İçeriğe atla

Türkiye Yağlı Güreş Ligi

Türkiye Yağlı Güreş Ligi sponsorluk adıyla CW Enerji Türkiye Yağlı Güreş Ligi, 2023 yılında Türkiye Geleneksel Güreşler Federasyonu tarafından kurulan yağlı güreş ligi.

Tarihçe

Ayrıca bakınız: Yağlı güreş

Yağlı güreş, geleneksel bir Türk sporudur. Güreşçiler vücutlarına yağ sürerek güreştikleri için bu şekilde adlandırılır. Müsabakalar “Er Meydanı” denilen alanlarda yapılır. Güreşçilerin vücutlarının yağlanması nedeni ile birbirlerini tutmaları zorlaştığından, büyük güç ve ustalık gerektiren bir spordur.

Yağlı güreş ise, Türklerin Anadolu’dan Rumeli’ye geçtikleri tarihten beri yapılagelen bir güreş türüdür. Bugün, Türkiye'de yağlı güreş, düğünlerin, panayırların, mola veren askerî birliklerin en önemli eğlencesidir. Her yıl, Haziran ayında Edirne’nin Sarayiçi mevkiinde yapılan tarihî Kırkpınar güreşleri, Süleymân Paşa komutasında, bir gece Çanakkale Boğazı'nı geçerek, Gelibolu’ya çıkan ve Rumeli fetihlerine katılan Müslüman kırk Türk'ün hatırasını anmak amacıyla yapılmaktadır.

Osmanlı Devleti zamanında saray dışında yapılan güreş müsabakaları; panayırlarda, düğünlerde, bir hayır kurumu yararına veya bu işi meslek edinmiş kişilerin özel yer ve salonlarında yapılırdı. Ayrıca düğün ve Ramazan güreşleri adı altında düzenlenen etkinlikler de yapılmıştır. Buna örnek: Koca Yusuf, Büyük Cemre, vb. Kırkpınar Yağlı Güreş Festivali, 2010 yılında UNESCO İnsanlığın Somut Olmayan Kültürel Miras Temsili Listesine Türkiye tarafından kaydettirilmek suretiyle tüm dünyaya duyurulmuştur.

Türkiyedeki yağlı güreşler Türklerin Anadoluya yerleştiğinden bu yana birçok şehir, kasaba ve köyde geleneksel olarak fakat mahallli ve bağımsız düzeyde yapılıyordu. 3 Haziran 2022'de kurulan Türkiye Geleneksel Güreşler Federasyonu 2023 yılı itibarıyla tamamen TGGF'nin kurullarına bağlı düzenlenecek olan Türkiye Yağlı Güreş Ligi oluşturuldu.

Statü

Türkiye Geleneksel Güreşler Federasyonu tarafından CW Enerji sponsorluğunda Türkiye Yağlı Güreş Ligi düzenlenecektir. Lig 2024 yılında 6 büyük organizasyondan oluşacak. Sezonu Şampiyon tamamlayan pehlivan Türkiye Yağlı Güreş Ligi Şampiyonu olacaktır. Pehlivanların hepsi 6 turnuvada yarışacak, bu organizasyonlara davet edilecektir. Bütün güreşçilere geldikleri organizasyonda yolluk verilecek, son 64'e kalanlara para ödülü verilecek. Son 64'ten final turuna kadar para ödülü katlanarak artacak. Tüm boylarda 64'e kadar puanlama yok. 64'e geldikten sonra her bir galibiyete 2 puan, finalde kazanana 2 bonus puan verilecektir. Ayrıca Lig müsabakaları sonuçları bir sonraki sezon Kırkpınar Yağlı Güreşlerine katılım için belirleyici olacaktır. Sezon sonunda başboyunda ilk 32'ye giren pehlivanların doğrudan Kırkıpınar'a katılmaya hak kazanacaktır. Alt boylarda da bir sonraki yıl Kırkpınara 64 pehlivan katılacağından sezonu bu sırada bitirmek önem kazanmıştır.[1]

