İçeriğe atla

Türk Keneşi zirveleri listesi

Aşağıda 1992 ve 2010 yılları arasında düzenlenen Türk Keneşi Devlet Başkanları Zirveleri listelenmiştir. 1992-2010 yılları arasında Türk Dili Konuşan Ülkeler zirveleri yılları arasında gerçekleştirilmiştir. 2022 yılından beri Türk Devletleri Teşkilatı zirveleri olarak düzenlenmektedir.

1'nci zirve

İlk Türk Keneşi zirvesi, 21 Ekim 2011 tarihinde Kazakistan'ın Almatı şehrinde "Ekonomik Alan ve Ticaret Alanında İş birliği" temasıyla[1] gerçekleştirilmiştir. Ayrıca bu zirvede Türk İş Konseyi'nin kuruluşu da imzalanmıştır.[2]

2'nci zirve

İkinci Türk Keneşi zirvesi, 23 Ağustos 2012 tarihinde Kırgızistan'ın başkenti Bişkek'te "Eğitim, Bilim ve Kültür Alanında İş birliği" temasıyla gerçekleştirilmiştir. Zirvede Türk Akademisi ve Türk Kültür ve Miras Vakfı'nın temelleri atılmıştır.[3] Türk Devletleri Teşkilatı bayrağı da bu zirvede kabul edilmiştir.[4][5]

3'ncü zirve

Üçüncü Türk Keneşi zirvesi, 16 Ağustos 2013 tarihinde Azerbaycan'ın Kebele şehrinde "Ulaşımda İş birliği" temasıyla gerçekleştirilmiştir.[6][7]

4'ncü zirve

Dördüncü Türk Keneşi zirvesi, 5 Haziran 2014 tarihinde Türkiye'nin Muğla ilindeki Bodrum ilçesinde "Turizmde İş birliği" temasıyla gerçekleştirilmiştir.[8][9]

5'nci zirve

Beşinci Türk Keneşi zirvesi, 11 Eylül 2015 tarihinde Kazakistan'ın başkenti Astana'da "Medya ve Bilgi Alanında İş birliği" temasıyla gerçekleştirilmiştir.[10][11]

6'ncı zirve

Çolpon-Ata'da çekilen aile fotoğrafı

Altıncı Türk Keneşi zirvesi, 2 Eylül 2018 tarihinde Kırgızistan'ın Çolpon-Ata şehrinde "Gençlik ve Ulusal Sporlar" temasıyla gerçekleştirilmiştir. Macaristan bu zirve sırasında Türk Keneşi'ne gözlemci olarak katılmıştır.[12][13][14]

7'nci zirve

Bakü'da çekilen aile fotoğrafı
Azerbaycan cumhurbaşkanı İlham Aliyev, Birinci Kazakistan cumhurbaşkanı Nursultan Nazarbayev'e Türk Dünyası Ali Nişanı'nı takdim ederken (2019)

Yedinci Türk Keneşi zirvesi, 15 Ekim 2019 tarihinde Azerbaycan'ın başkenti Bakü'de "Küçük ve Orta Ölçekli İşletmelerin (KOBİ) Desteklenmesi" temasıyla düzenlenmiştir. Özbekistan bu zirve sırasında Türk Keneşi'ne tam üye olmuş ve zirve sonunda Bakü Deklarasyonu imzalanmıştır.[15][16] Kazakistan'ın ilk cumhurbaşkanı Nursultan Nazarbayev'e bu zirvede Onursal Başkanlık unvanı ve Türk Dünyası Ali Nişanı verilmiştir.[17][18]

Olağanüstü zirve

10 Nisan 2020 tarihinde, COVID-19 pandemisi ile ilgili olarak "COVID-19 salgını ile mücadelede iş birliği ve dayanışma" temasıyla olağanüstü bir videokonferans zirvesi düzenlendi.[19][20]

Videokonferans zirvesi

31 Mart 2021 tarihinde, "Türkistan - Türk Dünyasının Manevi Başkenti" temasıyla resmî olmayan bir videokonferans zirvesi düzenlendi.[21] Kazakistan'ın Türkistan şehri, Türk dünyasının manevi başkenti ilan edildi.[22][23]

