İçeriğe atla

Türk devletleri teşkilatı dönem başkanları listesi

Türk Devletleri Teşkilatı Dönem Başkanı
Görevdeki
Kasım Cömert Tokayev

3 Kasım 2023 tarihinden beri
Görev süresiBir sonraki zirveye kadar
Açılışı yapanNursultan Nazarbayev
Websitesiturkicstates.org/tr/baskan

Türk Devletleri Teşkilatı dönem başkanları, dönem başkanlığını üstlenen devlet başkanı tarafından bir sonraki zirveye kadar yürütülür.[1]

Sıra Ad Ülkesi Görev başlangıcı Görev sonu
1 Nursultan Nazarbayev Kazakistan21 Ekim 2011 23 Ağustos 2012
2 Almazbek Atambayev Kırgızistan23 Ağustos 2012 16 Ağustos 2013[2]
3 İlham Aliyev Azerbaycan16 Ağustos 2013[2]5 Haziran 2014
4 Abdullah Gül Türkiye5 Haziran 2014 28 Ağustos 2014
5 Recep Tayyip Erdoğan28 Ağustos 2014 11 Eylül 2015
(1) Nursultan Nazarbayev Kazakistan11 Eylül 2015 3 Eylül 2018
6 Sooronbay Ceenbekov Kırgızistan3 Eylül 2018[3]15 Ekim 2019
(3) İlham Aliyev Azerbaycan15 Ekim 2019[4]12 Kasım 2021[5]
(5) Recep Tayyip Erdoğan Türkiye12 Kasım 2021[5]11 Kasım 2022
7 Şevket Mirziyoyev Özbekistan11 Kasım 2022 3 Kasım 2023
8 Kasım Cömert Tokayev Kazakistan3 Kasım 2023[6]Görevde

Kaynakça

  1. ^ "Başkan". Türk Devletleri Teşkilatı. 12 Aralık 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Haziran 2023. 
  2. ^ a b "21. asır Türk dünyasının asrı olmalı". www.aa.com.tr. 19 Mart 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Mart 2022. 
  3. ^ "Press Release of the Sixth Summit of the Turkic Council | News". Türk Keneşi. 13 Kasım 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Kasım 2021. The Presidents wished success to the Kyrgyz President for the assumption of the Chairmanship of the Turkic Council. 
  4. ^ "Chairman". Türk Keneşi. 7 Mart 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Kasım 2021. During the Baku Summit held in October 2019, the Republic of Azerbaijan took over the Chairmanship from the Kyrgyz Republic until the next Summit to be held in the second half of 2020 in Turkey. 
  5. ^ a b "Eighth Summit of the Organization of Turkic States was held in Istanbul | News". Türk Keneşi. 21 Mayıs 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Kasım 2021. At the Summit, the Chairmanship of the Organization was handed over from Azerbaijan to Turkey... 
  6. ^ "Kazakistan Cumhurbaşkanı Tokayev: Türk devletlerinin tehditlere karşı birleşmesi çok önemli". www.aa.com.tr. 3 Kasım 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2023. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Azerbaycan</span> Güney Kafkasyada bir ülke

Azerbaycan, resmî adıyla Azerbaycan Cumhuriyeti, Batı Asya ile Doğu Avrupa'nın kesişim noktası olan Kafkasya'da yer alan bir ülkedir. Güney Kafkasya'nın en büyük yüz ölçümüne sahip ülkesi olan Azerbaycan'ın doğusunda Hazar Denizi, kuzeyinde Rusya, kuzeybatısında Gürcistan, batısında Ermenistan ve güneyinde İran ile komşudur. Kendisine bağlı olan Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti'nin ise kuzey ve doğusu Ermenistan ile, güneyi ve batısı İran ile çevrilmiştir, Türkiye ile 17 km'lik sınırı bulunmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">İslam İşbirliği Teşkilatı</span> 57 üye devleti bulunan uluslararası kuruluş

İslam İşbirliği Teşkilatı (İİT), Eylül 1969 tarihinde Fas'ın başkenti Rabat'ta toplanıp İslam ülkelerini çatısı altında toplamak üzere İslam Konferansı Teşkilatı adıyla kurulan 57 üyeye sahip, uluslararası hukuk tüzel kişiliğini haiz bir uluslararası teşkilattır.

<span class="mw-page-title-main">Kırgızistan</span> Orta Asyada yer alan bir ülke

Kırgızistan, resmî adıyla Kırgız Cumhuriyeti, Orta Asya'daki bir ülkedir. Kırgızistan, günümüzdeki yedi bağımsız Türk devletlerinden biri olup Türk Devletleri Teşkilatı ve TÜRKSOY'un üyesidir. Denize kıyısı olmayan ülkenin komşuları kuzeyde Kazakistan; batıda Özbekistan, güneybatıda Tacikistan ve güneydoğuda Çin'dir.

