İçeriğe atla

Türk-Arnavutlar

Joueurs de Dames

Türk-Arnavutlar (YunancaΤουρκαλβανοί, romanizeTurkoalvanoy), Rumlar tarafından 1715 ve sonrasında Müslüman Arnavutlar için kullanılan etnografik ve dini bir terimdir.[1][2] Daha geniş bir anlamda, Balkanlar'daki Osmanlı yönetiminin hem Müslüman Arnavut hem de Türk siyasi ve askeri seçkinlerini içeriyordu. Terim, Osmanlı İmparatorluğu'nun halkları dine göre sınıflandırmaya yönelik idari millet sistemi nedeniyle Müslümanların Osmanlılar ve/veya Türklerle özdeşleştirilmesinden türetilmiştir ve burada Müslüman millet lider rol oynamıştır.[3]

19. yüzyılın ortalarından itibaren Türk terimi ve 19. yüzyılın sonlarından itibaren türemiş Türk-Arnavut terimi, Müslüman Arnavut bireyler ve topluluklar için aşağılayıcı bir terim, deyim ve veya ifade olarak kullanılmıştır.[1] Terimin belirsiz, ideolojik ve duygusal olarak yüklü olduğu ve emperyalist ve ırkçı bir ifade olduğu da kaydedildi.[4] Arnavutlar, Türk terimlerine ve bu terimlerin kendilerine atıfta bulunulmasıyla ilgili olarak Türk-Arnavut türev biçimine karşı alay ve ilgisizlik ifade etmişlerdir.[5][6] 20. yüzyılın sonunda bazı Hristiyan Arnavutların hala Müslüman Arnavutları ifade etmek için "Türk" terimini kullanmaktaydılar.[7]

Kaynakça

  1. ^ a b Millas, Iraklis (2006). "Tourkokratia: History and the image of Turks in Greek literature." South European Society & Politics. 11. (1): 50. “The ‘timeless’ existence of the Other (and the interrelation of the Self with this Other) is secured by the name used to define him or her. Greeks often name as ‘Turks’ various states and groups—such as the Seljuks, the Ottomans, even the Albanians (Turkalvanoi)”.
  2. ^ Chidiroglou, Paulos (1990). Symvolē stēn Hellēnikē Tourkologia (Almanca). Atina: Hērodotos. s. 127. ISBN 9789607290182. 24 Haziran 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Haziran 2021. Hiermit nicht zu verwechseln sind die zusammengesetzen Volkername, die sich auf herkunft oder Religion beziehen, wie z.B. Τουρκαλβανός (Turkalbaner), Τουρκοκρήτες (turkische Kreter), Τουρκοκύπριοι (turkische Zyprioten). [Hereby does not to be confused the composite national name, they were referred to by origin or religion, such as Τουρκαλβανός (Turkalbaner) Τουρκοκρήτες (Turkic Cretans), Τουρκοκύπριοι (Turkic Cypriots).]" 
  3. ^ Nitsiakos, Vassilis (2010). On the border: Transborder mobility, ethnic groups and boundaries along the Albanian-Greek frontier 22 Ocak 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.. LIT Verlag. p. 200. "Who and what was this man, beyond the myth of the “Turkish Albanian satrap” cultivated in Greece? I think of how astonished my students always look when I tell them that Ali Pasha was not Turkish but Albanian. I explain that this unclear, ideologically and sentimentally charged term, “Turkish-Albanian”, only refers to Muslim Albanians, through a general identification of Turks with Muslims, which is related to the millet system of administration used by the Ottomans to classify populations."
  4. ^ Pettifer James, (2009). Woodhouse, Zerva and the Chams: Exploring Second World War heritage 1 Aralık 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.. Onufri. p.25. "The Chams are only referred to in the section of the book called ‘Minor Armed Collaborators’, and the entire Cham community in Epirus is thus tarred with collaborationist brush, and described in what can only be called imperialist-racialist- terms as a ‘Moslem People commonly called Turk-Albanians’. In this book Woodhouse laid down the orthodoxy in which the Chams were afterwards seen in British historiography for two generations by adopting the terminology of the Greek extreme Right."
  5. ^ League of Nations (October 1921). "Albania". League of Nations –Official Journal.8: 893. "The memorandum of the Albanian government… The memorandum complains that the Pan-Epirotic Union misnames the Moslem Albanians as “Turco-Albanians”".
  6. ^ Hart, Laurie Kain (1999). "Culture, Civilization, and Demarcation at the Northwest Borders of Greece". American Ethnologist. 26. (1): 207. "In 1919, then, the Albanians attacked the Greek concept of national consciousness and civilization as a thinly disguised transformation of the utopia of the Greek Patriarch (which, to stress the "Oriental" connotations, they often called Ottoman or Byzantine): a utopia of many nations under one religion (subordinate to the Greek element). In reaction, the Albanian utopia crystallized as the logical opposite to that of the Greeks. Emphasizing blood and kinship through the medium of language, it constituted itself as profoundly indifferent to religious divisions-and on these grounds both Western and modern. Greek spokesman Cassavetes conflated Moslem Albanian and Turk, comparing the Greeks in southern Albania to Armenians (1921:473) at the mercy of the "Moslem element" (1921:471). Albanian official Vrioni responded that, quite to the contrary, Albanians have nothing in common with Turks. There is certainly no such creature as a Turko-Albanian, he argued: "The Turk belongs to the Turanian race, whereas the Albanian belongs to an Arian race" (1921:478)."
  7. ^ Matvey Lomonosov, "On Albanian Identity in the Late Ottoman Empire" 3 Aralık 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., Porta Balkanica, vol. 5, 2013, p.12, ISSN 1804-2449

