İçeriğe atla

Uçan kurbağa

Wallace'ın uçan kurbağası (Rhacophorus nigropalmatus)

Uçan kurbağa, süzülerek uçma yeteneğine sahip bir kurbağadır. Bu, yatayda 45°'den az bir açıyla iniş yapabileceği anlamına gelir. Uçamayan diğer ağaçsıl kurbağalar da iniş yapabilir ancak bunu yatayda 45°'den yüksek bir açıyla yapar ve buna paraşütleme denir.[1]

Evrimi

Kurbağalarda süzülerek uçma yeteneği, hem Yeni Dünya (Hylidae) ve hem de Eski Dünya (Rhacophoridae) familyalarında, birbirinden bağımsız bir şekilde birden fazla kez evrimleşmiştir.[1][2] Bu paralel evrim, yerden yüksekte, ağaçlar üzerinde geçen hayatlarına bir adaptasyon olarak görülür. Eski Dünya türlerinde görülen özellikler arasında şunlar yer alır: genişlemiş eller ve ayaklar, tüm el ve ayak parmaklarının arasını kaplayan geniş perdeler ve burun ucu-kloak uzunluğu başına düşen ağırlığın azalmış olması.[2] Bu morfolojik değişimler, uçan kurbağaların aerodinamik yapısına katkıda bulunmuştur.

Taksonomisi

Alfred Russel Wallace, bir uçan kurbağayı raporlayan ilk kişidir.[3] Gözlemlediği türe, daha sonra George Albert Boulenger tarafından Rhacophorus nigropalmatus ismi verildi.

Uçan kurbağalara şu cinslerde rastlanır:

380 tane uçan kurbağa türü vardır.

Kaynakça

  1. ^ a b Emerson, S.B., Travis, J., & Koehl, M.A.R. (1990). "Functional complexes and additivity in performance: A test case with 'flying' frogs." Evolution, 44(8), 2153-2157.
  2. ^ a b Emerson, S.B., & Koehl, M.A.R. (1990). "The interaction of behavioral and morphological change in the evolution of a novel locomotor type: 'Flying' frogs." Evolution, 44(8), 1931-1946.
  3. ^ Oliver, J.A. (1951). "'Gliding' in amphibians and reptiles, with a remark on an arboreal adaptation in the lizard, Anolis carolinensis carolinesis Voigt." The American Naturalist, 85(822), 171-176.

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Balık kartalı</span>

Balık kartalı, monotipik balık kartalıgiller (Pandionidae) familyasından balıkla beslenen yırtıcı bir kuş türü. İri, uzun kanatlı, suya dalarak avlanan bir avcıdır.

<span class="mw-page-title-main">Yarasa</span> Chiroptera takımında sınıflandırılan memeliler

Yarasalar, ön ayakları kanat olarak uyarlanmış ve doğal olarak gerçekten uçabilen Chiroptera takımında sınıflandırılan memelilerdir. Yarasalar, üzerleri zar ve patagium ile kaplı çok uzun ve yayılmış parmaklarıyla kuşlardan daha kolay manevra yaparak uçabilirler. En küçük yaşayan memeli olduğu da iddia edilen yabanarısı yarasası 29 ila 34 mm. boyunda, 15 cm. kanat açıklığına sahip ve 2 ila 2,6 gram ağırlığındadır. En büyük yarasalar da "uçan tilki" adı verilen Pteropus cinsi yarasalardır. Acerodon jubatus türü 1,6 kg ağırlığındadır ve kanat açıklığı 1,7 m'yi bulur.

<span class="mw-page-title-main">Helikopter</span>

Helikopter, dikey kalkış ve iniş yapabilen döner kanatlı bir hava taşıtıdır. İsmin kökü Yunancada heliko pteron yani hareketli kanatlar anlamından gelir. Fransız Gustave Ponton d'Amécourt tarafından 1861'de ortaya atılmıştır. 1907 yılında Fransız Paul Cornu ilk motorlu helikopteri uçurmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Pastafaryanizm</span> tek tanrılı parodik din

Pastafaryanizm veya Uçan Spagetti Canavarı Kilisesi, eğitim sisteminde akıllı tasarım iddialarının öğretilmesini eleştiren bir hareket. Medya tarafından parodi bir din olarak görülmektedir. Oregon Eyalet Üniversitesi fizik bölümü mezunu olan Bobby Henderson tarafından 2005'te kurulmuştur. Uçan Spagetti Canavarı bu dinin tanrısıdır. Bu dine inananlar, kendisine Pastafaryan demektedir.