<span class="mw-page-title-main">İlham Aliyev</span> Azerbaycan Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı

İlham Haydar oğlu Aliyev, Azerbaycanlı siyasetçi ve iş insanıdır. 2003'ten itibaren Azerbaycan'ın dördüncü ve mevcut cumhurbaşkanıdır. Önceki Cumhurbaşkanı Haydar Aliyev'in oğludur. Ayrıca Yeni Azerbaycan Partisinin genel başkanlığını yürütmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Türk Devletleri Teşkilatı</span> uluslararası Türk birliği

Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) veya eski adıyla Türk Dili Konuşan Ülkeler İşbirliği Konseyi, Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan, Özbekistan, Türkiye'nin üye; Macaristan, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti ve Türkmenistan'ın gözlemci statüsünde yer aldığı Türk devletlerinden oluşan bir uluslararası kuruluştur. Genel amacı, Türk dilleri konuşan devletler arasında kapsamlı iş birliğini teşvik etmek olan bir hükûmetlerarası kuruluştur.

<span class="mw-page-title-main">Türk Devletleri Parlamenter Asamblesi</span>

Türk Devletleri Parlamenter Asamblesi veya eski adıyla Türk Dili Konuşan Ülkeler Parlamenter Asamblesi (TÜRKPA), 21 Kasım 2008 tarihinde kurulan ve temeli Türk Dili Konuşan Ülkeler Parlamenter Asamblesi'ne dair anlaşmaya dayanan parlamentolar arası iş birliğidir.

<span class="mw-page-title-main">Uluslararası Türk Kültürü Teşkilatı</span> uluslararası kültürel örgüt

Uluslararası Türk Kültürü Teşkilatı (TÜRKSOY), Türk dil ailesine ait dilleri konuşan Türk nüfusuna sahip ülkeler ve topluluklar arası uluslararası kültür örgütüdür. Eski adı "Türk Kültür ve Sanatları Ortak Yönetimi"'dir.

<span class="mw-page-title-main">Dünya Göçebe Oyunları</span> Uluslararası Yarışma

Dünya Göçebe Oyunları, Orta Asya'daki geleneksel sporların ve Türk kültürü'nün yaşatılması amacıyla düzenlenen uluslararası yarışmadır. Dünya Etnospor Konfederasyonu'nun ana paydaş olarak katkıda bulunduğu organizasyon; 2012'de Bişkek'te gerçekleşen 2. Türk Keneşi Zirvesi'nde Kırgızistan'ın önerisiyle ilk kez 2014'te gerçekleşmiştir. Katılan ülkeler: Kazakistan, Kırgızistan, Azerbaycan, Özbekistan, Türkiye, Türkmenistan, Tacikistan ve Rusya, Afganistan, Filipinler ve Amerika Birleşik Devletleri.

Azerilerin Ermenistan'dan sürgün edilmesi, 20. yüzyıl boyunca zorla yerinden etme ve etnik temizlik eylemi olarak gerçekleşmiştir. Ekim Devrimi öncesinde, Azeriler Erivan nüfusunun yüzde 43'ünü oluşturuyordu. Tatar nüfusu, 20. yüzyılda Ermenistan Demokratik Cumhuriyeti topraklarından ve daha sonra Ermenistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'nden birkaç kez zorla göç sürecine katıldı. Stalin'in politikaları altında, 1948'de Ermenistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'nden yaklaşık 100.000 Azeri sınır dışı edildi. Onların evleri daha sonra Sovyetler Birliği'ne yurt dışından gelen Ermeni göçmenler tarafından işgal edildi.

<span class="mw-page-title-main">Devlet Güvenlik Hizmeti</span>

Azerbaycan Cumhuriyeti Devlet Güvenlik Hizmeti, Azerbaycan'nın iç istihbarat teşkilatıdır. 2015 yılında eski Millî Güvenlik Bakanlığı'nın lağvedilip ikiye ayrılması sonucu kurulmuş olup iç istihbarat ve istihbarata karşı koyma görevlerinden sorumludur. Merkezi başkent Bakü'de Parlamento Caddesi üzerinde yer almaktadır.

İkinci Dağlık Karabağ Savaşı'na karşı verilen resmî tepkilerin listesidir.

<span class="mw-page-title-main">Türk Devletleri Teşkilatı-Türkiye ilişkileri</span>

Türkiye, Türk Devletleri Teşkilatı'nın 4 kurucu üyesinden birisidir. Teşkilatın genel sekreterliği İstanbul'da yer almaktadır. Bu zamana kadar 8 zirve ve 1 toplantı Türkiye'de yapılmıştır. Türk Devletleri Teşkilatı bayrağı'nın üstünde yer alan beyaz hilâl, Türkiye'nin bayrağında yer alan hilâldir.