Konuyla ilgili yayınlar

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Arnavutlar</span> etnik grup

Arnavutlar veya Arnavudlar, ortak bir Arnavut soyunu, kültürünü, tarihini ve dilini paylaşan, Balkan Yarımadası'na özgü bir etnik gruptur. Çoğunlukla Arnavutluk, Kosova, Kuzey Makedonya, Karadağ, Sırbistan'ın yanı sıra Hırvatistan, Yunanistan, İtalya ve Türkiye'de yaşıyorlar. Ayrıca Avrupa, Amerika ve Okyanusya'da yerleşik çeşitli topluluklardan oluşan büyük bir diaspora oluşturuyorlar.

<span class="mw-page-title-main">Girit Türkleri</span>

Girit Türkleri, Girit adasının Müslüman sakinleriydi. Osmanlı öncesi ada halkından İslamiyet'e geçenlerin bir kısmı 19. yüzyıl başında Yunan milliyetçiliği akımlarının etkisinde kalarak Hristiyanlığa geri dönmüş (irtidad), Girit Türkleri toplumunun dışına çıkmışlar, Müslüman kalanlar ise Türk kimliğini benimseyerek kendilerine Türk demişlerdir.

<span class="mw-page-title-main">Yunanlar</span> Güneydoğu Avrupada yaşayan bir halk

Yunanlar ya da Helenler, Yunanistan, Kıbrıs, Arnavutluk, İtalya, Türkiye, Mısır ve Doğu Akdeniz'i çevreleyen diğer ülkelerde yaşamış veya yaşayan, aynı zamanda da dünya çapına yayılmış ve diasporalar oluşturmuş bir etnik grup.

<span class="mw-page-title-main">Arnavutluk-Türkiye ilişkileri</span>

Arnavutluk-Türkiye ilişkileri, Türkiye'nin Arnavutluk'la sürdürdüğü uluslararası politikaları içerir.

<span class="mw-page-title-main">Pontus Cumhuriyeti</span>

Pontus Cumhuriyeti, Karadeniz'in güney sahilinde kurulması önerilmiş bir Pontus Rum devletiydi. Ülke topraklarının Kuzey-doğu Anadolu'da yer alan tarihi Pontus Bölgesi ve günümüz Türkiye'sinin Karadeniz Bölgesi'nin bir kısmını da kapsaması düşünülmüştür. Bu önerilen ülke, 1919 Paris Barış Konferansı'nda tartışılmış fakat Eleftherios Venizelos yönetimindeki Yunan hükûmeti, böyle bir devletin güvence altında olamayacağından çekinmiştir. Böylece, daha geniş çapta önerilmiş bir ülke olan Wilson Ermenistanı'na dahil edilmiştir. En nihayetinde, iki ülke de var olamamıştır. Pontus Rum nüfusu katliama uğrayarak 1922'den sonra Türkiye'den sürgün edilmiş ve Sovyetler Birliği ya da Yunanistan'ın Makedonya bölgesine yerleştirilmiştir. Bu olaylar zinciri daha sonra 1923 yılında Yunanistan ile Türkiye arasında gerçekleşmiş olan nüfus mübadelesinin bir parçası olarak tanınacaktır. Günümüzde Yunan politik çevreleri, mübadeleyi Rum Kırımı'ndan ayrıştırılamaz olarak görmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Müslüman Rumlar</span> Etnik grup

