İçeriğe atla

Tyndale Kutsal Kitabı

Tyndale Kutsal Kitabı veya Tyndale İncili (TYN) genellikle William Tyndale tarafından y. 1522–1535 yıllarında Erken Modern İngilizceye yapılan İncil çevirileridir. Tyndale'nin İncil'i büyük ölçüde Latince Vulgata dayanmasına rağmen, doğrudan İbranice ve Yunanca metinlerden çalışılan İngilizce dilindeki ilk İncil çevirisi olmakla tanınır. Ayrıca, baskı sanatındaki yeni gelişmelerin bir sonucu olarak seri üretilen ilk İngilizce İncil çevirisiydi.

Tyndale'in İncil'i terimi kesinlikle doğru değildir, çünkü Tyndale hiçbir zaman eksiksiz bir İngilizce İncil yayınlamamıştır. Tamamen çevrilmiş İncil, 1535'te İngilizce olarak ilk tam basılı İncil'i üretmek için Tyndale'in çevirilerini kendisininkiyle tamamlayan Myles Coverdale tarafından tamamlandı. Tyndale infazından önce Yeni Ahit'i, Pentateuch'u ve Eski Ahit'in tarih kitaplarını tercüme etmişti. [1] Eski Ahit kitaplarından Pentateuch, Book of Jonah ve Book of Genesis'in gözden geçirilmiş bir versiyonu Tyndale'in yaşamında yayınlandı. Diğer Eski Ahit eserleri ilk olarak Matta İncili'nin oluşturulmasında kullanıldı ve İncil'in sonraki İngilizce çevirilerini de büyük ölçüde etkiledi. [2]

Tarih

Tyndale'in Yeni Ahit'inin oluşumuna yol açan olaylar zinciri muhtemelen 1522'de Tyndale'in Alman Yeni Ahit'in bir kopyasını almasıyla başladı. Tyndale, Roma Katolik Kilisesi tarafından izin verilen tek çeviri olan Latin Vulgate of Jerome'dan daha eski birkaç el yazmasından Erasmus tarafından derlenen Yunanca metni kullanarak İngilizceye çeviri yapmaya başladı.[3] [2]

Tyndale amacını Londra Piskoposu Cuthbert Tunstall'a bildirdi, ancak bu "sapkın" olarak görülen metni yazma izni reddedildi. İngiltere'de engellenen Tyndale kıta Avrupasına taşındı. [4] Kısmi bir baskı 1525'te Köln'de basıldı. Bu baskıdan geriye British Library'de bulunan sadece bir parça kaldı.[5] Tyndale Yeni Ahit'in ilk tam baskısının 1526'da Genç Peter Schöffer tarafından yayınlandığı Worms'a kaçmak zorunda kaldı. Bunlardan sadece 3 tanesinin kopyası kalmıştır. Bunlar Londra'daki St Paul Katedrali,[6] British Library [7] ve Stuttgart'taki Württembergische Landesbibliothek [8] koleksiyonlarında bulunur. [9] 1536'daki ölümünden sonra Tyndale'in eserleri defalarca gözden geçirildi ve yeniden basıldı [2] ve King James Versiyonu gibi İncil'in daha modern versiyonlarına yansıdı.

Katolik Kilisesi'nin tepkisi ve infaz

Tyndale'in çevirileri İngiltere'de Katolik yetkililer tarafından kınandı, çalışmaları yasaklandı ve kopyaları yakıldı. Katolik yetkililer, özellikle Thomas More, [2] onu ruhbanlık karşıtlığını ve sapkın görüşleri desteklemek için eski metinleri kasten yanlış tercüme etmekle suçladı. [2]

1536'da kilise yetkilileri tarafından ihanete uğradı, bir törenle boğularak öldürülmesi ve kazıkta yakılması için sivil yetkililere teslim edildi. Son sözlerinin "Tanrım! İngiltere Kralı'nın gözlerini aç." olduğu söylenir. [10]

İngiliz Kütüphanesinde Tyndale Yeni Ahit.

Kaynakça

  1. ^ Kenyon 1936.
  2. ^ a b c d e Partridge 1973.
  3. ^ British Library online catalog of sacred books.
  4. ^ Pollard 1974.
  5. ^ "British Library collection item". 2 Mart 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Mart 2023. 
  6. ^ "St Paul's Cathedral". 25 Aralık 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Mart 2023. 
  7. ^ "British Library Collection Item". 31 Mart 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Mart 2023. 
  8. ^ "The Hide and Seek Bible" (PDF). 2 Mart 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 2 Mart 2023. 
  9. ^ Thompson 1963.
  10. ^ Foxe 1570.