İslam İşbirliği Teşkilatı-Türkiye ilişkileri, İslam İşbirliği Teşkilatı'nın kurulduğu dönem başlamıştır. Türkiye Cumhuriyeti, örgütün kurulduğu 21 Ağustos 1969 tarihinden beri üyedir. İstanbul 2016, 2017 ve 2018 senelerinde İslam Zirvesi Konferansına ev sahipliği yapmıştır. Ekmeleddin İhsanoğlu, 2004-2014 yılları arasında teşkilatın genel sekreterliği görevini üstlenmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Azerbaycan-İran ilişkileri</span>

Azerbaycan Cumhuriyeti ile İran İslam Cumhuriyeti arasında resmi diplomatik ilişkiler, Sovyetler Birliği'nin dağılmasının (1991) ardından kurulmuştur. İran ve Azerbaycan büyük ölçüde aynı tarihi, dini, etnik kökeni ve kültürü paylaşıyor. Şu anda Azerbaycan Cumhuriyeti olarak adlandırılan topraklar, İran'dan ancak 19. yüzyılın ilk yarısında, Rus-İran Savaşları ile ayrıldı. Aras nehrinin kuzeyindeki bölgede, çağdaş Azerbaycan Cumhuriyeti'nin toprakları, Rusya tarafından işgal edilene kadar İran topraklarıydı. İran ve Azerbaycan ayrıca çoğunluğu Şii Müslüman olan iki ülkedir. Sırasıyla dünyadaki en yüksek ve ikinci en yüksek Şii nüfus yüzdesine sahipler, ve her iki komşu milletin nüfusunun çoğunluğu ağırlıklı olarak Sünni iken tarihin tam olarak aynı anından itibaren her iki ülkede de Şiilik kök salmıştır. Ancak siyasi uyum zaman zaman değişebileceğinden iki ülke arasında bazı gerginlikler yaşanıyor. Azerbaycan Cumhuriyeti, İsrail, Türkiye ve Amerika Birleşik Devletleri ile müttefik olan Batı yanlısı bir hükûmete sahipken, İran ise ABD ile düşmanlığı nedeniyle sıkı bir şekilde Rusya ve Çin yanlısı desteğe sahip ve yaptırımlarla hedef alınıyor.

<span class="mw-page-title-main">Türk Dünyası Ali Nişanı</span>

Türk Dünyası Ali Nişanı, Türk Devletleri Teşkilatı'nın en üst nişanıdır. Nişan, TDT dönem başkanı tarafından verilir. 2019 yılında kurulan nişan, Türk dünyası için yapılan üstün hizmetten dolayı veriliyor.

<span class="mw-page-title-main">9. Türk Devletleri Teşkilatı Semerkant Zirvesi</span>

Dokuzuncu Türk Devletleri Teşkilatı Zirvesi, Türk Devletleri Teşkilatı Semerkant Zirvesi ya da resmî adıyla Türk Devletleri Örgütü Devlet Başkanları Konseyi Toplantısı zirvesi, Türk Devletleri Teşkilatı'nın 11 Kasım 2022 tarihinde Özbekistan'ın Semerkant şehrinde düzenlediği zirvedir.

Aşağıda 1992 ve 2010 yılları arasında düzenlenen Türk Dili Konuşan Ülkeler Devlet Başkanları Zirveleri listelenmiştir. Bu zirveleri 2011-2021 yılları arasında Türk Keneşi zirveleri ve 2022 yılından itibaren Türk Devletleri Teşkilatı zirveleri takip etmiştir.

Ramil Hasan Azerbaycanlı bir diplomattır. Temmuz 2014-Temmuz 2018 tarihleri arasında Türk Devletleri Teşkilatı Genel Sekreteri olarak görev yapmıştır. Türk Dili Konuşan Ülkeler Parlamenterler Meclisi'nin (TÜRKPA) genel sekreterliğini de yapmıştır.

Aşağıda 1992 ve 2010 yılları arasında düzenlenen Türk Keneşi Devlet Başkanları Zirveleri listelenmiştir. 1992-2010 yılları arasında Türk Dili Konuşan Ülkeler zirveleri yılları arasında gerçekleştirilmiştir. 2022 yılından beri Türk Devletleri Teşkilatı zirveleri olarak düzenlenmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Aksakallar Konseyi</span>

Aksakallar Konseyi veya Aksakallar Heyeti, Türk Devletleri Teşkilatının devletler arası danışma yapma adına kurduğu önemli organıdır.