Başpehlivanlık Sonuçları

Yıl Şampiyon İkinci Üçüncü Dördüncü Beşinci
2023Orhan Okulu71 Ali Gürbüz56 Serhat Gökmen42 Hüseyin Gümüşalan42 Yusuf Can Zeybek40
2024Enes Doğan61 Ali Gürbüz56 Yusuf Can Zeybek43 İsmail Balaban40 Orhan Okulu40

Yağlı Güreş Ligi Kapsamında Yapılan Güreşler

İl Turnuva 20232024
Antalya Manavgat Belediyesi Yağlı GüreşleriAli Gürbüzİsmail Balaban
Gaziantep Şahinbey Belediyesi Yağlı GüreşleriOrhan OkuluAli Gürbüz
Kocaeli Sekapark Yağlı GüreşleriOrhan OkuluAli Gürbüz
Ordu Ordulu Mustafa Aybastı Perşembe Yaylası Yağlı Güreşleriİsmail BalabanAli Gürbüz
Balıkesir Kurtdereli Mehmet Pehlivan Yağlı GüreşleriAli GürbüzEnes Doğan
Antalya Elmalı Yeşilyayla Yağlı Güreşleri- Enes Doğan
Bursa Softaoğlu Mehmet Pehlivan Yağlı GüreşleriSerhat Gökmen-
Manisa Yuntdağı Yağlı GüreşleriAli Gürbüz-

Türkiye Yağlı Güreş Ligi Başpehlivanlar Tüm Zamanlar Puan Durumu

Sıra Pehlivan 20232024Toplam
1 Ali Gürbüz62 56 118
2 Orhan Okulu71 40 111
3 Yusuf Can Zeybek40 43 83
4 Enes Doğan20 61 81
5 İsmail Balaban38 40 78
6 Hüseyin Gümüşalan42 29 71
7 Serhat Gökmen42 24 66
8 Serdar Yıldırım30 26 56
9 İsmail Koç36 19 55
10 Ali İhsan Batmaz20 30 50
11 Mehmet Yeşil Yeşil28 17 45
12 Osman Kan20 23 43
13 Mustafa Batu28 12 40
14 Ertuğrul Dağdeviren24 16 40
15 Mustafa Taş22 17 39
16 Nedim Gürel22 15 37
17 Erkan Taş- 36 36
18 Mustafa Doğan Özkaya20 15 35
19 Faruk Akkoyun10 23 33
20 Fatih Atlı22 9 31
21 Yıldıray Akın14 17 31
22 Ünal Karaman14 16 30
23 Osman Aynur18 12 30
24 Furkan Durmuş Altın16 13 29
25 Kürşat Korkmaz14 15 29
26 Cengizhan Şimşek8 20 28
27 Özkan Yılmaz16 11 27
28 Kemal Şahin- 26 26
29 Feyzullah Aktürk- 25 25
30 Mustafa Arslan16 8 24
31 Süleyman Başar16 7 23
32 Serhat Balcı6 16 22
33 Turan Balaban16 5 21
34 Yalçın Üncül8 13 21
35 Recep Taslak12 8 20
36 Recep Kara12 7 19
37 Tanju Gemici12 5 17
38 Yıldıray Pala- 17 17
39 Yunus Emre Yaman2 15 17
40 Bekir Eryücel6 10 16
41 Emre Erkal10 6 16
42 Ali Yanatma6 9 15
43 İsmail Erkal10 4 14
44 Hasan Cengiz8 4 12
45 Seçkin Duman- 10 10
46 Süleyman Aykırı4 6 10
47 Hamza Özkaradeniz- 9 9
48 Hamza Köseoğlu6 2 8
49 Serkan Serttürk6 2 8
50 Okan Acar6 2 8
51 Ali Rıza Kaya8 - 8
52 Kaan Kaya6 0 6
53 Ali Altun4 2 6
54 Ali Güngör Ekin4 1 5
55 Abdullah Güngör4 0 4
56 Mecit Yıldırım4 0 4
57 Rıza Yıldırım4 0 4
58 Salih Dorum4 0 4
59 Erkan Ertan2 2 4
60 Ahmet Selbest2 0 2
61 Arif Akın2 0 2
62 İsmail Güzel2 0 2
63 Hüseyin İyican2 0 2
64 Onur Balcı2 0 2
65 Onur Şenel2 0 2
66 Salih Erinç0 2 2
67 İbrahim Çoraman0 2 2
68 Ahmet Kavakçı 2 - 2
69 Atilla Güzel2 - 2
70 Gökhan Arıcı 2 - 2
71 Menderes Saltık0 1 1
72 Ramazan Bircan0 1 1
73 Fatih Çakıroğlu0 0 0
74 Fatih Koyuncu0 0 0
75 Hakan Çalışır0 0 0
76 Mustafa Kemal Karaboğa0 0 0
77 Osman Özgün0 0 0
78 Recep Çakır0 0 0
79 Semih Turgut0 0 0
80 Şahali Kurt0 0 0
81 Ali Gökçen0 0 0
82 Hasan Zeybek0 - 0
83 Hüseyin Demir0 - 0