Dış bağlantılar

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Yeni Ahit</span> Kitâb-ı Mukaddesin ikinci kısmı

Yeni Ahit veya Yeni Antlaşma, Kitab-ı Mukaddes'in Eski Ahit'in ardından gelen ve Grekçe kaleme alınmış olan ikinci kısmına Hristiyanların verdiği isimdir. İnançlı Yahudilerce "Yeni Ahit" kabul edilmez. Hristiyanlarca kutsal kabul edilen 27 kitapçıktan oluşan bir kitap bütünüdür.

<span class="mw-page-title-main">Kitâb-ı Mukaddes</span> Yahudiliğin ve Hristiyanlığın kutsal metinlerini oluşturan kitapların kanonik bir koleksiyonu

Kitâb-ı Mukaddes, Mukaddes Kitap veya Kutsal Kitap, Eski Ahit ve Yeni Ahit'i kapsayan, Hristiyan inanışının temelini oluşturan ve Hristiyanlarca kutsal sayılan kitaptır.

<span class="mw-page-title-main">Kutsal Ruh</span>

Kutsal Ruh, Yahudilikte Tanrı'nın evren veya yaratıkları üzerindeki ilahi gücü, kalitesi ve etkisine atıfta bulunur. İznik Hristiyanlığı'nda Kutsal Ruh, Üçlü Birliğin üçüncü kişisidir. İslam'da Kutsal Ruh, ilahi eylemin veya iletişimin bir aracısı olarak hareket eder.

<span class="mw-page-title-main">Vulgata</span>

Vulgata, Kitâb-ı Mukaddes'in Latince çevirisini ifade etmek için Geç Antik Çağ'dan bu yana halk arasında kullanılan bir terimdir. Çevirinin büyük bölümü 382'de Papa I. Damasus tarafından görevlendirilen Aziz Jerome'a aittir. Vulgate, Batı Kilisesi içinde İncil metni olarak aşamalı olarak benimsendi. Sonraki yüzyıllar boyunca, sonunda Vetus Latina'yı gölgede bıraktı. 13. yüzyılda eski sürümden sonra versio vulgata veya kısaca vulgata adını almıştır. Vulgate ayrıca Jerome'un üzerinde çalışmadığı bazı Vetus Latina çevirilerini de içerir. Vulgate, Katolik Kilisesi'nin Sixtine Vulgate (1590), ardından Clementine Vulgate (1592) ve ardından Nova Vulgata (1979) olarak devam eden Katolik Kilisesi'nin resmi olarak ilan ettiği Latince versiyonlardan biri oldu. Vulgate şu anda Latin Kilisesi'nde hala kullanılmaktadır. Katolik Kilisesi, Trent Konsili'nde (1545-1563) Vulgate'in resmi Latince İncil'i olduğunu onayladı, ancak o sırada yetkili bir baskı yoktu. Vulgate'in Clementine baskısı, Katolik Kilisesi'nin Roma Ayini'nin standart İncil metni haline geldi ve Nova Vulgata'nın ilan edildiği 1979 yılına kadar öyle kaldı.

<span class="mw-page-title-main">Chester Beatty Papirüsleri</span> Antik papirüs elyazmaları

Chester Beatty Papirüsleri, ekseriyetle Kitab-ı Mukaddes'ten parçalar içeren Yunanca kaleme alınmış bir grup antik papirüstür. Toplamda 15 farklı el yazması içeren papirüslerin 13'ü Kutsal Kitap'a ait içeriğe sahipken geriye kalan iki son el yazması apokrif kitaplardan parçalar ile Melito'nun bir vaazını içermektedir.

<span class="mw-page-title-main">Papirüs 1</span> Yunanca Yeni Ahitin bir bölümünün erken kopyası

Papirüs 1 Yunanca Kutsal Yazıların Grekçede yazılan eski bir kopyasıdır. Bu el yazması Matta İncili'nin birkaç ayetini içermektedir.

<span class="mw-page-title-main">Papirüs 5</span> el yazması

Papirüs 5 Yunanca Kutsal Yazıların Grekçede yazılan eski bir kopyasıdır. Bu el yazması Yuhanna İncili'nin bölüm 1, 16 ve 20'den birçok ayeti içermektedir. Bugün Londra'da British Library'de saklanır.

<span class="mw-page-title-main">Papirüs 45</span>

Papirüs 45 Yunanca Kutsal Yazıların Grekçede yazılan eski bir kopyasıdır. ayrıca Chester Beatty I adı altında da tanınır. Bu el yazması tüm dört İncillerden ve Elçiler İşleri kitabından ayetler içermektedir. Onlar ekseriyetle Dublin'deki (İrlanda) Chester Beatty koleksiyonunda bulunur. Bir parça Viyana'da Österreichische Nationalbibliothek'te bulunur.

<span class="mw-page-title-main">Papirüs 32</span>

Papirüs 32 Yunanca Kutsal Yazıların Grekçede yazılan eski bir kopyasıdır. Titus bölüm 1 ve 2'den birkaç ayet içermektedir.

