İçeriğe atla

Uçan sincap

Uçan sincap
Yaşadığı dönem aralığı: 33,9-0 myö
Oligosen-Günümüz 
Biyolojik sınıflandırma Bu sınıflandırmayı düzenle
Âlem:Animalia
Şube:Chordata
Sınıf:Mammalia
Takım:Rodentia
Familya:Sciuridae
Alt familya:Sciurinae
Oymak:Pteromyini
Brandt, 1855
Cinsler
Aeretes

Aeromys
Belomys
Biswamoyopterus
Eoglaucomys
Eupetaurus
Glaucomys
Hylopetes
Neopetes
Iomys
Petaurillus
Petaurista
Petinomys
Pteromys
Pteromyscus

Trogopterus

Uçan sincap (bilimsel olarak Pteromyini veya Petauristini), sincapgiller (Latince: Sciuridae) familyasının bir oymağıdır. Kuşlar veya yarasalar gibi uçamazlar ancak el bileğinden ayak bileğine uzanan, tüylü, paraşüt benzeri bir zar olan patagium yardımıyla bir ağaçtan diğerine süzülebilirler.[1] Uzun kuyrukları uçuşta denge sağlar. Anatomik olarak diğer sincaplara çok benzerdirler, ancak yaşam tarzlarına uyacak bir dizi adaptasyonları vardır; uzuv kemikleri daha uzundur; el kemikleri, ayak kemikleri ve distal omurları daha kısadır. Uçan sincaplar, uzuvları ve kuyrukları ile süzülme yollarını yönlendirebilir ve kontrol edebilirler.

Moleküler çalışmalar, uçan sincapların yaklaşık 18-20 milyon yıl önce ortaya çıktığını göstermiştir. Çoğunlukla gece avlanırlar ve omnivordur: meyve, tohumlar, tomurcuklar, çiçekler, böcekler, karındanbacaklılar, örümcekler, mantarlar, yumurtaları ve ağaç özleri yer. Yavruları ilk başta kılsız ve çaresiz olarak bir yuvada doğarlar. Onlara anneleri tarafından bakılır ve beş hafta boyunca süzülme becerilerini çalışırlar, böylece on hafta sonra yuvayı terk etmeye hazır olurlar.

Özellikleri

Süzülen bir uçan sincap
Uçan Sincaplı Bir Çocuk (Henry Pelham) (1765)

Uçan sincaplar, kuşlar veya yarasalar gibi uçamazlar; bunun yerine, ağaçlar arasında süzülürler. 90 metreye kadar çıkabilen bu süzülmeler sırasında yükselebilirler.[2][3] Havadaki hayvanın yönü ve hızı, büyük ölçüde küçük kıkırdaklı bilek kemikleri tarafından kontrol edilen uzuvlarının pozisyonlarını değiştirerek kontrol edilir. Süzülme sırasında sincabın yukarı doğru tuttuğu bilekten bir kıkırdak çıkıntısı vardır.[4] Bu özel kıkırdak yalnızca uçan sincaplarda bulunur, diğer süzülen memelilerde yoktur.[5] Kıkırdağın olası kökenleri araştırıldığında veriler diğer sincaplarda bulunabilen karpal yapılara büyük olasılıkla homolog olduğunu göstermiştir. Bu kıkırdak, el formuyla birlikte süzülme sırasında kullanılacak bir kanat ucu oluşturur. Kanat ucu çeşitli açılara ayarlanarak aerodinamik hareketleri kontrol edebilir.[6][7] El bileği ayrıca; el bileğinden ayak bileğine uzanan, tüylü, paraşüt benzeri bir zar olan patagiumun gerginliğini de değiştirir. Uçuş sırasında dik olan kabarık bir kuyruğu vardır. Kuyruk, bir ağaç gövdesine inmeden önce bir hava freni görevi gören yardımcı bir kanat işlevi görür.[8]

Taksonomi

Glaucomys cinsinin üç türü (Glaucomys sabrinus, Glaucomys volans ve Glaucomys oregonensis) Kuzey Amerika ve Orta Amerika'ya özgüyken, Sibirya uçan sincabı (Pteromys volans) Kuzey Avrupa'nın bazı bölgelerine özgüdür. Türkiye'de bilinen uçan sincap türü bulunmamaktadır.