Lig Güreşlerinde Alınan Sonuçları

Sıra Pehlivan 1. 2. 3. Çeyrek final 4.Tur 3. Tur 2. Tur 1. Tur
1. Ali Gürbüz6 - 1 3 1 - 1 -
2. Orhan Okulu2 4 3 2 1 1 - -
3. İsmail Balaban2 - 2 4 1 2 2 -
4. Enes Doğan2 - 2 1 1 4 - -
5. Serhat Gökmen1 1 1 2 3 3 1 1
6. Yusuf Can Zeybek- 2 4 3 2 2 - -
7. Hüseyin Gümüşalan- 2 3 2 2 3 - -
8. İsmail Koç- 1 1 4 1 4 2 -
9. Mehmet Yeşil Yeşil- 1 - 1 5 3 3 -
10. Erkan Taş- 1 - 1 - - - 1
11. Cengizhan Şimşek- 1 - - 3 2 1 3
12. Serdar Yıldırım- - 2 3 3 4 1 -
13. Mustafa Batu- - 2 1 4 1 2 3
14. Ali İhsan Batmaz- - 1 3 3 5 1 -
15. Feyzullah Aktürk- - 1 2 - 1 1 -
16. Osman Kan- - 1 - 4 3 1 1
17. Faruk Akkoyun- - 1 - 3 6 2 1
18. Tanju Gemici- - 1 - - 4 4 -
19. Ertuğrul Dağdeviren- - - 3 3 5 - 1
20. Mustafa Taş- - - 2 4 5 2 -
21. Nedim Gürel- - - 2 3 6 1 1
22. Mustafa Doğan Özkaya- - - 2 3 5 1 1
23. Furkan Durmuş Altın- - - 1 5 1 6 -
24. Kürşat Şevki Korkmaz- - - 1 4 3 5 -
25. Özkan Yılmaz- - - 1 4 2 6 -
26. Fatih Atlı- - - 1 2 8 - 2
27. Serhat Balcı- - - 1 2 4 4 -
28. Bekir Eryücel- - - 1 2 1 4 2
29. Turan Balaban- - - 1 1 5 6 -
30. Yunus Emre Yaman- - - 1 1 2 5 1
31. Recep Taslak- - - 1 - 6 5 1
32. Seçkin Duman- - - 1 - 1 3 1
33. Hamza Özkaradeniz- - - 1 - 1 1 3
34. Ünal Karaman- - - - 4 6 3 -
35. Osman Aynur- - - - 4 6 3 -
36. Yıldıray Akın- - - - 4 6 3 -
37. Mustafa Arslan- - - - 4 4 3 -
38. Süleyman Başar- - - - 2 7 4 -
39. Yalçın Üncül- - - - 2 5 3 3
40. Recep Kara- - - - 2 5 3 2
41. Ali Yanatma- - - - 2 3 5 3
42. Yıldıray Pala- - - - 2 3 1 -
43. İsmail Erkal- - - - 1 5 4 3
44. Emre Erkal- - - - 1 5 3 4
45. Hasan Cengiz- - - - 1 4 5 3
46. Okan Acar- - - - 1 2 8 2
47. Kemal Şahin- - - - 1 2 - -
48. Kaan Kaya- - - - 1 1 11 -
49. Abdullah Güngör- - - - 1 - 9 1
50. Süleyman Aykırı- - - - - 5 6 2
51. Hamza Köseoğlu- - - - - 4 8 1
52. Serkan Serttürk- - - - - 4 4 5
53. Ali Rıza Kaya- - - - - 4 1 1
54. Ali Altun- - - - - 3 9 1
55. Ali Güngör Ekin- - - - - 2 11 -
56. Mecit Yıldırım- - - - - 2 10 -
57. Salih Dorum- - - - - 2 9 2
58. Rıza Yıldırım- - - - - 2 9 1
59 Erkan Ertan- - - - - 2 7 4
60. Onur Balcı- - - - - 1 11 1
61. Ahmet Selbest- - - - - 1 10 2
62. Onur Şenel- - - - - 1 10 2
63. İsmail Güzel- - - - - 1 9 3
64. Salih Erinç- - - - - 1 9 2
65. Hüseyin İyican- - - - - 1 8 3
66. İbrahim Çoraman- - - - - 1 8 2
67. Arif Akın- - - - - 1 6 5
68. Ahmet Kavakçı - - - - - 1 5 1
69. Gökhan Arıcı - - - - - 1 5 1
70. Atilla Güzel- - - - - 1 3 1
71. Menderes Saltık- - - - - - 12 1
72. Semih Turgut- - - - - - 11 2
73. Ali Gökçen- - - - - - 11 2
74. Ramazan Bircan- - - - - - 11 2
75. Osman Özgün- - - - - - 10 3
76. Fatih Koyuncu- - - - - - 10 2
77. Şahali Kurt- - - - - - 10 2
78. Hakan Çalışır- - - - - - 9 1
79. Recep Çakır- - - - - - 8 5
80. Fatih Çakıroğlu- - - - - - 8 5
81. Hüseyin Demir- - - - - - 7 -
82. Mustafa Kemal Karaboğa- - - - - - 6 5
83. Hasan Zeybek- - - - - - 6 1