Müslüman Rumlar veya Müslüman Yunanlar, Osmanlı döneminde İslam’ı kabul eden Rum kökenli bir halktır. Özellikle yeniçerilerin soyundan gelenler ve Yunan Makedonyası, Girit, Kuzeydoğu Anadolu ve Pontus Alpleri bölgesinde bulunan halk İslam’ı kabul etmiştir. Günümüzde çoğunlukla Türkiye’nin batı kısmında ve kuzeydoğu kısmında bulunurlar. Ayrıca Yunanistan, Kıbrıs, Gürcistan, Lübnan ve Suriye'de de Müslüman Rum bulunur.

Mirfatih Zekiyeviç Zekiyev, Tatar türkolog, düşünür, dilbilimci ve öğretmen. Tataristan Cumhuriyeti Bilimler Akademisi üyesidir.

<span class="mw-page-title-main">İzmit Katliamı</span> Yunanların bölgeden çekilirken şehri yağmalaması

İzmit katliamı 24 Haziran 1921 tarihinde meydana geldi ve İngiliz gazeteci Arnold Joseph Toynbee'nin tahminine göre 300'den fazla sivil Türk o gün öldürüldü. Toynbee olaydan kısa bir süre sonra şehri ziyaret etti ve olayları belgeledi. Olaylar Türk-Yunan Savaşı (1919-1922) sırasında Yunan kuvvetleri şehirden çekilirken meydana geldi ve şehir yağmalandı ve bir bölümü yandı. 29 Haziran 1921 günü İngiliz parlamentosu Yunan çekilmesini ve olası zulümleri tartıştı.

<span class="mw-page-title-main">1922 Manisa yangını</span> Manisada Yunan ordusu tarafından çıkarılan yangın

1922 Manisa yangını, 5 Eylül 1922 gecesi başladı ve 8 Eylül'e kadar devam etti ve yangının sonucunda şehirdeki binaların yüzde 90'ı yıkıldı. Olaylar Türk-Yunan Savaşı (1919-1922) sırasında meydana geldi. Yangın Türk ordusu önünde geri çekilen Yunan askerleri tarafından başlatıldı. ABD Viskonsülü James Loder Park, Manisa'da ve komşu bölgedeki kurbanların sayısını binlerle tahmin etmektedir. Türk kaynakları ise Manisa kasabasında 4.355 kişinin öldüğünü iddia ediyor.

<span class="mw-page-title-main">Çam Arnavutları</span>

Çam Arnavutları, Yunanistan'ın kuzeybatısında Epir bölgesinde yaşayan halk.

<span class="mw-page-title-main">Narda Despotluğu</span>

Narda Despotluğu, Yunanistan'ın Epir bölgesinde Arnavutlar tarafından kurulan bir devlet. Kuruluşu 1359 senesinde Arnavutların Epir Despotluğu'nu Achelous Muharebesi'nde yenmesiyle gerçekleşti. 1374'te Angelokastron ve Lepanto Despotluğu ile birleşti. Devlet 1416 yılında Epir despotu I. Carlo Tocco'nun eline geçti ve yıkıldı. Despotluğun başkenti Narda şehri ve ilk Despot Peter Losha'ydı. Devletin en geniş sınırları güneyde Korint körfezinden kuzeyde Acheron nehrine kadar olan bölgeydi.

<span class="mw-page-title-main">Plisi</span> Keçeden yapılmış beyaz ve kaba geleneksel Arnavut başlığı

Keleşe, plisi veya kılaf, geleneksel olarak Arnavutlar tarafından giyilen beyaz, kaba bir keçe başlıktır. Arnavutların yaşadığı bölgelere yayılmış şapka bugün Arnavutların geleneksel giyiminin bir parçasıdır. Başlığın yüksekliği bölgeden bölgeye değişir.

<span class="mw-page-title-main">Yunanistan'da İslam</span>

Yunanistan'da İslam, iki ayrı topluluk tarafından temsil edilmektedir; Osmanlı İmparatorluğu döneminden beri Yunanistan'da yaşayan Müslümanlar ve 20. yüzyılın son çeyreğinde, özellikle Atina ve Selanik'e gelmeye başlayan Müslüman göçmenler.