<span class="mw-page-title-main">Papirüs 9</span>

Papirüs 9 Yunanca Kutsal Yazıların Grekçede yazılan eski bir kopyasıdır. Fragman Oxyrhynchus Papirüsleri Koleksiyonuna aittir. Bu el yazmasının Grekçe metni 1. Yuhanna Mektubu'nun birkaç ayeti içermektedir. 1. Yuhanna Mektubu'nun en eski fragmanıdır.

<span class="mw-page-title-main">Papirüs 13</span>

Papirüs 13 Yunanca Kutsal Yazıların Grekçede yazılan eski bir kopyasıdır. Fragman Oxyrhynchus Papirüsleri Koleksiyonuna aittir. Bu el yazmasının Grekçe metni İbraniler Mektubu'ndandır.

<span class="mw-page-title-main">Papirüs 14</span>

Papirüs 14 Yunanca Kutsal Yazıların Grekçede yazılan eski bir kopyasıdır. Bu el yazmasının Grekçe metni 1. Korintoslular Mektubu'nun birkaç ayeti içermektedir.

<span class="mw-page-title-main">Papirüs 22</span>

Papirüs 22 Yunanca Kutsal Yazıların Grekçede yazılan eski bir kopyasıdır. Bu el yazmasının Grekçe metni Yuhanna İncili'nin birkaç ayeti içermektedir.

<span class="mw-page-title-main">Papirüs 18</span>

Papirüs 18 Kutsal Kitap'ın Grekçede yazılan eski bir kopyasıdır. Bu el yazmasının metni hem Çıkış hem de Vahiy kitabının birkaç ayeti içermektedir. Bu el yazması Oxyrhynchus Papirüsler koleksiyonuna aittir.

<span class="mw-page-title-main">Papirüs 20</span>

Papirüs 20 Yunanca Kutsal Yazıların Grekçede yazılan eski bir kopyasıdır. P. Oxyrhynchus IX 1171 ismi altında da tanınır. Böylece Oxyrhynchus Papirüsler Koleksiyonu'na aittir. Bu el yazması Yakup Mektubu'nun birkaç ayeti içermektedir.

<span class="mw-page-title-main">Papirüs 28</span>

Papirüs 28 Yunanca Kutsal Yazıların Grekçede yazılan eski bir kopyasıdır. P. Oxyrhynchus 1596 ismi altında da tanınır. Böylece Oxyrhynchus Papirüsler Koleksiyonu'na aittir. Bu el yazması Yuhanna İncili'nin 6. bölümünün birçok ayeti içermektedir. Papirüs Berkeley'deki Pacific School of Religion'da saklandı ve 2015'te özel bir koleksiyoncuya satıldı.

<span class="mw-page-title-main">Papirüs 29</span>

Papirüs 29 Yunanca Kutsal Yazıların Grekçede yazılan eski bir kopyasıdır. P. Oxyrhynchus 1597 ismi altında da tanınır. Böylece Oxyrhynchus Papirüsler Koleksiyonu'na aittir. Bu el yazması Elçilerin İşleri 26'nın üç ayeti içermektedir. Papirüs şu anda Oxford'da (İngiltere) Bodleian Library'de saklanır.

<span class="mw-page-title-main">Papirüs 39</span>

Papirüs 39 Yunanca Kutsal Yazıların Grekçede yazılan eski bir kopyasıdır. P. Oxyrhynchus 1780 ismi altında da tanınır. Böylece Oxyrhynchus Papirüsler Koleksiyonu'na aittir. Bu el yazması Yuhanna İncili'nın birkaç ayeti içermektedir.

<span class="mw-page-title-main">Papirüs 50</span>

Papirüs 50 Yunanca Kutsal Yazıların Grekçede yazılan eski bir kopyasıdır. Bu papirüs el yazması Elçiler İşleri kitabının birçok ayet içermektedir. Papirüs bugün New Haven'de (ABD) Yale University Library 'de saklanır.

<span class="mw-page-title-main">Luther Kutsal Kitabı</span> Almancaya ilk çevirilen Kutsal Kitap nüshası

Luther Kutsal Kitabı veya Luther Kitâb-ı Mukaddesi Protestan reformcu Martin Luther'in Almanca Kutsal Kitap çevirisidir. Luther Yeni Ahit çevirisi ilk olarak Eylül 1522'de yayınlandı ve 1534'te Apokrif ile Eski ve Yeni Ahit'in bir çevirisini içeren tamamlanmış Kutsal Kitap yayımlandı. Luther, 1545 yılına kadar metinde iyileştirmeler yapmaya devam etti. Sadece Latince Vulgate çevirilerini değil ayrıca Yunanca metinleri de kullanan Kutsal Kitap'ın Almancaya ilk tam çevirisidir.