İçeriğe atla

Tüm Meksika Hareketi

Tüm Meksika Hareketi, Meksika'nın tümünü içerecek şekilde ABD tarafından ihlak edilmesini gerektiğini savunanlarca oluşturulmuş harekettir.[1] Ancak hiçbir zaman bu olay gerçekleşmedi. 1846-48 arasında meydana gelen Meksika-Amerika Savaşı ile ortaya çıkmış bu hareket, ABD ordusu'nun Meksika'nın kuzeyindeki seyrek nüfuslu bölgeyi aldıktan sonra yoğun nüfuslu bölgelerini de alması sonrasında iyice popülerleşti. ABD Kongresinde, özellikle Güney Karolina'dan ABD Senatörü John C. Calhoun bu harekete şiddetle karşı çıktı. Çünkü yoğun, beyaz olmayan bir nüfusa sahip bir bölgeyi ABD'ye dahil olması büyük bir sorun teşkil edeceğini düşünüyordu. Guadalupe Hidalgo Antlaşması ile ABD, Meksika'nın uzak kuzeydeki seyrek yerleşmiş bölgeyi satın almasıyla hareket sona erdi.

Arka plan

James K. Polk 1845'te Amerika başkanı olmadan önce, Birleşik Devletler Kongresi Teksas'ın ilhakını onayladı. James Polk, 1836'da Meksika'dan bağımsızlığını ilan eden, ancak yine de Meksika tarafından hak iddia edilmekte olan Teksas'ın ihlakı Meksika-Amerika Savaşı'na neden oldu. Savaş döneminde bir kısım Manifest Destinyi savunan idealistler bütün Meksika'nın ilhak edilmesi gerektiğini düşüyordu ve bunlar Tüm Meksika Hareketini oluşturdu.

Tartışmalar

Tüm Meksika'yı ilhak etme teklifi tartışmalıydı. John L. O'Sullivan gibi Manifest Destiny'i savunan idealistler, Amerika Birleşik Devletleri yasalarının insanlara kendi iradeleri dışında empoze edilmemesi gerektiğini her zaman savunmuşlardı. "Tüm Meksika" nın ilhakı bu ilkenin ihlali olacaktır. Bu ilhak sonucunda milyonlarca Meksikalıya verilecek ABD vatandaşlığı konusu da tartışmaların ana gündem konusuydu. ABD vatandaşlığı konusu Manifest Destiny'nin çelişkilerinden birini ön plana çıkardı: bir yandan Manifest Destiny'deki özdeşlikçi fikirler Meksikalıların beyaz olmayanlar olarak beyaz ırksal bütünlüğe bir tehdit oluşturacağını ve bu nedenle sorunlu olduğunu düşünenler varken, Meksikalıların Manifest Destiny'nin "misyon" olarak kabul ettiği ABD vatandaşlığına geçerek Amerikan demokrasisine getirilerek iyileştirileceğini düşünenlerde vardı.

"Tüm Meksika" nın ilhakını savunanlar bunu kölelik karşıtı bir önlem olarak gördüler. Birçok ABD vatandaşı, Meksika'nın Katolikliğinden rahatsızdı. Rahatsız olanlar ayrıca ilhakla doğabilecek Meksika milliyetçiliğinden endişeliydi.

Tartışmaların sonu

Tartışma nihayetinde Meksika'nın geri kalanından daha seyrek nüfuslu olan Yukarı Kalifornia ve Santa Fe de Nuevo México topraklarını Amerika Birleşik Devletleri'ne ekleyen Meksika'nın çekilişi ile sona erdi. Meksika'nın çekilişi ile Tüm Meksika hareketi de hızla azaldı.