Thorington ve Hoffman (2005), iki alt oymak içindeki 15 uçan sincap cinsini tanımladı.

Güney uçan sincabı (Glaucomys volans)
Humboldt'un uçan sincabı (Glaucomys oregonensis)
Aalacalı uçan sincap (Hylopetes alboniger)
Kızıl-beyaz dev uçan sincap (Petaurista alborufus)
Japon dev uçan sincap (Petaurista leucogenys)
Japon cüce uçan sincap (Pteromys momonga)

Oymak: Pteromyini - uçan sincap

  • Alt oymak: Glaucomyina
    • Cins: Eoglaucomys
      • Keşmir uçan sincabı, Eoglaucomys fimbriatus
    • Cins: GlaucomysYeni Dünya uçan sincapları (Amerikan uçan sincapları), Kuzey Amerika
      • Güney uçan sincabı, Glaucomys volans
      • Kuzey uçan sincabı, Glaucomys sabrinus
      • Humboldt'un uçan sincabı, Glaucomys oregonensis
    • Cins: Hylopetes, Güneydoğu Asya
      • Aalacalı uçan sincap, Hylopetes alboniger
      • Afgan uçan sincap, Hylopetes baberi
      • Bartel'in uçan sincabı, Hylopetes bartelsi
      • Gri yanaklı uçan sincap, Hylopetes lepidus
      • Palawan uçan sincabı, Hylopetes nigripes
      • Hint-Çin uçan sincabı, Hylopetes phayrei
      • Jentink'in uçan sincabı, Hylopetes platyurus
      • Sipora uçan sincabı, Hylopetes sipora
      • Kızıl yanaklı uçan sincap, Hylopetes spadiceus
      • Sumatra uçan sincabı, Hylopetes winstoni
    • Cins: Iomys, Malezya ve Endonezya
      • Cava uçan sincabı (Horsfield'ın uçan sincabı), Iomys horsfieldi
      • Mentawi uçan sincabı, Iomys sipora
    • Cins: Petaurillus – cüce uçan sincaplar, Borneo ve Malay Yarımadası
      • Küçük cüce uçan sincap, Petaurillus emiliae
      • Hose'un cüce uçan sincabı, Petaurillus hosei
      • Selangor cüce uçan sincabı, Petaurillus kinlochii
    • Cins: Petinomys, Güneydoğu Asya
      • Basilan uçan sincabı, Petinomys crinitus
      • Travancore uçan sincabı, Petinomys fuscocapillus
      • Bıyıklı uçan sincap, Petinomys genibarbis
      • Hagen'in uçan sincabı, Petinomys hageni
      • Siberut uçan sincabı, Petinomys lugens
      • Mindanao uçan sincabı, Petinomys mindanensis
      • Arrow flying squirrel, Petinomys sagitta
      • Temminck'in uçan sincabı, Petinomys setosus
      • Vordermann'ın uçan sincabı, Petinomys vordermanni
  • Alt oymak: Pteromyina
    • Cins: Aeretes, Kuzeydoğu Çin
      • Oluk dişli uçan sincap (Kuzey Çin uçan sincabı), Aeretes melanopterus
    • Cins: Aeromys – büyük siyah uçan sincaplar, Tayland ve Borneo
      • Kara uçan sincap, Aeromys tephromelas
      • Thomas'ın uçan sincabı, Aeromys thomasi
    • Cins: Belomys, Güneydoğu Asya
      • Tüylü ayaklı uçan sincap, Belomys pearsonii
    • Cins: Biswamoyopterus, Kuzeydoğu Hindistan, Güney Çin ve Güneydoğu Asya
      • Namdapha uçan sincabı, Biswamoyopterus biswasi
      • Laos dev uçan sincabı, Biswamoyopterus laoensis
      • Gaoligong Dağı uçan sincabı, Biswamoyopterus gaoligongensis
    • Cins: Eupetaurus, Keşmir; nadir
      • Tüylü uçan sincap, Eupetaurus cinereus
    • Cins: Petaurista - dev uçan sincaplar, Güney Doğu Asya
      • Kızıl ve beyaz dev uçan sincap, Petaurista alborufus
      • Benekli dev uçan sincap, Petaurista elegans
      • Hodgson'ın dev uçan sincabı, Petaurista magnificus
      • Bhutan dev uçan sıncabı, Petaurista nobilis
      • Hint dev uçan sincap, Petaurista philippensis
      • Çinli dev uçan sincap, Petaurista xanthotis
      • Japon dev uçan sincap, Petaurista leucogenys
      • Kızıl dev uçan sincap, Petaurista petaurista
      • Mechuka dev uçan sincabı, Petaurista mechukaensis
      • Mishmi Hills dev uçan sincabı, Petaurista mishmiensis
      • Mebo dev uçan sincabı, Petaurista siangensis
    • Cins: Pteromys – Eski Dünya uçan sincapları, Finlandiya ve Japonya
    • Cins: Pteromyscus, Güney Tayland ve Borneo
      • Dumanlı uçan sincap, Pteromyscus pulverulentus
    • Cins: Trogopterus, Çin
      • Karmaşık dişli uçan sincap, Trogopterus xanthipes