Arnavut milliyetçiliği, ilk kez 19. yüzyılda Arnavut millî uyanışı sırasında etnik Arnavutların ürettiği milliyetçi fikir ve kavramların genel bir adıdır. Arnavut milliyetçiliği, coğrafi olarak genişletilmiş bir Arnavut devletinin veya büyük Arnavut nüfusunu barındıran bitişik Balkan topraklarını kapsayan Büyük Arnavutluk'un oluşturulması fikirlerini de içeren Arnavutçuluk ve Pan-Arnavutçuluk gibi benzer kavramlarla da ilişkilidir.

<span class="mw-page-title-main">Arnavut ciğeri</span> Türk mutfağından soğuk ciğer yemeği (meze)

Arnavut ciğeri, geleneksel olarak soğan ve maydanoz ile servis edilen, acı biber ve baharatlanmış yağda kızartılmış kuzu veya dana karaciğer küplerinden yapılmış bir Türk yemeğidir.

Miladinov kardeşler, Dimitar Miladinov (1810–1862) ve Konstantin Miladinov (1830–1862), Osmanlı Makedonya'sındaki Bulgar ulusal hareketinin şairleri, folklorcuları ve aktivistleriydi. En çok, Bulgar edebiyatına ve Bulgar Ulusal Dirilişi sırasında folklor çalışmalarının doğuşuna yaptıkları katkıların en büyüğü olarak kabul edilen Bulgar Halk Şarkıları adlı halk şarkıları koleksiyonlarıyla tanınırlar. Konstantin Miladinov, Rusya'da kaldığı süre boyunca yazdığı Taga za Yug şiiriyle de ünlüdür.

Arnavutların kovulması (1877-1878), 1878'de Sırbistan Prensliği ve Karadağ Prensliği'ne dahil olan bölgelerden Arnavut nüfusun zorunlu göçü olaylarını ifade eder. Bu savaşlar, daha büyük 93 Harbi ile birlikte Berlin Kongresi'nde resmiyet kazanan Osmanlı İmparatorluğu için yenilgi ve önemli toprak kayıpları ile sona ermiştir. Bu sınır dışı etme, Osmanlı İmparatorluğu'nun jeopolitik ve bölgesel çöküşü sırasında Balkanlar'daki Müslümanlara yönelik daha geniş zulmün bir parçasıydı.

<span class="mw-page-title-main">Arnavutluk-Yunanistan ilişkileri</span>

Yunanistan'daki Arnavut göçmenlerin ve Arnavutluk'taki Yunan azınlığın varlığı, tarihi ve kültürel bağlar ve ayrıca Arnavutluk ve Yunanistan hükûmetleri arasındaki sık sık üst düzey temaslar nedeniyle, iki ülkenin bugün güçlü, ancak zaman zaman karmaşık diplomatik ilişkileri devam ediyor.

Çamerya Soykırımı veya Çam Arnavutlarının Soykırımı, binlerce Çam Arnavutunun İkinci Dünya Savaşı'ndan sonra Yunanistan'ın Batı Epir bölgesinin bazı bölgelerinden Yunan direniş unsurları aracılığında Yunanistan tarafından işlenmiş etnik temizlik ve soykırım hareketiydi.

<span class="mw-page-title-main">Türkiye'deki Arnavutlar</span>

Türkiye'deki Arnavutlar, Türkiye'de ikamet eden etnik Arnavut vatandaşlarıdır; genelde Balkan Savaşları'nın başlamasından sonra, Karadağ ve Arnavutluk'tan gelen Arnavutlarla birlikte Sırp ve Yunan zulmünden kaçan Kosovalı / Makedon ve Tosk Çam Arnavutlardan oluşmaktadır. Türkiye Milli Güvenlik Kurulu'nun (MGK) 2008 yılında hazırladığı bir raporda, Türkiye'de yaklaşık 1,3 milyon Arnavut kökenli insanın yaşadığı ve 500.000'den fazlasının kendi atalarını, dilini ve kültürünü tanıdığı tahmin ediliyor. Ancak Türkiye'de Arnavut kökenli ve kökene sahip kişilerin sayısının 5 milyona çıktığını öne süren başka tahminler de var. Bir zamanlar 21. Waffen-SS Dağ Tümeni Skanderbeg'de görev yapan Arnavut Gaziler, 1953-1968 yıllarında aileleriyle birlikte Yugoslavya'dan Türkiye'ye göç etmişlerdir.