İçeriğe atla

Türkiye'de televizyon

Türkiye Radyo Televizyon Kurumu, 1 Mayıs 1964 tarihinde çıkarılan TRT yasasıyla kurulan ve kamu yayıncılığı yapmakla görevli Türkiye'nin ilk, günümüzdeki tek kuruluşudur.
İTÜ TV'nin deneme yayınına ait bir görüntü

Türkiye'de televizyon yayınları ilk kez İstanbul Teknik Üniversitesi tarafından 9 Temmuz 1952 günü başlatıldı. 1. banttan 100 watt güçle yayın yapan İTÜ TV vericisi Philips şirketinden edinilmiştir. Türkiye'nin televizyon ile tanışması 1 Mayıs 1964 tarihli TRT Yasası'nın yürürlüğe girmesiyle birlikte, Türkiye sınırları dahilinde TRT dışındaki kurumların radyo ve televizyon yayınları yapması yasaklandığından, İTÜ TV, 1970 yılında yayınına son verdi ve vericileri de 1971 yılında TRT'ye devredildi.

Kapalı devre eğitim yayınları sürerken TRT yönetim kurulu televizyon yayınlarının başlama tarihini 1 Ocak 1968 olarak belirlemiştir ancak bu alandaki hazırlıklar ancak 31 Ocak 1968'de tamamlanabilmiştir. TRT'nin ilk televizyon yayını Ankara'nın Mithatpaşa Caddesi'ndeki iki binanın bodrum katında bulunan stüdyodan 31 Ocak 1968 günü siyah beyaz olarak 19.30'da gerçekleşmiştir. Yayın TRT'nin ilk spikeri Nuran Devres'in "Burası üçüncü bant beşinci kanaldan deneme yayını yapan Ankara Televizyonu. Bugün 31 Ocak 1968. Bu akşamki denemelerine başlıyoruz." sözleri ile başlamıştır. Başta tek kanal iken sonradan TRT 1, TRT 2... gibi çeşitli TRT kanalları oluşturuldu. Renkli televizyona geçiş 1980'lerde kısmen gerçekleşti.

1989'da TRT 3'ün ve 1990'da TRT 4'ün yayına başlamasından sonra, 1990 yılında test yayınına başlayan Star 1, 1990 yılında yayın hayatına girerek Türkiye'nin ilk özel televizyon kanalı oldu. Star TV, Lichtenstein'da 50.000 İsviçre Frangı sermaye ile 3 Ağustos 1989'da Magic Box Incorporated AG adlı şirket tarafından Magic Box Star 1 adı ile kuruldu. 5 Mayıs 1990 tarihinde Almanya üzerinden test yayınına başlayan kanal, 4 Ağustos 1990 tarihinde ise "Star 1" adıyla normal yayına başladı. Türkiye'nin ilk özel televizyon kanalı olan Star TV'nin ilk patronları ise Cem Uzan, babası Kemal Uzan ve Turgut Özal'ın büyük oğlu Ahmet Özal idi. Türkiye'de özel televizyonda ilk haber, Star TV'de TRT kökenli haber spikerlerinden Gülgün Feyman tarafından sunulmuştur.[1] Bunun üzerine TRT kanalları adlarını TRT 1, TRT 2, TRT 3, TRT 4 ve TRT int, TRT Avrasya olarak değiştirdi. 1992 yılının Ocak ayında Star 1'in kardeş kanalı Tele On, hemen ardından Show TV ve HBB kanalları yayına başladı. 1993 yılında TGRT, Samanyolu TV, Show TV'nin kardeş kanalı Cine5 ve Aralık ayında da Kanal D yayına girerken, 1994 yılı başlarında Tele On üzerinden yayın yapan, Türkiye'nin ilk video müzik kanalı Kral TV açıldı. Yine aynı yıl atv de yayın hayatına başladı. Ayrıca 1998 yılından beri yeni karasal frekans tahsisi yapılamamıştır. RTÜK tarafından 2013 yılında yapılan yeni frekans ihalesi mahkemeye yapılan itiraz neticesinde iptal edildi, 22 olan ülke geneline karasal yayın yapma hakkına sahip olan kanalların sayısı 40'a çıkarılması planlanıyordu. Yeni frekans ihalesinin 2016 yılında düzenlenmesi planlanacaktı. Kesin tarih tam olarak bilinmiyor.

