İçeriğe atla

Tırnakçı Hasan Paşa

Tırnakçı Hasan Paşa (ö. 1603), yeniçeri ağalığı, beylerbeyliği ve vezir görevlerinde bulunmuş bir Osmanlı devlet adamıdır.

Çerkes kökenli olduğu bilinmektedir.[1] Sarayda Enderûn da eğitim görmüş[2] Hasan Paşa, 1595-1596 yılında Büyük Mirahor olarak görülmektedir. 1596 yılında III. Mehmed’in başında olduğu Eğri Seferinde ordu malzemelerinin taşınması için kullanılan deve ve katır gibi yük hayvanlarının temininde görev almıştır.

Ekim-Kasım 1596'da yeniçeri ağası olmuştur. Sadrazam Hadım Hasan Paşa'nın, padişahın gözünden düşürülüp 1598 yılında idamında rol oynayanlar arasında olduğu belirtilmektedir. 1599'da Damat İbrahim Paşa tarafından düzenlenen Avusturya Seferine katılmış ve başarısız görülen Satırcı Mehmed Paşa’nın idamını gerçekleştirmiştir. 19 Ağustos 1600 tarihinde Bağdat beylerbeyi görevi verilmiştir. Ancak aynı yıl içerisinde bu görevden alındığı değerlendirilmektedir. Kısa süre sonra da dördüncü vezir olarak Kubbealtı vezirleri üyesi olmuştur. 1602/1603 yılında yeniden Bağdat beylerbeyi olmuştur. 1603 yılı Ocak ayında yeniçeri ve sipahilerin, Celali isyanlarında padişahı bilgilendirmedikleri ve gerekli önlemler alınmaması nedeniyle başlattıkları isyanda idam edilmek üzereyken yeniçeriler tarafından eski ağaları olması nedeniyle öldürülmekten kurtarılmıştır. Ancak aynı yıl sadrazam Yemişçi Hasan Paşa istikrarı tekrar sağlama çalışmaları sırasında, beylerbeyi olarak görevlendirildiği Bağdat'a gitmediği gerekçe gösterilerek idam edilmiştir.[1]

Kaynakça

  1. ^ a b Kahriman, Halil (2021). "XVII. Yüzyılda Osmanlı Devleti'nde Kafkas Kökenli Devlet Adamları" (PDF). T.C. Ordu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Tarih Anabilim Dalı. earsiv.odu.edu.tr/. ss. 1-173. 6 Nisan 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 6 Nisan 2024. 
  2. ^ Kim, Dae Sung; Sarı, Özgür (2013). "Osmanlı Devleti ile Choson Devleti'nde Geleneksel Yükseköğretimin Karşılaştırılması" (PDF). Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi. 28 (3). Hacettepe Üniversitesi. ss. 279-290. 6 Nisan 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 6 Nisan 2024. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">III. Mehmed</span> 13. Osmanlı padişahı (1595–1603)

III. Mehmed, divan edebiyatındaki mahlasıyla Adlî, 13. Osmanlı padişahı ve 92. İslam halifesidir. Sancağa giden son, I. Süleyman'dan 30 yıl sonra sefere çıkan ilk padişahtır ve bu nedenle de Avusturya’ya karşı kazanılan Eğri Kuşatması’nda ordunun başında olması nedeniyle kendisine Eğri Fatihi unvanı verilmiştir. Döneminde gerçekleşmiş olan Haçova Savaşı, Osmanlı İmparatorluğu’nun Avrupa topraklarında kazandığı son büyük zaferidir. Sancak düzenini kaldırmış ve kendisinden önceki hükümdarlar dönemlerinde de süren Celali İsyanları’nı 1595-1603 yılları arasında kanlı şekilde bastırmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Veli Mahmud Paşa</span> 13. Osmanlı sadrazamı

Veli Mahmud Paşa, II. Mehmed saltanatında 1455-1466 ve 1472-1474 yılları arasında sadrazamlık yapmış Osmanlı devlet adamıdır. Osmanlı tarihinde sadrazamlığa getirilmiş ilk yeniçeri yetiştirmesidir.

Kara Ahmed Paşa,, Kanuni Sultan Süleyman döneminde 6 Ekim 1553 ile 28 Eylül 1555 tarihleri arasında sadrazamlık yapmış Osmanlı devlet adamıdır. I. Selim'in en küçük kızı ve Kanuni Sultan Süleyman'ın en küçük kız kardeşi Fatma Sultan'ın eşidir.

Hadim Mesih Mehmed Paşa III. Murad saltanatı döneminde 1 Kasım 1585-14 Nisan 1586 döneminde sadrazamlık yapmış bir Osmanlı devlet adamıdır.