Mechuka, Mishmi Hills ve Mebo dev uçan sincapları, 2000'lerin sonlarında Hindistan'ın kuzeydoğu eyaleti Arunaçel Pradeş'te keşfedildi.[9][10][11] Holotipleri Zoological Survey of India (Kolkata, Hindistan) koleksiyonunda korunmaktadır.

Kaynaklar

  1. ^ Taşçıoğlu, Behçet (16 Ekim 2018). Evrendeki Sırlar. artcivic. ISBN 978-605-4182-69-5. 5 Ağustos 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Ağustos 2021. 
  2. ^ "ADW: Glaucomys sabrinus – Northern flying squirrel". University of Michigan Museum of Natural History. 1995–2008. 12 Ağustos 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Temmuz 2009. 
  3. ^ Asari (2007). "Gliding ability of the Siberian flying squirrel Pteromys volans orii" (PDF). Mammal Study. 32 (4): 151-154. doi:10.3106/1348-6160(2007)32[151:GAOTSF]2.0.CO;2. 11 Temmuz 2010 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Temmuz 2009. 
  4. ^ Paskins (2007). "Take-off and landing forces and the evolution of controlled gliding in northern flying squirrels Glaucomys sabrinus". The Journal of Experimental Biology. 210 (Pt 8): 1413-1423. doi:10.1242/jeb.02747. PMID 17401124. 
  5. ^ Kawashima (1 Şubat 2017). "Evolutionary Transformation of the Palmaris Longus Muscle in Flying Squirrels (Pteromyini: Sciuridae): An Anatomical Consideration of the Origin of the Uniquely Specialized Styliform Cartilage". The Anatomical Record (İngilizce). 300 (2): 340-352. doi:10.1002/ar.23471. ISSN 1932-8494. PMID 27611816. 
  6. ^ Johnson-Murray (1977). "Myology of the Gliding Membranes of Some Petauristine Rodents (Genera: Glaucomys, Pteromys, Petinomys, and Petaurista)". Journal of Mammalogy. 58 (3): 374-384. doi:10.2307/1379336. 
  7. ^ Thorington Jr. (1998). "Wing Tip Anatomy and Aerodynamics in Flying Squirrels" (PDF). Journal of Mammalogy. 79 (1): 245-250. doi:10.2307/1382860. 9 Nisan 2009 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Temmuz 2009. 
  8. ^ Carraway (1994). "Sciurus griseus" (PDF). Mammalian Species. 474 (474): 1-7. doi:10.2307/3504097. 7 Ocak 2010 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Temmuz 2009. 
  9. ^ Choudhury, A.U. (2007). A new flying squirrel of the genus Petaurista Link from Arunachal Pradesh in north-east India. The Newsletter & Journal of the Rhino Foundation for nat. in NE India 7: 26–34, plates.
  10. ^ Choudhury, A.U. (2009). One more new flying squirrel of the genus Petaurista Link, 1795 from Arunachal Pradesh in north-east India. The Newsletter & Journal of the Rhino Foundation for nat. in NE India 8: 26–34, plates.
  11. ^ Choudhury, A.U. (2013). Description of a new species of giant flying squirrel of the genus Petaurista Link, 1795 from Siang Basin, Arunachal Pradesh in North East India. The Newsletter & Journal of the Rhino Foundation for nat. in NE India 9: 30–38, plates.