Türk televizyon kanalları karasal yayının haricinde uydudan ve ücretli TV platformlardan yayın yaparlar. Türkiye'de karasal yayın izleme oranı Avrupa'dan çok düşüktür. 2019 yılının 2. Çeyreğinde Türkiye'nin en önemli TV platformları ve abone sayıları şöyledir;[2] Digiturk 2.449.552 abone, Teledünya 1.088.356 abone, D-Smart 1.059.548 abone, Tivibu 952.778 abone, Turkcell TV+ 631.852 abone. Bunun haricinde Türksat 4A ve Türksat 3A uyduları üzerinden 500'ün üzerinde yerli ve yabancı kanal ücretsiz olarak izlenebilmektedir. Kanalların sayısı sürekli artmakta, bazı kanallar karasal yayın ve tv platformlarını kullanmayıp sadece uydudan yayın yapmaktadırlar ve uydu üzerinde Türkçe olarak DMAX, Cartoon Network, TLC Türkiye gibi ve 30'un üzerinde ücretsiz HD kanal ve çok sayıda film, dizi, spor, çocuk ve Türkiye'nin en önemli kanalları ücretsiz olarak izlenmektedir.

Ayrıca bakınız

Kaynakça

  1. ^ "Arşivlenmiş kopya". 3 Kasım 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Ekim 2015. 
  2. ^ "2019 2. çeyrek pazar verileri raporu, sayfa 84 ve 86" (PDF). 15 Ekim 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 9 Kasım 2019. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Türkiye Radyo Televizyon Kurumu</span> Türk kamuya açık televizyon şirketi ve radyosu

Türkiye Radyo Televizyon Kurumu (TRT), 1 Mayıs 1964 tarihinde çıkarılan TRT yasasıyla kurulan ve Türkiye'nin kamu yayıncılığı yapmakla görevli ilk ve tek kuruluşudur. TRT aynı zamanda Türkiye’den Avrupa Yayın Birliği (EBU)’ne tam üye olan ilk ve tek yayıncıdır.

<span class="mw-page-title-main">Kanaltürk</span> Türkiye merkezli ulusal televizyon ve sinema kanalı

Kanaltürk, Koza İpek Holding'in sahibi olduğu, 2004 ve 2016 yılları arasında Türkçe içerikli olarak yayın yapmış olan ulusal televizyon ve sinema kanalı.

<span class="mw-page-title-main">Samanyolu TV</span>

Samanyolu TV, 22 Ekim 1993 tarihinde yayın hayatına başlamış İslami içerikli ulusal televizyon kanalıdır. Star TV, Flash TV, Teleon, Show TV, HBB, Kanal 6, TGRT, atv, Kanal D ve Cine5'ten sonra Türkiye'nin 11. özel televizyon kanalı olmuştur. İslami ve kültürel konuları işlemesi ile bilinen kanal, Gülen Hareketi ile ilişkiliydi. Kanalın genel yayın yönetmenliğini Hidayet Karaca yürütmüştür.

<span class="mw-page-title-main">Kanal D</span> Türkiye merkezli ulusal televizyon kanalı

Kanal D, Demirören Holding'in Türkiye'de yayın yapan ulusal televizyon kanallarından biridir. Tüm Türkiye'ye yayın yapan ulusal kanal, genelde dizi filmleriyle ön plana çıkmıştır. 2005 yılı itibarıyla Türkiye'de en çok izlenen kanal unvanını elde etmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Digiturk</span> uydu tabanlı dijital platform (Digiturk beIN Media Group)

Digiturk, Türkiye'de abonelik sistemiyle işleyen bir dijital televizyon yayını platformudur. 1999 yılının Ocak ayında Çukurova Holding'in sahibi Mehmet Emin Karamehmet tarafından kurulmuş, 2000 yılının Nisan ayında hizmet vermeye başlamıştır. Süper Lig maçlarının yayın haklarını elinde bulundurmaktadır. 15 Kasım 2022'de Eutelsat uydusundaki yayınlarını sonlandırmış ve tamamen Türksat uydusuna geçiş yapmıştır. Şirket, 2015'te beIN Media Group'a satıldı ve hisselerin devri resmi onay sürecinin ardından, 2016 yılı Ağustos ayında tamamlandı.