Kaynakça

  1. ^ "Türkiye Yağlı Güreş Ligi tanıtım toplantısı yapıldı". 7 Ağustos 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Ağustos 2023. 

Dış bağlatılar

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Yağlı güreş</span> geleneksel bir Türk sporu

Yağlı güreş, geleneksel bir Türk sporudur. Güreşçiler vücutlarına yağ sürerek güreştikleri için bu şekilde adlandırılır. Müsabakalar “Er Meydanı” denilen alanlarda yapılır. Güreşçilerin vücutlarının yağlanması nedeni ile birbirlerini tutmaları zorlaştığından, büyük güç ve ustalık gerektiren bir spordur.

<span class="mw-page-title-main">Güreş</span> Boğma türü tekniklerini içeren dövüş sporu formu

Güreş, uygulayıcılarının birbirlerine vurmaksızın rakiplerini yenmeye çalıştıkları bir dövüş sporu türü. Güreş tarihteki en eski sporlardan biridir ve zamanla farklı stil ve formları geliştirilmiştir. Güreş genellikle dövüş sanatları arasında değerlendirilir.

<span class="mw-page-title-main">Kırkpınar Yağlı Güreşleri</span> Geleneksel yağlı güreş festivali

Kırkpınar Yağlı Güreşleri, geleneksel Türk yağlı güreş turnuvası. Her sene haziran ayı sonu ile temmuz ayı başında Edirne'de düzenlenir. Pehlivanlar üç gün süresince er meydanında mücadele ederler. Son gün yapılan finallerde her boyun (kategorinin) birinci, ikinci ve üçüncüleri belirlenir. Bunlardan en önemlisi başpehlivandır. Güreşler esnasında Kırkpınar Festivali düzenlenir ve çeşitli etkinlikler gerçekleştirilir. Osmanlı Devleti'nin her yerinde düzenlenen panayırların hepsinde güreş yapılır ama bunların içinde yalnız Kırkpınar’da “baş”ı kazanan pehlivan, gelecek senenin Kırkpınar güreşlerine kadar “başpehlivan” bilinirdi. Bu düşünce günümüzde de devam etmektedir.

Mehmet Ali Yağcı pehlivan ve yağlı güreşçi.

Başpehlivan, yağlı güreş ya da karakucakta, başa güreşerek rakiplerini yenerek şampiyon olan güreşçi. Türk güreş tarihinde başpehlivanlık unvanını almış Kızılcıklı Mahmut, Turgut Reis İpçi, Adalı Halil, Ahmet Ayık, Gazanfer Bilge, Ali Gürbüz, İsmail Balaban, Orhan Okulu gibi birçok ünlü güreşçi vardır.