Dış bağlantılar

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Yarasa</span> Chiroptera takımında sınıflandırılan memeliler

Yarasalar, ön ayakları kanat olarak uyarlanmış ve doğal olarak gerçekten uçabilen Chiroptera takımında sınıflandırılan memelilerdir. Yarasalar, üzerleri zar ve patagium ile kaplı çok uzun ve yayılmış parmaklarıyla kuşlardan daha kolay manevra yaparak uçabilirler. En küçük yaşayan memeli olduğu da iddia edilen yabanarısı yarasası 29 ila 34 mm. boyunda, 15 cm. kanat açıklığına sahip ve 2 ila 2,6 gram ağırlığındadır. En büyük yarasalar da "uçan tilki" adı verilen Pteropus cinsi yarasalardır. Acerodon jubatus türü 1,6 kg ağırlığındadır ve kanat açıklığı 1,7 m'yi bulur.

<span class="mw-page-title-main">Kelebek</span>

Kelebek, böceklerin, pul kanatlılar veya kelebekler (Lepidoptera) takımının kanatlı fertlerine verilen genel ad. 150.000 kadar türü bilinmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Fil</span> hortumlu bir memeli hayvan

Fil, hortumlular takımının filgiller (Elephantidae) familyasını oluşturan memeli bir hayvandır. Geleneksel olarak Asya fili ve Afrika fili olmak üzere iki türü tanınır; ancak bazı kanıtlara dayanarak Afrika savan fili ile Afrika orman filinin de iki ayrı tür olduğu öne sürülür. Filler, Sahra altı Afrika ile Güney ve Güneydoğu Asya'da bulunur. İçinde mamutlar ve mastodonlar gibi soyu tükenmiş türleri de barındıran hortumlular takımından günümüzde soyunu sürdüren bir tek filler kalmıştır. Karada yaşayan en büyük hayvan olan Afrika filinin erkeği 4 m boya ve 7.000 kg ağırlığa ulaşabilir. Fillerin dikkat çekici ve ayırt edici özellikleri arasında, nesneleri yakalamak gibi çeşitli amaçlar için kullanılan uzun hortumları başta gelir. Uzun ve sivri olan kesici dişlerini nesneleri taşımak, yeri kazmak için kullanırlar. Fildişinin kaynağı olan bu kesici dişler aynı zamanda dövüşürken silah olarak da kullanılır. Filin büyük ve geniş kulakları vücut ısısını kontrol etmeye yarar. Afrika fillerinin kulakları daha büyük olur ve sırtları içbükeydir. Asya fillerinin ise kulakları daha küçük olur ve sırtları dışbükey ya da düzdür.