<span class="mw-page-title-main">CNN Türk</span> Türkiye merkezli ulusal haber kanalı

CNN Türk, Amerikalı CNN şirketi ve Demirören Holding bünyesinde yayın yapan haber kanalı. Merkezi İstanbul'da olan kanalın en bilinen programları arasında 5N1K, Bir Yudum İnsan ve Oradaydım gibi yapımlar yer alır.

<span class="mw-page-title-main">Star TV</span> Türkiye merkezli ulusal televizyon kanalı

Star TV, Doğuş Yayın Grubu bünyesinde Türkiye'de yayın yapan ulusal televizyon kanalıdır. Kanalın eski adları Star 1 ve İnterStar'dır. Şirketin unvanı, Star TV Medya Hizmetleri A.Ş.'dir. Star TV'nin genel yayın yönetmeni Nermin Yurteri'dir. 7 Mayıs 1990'da test yayınına başlayan kanal, 4 Ağustos 1990'da Star 1 adıyla, 13 Haziran 1992'de İnterStar adıyla, 17 Ocak 2002'de Star TV adıyla ve 21 Mayıs 2009'da HD olarak yayın hayatına başlamıştır.

NBA TV, Amerikalı Time Warner şirketi tarafından kurulmuştur. Kanalda canlı basketbol maçları, NBA'den haberler ve özel programlar yayınlanmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">İTÜ Radyosu</span>

İTÜ Radyosu , günümüzde internet üzerinden yayın yapan, Türkiye'nin ilk üniversite radyosu.

<span class="mw-page-title-main">TGRT Haber</span> Türkiye merkezli ulusal haber kanalı

TGRT Haber, İhlas Holding bünyesinde bulunan bir kültür ve haber kanalı. 29 Ekim 2004 tarihinde yayın hayatına başlamıştır. TGRT'nin Amerikalı News Corporation (FOX) şirketine satılmasına karşın, kardeş kanalları TGRT EU, TGRT Belgesel ve TGRT FM ile birlikte İhlas Holding bünyesinde yayın yapmaktadır.

Bayındır Radyo Televizyonu (brt) 1998 yılında test yayınlarına başlayıp 1999 yılında normal yayına geçmiş Türkiye'de faaliyet gösteren Bayındır Holding'e bağlı ulusal yayın yapmış bir televizyon kanalıdır. Sahibi Kamuran Çörtük'tür.

Samanyolu Haber; Samanyolu Yayın Grubu'na bağlı olarak 22 Ocak 2007 tarihinde yayın hayatına başlayan haber kanalıydı. Gülen Hareketi'nin yayın grubu tespit edildikten sonra kardeş kanallarıyla birlikte 15 Kasım 2015'te Türksat tarafından uydudan çıkarılmıştır. Samanyolu TV ile aynı stüdyoda yayın yapan kardeş kanalları şunlardı; Mehtap TV, Samanyolu Avrupa, Samanyolu Amerika, Samanyolu Afrika, MC TV, MC EU, çocuk kanalı Yumurcak TV, alışveriş kanalı Tuna Shopping TV, İngilizce yayın yapan Ebru TV, Azerbaycan'dan yayın yapan Hazar TV, Kürtçe yayın yapan Dünya TV, Arapça yayın yapan Hira TV.