Manifest Destiny and Mission in American History: A Reinterpretation (1963) kitabının yazarı tarihçi Frederick Merk, Tüm Oregon ve Tüm Meksika hareketlerinin başarısızlığının nedeni olarak tarihçilerin tasvir ettiği gibi harekete bir ilgi olmadığını ve bu yüzden de ilhakın gerçekleşmediğini savunuyor. Merk, demokrasinin hayırlı misyona olan inancın Amerikan tarihinin merkezinde yer almasına karşın, saldırgan kıtasalcılığa Whigs ve bazı Demokratlar karşı çıkarken, çoğunluğu Demokratlar olmak üzere Amerikalıların yalnızca bir azınlığı hareketi destekledi. Böylece Louisiana Demokratları Meksika'nın ilhakına karşı çıktılar, Mississippi'dekiler ise bunu desteklediler.

Kaynakça

  1. ^ Frederick Merk, Manifest destiny and Mission in American History (1963).

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Amerika Birleşik Devletleri</span> Kuzey Amerikada bulunan ülke

Amerika Birleşik Devletleri, yaygın olarak Birleşik Devletler veya Amerika olarak bilinir. Kuzey Amerika kıtasında, Kanada ve Meksika arasında bulunan, elli eyalet ve bir federal bölgeden oluşan, federal anayasal cumhuriyet ile yönetilen bir ülkedir. Dünya'nın, 9,8 milyon km2 yüz ölçümü ile karasal alan bakımından dördüncü, toplam alan bakımındansa üçüncü en büyük ülkesi ve 334 milyonu aşan nüfusu ile de en kalabalık üçüncü ülkesidir. Ülkenin başkenti, aynı zamanda federal bölgesi olan Washington, DC'dir. En kalabalık şehri ise New York'tur.

<span class="mw-page-title-main">Demokrat Parti (Amerika Birleşik Devletleri)</span> Amerikada iki büyük siyasi partiden biri

Demokratik Parti, Amerika Birleşik Devletleri'ndeki iki büyük partiden biri. Diğeri Cumhuriyetçi Partidir. Demokratlar, ABD'de "modern liberalizm" olarak bilinen sosyal liberal ideolojinin temsilcisidir; bu ideoloji sivil özgürlük ve sosyal eşitlik kavramlarını karma bir liberal ekonomi desteğiyle harmanlar.

<span class="mw-page-title-main">Popülizm</span> politik yönelim veya bakış açısı

Popülizm veya halk çıkarcılığı, toplumdaki seçkin bir tabaka tarafından halkın çıkarlarının bastırıldığını ve engellediğini varsayan ve devlet organlarının bu seçkin tabakanın etkisinden çıkarılıp halkın yararına ve toplum olarak gelişmesi için kullanılması gerektiğini söyleyen siyasî bir felsefe veya söylem biçimi. Popülist söylem "sokaktaki insan"ın ekonomik ve sosyal çıkarlarını vurgulayarak, önyargılarını ve duygusal kırılmalarını kullanarak başarıya ulaşmayı amaçlar. Popülist söylem, belirli bir ideolojiye bağlı değildir. Nitekim, son yıllarda hem sol hem de sağ görüşlü liderlerin popülizme başvurduğu gözlemlenmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Sömürgecilik</span> Bir devletin başka toplumları siyasal ve ekonomik olarak egemelik altına alma politikası

Sömürgecilik; kolonicilik, kolonyalizm ya da müstemlekecilik, genellikle bir devletin başka ulusları, devletleri, toplulukları, siyasal ve ekonomik egemenliği altına alarak yayılması veya yayılmayı istemesidir.

<span class="mw-page-title-main">Vladimir Lenin</span> Rus politikacı ve Sovyetler Birliğinin kurucusu (1870–1924)

Vladimir İlyiç Ulyanov, bilinen adıyla Lenin, Rus sosyalist devrimci ve politikacı. Marksist-Leninist ideolojinin fikirsel önderi, Ekim Devrimi'nin lideri ve Sovyetler Birliği'nin kurucusu. Sovyetler Birliği Komünist Partisi'nin öncüsü olan Rusya Komünist Partisi (Bolşevik)'nin ilk lideri. Lenin aynı zamanda Marksist teorik ve felsefi yazıların yazarı olarak bilimsel sosyalizmin Marx ve Engels sonrası geliştiricilerindendir. Lenin'in en büyük amacı, kapitalizmin uzlaşmaz sınıf çelişkilerinden proleter bir dünya devrimi oluşturup toplumsal sınıf karşıtlıklarının olmadığı insan toplumunun tarihsel oluşumuna öncülük etmekti.