<span class="mw-page-title-main">Teruzor</span> soyu tükenmiş sürüngen takımı

Teruzor veya pterozor Pterosauria takımına ait soyu tükenmiş uçan sürüngenler kladıdır. Geç Triyas'tan Kretase'nin sonuna kadar yani Mesozoyik'in büyük bir bölümünde yaşadı. Teruzorlar, uçabildiği bilinen en eski omurgalıdır. Ön ayak bileklerinden çıkan dördüncü parmak uzayarak; deri, kas ve diğer dokulardan oluşan zardan kanatlarına destek oluyordu.

<span class="mw-page-title-main">Avrupa faunası</span>

Avupa direyi Avrupa'da ve çevresindeki adalar ve denizlerde yaşayan bütün hayvanların bir listesidir. Avrupa ve Asya'nın güney ve doğusunda hiçbir doğal biyocoğrafik sınır olmadığından beri, "Avrupa direyi" terimi biraz tarifi zor olabiliyor. Avrupa Palearktik biyocoğrafik bölgesinin batısında yer alır. Ilıman bölge içerisinde yer alması sebebi ile sıcak bölgelerdeki kadar çok canlı çeşidi bulunmamasına rağmen yine de çok zengin bir direye sahiptir.

<span class="mw-page-title-main">Sincap</span>

Sincap, sincapgiller familyasından uzun kuyruk tüyleri ile dikkat çeken kemirici memelilerin ortak adıdır. Anadolu'nun çeşitli yörelerinde "çekelez" ya da "tiyin" olarak da bilinir.

<span class="mw-page-title-main">Kolugo</span> memeli takımı

Kolugolar ya da uçarmakiler, ağaçlarda yaşayan ve havada süzülerek ağaçtan ağaca hareket eden, Güneydoğu Asya'da bulunan ve en yakın akrabası primatlar olan memeli. Soyu tükenmeden günümüze gelmiş ve yaşayan yalnızca iki türü bulunan Cynocephalidae (Uçarmakigiller) familyasını ve Dermoptera takımını oluşturur. Havada süzülerek hareket eden memeliler içinde en beceriklileridir ve yüksek bir noktadan alçak bir noktaya ayakları arasındaki fazladan deri perdelerini kullanıp havada süzülerek ulaşır. Aynı zamanda uçarmaki adı da verilmesine karşın gerçek maki değildir.

Günümüzde, memeli, 1.258 cins, 156 aile, 27 takım ve yaklaşık 5.937 canlı türü vardır. Memeli taksonomisi, kendi cinsleri ve aileleri içinde birçok yeni tür tanımlandığı ve yeniden sınıflandırıldığı için sürekli değişmektedir.

<i>Quetzalcoatlus</i> dev teruzor cinsi

Quetzalcoatlus, bugünkü Kuzey Amerika'da Geç Kretase döneminin son aşamasında (Maastrihtiyen) yaşamış, Azhdarchidae familyasından soyu tükenmiş bir teruzor cinsidir.

<span class="mw-page-title-main">Sibirya uçan sincabı</span>

Sibirya uçan sincabı, batıda Baltık Denizi'nden doğuda Pasifik kıyısına kadar uzanan bir dağılışa sahip bir Eski Dünya uçan sincabıdır. Avrupa'da bulunan tek uçan sincap türüdür. Avrupa Birliği'ndeki 27 ülke arasından yalnızca Estonya, Finlandiya ve Letonya'da bulunan Sibirya uçan sincapları Avrupa Birliği içinde savunmasız kabul edilmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Makimsilerin evrimi</span>

63 milyon yıldan kısa bir süre önce diğer primatlardan ayrılan Strepsirrhini alt takımına ait olan makimsiler (Lemuroidea), en az 40 milyon yıl boyunca Madagaskar adasında evrimleşmiştir. Kök pramitlerle bazı özellikleri paylaşırlar ve bu nedenle çoğu zaman modern maymunların ve insansı maymunların ataları sanılır. Bunun yerine, sadece ilkel primatlara benzedikleri söylenebilir.