Karakucak güreşi, Oğuz kökenli Türklere özgü yağsız güreşlerdir. Bu güreşler Başta Kahramanmaraş ve ilçeleri olmak üzere Türkiye'nin birçok bölgesinde Festival Organizasyonu olarak düzenli olarak müsabakalar yapılmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Katrancı Mehmet Pehlivan</span>

Katrancı Mehmet Pehlivan, 1859 yılında Osmanlı İmparatorluğu'nda -bugün Bulgaristan sınırları içinde kalan- Deliorman bölgesinin Şumnu şehrinin bir köyünde doğmuş efsanevi Türk güreşçidir. Diğer Osmanlı İmparatorluğu başpehlivanları gibi onun da Deliorman bölgesinde doğup büyümesi, pehlivan olmasının önünü açmıştır. Tıpkı Koca Yusuf gibi Evlad-ı Fatihan mensubu bir Şumnulu olup, 1453 sonrası Fatih Sultan Mehmet tarafından Balkanlar'a yerleştirilen bir Türk aileden gelmektedir ve 93 Harbi olarak anılan 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı öncesi, Anadolu topraklarına göç ederek, Balkanlar'daki memleketine benzettiği Karacabey Ovası'nda bulunan Susurluk'un Göbel beldesine yerleşmiştir.

Çardak Yağlı Güreşleri, Çanakkale'nin Lapseki ilçesi Çardak beldesinde düzenlenen geleneksel bir Türk yağlı güreş turnuvasıdır.

Yuntdağı Yağlı Güreşleri, her yıl Manisa'nın Yunusemre ilçesinde düzenlenen geleneksel Türk yağlı güreş turnuvasıdır.

<span class="mw-page-title-main">Türkiye Geleneksel Güreşler Federasyonu</span>

Türkiye Geleneksel Güreşler Federasyonu, 5841 sayılı Cumhurbaşkanı kararının 3 Haziran 2022 tarihli ve 31855 sayılı Resmî Gazete’de yayınlanması ile özel hukuk hükümlerine tabi, tüzel kişiliğe sahip ve bağımsız statüde kurulmuştur. Aşırtmalı Aba Güreşi, Kapışmalı Aba Güreşi, Karakucak Güreşi, Kuşak Güreşi, Şalvar Güreşi ve Yağlı Güreş spor dallarında faaliyet göstermektedir.

2023 yılında 27 farklı ilde 86 farklı güreş düzenlendi. 80 başpehlivan güreşlere katıldı. 29 farklı başpehlivan birincilik kazanırken 71 başpehlivan kürsüye çıkmayı başardı. 8 kez ile en fazla birinciliği kazanan başpehlivanlar Ali Gürbüz ve Yusuf Can Zeybek oldu. En fazla kürsüye çıkan ise 22 kez ile İsmail Balaban oldu. En fazla güreşen başpehlivan ise 52 turnuvaya katılan Menderes Saltık oldu. Yaş sınırından dolayı 1977 doğumlu 5 başpehlivan bu sene son kez er meydanına çıkarak emekli oldular.

