İçeriğe atla

Tuğrul Bozan

Tuğrul Bozan (d. ? - ö. 1052), 1052 yılı içerisinde, tahminen 40-57 gün arası[1] hüküm süren ve Gazneli hanedanından olmayan gulâm kökenli Gazne Devleti sultanıdır.

Sultan Abdürreşit'in başkomutan tayin ettiği Tuğrul Bozan'a Selçukluları durdurma görevi verilmişti. Bunun üzerine Tuğrul Bozan, 1051'de Selçukluları mağlup etti ve Sistan'ı ele geçirse de, Tak Kalesi'ni kuşatmasına rağmen alamadı. Selçuklulara karşı devletin konumunu sağlamlaştıran komutan, Gazne tahtına göz dikti. 10 Kasım 1051'de Gazne'ye doğru yürüyen Tuğrul Bozan, 1052 yılının başlarında Sultan Abdürreşit ve on bir şehzadeyi öldürerek tahtı ele geçirdi. Bu katliamdan Ferruhzad, İbrahim ve Şücâ adlı şehzadeler kurtulabildi.[1] Gazneli Sultan Mesut'un gulâmlarından birinin Tuğrul Bozan'ı hançerlemesi sonucu, sağ kalan üç şehzade de kurtulmuş oldu. Tuğrul'un kesik başı, bir sopaya takılarak Gazne sokaklarında dolaştırıldı. Böylece halk, onun öldüğüne inanmış oldu.[1] Bundan sonra Gazneli komutanlar bir araya geldiler ve sultanlık için Şehzade Ferruhzad'ı seçtiler.

Popüler kültürde yeri

2021 yılında TRT 1'de yayınlanmaya başlayan Alparslan: Büyük Selçuklu dizisinde usta oyuncu Yurdaer Okur tarafından canlandırılmıştır.

Kaynakça

Dipnotlar

  1. ^ a b c Merçil, Gazneliler Devleti, s.82-83

Dış bağlantılar

Önce gelen:
Abdürreşit
Gazne Sultanı
1052
Sonra gelen:
Ferruhzad

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Dandanakan Muharebesi</span> Selçuklu ve Gazneli devletleri arasında 1040ta meydana gelen savaş

Dandanakan Muharebesi ya da Dandanakan Meydan Muharebesi (1040), Büyük Selçuklu İmparatorluğu ile Gazneliler arasında gerçekleşen ve Selçuklular'ın galibiyeti ile sona eren bir savaştır. Muharebe neticesinde Gazneliler devleti yıkılış dönemine girmiş, Büyük Selçuklu İmparatorluğu resmen kurulmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Gazneliler</span> Orta Asyada eski bir Türk devleti

Gazneliler, 963-1186 yılları arasında Maveraünnehir, Afganistan, Hindistan'ın kuzeyi ve Horasan'da hüküm sürmüş olan Türk devleti. Gazneliler adlarını başkent edindikleri, hâlen Afganistan sınırları içinde bulunan Gazne şehrinden almıştı. Mahmud-ı Gaznevî'nin Yemînüddevle lakabına atıfla bu hanedana Yemînîler denilmektedir. Ayrıca hanedanın babası Sebük Tigin'e atıfla Sebük Teginîler olarak da anılmaktadır. Gazne Devleti'nden önce bu topraklarda hüküm sürmüş olan Fars asıllı Samanîlerin siyasi ve kültürel etkisinden dolayı Gazneli Türkler, zaman içerisinde Farslaşmışlardır.

<span class="mw-page-title-main">Mahmud Gaznevî</span> Gazne Devleti hükümdarı

Mahmud Gaznevî veya Gazneli Mahmud, , 998-1030 yılları arasında hüküm sürmüş olan Gazne Devleti hükümdarıdır.

<span class="mw-page-title-main">Tuğrul</span> Büyük Selçuklu Devletinin kurucusu ve ilk hükümdarı

Tuğrul Bey veya Toğrül, Tuğril, Toghrïl Beg, I. Tuğrul Tam adı: Rükneddîn Ebû Talîb Muhammed Tuğrul-Bey bin Mikail bin Selçuk) (Arapça: طغرل بك; Farsça: طغرل بیک) Büyük Selçuklu Devleti'nin kurucusu ve ilk sultanıdır.

Arslan bin Selçuk, Selçuklu hanedanının atası olan Selçuk Bey'in Mikail Bey'den sonraki büyük oğludur. Türkiye Selçuklu Devleti'ni kuran Kutalmışoğlu Süleyman Şah'ın dedesidir.

Kâim Bi-Emrillah, yirmi altıncı Abbasi halifesi.

Garcistan; Afgan Türkistanı'nın içinde, Horasan'da yer alan tarihi bölgedir.

Mansûr bin Nûh bin Nasr 961-976 yılları arasında hüküm süren Samani hükümdarı. I. Nûh'un oğludur.

Gazneli İsmail, 997-998 yılları arasında hüküm süren Gazne Devleti sultanıdır.

<span class="mw-page-title-main">I. Mesud (Gazneli)</span>

I. Mesud, 1031-1041 yılları arasında hüküm süren Gazne Devleti sultanıdır.

<span class="mw-page-title-main">Muhammed (Gazne sultanı)</span>

Gazneli Muhammed, 1030–1031 yılları arasında ve 1041 yılında hüküm süren Gazne Devleti sultanıdır.

Ali bin Mesud, 1050 yılı içerisinde hüküm süren Gazne Devleti sultanıdır.

Abdürreşid bin Mahmud, 1050-1052 yılları arasında hüküm süren Gazne Devleti sultanıdır.

<span class="mw-page-title-main">Ferruhzad</span>

Ferruhzad, 1052-1059 yılları arasında hüküm süren Gazne Devleti sultanıdır.

İbrahim bin Mesud, 1059-1099 yılları arasında hüküm süren Gazne Devleti sultanıdır.

III. Mesud, 1099-1115 yılları arasında hüküm süren Gazne Devleti sultanıdır.

<span class="mw-page-title-main">Behramşah</span> Gazne sultanı

Behramşah, 1117-1157 yılları arasında hüküm süren Gazne Devleti sultanıdır.

Hüsrevşah, 1157-1160 yılları arasında hüküm süren Gazne Devleti sultanıdır.

Hüsrev Melik, 1160-1186 yılları arasında hüküm süren son Gazne Devleti sultanıdır.

Nesâ Muharebesi,1035 yılında Selçukluların Gazneli Devleti'ne karşı kazandığı ilk zaferdir.