8'nci zirve

İstanbul'da çekilen aile fotoğrafı
Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Azerbaycan cumhurbaşkanı İlham Aliyev'e Türk Dünyası Ali Nişanı'nı takdim ediyor (2021)

Sekizinci ve son (Türk Keneşi adıyla) Türk Keneşi zirvesi, 12 Kasım 2021 tarininde Türkiye'nin İstanbul şehrinde "Dijital Çağda Yeşil Teknolojiler ve Akıllı Şehirler" temasıyla gerçekleştirilmiştir. Zirve sırasında katılımcılar Türk Keneşi adının Türk Devletleri Teşkilatı olarak değiştirilmesini onaylamış[24] ve Türkmenistan gözlemci üye olarak teşkilata katılmıştır.[25] Azerbaycan cumhurbaşkanı İlham Aliyev'e Türk Dünyası Ali Nişanı verilmiştir.[26] Zirve sonunda İstanbul Deklarasyonu imzalanmıştır.[27][28]

Zirve İstanbul'daki Demokrasi ve Özgürlükler Adası'nda (Yassıada) gerçekleştirilmiştir. Türk Keneşi Onursal başkanı Nursultan Nazarbayev, zirve için bir video mesaj göndermiştir.

Ayrıca bakınız

Kaynakça

  1. ^ "Türk Konseyi 1. Zirvesi 20-21 Ekim 2011 tarihlerinde Almatı'da düzenlendi". 23 Ocak 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Kasım 2021. 
  2. ^ "Call For Turkmenistan, Uzbekistan To Join Turkic Economic Body". Eurasianet (İngilizce). 5 Şubat 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Şubat 2023. 
  3. ^ "Türk Konseyi 2. Zirvesi Bişkek'te düzenlendi". 15 Ocak 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Kasım 2021. 
  4. ^ "Turkic speaking states' heads sign key documents". AzerNews.az (İngilizce). 23 Ağustos 2012. 20 Kasım 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Kasım 2021. 
  5. ^ AA. "Türk Konseyi'ne dört ülkeden ortak bayrak". Hürriyet. 28 Ağustos 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Şubat 2023. 
  6. ^ "TÜRK KENEŞİ ÜÇÜNCÜ ZİRVESİ BASIN DUYURUSU". 23 Ağustos 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Kasım 2021. 
  7. ^ ""Historic step" by Turkic States". www.aa.com.tr. 22 Kasım 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Kasım 2021. 
  8. ^ "The Fourth Summit of the Turkic Council was held in Bodrum | News". Türk Devletleri Teşkilatı. 16 Kasım 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Kasım 2021. 
  9. ^ sabah, daily (6 Haziran 2014). "Turkic leaders meet in Bodrum". Daily Sabah. 22 Kasım 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Kasım 2021. 
  10. ^ "Press Release of the Fifth Summit of the Turkic Council | News". Türk Devletleri Teşkilatı. 16 Kasım 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Kasım 2021. 
  11. ^ "Participation in the Fifth Summit of the Cooperation Council of Turkic Speaking States — Official website of the President of the Republic of Kazakhstan". Akorda.kz (İngilizce). 2 Kasım 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Kasım 2021. 
  12. ^ "Press Release of the Sixth Summit of the Turkic Council | News". Türk Devletleri Teşkilatı. 13 Kasım 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Kasım 2021. 
  13. ^ "Mirziyoev Says Uzbekistan Eager To Join Turkic Council". RadioFreeEurope/RadioLiberty (İngilizce). 4 Eylül 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Kasım 2021. 
  14. ^ Avci, Erkan (3 Eylül 2018). "Türk Konseyi Kırgızistan'da başladı, Macaristan da katıldı". euronews. 6 Eylül 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Şubat 2023. 
  15. ^ "7th Summit of the Turkic Council was held in Baku. | News". Türk Devletleri Teşkilatı. 15 Ekim 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Kasım 2021. 
  16. ^ "Uzbekistan Participates in its First Turkic Council Summit as Full Member". EIAS. 17 Ekim 2019. 12 Mayıs 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Kasım 2021. 
  17. ^ "Nursultan Nazarbayev awarded Supreme Order of the Turkic World". Assembly of people of Kazakhstan (İngilizce). 15 Ekim 2019. 10 Kasım 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Kasım 2022. 
  18. ^ Haber7. "40 Karede Erdoğan: Türk Konseyi fotoğrafı". Haber7. 13 Kasım 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Şubat 2023. 
  19. ^ "Presidents of the Turkic Council will hold an Extraordinary Video Summit on 10 April 2020 on Corona Virus | News". Türk Keneşi. 12 Nisan 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Nisan 2020. 
  20. ^ "Turkmen President Attends Turkic Council Summit | Regional". Business Turkmenistan Information Center (İngilizce). 22 Kasım 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Kasım 2021. 
  21. ^ "Turkistan Declaration of the Informal Summit of the Cooperation Council of Turkic Speaking States". Turkic Council. 31 Mart 2020. 31 Mart 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  22. ^ April 2021, Assel Satubaldina in International on 1 (1 Nisan 2021). "Turkic Council Informal Meeting Names Turkistan a Spiritual Capital of Turkic World". The Astana Times (İngilizce). 22 Kasım 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Kasım 2021. 
  23. ^ "Türkistan Türk dünyasının manevi başkenti oldu". TRT Haber. 31 Mart 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Şubat 2023. 
  24. ^ "Türk dünyası entegrasyona yelken açtı". Anadolu Ajansı. 13 Kasım 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Şubat 2023. 
  25. ^ "Türk Konseyi, Türkmenistan'ın İstanbul'daki zirveye 'gözlemci olarak katılımını' oy birliğiyle kabul etti - QHA - Kırım Haber Ajansı". www.qha.com.tr. 5 Şubat 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Şubat 2023. 
  26. ^ "Cumhurbaşkanı Erdoğan: Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'ni Türk Konseyi'nde görmeyi arzu ediyoruz". Anadolu Ajansı. 12 Kasım 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Şubat 2023. 
  27. ^ "Eighth Summit of the Organization of Turkic States was held in Istanbul | News". Türk Devletleri Teşkilatı. 12 Kasım 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Kasım 2021. 
  28. ^ "Turkic Council summit begins in Istanbul, focusing on green technologies, smart cities". www.news.cn. 12 Kasım 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Kasım 2021. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">İlham Aliyev</span> Azerbaycan Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı

İlham Haydar oğlu Aliyev, Azerbaycanlı siyasetçi ve iş insanıdır. 2003'ten itibaren Azerbaycan'ın dördüncü ve mevcut cumhurbaşkanıdır. Önceki Cumhurbaşkanı Haydar Aliyev'in oğludur. Ayrıca Yeni Azerbaycan Partisinin genel başkanlığını yürütmektedir.

2006 Bakü Zirvesi, 2006 tarihinde Azerbaycan'ın başkenti Bakü'de ECO'nun yaptığı zirve. Zirveye ev sahibi Azerbaycan dışında diğer ECO üyeleri de katıldı. Zirvede Başbakan Recep Tayyip Erdoğan İran Devlet Başkanı Mahmud Ahmedinejad ile görüşerek nükleer krizi hafifletme çağrısında bulundu.

<span class="mw-page-title-main">Yeni Azerbaycan Partisi</span> Azerbaycanda bir siyasi parti

Yeni Azerbaycan Partisi, Azerbaycan'da 91'lerin talebiyle 21 Kasım 1992 tarihinde Haydar Aliyev'in liderliği ile 550 kişilik kurucu üyenin katılımıyla gerçekleşen Kuruluş Kurultayı ile kurulan, 18 Aralık 1992 tarihinde Adalet Bakanlığınca resmi kayda alınan siyasi parti.

