İçeriğe atla

Tıva Halk Höömeycisi

Tıva Halk Hömeycisi («Tıva Respublikanın Ulustun höömeyjizi») — Tıva ulusal müzik sanatı "höömey"de(boğazdan şarkı söyleme sanatı) onursal bir unvandır. Unvan, Kar Amacı Gütmeyen Kamu Kuruluşu olan "Tıva Cumhuriyeti Höömey Söyleyen Boğaz Sanatçıları Birliği", Tuva Cumhuriyeti Kültür Bakanlığı ve Tuva Cumhuriyeti Hükûmeti'nin kararı ile Tuva Cumhuriyeti Başkanı Kararnamesi ile atanır.[1]

Tıva folklorunda boğaz şarkı söyleme geleneği (höömey) özel bir yer tutar. Höömey'in çıkış noktası olan Tıva, bu eşsiz müzik sanatının usta sanatçıları açısından her zaman zengin olmuştur. Çoğu durumda, höömey sanatı ve höömey sanatçılarının çalışmaları sayesinde, Tıva dünyanın farklı bölgelerinde bilinir. Höömey, dünya vokal kültürünün eşsiz bir fenomenidir. Tıva sanatının her türlüsü höömey ile nüfuz edilir. Danslarda, müzikallerde, performanslarda, hepimizin hayatında mevcuttur. Tıva höömeyci, eski zamanlardan beri ulusal onur ve tanınırlık sahiptir ve yüzyıllar boyunca biriken geleneksel repertuvarları gerçekten Tıva müzik mirasının incisidir

Tıva Cumhuriyeti Halk Höömeycileri

  • Mаksim Çаlаmoğlu Dаkpаy (1921—1999)
  • Mаrjımаl Оçurоğlu Оndаr (1928—1996)
  • Fеdоr Mеngеrtiеviç Tаu (1929—2006)
  • Sundukаy Şееlеyoğlu Mоnguş (1928—1996)
  • Hunаştааr-ооl Surun-ооlоğlu Ооrjаk (1932—1993)
  • Kаrа-ооl Huurаkpаnoğlu Tumаt (1935—2002)
  • Nikоlаy Kеçiloğlu Mоnguş (1932—2014)
  • Vаlеriy Kеçiloğlu Mоnguş, 1953
  • Еvgеniy Dırtık-ооloğlu Оyun, 1958
  • Bоris Çоldаk-Hunаyoğlu Mоnguş, 1959
  • Gеnnаdiy Tülüşоğlu Çаş (1960—1998)
  • Kаygаl-ооl Kim-ооlоğlu Hоvаlıg, 1960
  • Аldın-ооl Tаkаşoğlu Sеvеk (1962—2011)
  • Kоngаr-ооl Bоrisоğlu Оndаr (1962—2013)
  • Gеnnаdiy Hаydıpоğlu Tumаt (1964-1996)
  • Gеrmаn Bеlеkоğlu Kuulаr, 1962
  • Sеndi-Sürün Sаnçıoğlu Mоnguş, 1928
  • Mоngun-ооl Duktеnmеyoğlu Оndаr, 1975
  • Аndrеy Аldın-ооlоğlu Mоnguş, 1976
  • İgоr Mihаylоğlu Kоşkеndеy, 1978
  • Еvgеniy Viktоrоğlu Sаrıglаr, 1980
  • Bаdı-Dоrju Vlаdimirоğlu Оndаr, 1984
  • Аyan-ооl Sеrgеyoğlu Sаm, 1983
  • Аydаş Barınmaa (doğumu 1981)

Kaynakça

  1. ^ "Tıva Höömey bayramını ilk kez kutluyor". 2 Şubat 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. 

Dış bağlantılar

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Çöön-Hemçik (il)</span>

Çöön-Hemçik İli Rusya Federasyonu özerk Tuva Cumhuriyetinin 17 idari yönetiminden bir il belediyesidir. Çöön-Hemçik ilinin yönetim merkezi Çadaana yerleşim merkezidir.

<span class="mw-page-title-main">Tuvalılar listesi</span> Vikimedya liste maddesi

Tıva Türkleri'nden kişiler listesi

Monguş şu anlamlara gelebilir:

<span class="mw-page-title-main">Höömey</span>

Höömey, Tıva Türklerinin ve dolaydaki Türk ve Moğol toplumlarının boğazdan söyledikleri müzik tarzı. Türkçede uluslararası literatürdeki yaygın kullanımla "Hömey" olarak da söylenir.

<span class="mw-page-title-main">Alaş (bölük)</span>

Grup Alaş, 2000'lerin başında kurulmuş, ilk kadrosunda Kongar-ool Ondar (öldü), Sеdip Mаy-ооl, Оndаr Bаdı-Dоrju, Sаm Аnаy-ооl, Şirijik Аyan gibi höömeycilerinin bulunduğu Tuva (Türk) etnik müzik grubu.

