İçeriğe atla

Türkiye'de alkollü içecek yasaları

Gezi Parkı olayları sırasında, yeni alkol kısıtlamalarına atıfta bulunan ve ailelere en az üç çocuk sahibi olmaları için hükümet tavsiyesini gösteren grafiti.[1][2]

Türkiye'de alkol yasaları alkollü içeceklerin satışını ve tüketimini düzenlemektedir.

Arka plan

Türkiye'de kişi başı alkol tüketimi 1,5 litre olup, Ortadoğu'nun en yüksek rakamları arasındadır.[3] Türkiye laik bir ülkedir ve nüfusunun çoğu Müslüman olmasına rağmen alkollü bir içecek olan rakı tüketimi Türkiye'nin yemek kültürünün önemli bir parçasıdır. Osmanlı İmparatorluğu'nda alkol tüketimi yaygındı.[4]

Tüketim önlemleri

Yaş limitleri

Alkollü içeceklerin satışı ve tüketimi 18 yaş ve üzeri kişilerle sınırlıdır.[5][6]

Lisans

Türkiye'de bira da dahil olmak üzere alkol satmak veya sunmak için lisans gereklidir.[7] Alkol sadece 06.00-22.00 arası servis edilebilir.[3] Öğrenci yurtları, sağlık kurumları, spor kulüpleri, eğitim kurumları ve benzin istasyonlarında alkol satışı yasaktır. Okul ve camiye 100 metreden az mesafede alkol satılamaz.

Lisanslar yerel belediyeler ile Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından verilmektedir.[8]

Yasalar

Kanunlar, 24 Aralık 2017 tarihine kadar Tütün ve Alkol Piyasası Düzenleme Kurumu (TAPDK) tarafından düzenlendi. O zamandan beri yasalar Türkiye Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından düzenlenmektedir.[9]

Önerilen yeni önlemler

Ocak 2011'de yürürlüğe konan bir hükûmet kanunu, belirli olaylarda alkol satışını daha önce belirlendiği gibi 18 yerine 24 yaşın altındaki kişilere kısıtladı. Ancak bu kısıtlama daha sonra mahkemeler tarafından bozuldu.[10]

Ayrıca bakınız

Kaynakça

  1. ^ "Turkey's Islamist-rooted AKP to propose new bans on alcohol". Hürriyet Daily News. 3 Aralık 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Haziran 2013. 
  2. ^ "Turkish PM pushes for 'three children incentive'". Hürriyet Daily News. 10 Şubat 2013. 29 Eylül 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Haziran 2013. 
  3. ^ a b Constanze Letsch, The Guardian, 31 May 2013, Turkey alcohol laws could pull the plug on Istanbul nightlife 5 Nisan 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
  4. ^ XIX. YÜZYIL ARŞİV BELGELERİNE GÖRE OSMANLI DEVLETİ’NDE İÇKİ VE YASAKLARI (PDF). YETER ÖZTÜRK. T.C. ORDU ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ TARİH ANABİLİM DALI. Temmuz 2017. s. 35. 9 Temmuz 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 21 Haziran 2021. 
  5. ^ AB ÜYESİ ÜLKELERDE ALKOLLÜ İÇKİLER SEKTÖRÜNE İLİŞKİN BAZI DÜZENLEMELER (PDF). Koordinatör Ş. Özge İMAMOĞLU. Ankara: Tek Pazar ve Rekabet Başkanlığı. Ağustos 2011. s. 5. 5 Mart 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 21 Haziran 2021. 
  6. ^ "Alkollü içki satışında yaş sınırı hangi ülkede nerede? Rusya ve Türkiye'de 18 yaş". www.turkrus.com. 19 Şubat 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Haziran 2021. 
  7. ^ "BAC and BrAC Limits". IARD.org. International Alliance for Responsible Drinking. 17 Ağustos 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Haziran 2016. 
  8. ^ Hurriyet Daily News, 24 May 2013, Turkish Parliament adopts alcohol restrictions, bans sale between 10 pm and 6 am 1 Eylül 2017 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
  9. ^ "Tütün ve Alkol Dairesi Başkanlığı". www.tarimorman.gov.tr. 22 Ekim 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Temmuz 2021. 
  10. ^ "Russian woman has died in Turkey from poisoning by counterfeit alcohol". World News – Russian opinion. 30 Mayıs 2011. 22 Ağustos 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Haziran 2011. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Bira</span> arpanın mayalandırılmasıyla yapılan alkollü içki