<span class="mw-page-title-main">Boeing B-17 Flying Fortress</span> Bombardıman uçağı

Boeing B-17 Flying Fortress, US Army Air Corps (USAAC) için II. Dünya Savaşı öncesinde geliştirilmiş dört motorlu ağır bombardıman uçağı.

<span class="mw-page-title-main">X-4 Bantam</span> çift jet motorlu küçük deneme uçağı

Northrop X-4 Bantam; yatay kuyruğu olmayan, bunun yerine yuvarlanma ve dalma kontrolleri olan elevatör ve aileronları yerine elevon adı verilen tek bir parça kullanılmış, çift jet motorlu küçük deneme uçağı. Bazı aerodinamikçilerin yatay kuyruğu ortadan kaldırarak transonik hızlarda kanatların yol açtığı süpersonik şok dalgalarının yatay kuyrukla etkileşmei sorununu ortadan kaldırmayı umuyorlardı, ancak X-4'ün deneyleri bu umudu boşa çıkardı.

<span class="mw-page-title-main">Phoenix (uzay aracı)</span>

Phoenix, NASA'nın denetimi altında Mars Keşif Programı çerçevesinde Mars'a gönderilen robotik bir uzay aracı. Programda görev alan bilim insanları, Mars üzerinde mikrobiyal yaşam olup olmadığını ve orada suyun geçmişini araştırmak için Phoenix'in iniş bölümünün üstünde yer alan cihazları kullanacaklardır. Çok ortaklı program, NASA'nın Roket İtiş Laboratuvarı yönetimi altında Arizona Üniversitesi'ndeki Ay ve Gezegenler Laboratuvarı bölümünün başkanlığında yürütülmekteydi. Program ABD, Kanada, İsviçre, Filipinler, Danimarka, Almanya ve İngiltere'den çeşitli üniversitelerin; NASA, Kanada Uzay Ajansı, Finlandiya Meteoroloji Enstitüsü, Lockheed Martin Space Systems ve diğer uzay şirketlerinin ortak çalışmasıdır. Bir devlet üniversitesi tarafından yönetilen ilk uzay uçuşudur.

<span class="mw-page-title-main">Kolugo</span> memeli takımı

Kolugolar ya da uçarmakiler, ağaçlarda yaşayan ve havada süzülerek ağaçtan ağaca hareket eden, Güneydoğu Asya'da bulunan ve en yakın akrabası primatlar olan memeli. Soyu tükenmeden günümüze gelmiş ve yaşayan yalnızca iki türü bulunan Cynocephalidae (Uçarmakigiller) familyasını ve Dermoptera takımını oluşturur. Havada süzülerek hareket eden memeliler içinde en beceriklileridir ve yüksek bir noktadan alçak bir noktaya ayakları arasındaki fazladan deri perdelerini kullanıp havada süzülerek ulaşır. Aynı zamanda uçarmaki adı da verilmesine karşın gerçek maki değildir.

<span class="mw-page-title-main">Dollo'nun tersinmezlik yasası</span>

Dollo'nun tersinmezlik yasası, Fransa doğumlu Belçikalı paleontolog Louis Dollo'nun 1893 yılında ortaya koyduğu, evrimin geri döndürülemeyeceğini veya canlı türlerin evrimsel bir değişiklik geçirdikten sonra, atasal duruma geri dönemeyeceklerini belirten bir hipotezi. Bu hipotez, ilk olarak Dollo tarafından şu şekilde ifade edilmiştir: "Bir organizmanın, zaten kendi ataları safında önceden gerçekleşmiş olan bir önceki aşamaya, kısmen de olsa, geri dönmesi mümkün değildir". Bu hipoteze göre, evrim sürecinde kaybolan ya da iptal edilerek atılan bir yapı veya organ, bu organizmaların soy çizgisinde tam olarak aynı biçimde yeniden ortaya çıkmayacaktır. Diğer bir deyişle, canlılar aynı evrimsel çizgiyi her iki yönde de bir kez daha gidemezler. Richard Dawkins'e göre Dollo yasası, "sadece iki kez tam olarak aynı evrimsel gezingenin gerçekleşmesinin ihtimal dahilinde olmayacağına dair sadece istatistiksel bir açıklama" sunmaktadır. Dollo'nun fikrine daha ılımlı bir şekilde bakan Stephen Gould ise, "tersinmezliğin" bir zamanlar geniş ve çeşitli formlar ortaya çıktıktan sonra belirli evrimsel patikaları ve örüntüleri engellediğini düşünür. Örneğin, bir kez bir sürüngenin olağan bir vücut planı benimsendikten sonra yüzlerce başka seçenek sonsuza kadar kapanmış olacak ve gelecekteki olanaklar da ancak kalıtsal tasarımın sınırları içinde ortaya çıkabilecektir.