<span class="mw-page-title-main">Meksika-Amerika Savaşı</span>

Meksika-Amerika Savaşı veya Meksika Savaşı, ABD ile Meksika arasında, ABD'nin 1845'te Teksas'ı ilhakı ve sınır anlaşmazlıkları nedeniyle çıkan savaş (1846-1848). ABD'nin kesin zaferi ve Rio Grande'den Büyük Okyanus'a kadar uzanan geniş Meksika topraklarını ele geçirmesiyle sonuçlanmıştır.

<span class="mw-page-title-main">William Walker</span>

William Walker Amerikalı maceracı, haydut ve paralı askerdir. 19. yüzyılda birçok Latin Amerika ülkesinde darbe yaparak yönetimi almaya çalışmıştır. 1856 - 1857 yılları arasında Nikaragua Cumhuriyetinin Cumhurbaşkanlığını yapmış, 1860 yılında Honduras Hükûmetince idam edilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Sol komünizm</span> Siyasi fikir

Komünist sol olarak da bilinen sol komünizm, Komünist Enternasyonal'in sol kanadını teşkil eden ve Komünist Enternasyonal'den 1920'lerden ayrılmış akımlardan gelen siyasi geleneğin ismidir. Komünist Enternasyonal'in dünyanın pek çok yerindeki partilerinde, oportünizme karşı, devrimci görüşleri savunan sol kanatlar gelişmiş olsa da, bu akımlar en net biçimde Almanya-Hollanda komünist solu ve İtalyan komünist solu tarafından ifade edilmişlerdir.

<i>Manifest Destiny</i>

Açık Kader, 19. yüzyılda Amerika Birleşik Devletleri'nde Amerikalı yerleşimcilerce kıtanın doğu kıyısından batı kıyısına kadar genişlemenin mukadder olduğunu ifade eden ideolojidir. Eski Dünya'yı kurtarmak için yeni bir cennet inşa etmek üzere yeni toprak potansiyelleri tarafından oluşturulan misyon duygusudur. Deyimin kendisi birçoğuna göre farklı şeyler ifade eder ve birçok kişi bunu reddeder. Howe'a göre Amerikalıların fikirbirliğiyle Amerikan emperyalizmini temsil etmez ve bunu millî politika dahilinde acı muhalefet kışkırtmıştır. Manifest Destiny Demokratların çoğunun güçlü desteğini almıştır ve Whig Partisi ise şiddetle karşı çıkmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Amerikan emperyalizmi</span> Amerikan siyasi, ekonomik, medya ve kültürel etkisinin genişlemesi

Amerikan emperyalizmi terimi, Amerikan siyasi, ekonomik, kültürel, medya ve askeri etkisinin Amerika Birleşik Devletleri sınırlarının ötesine yayılmasıdır. Bu terim ilk kez Meksika-Amerika Savaşı sırasında, 1846 yılında kullanılmıştır. Yorumcuya bağlı olarak, doğrudan askeri fetih yoluyla emperyalizmi içerebilir; gambot diplomasisi; eşit olmayan antlaşmalar; tercih edilen grupların sübvansiyonu; Rejim değişikliği; veya özel şirketler yoluyla ekonomik nüfuz, ardından söz konusu çıkarlar tehdit edildiğinde potansiyel olarak diplomatik veya zorlayıcı müdahale olabilir.