<span class="mw-page-title-main">Kanal 6</span> Şatıroğlu Medya Grubu

Kanal 6, 4 Ekim 1992'de Ahmet Özal tarafından kurulmuş ve 22 Mayıs 2008 tarihine kadar yayın yapmış Türk televizyon kanalı. Karasal yayın frekansı ile Türksat uydusu, Kablo TV, Star Digital, Cine+Digital ve Digiturk gibi platformlarda yayın yapmıştır. Kanal Market adında bir de kardeş kanalı vardı. Kanal 6 Televizyonu ve 6 Gen Digital İçerik Platformu'nun 2022 yılı içerisinde Şatıroğlu Medya Grubu bünyesinde Seyrantepe, Kağıthane binasından yeniden yayında olması beklenmekteydi fakat çalışmalar ilerleyemediğinden dolayı iptal edilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Habertürk TV</span> Türkiye merkezli ulusal haber kanalı

Habertürk TV, Ciner Yayın Holding'e ait bir haber kanalıdır.

Maxi TV, Türkiye'nin ilk özel çizgi film ve çocuk kanalı. 1997 yılında Cine5 ve Show TV'nin eski sahibi Erol Aksoy tarafından kurulmuş ve 1997-2002 yılları arasında kardeş kanallarından biri olan Supersport ile dönüşümlü yayın yapmıştır. Kanal, Cine5 ve diğer kardeş kanallarıyla birlikte yaklaşık üç yıl Türksat uydusundan yayın yaptıktan sonra, 2000 yılında KabloTV'de de yayına başlamıştır. Aynı yıl Erol Aksoy'un Cine+Digital'i kurmasıyla beraber yayınlarına buradan da devam eden kanal 5 Mayıs 2002 tarihinde kapatılmış ve Supersport kanalı tek başına 24 saat yayın yapmaya başlamıştır.

TRT Belgesel, çeşitli belgesel formatındaki programların yayınlandığı kanal. Kanal ilk yayın formatında TRT bünyesinde 6 farklı dilde yayın yapan tematik bir televizyon kanalı olarak tasarlanmış ve bu şekilde yayın yapmıştır. 17 Ekim 2009 tarihinde "TRT Turizm ve Belgesel" adıyla test yayınına başladı. Böylece Türkiye Radyo Televizyon Kurumunun ilk tematik ve ilk belgesel kanalı yayın hayatına başlamış oldu. TRT Belgesel, 6 Aralık 2014 tarihinde de yüksek görüntü kalitesi sunan "HD" yayına başladı. 2019 yılında kanalın içeriği ve logosu yenilendi.

Star Medya Grubu, Uzan Holding bünyesinde kurulmuş ve gazete, dergi, kitap, radyo ve televizyon yayıncılık alanlarında 1989'dan 2016 yılına kadar faaliyet gösteren eski bir medya grubu.

teve2 Televizyon kanalı

teve2, 18 Ağustos 2012'de yayına başlayan Demirören Holding'e bağlı eğlence kanalı. Kanal, Turner Broadcasting System'in TNT'yi Türkiye'den çekme kararı alması nedeniyle yayın haklarını Doğan Yayın Grubuna satması sonucunda kurulmuştur. Popüler yabancı diziler, yerli diziler, yerli yapımlar, eğlence programları, çizgi filmler ve tematik film kuşakları yayınlayan kanal, hem orijinal dil hem de Türkçe dil desteğiyle yayın yapmaktadır. Kanal D-Smart, Digiturk, KabloTV, Turkcell TV+, tivibu ve Türksat 4A uydusu üzerinden izlenebilmektedir. 3 Eylül 2012'den itibaren düzenli yayına geçmiştir. 10 Ekim 2016'da ismi teve2 olarak değiştirilmiştir.

TRT 4K, yayın hayatına 19 Şubat 2015 tarihinde Türksat 2A üzerinden başlamıştır. Türkiye'nin ilk 4K Teknolojisine sahip televizyon kanalı Türksat uydusunda şifresiz olarak izlenebilmektedir. HEVC(h.265) kodlayıcı ile 3840×2160p50 görüntüye ve DD+ kodlayıcı ile 7.1 surround Türkçe sese sahiptir.

beIN, Digiturk platformunu tanıtmak için yayın yapan televizyon kanallarıdır. DIGI ismindeyken bir dönem Turksat üzerinden şifresiz yayın yapmıştır.