıtasının güney kesiminde Büyük Britanya protektorası olarak 1907 ile 1964 yılları arasında Birleşik Krallık denetimindeki koloni bölgesi

Nyasaland, Afrika kıtasının güney kesiminde Büyük Britanya protektorası olarak 1907 ile 1964 yılları arasında Birleşik Krallık denetimindeki koloni bölgesi.

<span class="mw-page-title-main">Kuzey Rodezya</span>

Kuzey Rodezya, Afrika kıtasının güney kesiminde Büyük Britanya protektorası olarak 1924 ile 1964 yılları arasında Birleşik Krallık denetimindeki koloni bölgesi.

<span class="mw-page-title-main">Kuzey Nijerya Protektorası</span> Afrika kıtasının orta batı kesiminde Büyük Britanya protektorası olarak 1900 ile 1914 yılları arasında Birleşik Krallık denetimindeki koloni bölgesi

Kuzey Nijerya Protektorası, Afrika kıtasının orta batı kesiminde Büyük Britanya protektorası olarak 1900 ile 1914 yılları arasında Birleşik Krallık denetimindeki koloni bölgesi. Bölge günümüzde Nijerya devletinin bir parçası halindedir.

<span class="mw-page-title-main">Güney Nijerya Protektorası</span> Afrika kıtasının orta batı kesiminde Büyük Britanya protektorası olarak 1900 ile 1914 yılları arasında Birleşik Krallık denetimindeki koloni bölgesi

Güney Nijerya Protektorası, Afrika kıtasının orta batı kesiminde Büyük Britanya protektorası olarak 1900 ile 1914 yılları arasında Birleşik Krallık denetimindeki koloni bölgesi. Bölge günümüzde Nijerya devletinin bir parçası halindedir.

<span class="mw-page-title-main">Britanya Orta Afrika Protektorası</span>

Britanya Orta Afrika Protektorası, Afrika kıtasının güney kesiminde Büyük Britanya protektorası olarak 1893 ile 1907 yılları arasında Birleşik Krallık denetimindeki koloni bölgesi.

<span class="mw-page-title-main">Buganda</span>

Buganda, Afrika kıtasında yer alan Uganda içerisinde bulunan özerk bir krallıktır.

<span class="mw-page-title-main">Britanya Kamerunu</span> Afrika kıtasının batısında Büyük Britanya himayesinde 1922 ile 1961 yılları arasında kurulu olan manda bölgesi

Britanya Kamerunu, Afrika kıtasının batısında Büyük Britanya himayesinde 1922 ile 1961 yılları arasında kurulu olan manda bölgesi. Bölge 1922 ile 1946 yılları arasında manda bölgesi olarak idare edilmiş, 1946 yılından 1961 yılına kadar ise BM vesayet bölgesi olmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Gambiya Kolonisi ve Protektorası</span> Afrika kıtasının batısında Büyük Britanyanın 1821 ile 1965 yılları arasında idari olarak yönetiminde bulundurduğu koloni ve himaye bölgesi

Gambiya Kolonisi ve Protektorası, Afrika kıtasının batısında Büyük Britanya'nın 1821 ile 1965 yılları arasında idari olarak yönetiminde bulundurduğu koloni ve himaye bölgesi. Bölge günümüzde Gambiya devletini oluşturmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Kenya Kolonisi</span> Afrika kıtasının doğusunda 1920-1963 arasında Büyük Britanyarın yönettiği koloni bölgesi

Kenya Kolonisi ve Protektorası, Afrika kıtasının doğusunda 1920 ile 1963 yılları arasında Büyük Britanya tarafından koloni bölgesi olarak yönetilen bölge.

<span class="mw-page-title-main">Nijerya Kolonisi ve Protektorası</span> Afrika kıtasının batısında 1914 ile 1960 yılları arasında Büyük Britanya tarafından koloni bölgesi olarak yönetilen bölge

Nijerya Kolonisi ve Protektorası, Afrika kıtasının batısında 1914 ile 1960 yılları arasında Büyük Britanya tarafından koloni bölgesi olarak yönetilen bölge.

<span class="mw-page-title-main">Britanya-Mısır Sudanı</span> Afrika kıtasının kuzeyinde Büyük Britanya ve Mısır kondominyumu olarak iki ülke tarafından 1899 ile 1956 yılları arasında yönetilen ve günümüzde Sudan ve Güney Sudanın bulunduğu bölge

Britanya-Mısır Sudanı, Afrika kıtasının kuzeyinde Büyük Britanya ve Mısır kondominyumu olarak iki ülke tarafından 1899 ile 1956 yılları arasında yönetilen ve günümüzde Sudan ve Güney Sudan'ın bulunduğu bölge. 1914 ile 1922 yılları arasında Mısır, Britanya himaye bölgesi olarak ilan edildiği için Britanya-Mısır Sudanı bu süreçte de facto olarak Britanya koloni bölgesi olarak yönetilmiştir.