<span class="mw-page-title-main">Teksas-Kızılderili savaşları</span> Teksastaki göçmenlerle Kızılderililer arasında yaşanan çatışmalar

Teksas-Kızılderili savaşları, Teksas'taki göçmen yerleşimciler ile yerli Güney Ova Kızılderilileri arasında patlak veren ve 1820 - 1875 arası aralıklı olarak yıllara yayılan bir dizi çatışmalar silsilesidir. Bu savaşların ilki Fransız Teksası'ndan (1684-1689) sonra İspanyol Teksası'na (1690-1821) gelen ve büyük ölçüde İspanyollardan oluşan Avrupalı yerleşimciler ile yerli Kızılderili kabileleri arasında çıkmıştır. Sonra da Teksas'ın Meksika'daki parçası olan Meksika Teksası'nda (1821-1836) devam etmiştir. Teksas Cumhuriyeti (1836–1845) döneminde de süren savaşlar 1845'te Amerika Birleşik Devletleri'nin 28. eyaleti olmasıyla da sona ermemiş ve 1875 yılına kadar devam etmiştir. Kızılderili savaşları sırasında Arizona'dan sonra en fazla ölüm görülen eyalet Teksas'tır.

<span class="mw-page-title-main">Küreselleşme karşıtlığı</span>

Küreselleşme karşıtlığı, kurumsal kapitalizmin küreselleşmesine karşı eleştirel ve toplumsal bir harekettir.Bu hareket aynı zamanda küresel adalet hareketi, alternatif küreselleşme, anti kurumsal küreselleşme hareketi ve neoliberal küreselleşme karşıtı hareket olarak da bilinir.

<span class="mw-page-title-main">Sinaloa Karteli</span> Uyuşturucu karteli ve organize suçlar şebekesi

Sinaloa Karteli, aynı zamanda Guzmán-Zambada Örgütü, Federasyon, Kan İttifakı veya Pasifik Karteli olarak da bilinir, merkezi Culiacán, Sinaloa şehrinde bulunan, yasadışı uyuşturucu kaçakçılığı ve kara para aklama konusunda uzmanlaşmış büyük, uluslararası bir organize suç örgütüdür. 1980'lerin sonlarında Meksika'da, Guadalajara Karteli olarak bilinen öncül bir örgüt altında faaliyet gösteren çeşitli sayıdaki ikincil "plazalardan" biri olarak kurulmuştur. Şu anda Ismael Zambada García tarafından yönetilmektedir ve merkezi Culiacán, Sinaloa şehrinde bulunmaktadır ve dünyanın birçok bölgesinde, özellikle de Meksika'nın Sinaloa, Baja California, Durango, Sonora ve Chihuahua eyaletlerinde faaliyet göstermektedir ve Latin Amerika'nın bir dizi başka bölgesinin yanı sıra ABD genelindeki şehirlerde de varlığı vardır. Amerika Birleşik Devletleri İstihbarat Topluluğu genellikle Sinaloa Kartelini dünyadaki en büyük ve en güçlü uyuşturucu kaçakçılığı örgütü olarak görmekte ve bu da onu belki de Pablo Escobar'ın meşhur Kolombiya Medellín Kartelinin en parlak döneminde olduğundan daha etkili ve yetenekli kılmaktadır. Ulusal Uyuşturucu İstihbarat Merkezi ve ABD'deki diğer kaynaklara göre, Sinaloa Karteli öncelikle kokain, eroin, metamfetamin, fentanil, esrar ve ekstazi dağıtımıyla ilgilenmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Rövanşizm</span>

Rövanşizm, genellikle bir savaş veya toplumsal hareketin ardından bir ülkenin uğradığı toprak kayıplarını tersine çevirme iradesinin siyasi tezahürüdür. Bir terim olarak, rövanşizm, Fransa-Prusya Savaşı'ndaki Fransız yenilgisinin intikamını almak ve kaybedilen Alsas-Loren'ni geri almak isteyen Fransa'daki Fransız milliyetçiler tarafından ortaya atıldı.