Bira, dünyadaki en eski ve en yaygın alkollü içeceklerden biridir. Su ve çaydan sonra en popüler üçüncü içecek‘tir. Bira tahıldan üretilirː Yaygın olarak malt arpa kullanılır ama buğday, mısır ve pirinç de kullanılan ürünler arasındadır. Şıradaki(malt-su karışımı), nişasta şekerlerinin fermantasyonu birada etanol ve karbondioksiti açığa çıkarır ve köpüklü bira oluşur.

<span class="mw-page-title-main">Etanol</span> kimyasal bileşik

Etanol ya da etil alkol, renksiz, hoş kokulu ve yanıcı, hafif bir sıvıdır. Alkollü içeceklerde kullanılan tek alkol türüdür. Ayrıca çözücü olarak da kullanılır. Kimyasal formülü C2H5OH olup kısaca EtOH olarak da yazılabilir.

<span class="mw-page-title-main">İçki</span> Etanol içeren içecek

İçki ya da alkollü içecek, etanol içeren bir içecektir. Likör, viski, cin, votka, rom, tekila, şarap, bira, vermut; dünyada yaygın olarak tüketilen içkilerdendir. Alkollü içeceklerin tarihi'nin Neolitik dönemli erken bir tarihe kadar uzanması düşünülmektedir. Alkollü içeceklerin tüketimi, birçok kültürde önemli bir sosyal rol oynar. Çoğu ülkede alkollü içeceklerin üretimini, satışını ve tüketimini düzenleyen yasalar vardır. Düzenlemeler, yüzde alkol içeriğinin etiketlenmesini ve bir uyarı etiketinin kullanılmasını gerektirebilir. Yasal içki içme yaşı dünya genelinde 15 ile 21 yaş arasında değişir. Bazı ülkeler bu tür faaliyetleri tamamen yasaklıyor, ancak alkollü içecekler dünyanın birçok yerinde yasaldır. Alkolün sağlık üzerindeki olumsuz etkileri birçok ülkelerde önemli sorun hâline gelmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Votka</span> Rusların millî içkisi

Votka veya orijinal ismiyle Vodka, Polonya ve Rusya menşeli, farklı çeşitlere sahip, şeffaf bir distile alkollü içkidir. Temelde su ve rektifiye etanolden oluşur, bazı diğer maddeler ve aroma izleri bulunabilir. Geleneksel olarak, fermente edilmiş tahıl tanelerinden veya patateslerden elde edilen sıvının damıtılmasıyla yapılır, ancak bazı modern markalar temel olarak meyve veya şeker kullanır. Özel bir tat ve kokusu yoktur ve renksizdir. İsminin Slavca su anlamına gelen "voda" 'dan geldiği sanılmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Alkol, Tütün, Ateşli Silahlar ve Patlayıcılar Bürosu</span>

Amerika Birleşik Devletleri Alkol, Tütün ve Ateşli Silahlar Bürosu ATF, BATF ve BATFE olarak da bilinen ABD Adalet Bakanlığı'na bağlı federal büro, hükûmet ajansı.

<span class="mw-page-title-main">Caipirinha</span>

Caipirinha [] misket limonu, esmer şeker, kaşasa ve kırılmış buz ile yapılan Brezilya kökenli alkollü bir içecektir. Türk asıllı barmenlerin Türkiye'ye gelen Brezilyalı müsterilere Cachaca yerine vodka koyup Caipirinda adıyla satışını yaptığı içecek olarak da bilinir. İçkinin kendine özgü Güney Amerika'da üretilen özel dizaynlı bardakları vardır fakat Türkiye'de genelde çok benzediği için köşeli su bardağı ile servis yapılır.

<span class="mw-page-title-main">Barmen</span>

Barmen, barlarda içkileri hazırlayan ve servis eden görevlidir. Müşterilerin istediği içkileri doğrudan doğruya bar tezgâhı üzerinde ikram eder. Bazı barmenler, kokteyl denen aperitif, alkol, likör, meyve suyu, süt vs. karışımı içkileri hazırlamakta ustadırlar. Kokteyl bardağa dökülmeden önce shaker (şeykır) yani karıştırıcı denen özel bir kapta sallanıp karıştırılır.