<span class="mw-page-title-main">Primatların kökeni ve evrimi</span> Primatların jeolojik zaman boyunca kökeni ve çeşitlenmesi

Primatların kökeni ve evrimi, yaklaşık 55 milyon yıl önce küresel olarak ortaya çıkan "gerçek" primatların (Euprimates) kökenini ve evrimsel tarihini konu alır. Bilinen en eski gerçek primat, geç Paleosen döneminde Fas'ta yaşamış, Altiatlasius'tur.

<i>Aeromys tephromelas</i>

Aeromys tephromelas, Sciuridae ailesindeki bir kemirgen türüdür. Brunei, Endonezya ve Malezya'da bulunur. Habitatı, ağaç oyuklarını kullandığı birincil ve ikincil ormanlar ve bahçelerdir. Meyveler, kuruyemişler ve diğer bitkisel maddelerle beslenir. Muhtemelen tehdit altında değildir ve habitat kaybına uyum sağlayabilir. Aeromys tephromelas, diğer sincaplardan daha küçük popülasyonlara sahip olma eğilimindedir çünkü bu türün dişileri nadiren çiftleşir ve sadece küçük bir yavru doğurur.

Hylopetes sipora, Sciuridae ailesinden bir kemirgen türüdür. Endonezya'ya özgüdür. Doğal yaşam alanı subtropikal ve tropikal kuru ormanlardır. Habitat kaybı tehdidi altındadır.

<i>Eoglaucomys fimbriatus</i>

Eoglaucomys fimbriatus, Sciuridae familyasından bir kemirgen türüdür. Eoglaucomys cinsi içinde monotipiktir. Özellikle Keşmir'de bulunur ancak Afganistan ve Pakistan'ın komşu bölgelerinde de bulunabilir. Geleneksel olarak Hylopetes cinsine dahil edilirdi. Thorington, 1996 yılında diş, penil kemik ve bilek kemiklerindeki farklılıklarından dolayı Eoglaucomys fimbriatus'un kendi cinsindeki konumunu hak ettiğini açıkladı.

<i>Hylopetes</i>

Hylopetes, Pteromyini oymağının altında bir sincap cinsidir. 10 türü vardır.

<i>Petinomys</i>

Petinomys, bir uçan sincap cinsidir. 8 türü vardır. Asya'ya özgüdürler.

<i>Biswamoyopterus</i>

Biswamoyopterus, bir uçan sincap cinsidir. Bilinen üç büyük uçan sincap türü içerir. Bunlardan B. laoensis tüm sincap türlerinin en uzunlarıdan biridir. Kuzeydoğu Hindistan, Güneybatı Çin ve Laos'taki ormanlarda yaşar. Boyutlarına rağmen bu cinsteki türler çok zor bulunur. Bu nedenle taksonları geç sıralanmıştır. Ayrıca dağılım alanları örtüşen ve daha yaygın olan Petaurista cinsi ile karıştırılabilirler.

<span class="mw-page-title-main">Yerküre tarihi</span> Dünya gezegeninin oluşumundan günümüze değişimi ve gelişimi

Yerküre tarihi, yerkürenin oluşumundan günümüze kadar olan süreci ele alır ve tarihin coğrafi, biyolojik ve jeolojik unsurlarını kapsar. Yerküre tarihinin incelenmesi, birçok disiplinin bir araya gelmesini gerektirir. Bu disiplinler arasında jeoloji, biyoloji, paleontoloji, kimya, fizik ve astronomi gibi alanlar yer alır. Doğa bilimlerinin neredeyse bütün dalları, sürekli jeolojik değişim ve evrimle dolu yerküre geçmişindeki ana olayların anlaşılmasına katkıda bulunmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Japon cüce uçan sincabı</span>

Japon cüce uçan sincabı, Pteromys cinsindeki Eski Dünya uçan sincaplarının iki türünden biri olan bir uçan sincaptır.