Meksika'nın çekilişi, 1848 yılında gerçekleşen Meksika-Amerika Savaşı'nın ardından yapılan Guadalupe Hidalgo Antlaşması ile günümüzdeki Güneybatı Amerika'nın Meksika'dan Amerika Birleşik Devletlerine geçmesidir. Meksika'nın çekilişi ABD tarihindeki en büyük üçüncü toprak alımıydı. En büyüğü yaklaşık 827.000 mil kare ile Louisiana'nın satın alımı ve ardından Alaska'nın satın alımı geliyor.

<span class="mw-page-title-main">Gadsden'in satın alımı</span> Amerika Birleşik Devletlerinin Meksikadan arazi satın alması

Gadsden'in satın alımı, Amerika Birleşik Devletleri'nin, günümüz güney Arizona ve güneybatı New Mexico'da 76.800-kilometrekare (29.700 sq mi) büyüklüğünde bir bölgenin 8 Haziran 1854'te yürürlüğe giren Mesilla Antlaşması ile Meksika'dan satın alınmasına verilen addır. Satın alınan topraklar, ABD'nin güneyde inşa etmek istediği kıtalararası demiryolunun rotasındaki Gila Nehri'nin güneyini ve Rio Grande'nin batısındaki toprakları içeriyordu. Satın alma aynı zamanda diğer sınır sorunlarını da çözmeyi amaçlıyordu.

Hukuki şekilcilik ya da hukuki formalizm, hakimlerin yargılama sürecinde nasıl karar vermesi gerektiğini açıklayan teorilerden biri. Hukuki gerçekçilikten farklı olarak, hukuki şekilcilik, hukuki işlemlerin yasalarca öngörülen şekil kurallarına uygun olarak yapılması, hakların yasalarda belirlenen zaman aralıklarında kullanılması ve sonuçlarının kategorik ilkelerle belirlendiği sistemdir. Yapılmak istenen işlemin birtakım şekil şartlarına bağlı olarak yapılabilmesini, böylece işlemin yapılmasını güçleştirmeyi amaçlar. Böylece bu işlemi yapmak isteyenler, öncesinde bu işlemi yapmak isteyip istemediklerini değerlendirerek daha isabetli kararlar alabilecektir.

<span class="mw-page-title-main">1844 Amerika Birleşik Devletleri başkanlık seçimleri</span>

1844 Amerika Birleşik Devletleri başkanlık seçimi, 1 Kasım Cuma ile 4 Aralık 1844 Çarşamba tarihleri arasında yapılan dört yılda bir yapılan 15. başkanlık seçimiydi. Demokrat James K. Polk, kölelik ve Teksas Cumhuriyeti'nin ilhak'ı ile ilgili konular ekseninde tansiyonu oldukça yüksek gerçekleşen seçimde Whig adayı Henry Clay'a karşı başa baş geçen bir oylamada zafer elde ederek Amerika'nın 11. Başkanı seçilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">1848 Amerika Birleşik Devletleri başkanlık seçimleri</span>

1848 Amerika Birleşik Devletleri başkanlık seçimleri, 7 Kasım 1848 Salı günü dört yılda bir yapılan 16. başkanlık seçimleriydi. Meksika-Amerika Savaşı'nın ardından yapılan seçimde Whig Partisi'nden General Zachary Taylor, Demokrat Parti'den Senatör Lewis Cass'i mağlup ederek 12. Amerika Birleşik Devletleri başkanı seçilmiştir.

Jackson demokrasisi, Amerika Birleşik Devletleri'nde oy hakkını 21 yaşın üzerindeki beyaz erkeklerin çoğuna genişleten ve bir dizi federal kurumu yeniden yapılandıran bir 19. yüzyıl siyasi felsefesiydi. Yedinci ABD başkanı Andrew Jackson ve destekçileri ile ortaya çıkan bu felsefe, bir nesil boyunca ülkenin baskın siyasi dünya görüşü haline geldi. Terimin kendisi 1830'larda aktif olarak kullanılıyordu.