<span class="mw-page-title-main">TEKEL</span> Tütün, Tütün Mamulleri, Tuz ve Alkol İşletmeleri

TEKEL, Türkiye Cumhuriyeti'ne ait tütün, alkollü içki ve tuz şirketiydi. 1925'te parastatal bir şirket olan Régie'den kamulaştırılmıştır. Yabancı bir ortak ve Osmanlı konsorsiyumu olan Régie, "La Société de la Régie co-interestée des tabacs de l'Empire Ottoman"ın kısaltmasıydı.

<span class="mw-page-title-main">Changaa</span>

Changaa veya Chang'aa Kenya'da popüler alkollü içki. Akdarı, mısır ve sorgum gibi tahıllardan damıtılır ve çok kuvvetlidir. Üretimi ve dağıtımı Mungiki gibi suç şebekeleri tarafından kontrol edilmektedir. Mungiki içkiler üzerindeki vergiyi arttırdığında, yerel üreticiler başka çetelerden yardım istemiş ve çeteler arası şiddet tavan yapmıştır.

<span class="mw-page-title-main">ABD'de içki yasağı dönemi</span> Tüm ABDde geçerli olmuş tarihi alkol yasağı

Amerika Birleşik Devletleri'ndeki alkol yasağı dönemi ya da "Prohibition" dönemi, 1920'den 1933'e kadar On Sekizinci ABD Anayasası Değişikliği doğrultusunda ülke çapında alkolün satılması, üretilmesi ile taşınmasının yasak olduğu dönemdir. Bu dönemin tanımlayıcı içki yasağı "Prohibition"ın yanı sıra "The Noble Experiment" olarak da biliniyordu. Alkol karşıtı hareketin oldukça kuvvetli baskısı altında 18 Aralık 1917'de ABD Senatosu On Sekizinci Anayasa Değişikliği'ni teklif etti. 36 eyalet tarafından onaylanmasının ardından 16 Ocak 1919'da tasdik edildi, bir sene sonra 17 Ocak 1920'de yürürlüğe girdi. Bazı eyaletler bundan önce zaten eyalet çapında içki yasakları uygulamışlardı.

<span class="mw-page-title-main">Gece kulübü</span> geceleri açık olan eğlence mekânları

Gece kulübü, herkese açık müzikli, içkili müzik mekanı, konser, show ve eğlence yeri, insanların eğlenme amacıyla gittikleri, müzik eşliğinde dans edilen, alkollü içecek tüketilen, genelde gece açılan sabaha dek açık kalan mekânlardır. Bir gece kulübü genellikle bir dans pisti, lazer ışık gösterisi ve disk jokey (DJ) için sahne içeren bir eğlence mekanıdır. "Gece kulübü" adlandırması zamana göre isim değişikliğine uğramıştır. İlk başlarda disko, diskotek olarak adlandırılan bu mekanlar günümüzde gece kulübü ya da sadece kulüp olarak adlandırılır.

<span class="mw-page-title-main">İçki yasağı</span>

İçki yasağı, alkol yasağı ya da prohibisyonizm Alkol ve alkollü içecek üretiminin, taşınmasının ve satışının hukuki olarak yasaklanmasıdır. Bu terim aynı zamanda bazı ülkelerin alkol yasağını zorunlu kıldığı dönemleri isimlendirmek için kullanılır. Alkol yasağı teriminin bir dönemi isimlendirmek için kullanımı tipik olarak Avrupa kültürüne sahip ülkelerinde görülür. İslam ülkelerinde ise şeriata bağlı olarak alkollü içecek tüketimi zaten yasaktır. Bu sıkı disipline karşın islami ülkeler ve onların çeşitli tarihi dönemleri arasında da oldukça farklar görülebilir.