<span class="mw-page-title-main">662. Kırkpınar Yağlı Güreşleri</span>

662. Kırkpınar Yağlı Güreşleri, 7-9 Temmuz 2023 tarihleri arasında Edirne'de Sarayiçi Er Meydanı'nda gerçekleştirilmiştir. Bu sene 662.si düzenlenen Kırkpınar Güreşlerine son kez katılmak isteyen tüm pehlivanlar katılacak olup, önümüzdeki seneden itibaren Türkiye Geleneksel Güreşler Federasyonu bünyesinde yeni kurulan Türkiye Yağlı Güreş Liginde ilk 24'e giren ve ön elemeleri geçen 8 başpehlivan olmak üzere toplam 32 başpehlivan katılacaktır. Alt boylarda da katılımcı sayısı aynı şekilde Lig güreşleri sonuçlarına göre 32 olacaktır. Edirne'de güreşlerden bir hafta önce ön eleme güreşleri düzenlenecek ve 8 başpehlivan daha Kırkpınar'a katılmaya hak kazanacaktır. Toplamda 32 başpehlivan katılacaktır ve 4 torbaya ayrılıp kuraları çekilecektir. Ligi 1-8 arası bitiren başpehlivanlar birinci torbada, 8-16 arası ikinci torbada, 16-24 arası üçüncü torba ve ön elemeden gelecek olan sekiz başpehlivan da dördüncü torbada olacaktır. 2024 yılı itibaren Kırkpınar başpehlivanlık güreşlerinde puanlama kaldırılacak ve geleneksel yapısıyla gerçekleştirilecektir.

Manavgat Yağlı Güreşleri, her yıl Antalya ilinin Manavgat ilçesinde düzenlenen geleneksel Türk yağlı güreş turnuvasıdır.

Şahinbey Yağlı Güreşleri, Gaziantep'in Şahinbey ilçesinde düzenlenen Türk yağlı güreş turnuvasıdır.

Yayla Seki Yağlı Güreşleri, her yıl Muğla'nın Seydikemer ilçesinde düzenlenen geleneksel bir Türk yağlı güreş turnuvasıdır.

Türkiye Geleneksel Güreşler Federasyonu tarafından düzenlenen Türkiye Yağlı Güreş Liginin 1. sezonudur. Baş pehlivan boyunda 71 puan toplayan Orhan Okulu Şampiyon oldu.

Hüseyin Çokal Yağlı Güreşleri, her yıl Denizli'nin Beyağaç ilçesinde düzenlenen bir Türk yağlı güreş turnuvasıdır.

Osmancık Yağlı Güreşleri, Çorum'un Osmancık ilçesinde düzenlenen bir Türk yağlı güreş turnuvasıdır.

Türkiye Geleneksel Güreşler Federasyonu tarafından düzenlenen Türkiye Yağlı Güreş Liginin 2. sezonudur. 5 güreşin ikisini kazanarak 61 puan toplayan Enes Doğan Şampiyon oldu.

<span class="mw-page-title-main">663. Kırkpınar Yağlı Güreşleri</span>

663. Kırkpınar Yağlı Güreşleri, 4-7 Temmuz 2024 tarihleri arasında Edirne'de Sarayiçi Er Meydanı'nda gerçekleştirildi. Yusuf Can Zeybek finalde Mustafa Taş'ı yenerek üst üste ikinci kez başpehlivanlığı kazandı. Mustafa Taş ile Yusuf Can Zeybek arasındaki maç karşılıklı hareketlerle geçti. Maçın 20'nci dakikasında Mustafa Taş'a, hakem heyeti tarafından pasif güreştiği için birinci ihtarı verildi. Puanlama güreşine kalan müsabakanın 50'inci dakikasında Mustafa Taş'ı yenen Yusuf Can Zeybek, Türkiye Başpehlivanı oldu.