<span class="mw-page-title-main">Türk Dili Konuşan Ülkeler Zirvesi</span>

Türk Dili Konuşan Ülkeler Zirvesi ya da Türkçe Konuşan Ülkeler Devlet başkanları Zirvesi, Türk dil ve lehçelerini konuşan altı Türk ülkesinin devlet başkanlarının ve üst düzey yetkililerinin katıldığı bir zirvedir. Bir diğerinin egemen eşitliğine karşılıklı saygı temeline dayanan bu zirve, ortak tarih ve kültürel yapıya sahip ülke cumhurbaşkanlarını bir araya getirmektedir. 1992 yılından beri belirli aralıklarla düzenlenen zirvede Türk dünyasının sorunları gündeme getirilmektedir. 3 Ekim 2009'da, Nahçıvan Anlaşması'yla daimî sekreteryası kurulmuş ve adı Türk Keneşi olmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Türk Devletleri Teşkilatı</span> uluslararası Türk birliği

Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) veya eski adıyla Türk Dili Konuşan Ülkeler İşbirliği Konseyi, Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan, Özbekistan, Türkiye'nin üye; Macaristan, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti ve Türkmenistan'ın gözlemci statüsünde yer aldığı Türk devletlerinden oluşan bir uluslararası kuruluştur. Genel amacı, Türk dilleri konuşan devletler arasında kapsamlı iş birliğini teşvik etmek olan bir hükûmetlerarası kuruluştur.

<span class="mw-page-title-main">Türk Devletleri Parlamenter Asamblesi</span>

Türk Devletleri Parlamenter Asamblesi veya eski adıyla Türk Dili Konuşan Ülkeler Parlamenter Asamblesi (TÜRKPA), 21 Kasım 2008 tarihinde kurulan ve temeli Türk Dili Konuşan Ülkeler Parlamenter Asamblesi'ne dair anlaşmaya dayanan parlamentolar arası iş birliğidir.

Türk Dünyası Kültür Başkenti, her yıl TÜRKSOY tarafından belirlenen Türk dünyasından bir şehrin ev sahipliğinde gerçekleşen organizasyondur.

<span class="mw-page-title-main">Uluslararası Türk Kültürü Teşkilatı</span> uluslararası kültürel örgüt

Uluslararası Türk Kültürü Teşkilatı (TÜRKSOY), Türk dil ailesine ait dilleri konuşan Türk nüfusuna sahip ülkeler ve topluluklar arası uluslararası kültür örgütüdür. Eski adı "Türk Kültür ve Sanatları Ortak Yönetimi"'dir.

Türk Akademisi veya eski adıyla Uluslararası Türk Akademisi, 25 Mayıs 2010'da Kazakistan'ın başkenti Astana'da kurulan bilimsel araştırma merkezi. Başlangıçta Türk Akademisi A.Ş. adı altında Kazakistan Cumhuriyeti Eğitim ve Bilim Bakanlığı'na bağlı olarak kurulan akademi, 23 Ağustos 2012'de Bişkek'te gerçekleştirilen Türk Dili Konuşan Ülkeler İşbirliği Konseyi II. Zirvesi'nde uluslararası akademi statüsüne kavuşmuştur. Uluslararası Türk Akademisi'nin başkanı Prof. Dr. Darhan Kuandıkoğlu Kıdırali'dir.

<span class="mw-page-title-main">Dünya Göçebe Oyunları</span> Uluslararası Yarışma

Dünya Göçebe Oyunları, Orta Asya'daki geleneksel sporların ve Türk kültürü'nün yaşatılması amacıyla düzenlenen uluslararası yarışmadır. Dünya Etnospor Konfederasyonu'nun ana paydaş olarak katkıda bulunduğu organizasyon; 2012'de Bişkek'te gerçekleşen 2. Türk Keneşi Zirvesi'nde Kırgızistan'ın önerisiyle ilk kez 2014'te gerçekleşmiştir. Katılan ülkeler: Kazakistan, Kırgızistan, Azerbaycan, Özbekistan, Türkiye, Türkmenistan, Tacikistan ve Rusya, Afganistan, Filipinler ve Amerika Birleşik Devletleri.