Türkiye'de alkollü içecek tüketimi, Dünya Sağlık Örgütü'nün verilerine göre 2003-2005 yılları arasında 15 yaş üzeri nüfus kapsamında kişi başına yılda ortalama 3.4 litredir. Buna kıyasla Avrupa'da içki tüketimi kişi başına yılda ortalama 12.2 litre civarındadır. Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü'nün (OECD) "Bir Bakışta Sağlık Avrupa 2012" adlı raporuna göre 1980-2010 yılları arasında Türkiye’de alkollü içecek tüketimi yüzde 17 azaldı. Türkiye'de tüketilen içkilerin yüzde 60'ı bira, yüzde 35'i ispirtolu içkiler ve yüzde 5'i şaraptan oluşmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Enerji içeceği</span>

Enerji içeceği, çoğunlukla içildiğinde yarattığı zihinsel ve fiziksel uyarıcı etkisi nedeniyle tüketilen yüksek kafeinli içecek türü. Enerji içecekleri gazlı veya gazsız olmalarının yanında içeriklerinde birçok bitki özü, amino asitler, şeker, taurin ve tatlandırıcılar bulunur. Sıklıkla spor içecekleri ile karıştırılan enerji içecekleri, hatalı olarak bu amaçla da kullanılır. 2017'de küresel enerji içeceği satışları yaklaşık 44 milyar euro idi. Enerji içecekleri 250 ml, 500 ml olan içecek kutusu, aynı zamanda şişe'de sunulur.

İslamiyet öncesi ve sonrasında Türklerde devam eden içecek kültürü çeşitli maddelerle sürdürülmüştür. Dîvânu Lugâti't-Türk'te "içkü" kelimesi alkollü veya alkolsüz tüm içilen sıvılarla ilgili kullanılır. İslamiyet öncesi kımız, suci gibi isimlerle anılan içeceklerin yanı sıra şarap, rakı, boza, ayran, kahve ve en son çay Anadolu ve Rumeli Türklerinin içecekleri arasında yer almaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Türkiye'de sigara</span> sigara

Türkiye'de sigara, Dünya Sağlık Örgütü'ne göre erkeklerin %30'unun, kadınların ise %12'sinin ölüm nedenidir.

Riyazet, nefsin isteklerini dizginlemek amacıyla kişinin kendisine çeşitli şeyleri yasak etmesini veya onlardan kaçınmasını ifade eder.

<span class="mw-page-title-main">Düşük alkollü bira</span> standart biralara göre oldukça düşük oranlarda alkol içeren biralar

Düşük alkollü bira, standart biralara göre oldukça düşük oranlarda alkol içeren biraları tanımlamak için kullanılan bir terimdir. Light bira ya da alkolsüz bira olarak da bilinirler. Düşük alkollü biralar genelde lager tipi olarak üretilmesine karşın, ale tipi olarak üretilenleri de vardır.

<span class="mw-page-title-main">Hazır içecek</span>

Hazır içecek veya içmeye hazır paketlenmiş içecekler, tüketime hazır olarak hazırlanmış formda satılan sıvılardır. Dünyada en fazla tüketilen nesnelerden biridir. Bu, örneğin buzlu çay ve alkollü içeceklerin hazırlanmasını gerektiren, formlarda satılan paketlenmiş içeceklerdir. Hazır kahve, toz içecek, süt tozu, hazır çay da bu listeye dahildir.

<span class="mw-page-title-main">Alkol hukuku</span> Vikimedya anlam ayrımı sayfası

Alkol hukuku ya da alkol yasaları, alkolün veya etanol içeren alkollü içeceklerin üretimi, kullanımı, etkisi altında olma ve satışı ile ilgili yasalardır. Yaygın alkollü içecekler arasında bira, şarap, elma şarabı ve damıtılmış alkollü içecekler bulunur. Amerika Birleşik Devletleri alkollü içeceği "hacimce yüzde birin yarısından az olmayan alkol içeren sıvı formdaki herhangi bir içecek" olarak tanımlar ancak bu tanım uluslararası olarak değişir. Bu yasalar, alkol üretebilenleri, satın alabilenleri, bir kişinin ne zaman satın alabileceğini, etiketleme ve reklamı, satılabilecek alkollü içecek türlerini, nerede tüketilebileceği, sarhoşken hangi faaliyetlerin yasak olduğu ve nereden satın alınabileceği ile yasalardır. Bazı durumlarda bu yasalar, 1920'den 1933'e kadar Amerika Birleşik Devletleri'ndeki yasakta olduğu gibi, alkol kullanımını ve satışını tamamen yasaklamıştır.