<span class="mw-page-title-main">Serdar Ferhat Paşa</span> 43. Osmanlı sadrazamı

Serdar Ferhat Paşa, III. Murad saltanatı döneminde 1 Ağustos 1591-4 Nisan 1592 tarihleri arasında yaklaşık sekiz ay, 16 Şubat 1595-7 Temmuz 1595 tarihleri arasında da yaklaşık dört ay sadrazamlık yapmış bir Osmanlı devlet adamıdır.

Damat İbrahim Paşa, III. Mehmed saltanatı döneminde 4 Nisan 1596-27 Ekim 1596, 5 Aralık 1596-3 Kasım 1597 ve 6 Ocak 1599-10 Temmuz 1601 tarihleri arasında üç kez, toplam üç yıl on bir ay yirmi yedi gün sadrazamlık yapmış bir Osmanlı devlet adamıdır.

Yemişçi Hasan Paşa III. Mehmed saltanatı döneminde 10 Temmuz 1601 - 24 Eylül 1603 tarihleri arasında toplam iki yıl üç ay yedi gün sadrazamlık yapmış bir Osmanlı devlet adamıdır.

Malkoç Yavuz Ali Paşa, III. Mehmed ve I. Ahmed saltanatı döneminde 16 Ekim 1603 - 26 Temmuz 1604 tarihleri arasında dokuz ay on bir gün sadrazamlık yapmış bir Osmanlı devlet adamı.

Damat Halil Paşa, 1595 ile 1598 yılları arasında Kaptan-ı deryalık yapmış Osmanlı devlet adamı.

Gürcü Hadım Mehmed Paşa I. Mustafa'nın ikinci kez tahtan indirilmesinden hemen önce 21 Eylül 1622 - 5 Şubat 1623 tarihleri arasında dört ay on gün sadrazamlık yapmış bir Osmanlı devlet adamıdır.

Topal Recep Paşa IV. Murad saltanatında 10 Şubat 1632 - 18 Mayıs 1632 tarihleri arasında dört ay on beş gün sadrazamlık yapmış bir Osmanlı devlet adamıdır. Nikris (gut) hastalığından muzdarip olan Topal Recep Paşa aksak yürüyüşü dolayısıyla Topal ismini almıştı.

Sultanzade Civankapıcıbaşı Mehmed Paşa Osmanlı Padişahı Sultan İbrahim saltanatında 31 Ocak 1644 - 17 Aralık 1645 tarihleri arasında bir yıl on ay on yedi gün sadrazamlık yapmış bir Osmanlı devlet adamıdır.

Damat Melek Mehmed Paşa, Kaptan-ı Derya; çeşitli eyaletlerde valilik ve muhafızlık görevlerinde bulunmuş ve III. Selim saltanatında 4 Mayıs 1792 - 19 Ekim 1794 tarihleri arasında iki yıl beş ay on altı gün sadrazamlik yapmış bir Osmanlı devlet adamıdır.

Abaza Hasan Paşa On yedinci yüzyılın ortalarında Osmanlı eyalet valisi ve celali isyancısıydı. Osmanlı hükûmetine karşı iki isyan başlattı; bunların ikincisi ve en büyüğü, Sadrazam Köprülü Mehmed Paşa'yı görevden almaya yönelik başarısız girişimin ardından 16 Şubat 1659'da Halep'te suikastla sonuçlandı.

Sofu Mehmet Paşa veya Mevlevi Mehmed Paşa, Osmanlı Padişahı I. İbrahim'in saltanatının son döneminde ve IV. Mehmed saltanatında 7 Ağustos 1648-21 Mayıs 1649 tarihleri arasında dokuz ay on beş gün sadrazamlık yapmış bir Osmanlı devlet adamı. 18 Ağustos 1648'de İstanbul'da liderliğini yaptığı isyanda Sultan İbrahim'in boğdurulması emrini vermiştir.

Deli Derviş Paşa, Osmanlı asker ve devlet adamıdır.

Satırcı Mehmed Paşa , Yeniçeri ağalığı, beylerbeyliği ve vezirlik görevlerinde bulunmuş Osmanlı devlet adamıdır.

Fazlı Paşa ya da Damat Fazlullah Fazlı Paşa (?-1658); beylerbeyi ve Kaptan-ı deryalık görevlerinde bulunmuş Osmanlı devlet adamıdır.

Sokulluzade Hasan Paşa,, sancakbeyi, beylerbeyi ve vezirlik görevlerinde bulunmuş Osmanlı devlet adamıdır. Sadrazam Sokollu Mehmed Paşa’nın en büyük oğludur.

Bebr Mehmed Paşa, bostancıbaşı ve beylerbeyi görevlerinde bulunmuş Osmanlı devlet adamıdır.