Valeriy Keçiloğlu Monguş – Tıva Cumhuriyeti ulusun höömeycisi denilen değerli unvanın sahibi(1995 yılında), höömey'in esas unsurlarını bilen ünlü bestekâr.

<span class="mw-page-title-main">Kongar-ool Ondar</span>

Kongarool Ondar (29 Mart, 1962 – 25 Temmuz, 2013) — Dünyaca tanınmış sanatçı ve höömeyci, «Tıva» ansamblesinin önemli bir üyesi. «Alaş» sanat müziği grubunun yöneticiliğini yapmıştır. Tıva Cumhuriyeti meclisinde milletvekillliği yapmıştır. «Dembildey» adlı uluslararası festivalin birlik başkanıdır. İgor Köşkendey, Badı-Dorju Ondar, Yevgeniy Sarıglar ve başka ünlü hömeycilerin hocasıdır.

Mannayool Monguş . Tıva Arat Cumhuriyetinin Övür bölgesi Handagaytı beldesinde doğmuştur. Tıva bilim insanı, tarih bilimi doktoru, Tıva Sosyal Bilimler Enstitüsünün başlıca emektarı. Tıvаnın arkeolojisine, etnografyasına ve tarihine dair 150 kadar makalenin, 3 ilmi çalışmanın (monografi) yazarıdır. Tuva Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti–nin ünlü akademisyeni. «Tıvаnıñ XX. çüs çıldа аldаrlıg kijilеri» adlı devle kitabında adı geçen ender kişilerden biridir.

Gennadi Tumat ; (1964–1996) — Tıva Türklerinden müzisyen, şarkıcı, höömeyci yani boğaz şarkıcısı veya gırtlak şarkıcısıır.

Çeçenool Monguş — serbest güreşte Tıvalı pehlivan. 1996 Yaz Olimpiyatlarında dereceye girmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Kaygal-ool Hovalıg</span>

Kаygаl-ооl Hоvаlıg (d. 20 Ağustos 1960) — Tıvа höömеyci, şarkıcı, dünyaca tanınmış «Hün-Hürtü» adlı müzik topluluğunun lideri ve kurucusu. Rusya Federasyonunun ünlü sanatçısı, Tıvа Ulusunun höömеycisi.

Tıva sülaleleri - Tıva Cumhuriyetinde ve dolayında Tıva etnik kökeninden gelen kişilerin ırk boyları.

<span class="mw-page-title-main">Çirgilçin</span>

Çirgilçin, 1996 yılında Tıva'da gelenekçi müzisyenlerce kurulmuş müzik grubu. Sahnede höömey adlı boğaz şarkısının da söylenmesi müziğe ayrı bir güzellik katar.

Çoduraa Tumat — Tıva kadın höömeyci, «Tıva kızı» adlı kadın müzisyen grubunun kurucusu ve yöneticisi, Tıva Cumhuriyeti'nin ünlü artisi.

<span class="mw-page-title-main">Tıva Ulusal Müzesi</span>

Tıva Cumhuriyeti'nin Aldan-Maadır adlı milli müzesi — Tıvanın devlet müzesi, bilim araştırmalarının inceleme yeri, Tıva'nın tarihinin ve kültürünün eserlerinin gösterim yeri.

Kızıl-ool SANÇI Dongakoğlu — Tıva ÖSSC'nin kültürünün önemli işçisi. Övür'ün höömey-sıgıt okulundan, sıgıtçı-höömeyci, şair,besteci, halkın arasında “Аrtist” unvanlı - Kızıl-ool Dongakoğlu Sançı tüm yönleriyle mütekamil, zeki-akıllı, yetenekli kişi.

Höömey Günü veya Höömey bayramı, Tıva Cumhuriyeti'nde her 17 Ağustos günü kutlanan, eşsiz boğaz şarkı söyleme sanatına adanmış bir bayramdır. Tuva Cumhuriyeti'nin kültürel mirası haline geldi.

Tıva Ulusal Orkestrası — Sibirya'nın güney ucunda yer alan Tıva Cumhuriyeti'nin gelişmiş tarihini yansıtır. Yüzyıllar boyunca Tıva, Çin ve Moğol imparatorluklarının bir işgal alanı olmuştur. Din başta olmak üzere Moğolistan ile birçok kültürel bağı paylaşmaktadır. Tıva, 1944 yılında Sovyetler Birliği'ne işgaline maruz kaldı ve Tıva şimdi Rusya Federasyonu'nun içinde özerk cumhuriyettir.

<span class="mw-page-title-main">Dus-Dag (sum)</span>

Dus Dag sumu, Tuva Cumhuriyeti'nde Övür kojuununa bağlı kırsal yerleşim statüsünde bir belediye idari birimidir. Belde anlamında sumu sözü kullanılmaktadır.

Gennadiy Tülüşoğlu Çaş ; 23 Şubat 1960'ta Tıva 'da Övür'e bağlı Dus-Dag – Tıva Cumhuriyeti'nin halk höömeycisidir.