<span class="mw-page-title-main">Uçma</span> hareket süreci

Uçma; bir canlının veya hava aracının yeryüzüne temas etmeden, atmosferde ya da uzayda mesafe katetmesi. Uçan bir varlığın havadaki veya uzaydaki yolculuğuna uçuş denir. Uçucu canlılar genellikle kanat çırparak veya kanat titreşimleri ile uçarken; hava araçları herhangi bir güç kaynağı ile, uçucu yüzeylerde oluşan basınç farklarıyla, havanın ısıtılması ile veya havadan hafif gazlardan yararlanarak uçarlar.

Kara ve su kurbağası korkusu kabul edilen bir fobi türüdür. Kurbağa fobisi veya ranidafobi olarak da bilinir. Pek çok kültürde batıl inanç olarak da yer almaktadır. Psikiyatri literatüründe özel bir terim yerine "kurbağa korkusu" olarak kullanılmaktadır. Batrakofobi terimi 1953 psikiyatri sözlüğünde de yer almaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Bertha Lutz</span>

Bertha Maria Júlia Lutz Brezilyalı zoolog, politikacı ve diplomat. Lutz, hem Panamerikan feminist hareketinde hem de insan hakları hareketinde önde gelen bir figür haline geldi. Brezilya'da kadınların oy hakkı kazanmasında etkili oldu ve ülkesini Birleşmiş Milletler San Francisco Konferansı'nda temsil ederek Birleşmiş Milletler Antlaşması'nı kendi adına imzaladı. Siyasi çalışmalarına ek olarak, Brezilya Ulusal Müzesi'nde zehirli ok kurbağaları konusunda uzmanlaşmış bir doğa bilimciydi. Onun anısına adlandırılmış,ç kurbağa türü ve iki kertenkele türü vardır.

<span class="mw-page-title-main">Avemetatarsalia</span> arkozor sürüngen kladı

Avemetatarsalia, 1999 yılında Britanyalı paleontolog Michael Benton tarafından, timsahlardan çok kuşlara daha yakın olan tüm taç grubu arkozorlar için oluşturulmuş bir kladdır. Ayrıca Panaves terimi de timsahlardan çok kuşlarla daha yakın akraba olan tüm yaşayan veya soyu tükenmiş hayvanlar için kullanılır. Hemen hemen tüm avemetatarsaliyenler, benzer bir ayrıma sahip Ornithodira alt grubunun üyeleridir. Ornithodira, dinozorların ve teruzorların son ortak atası ve onun soyundan gelenler olarak tanımlanır.

<span class="mw-page-title-main">Uçan sincap</span>

Uçan sincap, sincapgiller familyasının bir oymağıdır. Kuşlar veya yarasalar gibi uçamazlar ancak el bileğinden ayak bileğine uzanan, tüylü, paraşüt benzeri bir zar olan patagium yardımıyla bir ağaçtan diğerine süzülebilirler. Uzun kuyrukları uçuşta denge sağlar. Anatomik olarak diğer sincaplara çok benzerdirler, ancak yaşam tarzlarına uyacak bir dizi adaptasyonları vardır; uzuv kemikleri daha uzundur; el kemikleri, ayak kemikleri ve distal omurları daha kısadır. Uçan sincaplar, uzuvları ve kuyrukları ile süzülme yollarını yönlendirebilir ve kontrol edebilirler.