1. Türk Keneşi Almatı Zirvesi, Türk Keneşi'nin ilk zirvesidir. 20-21 Ekim 2011 tarihlerinde Ekonomik ve Ticari İşbirliği temasıyla Almatı, Kazakistan'da düzenlenmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Azerbaycan Cumhuriyeti Dış İstihbarat Hizmeti</span>

Azerbaycan Cumhuriyeti Dış İstihbarat Hizmeti, Azerbaycan'nın dış istihbarat teşkilatıdır. 2015 yılında eski Millî Güvenlik Bakanlığı'nın lağvedilip ikiye ayrılması sonucu kurulmuş olup temel amacı, özel servislerin faaliyetlerinin etkinliğini artırmak ve devlet idaresinin yapısını iyileştirmektir.

<span class="mw-page-title-main">Türk Dünyası Kültür Mahallesi</span>

Türk Dünyası Kültür Mahallesi veya Topkapı Türk Dünyası, 2009 yılında İstanbul Büyükşehir Belediyesi tarafından açılmış bir açık hava müzesidir. Müzedeki her bir ev Türkî ülkelerin kendi kültürlerine göre dekore edilmiştir. Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan, Özbekistan, Türkmenistan, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti, Tataristan, Başkurdistan ve Ebu Nasr El Farabi kültür evleri müzede yer almaktadır. Kültür evlerinin yanı sıra, Kazak ve Kırgız yurtları, aslına uygun olarak hazırlanan Orhun Yazıtları, Bakü Kız Kulesi ve Kırgızistan'daki Burana Kulesi maketleri de müze bahçesinde yer almaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Türk Devletleri Teşkilatı-Türkiye ilişkileri</span>

Türkiye, Türk Devletleri Teşkilatı'nın 4 kurucu üyesinden birisidir. Teşkilatın genel sekreterliği İstanbul'da yer almaktadır. Bu zamana kadar 8 zirve ve 1 toplantı Türkiye'de yapılmıştır. Türk Devletleri Teşkilatı bayrağı'nın üstünde yer alan beyaz hilâl, Türkiye'nin bayrağında yer alan hilâldir.

<span class="mw-page-title-main">Harıbülbül Müzik Festivali</span>

Harıbülbül Müzik Festivali, 1989-1991 yılları ve 2020 yılında Karabağ Savaşının sona ermesiyle Azerbaycan'nın Şuşa ilinde düzenlenen müzik festivalidir. 1989-1991 yıllarında Azerbaycan SSC Kültür Bakanlığı ve 2021 yılında Haydar Aliyev Vakfı tarafından her yılın mayıs ayında Şuşa genelindeki çeşitli mekanlarda gerçekleştirilmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Türk Dünyası Ali Nişanı</span>

Türk Dünyası Ali Nişanı, Türk Devletleri Teşkilatı'nın en üst nişanıdır. Nişan, TDT dönem başkanı tarafından verilir. 2019 yılında kurulan nişan, Türk dünyası için yapılan üstün hizmetten dolayı veriliyor.

<span class="mw-page-title-main">9. Türk Devletleri Teşkilatı Semerkant Zirvesi</span>

Dokuzuncu Türk Devletleri Teşkilatı Zirvesi, Türk Devletleri Teşkilatı Semerkant Zirvesi ya da resmî adıyla Türk Devletleri Örgütü Devlet Başkanları Konseyi Toplantısı zirvesi, Türk Devletleri Teşkilatı'nın 11 Kasım 2022 tarihinde Özbekistan'ın Semerkant şehrinde düzenlediği zirvedir.

Aşağıda 1992 ve 2010 yılları arasında düzenlenen Türk Dili Konuşan Ülkeler Devlet Başkanları Zirveleri listelenmiştir. Bu zirveleri 2011-2021 yılları arasında Türk Keneşi zirveleri ve 2022 yılından itibaren Türk Devletleri Teşkilatı zirveleri takip etmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Türk devletleri teşkilatı dönem başkanları listesi</span>

Türk Devletleri Teşkilatı dönem başkanları, dönem başkanlığını üstlenen devlet başkanı tarafından bir sonraki zirveye kadar yürütülür.

<span class="mw-page-title-main">Aksakallar Konseyi</span>

Aksakallar Konseyi veya Aksakallar Heyeti, Türk Devletleri Teşkilatının devletler arası danışma yapma adına kurduğu önemli organıdır.