<i>Quetzalcoatlus</i> dev teruzor cinsi

Quetzalcoatlus, bugünkü Kuzey Amerika'da Geç Kretase döneminin son aşamasında (Maastrihtiyen) yaşamış, Azhdarchidae familyasından soyu tükenmiş bir teruzor cinsidir.

<span class="mw-page-title-main">Sibirya uçan sincabı</span>

Sibirya uçan sincabı, batıda Baltık Denizi'nden doğuda Pasifik kıyısına kadar uzanan bir dağılışa sahip bir Eski Dünya uçan sincabıdır. Avrupa'da bulunan tek uçan sincap türüdür. Avrupa Birliği'ndeki 27 ülke arasından yalnızca Estonya, Finlandiya ve Letonya'da bulunan Sibirya uçan sincapları Avrupa Birliği içinde savunmasız kabul edilmektedir.

Ranoidea mira, ya da çikolatalı ağaç kurbağası, 2016 yılında Yeni Gine Adası'nın yağmur ormanlarında Steve Richards ve ekibi tarafından keşfedilmiştir. Ranoidea mira'nın bilinen en yakın akrabasının Litoria caerulea olduğu belirlenmiştir. 2016 yılında keşfedilmesine rağmen 2021 yılına kadar yeni bir tür olup olmadığı bilinmediği için araştırmalar devam etmiştir. Daha önce keşfedilmemiş olmasının sebebi ise Mira'nın yaşam alanıyla doğru orantılıdır. Girilmesi zor, ücra bataklıklıklar, bataklık ormanlar ve benzeri alanlarda yaşadığından dolayı keşfi uzun sürmüştür.

<i>Mini scule</i> Amphibia türü

Mini scule, Madagaskar'a özgü olan ve 2019'da tanımlanan bir mikrohylid kurbağa türüdür. Türün bilimsel adı, boyutuna atıfta bulunarak "miniscule" kelimesine yapılan bir kelime oyunudur. Çok küçük olup burun-kıç mesafesi 8,4 ila 10,8 mm ölçülerine sahiptir. Türün alt kısmında uyluğunun arkası ile kasığı kahverengi bir renge sahipken kahverengi beneklerin yer aldığı gövdesinin üst kısmındaki kafanın bir kısmı koyu kahve olup tür, kırmızı bir irise sahiptir. Sainte Luce Koruma Alanında bulunan Yarı kalıcı su kütlelerinin yakınlarındaki derin yaprak döküntülerinde yaşadıkları bilinmektedir. Mandena, Vohimena dağları, Güney Anosy Dağları ve Tsitongambarika'daki kurbağa örnekleri de bu türden olabilir. Mini cinsindeki diğer türler gibi, bilimsel adındaki kelime oyunu nedeniyle ilk tanımlandığında medyanın ilgisini çekmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Amerikan boğakurbağası</span>

Amerikan boğakurbağası, Kanada ve Amerika Birleşik Devletleri'nde boğakurbağası olarak bilinen, doğu Kuzey Amerika'ya özgü büyük, gerçek bir kurbağadır. Tipik olarak bataklıklar, göletler ve göller gibi büyük su kütlelerinde yaşarlar. Boğa kurbağaları havuzlar, koi göletleri, kanallar, hendekler ve menfezler gibi insan yapımı habitatlarda da bulunabilir. Kurbağa, adını üreme mevsiminde erkeğin boğa böğürmesine benzeyen çıkardığı sesten alır.

<span class="mw-page-title-main">Heinz Steinitz</span>

Heinz Steinitz kıdemli İsrailli deniz biyoloğu ve herpetolog. Kudüs'teki İbrani Üniversitesi'nde Profesör ve Zooloji Bölümü Başkanlığı yaptı. İsrail'de deniz biyolojisi ve oşinografi alanında araştırma ve öğretimin temelini attı. 1968'de Eilat yakınlarındaki İbrani Üniversitesi'nin Deniz Biyolojisi Laboratuvarı'nı kurdu ve bu laboratuvarın ilk yöneticisi olarak görev yaptı. Ayrıca İsrail Zooloji Derneği'nin kurucu üyesi ve İsrail Doğayı Koruma Derneği'nin kurucu ortağıdır.