İçeriğe atla

Tuzcul sabun otu

Tuzcul sabun otu
Biyolojik sınıflandırma Bu sınıflandırmayı düzenle
Âlem:Plantae
Şube:Tracheophyta
Sınıf:Magnoliopsida
Takım:Caryophyllales
Familya:Caryophyllaceae
Cins:Saponaria
Tür: S. halophila
İkili adlandırma
Saponaria halophila
Hedge & Hub.-Mor., Notes Roy. Bot. Gard. Edinburgh 27: 213 (1967).

Tuzcul sabun otu (Saponaria halophila), karanfilgiller (Caryophyllaceae) familyasından bir endemik bitki türü. Mayıs ayında çiçek açar. Genellikle Orta Anadolu'da yayılış gösterir. Gövde uzunluğu 5–15 cm arasında değişir.

Sürünücü gövdeli, bir yıllık ve otsu bir bitki türüdür. Yapısında bulunan saponinler, eczacılıkta önemlidir. Tuzlu bataklıklarda yaşar. Türkiye'ye özgü, sadece Tuz Gölü civarında sınırlı bir alanda yayılış gösteren endemik bir bitki türüdür.

Kaynakça

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Kızılçam</span> Çamgiller familyasından bir bitki türü

Kızılçam, Çamgiller (Pinaceae) familyasından Doğu Akdeniz Havzasına özgü, elverişli yetişme ortamlarında 25 metreye kadar uzayabilen bir çam türüdür. Akdeniz ikliminin müşir türlerinden olup tipik bir ışık ağacıdır. Kurak koşullara son derece dayanıklı, çok farklı toprak koşullarında başarıyla yetişen ve yetiştirilen, Türkiye'nin de en önemli hızlı gelişen ağaç türüdür. Sadece Türk ormancılığında değil, yabancı kaynaklarda da son dönemde Türk kızılçamı olarak kullanımı yaygınlaşmaktadır. Deniz seviyesinden 1300–1550 m yüksekliğe kadar meşcere kuruluşu yaparak yayılış gösterir. Dikey yayılışında 1650 metreye kadar çıkar. Kumsallarda, zayıf kayalık kireçli yerlerde yetişebilir. Ortalama 80-90 yıl ömürleri vardır.

<span class="mw-page-title-main">Orman</span> büyük bir alandaki yoğun ağaç topluluğu

Orman, belirli yükseklikteki ve büyüklükteki çeşitli ağaçlar, çalılar, otsu bitkiler, mantarlar, mikroorganizmalar, böcekler ve hayvanlar bütününü içeren, topraklı alanda genellikle doğal yollardan oluşmuş bir kara ekosistemidir.

Endemik ile aşağıdakilerden biri kastedilmiş olabilir:

<span class="mw-page-title-main">Aphyllanthaceae</span>

Aphyllanthaceae, Asparagales takımdan bir bitki familyasıdır. Akdeniz'in batısında yayılış gösteren familya, endemik ve monotipik olup tek cinsi ve tek türü bulunur.

<span class="mw-page-title-main">Solanaceae</span>

Solanaceae, Solanales takımına bağlı bir bitki familyasıdır.

Endemizm, bulunduğu bölgenin ekolojik şartları yüzünden yalnızca belirli bölgede yaşayan/yetişen, dünyanın başka yerinde yaşama/yetişme ihtimali olmayan, yöreye özgü hayvan/bitki türüdür. Latince endemos kelimesinden gelir ve "yerli" anlamında kullanılmaktadır.

Koca soda otu veya bilimsel adıyla Salsola grandis; dünyada sadece Ankara'nın Nallıhan ilçesinde yetişip yayılım gösteren otsu ve endemik bir türdür.

Ankara sığırkuyruğu veya bilimsel adıyla Verbascum ancyritanum; Scrophulariaceae familyasının Verbascum (Sığırkuyruğu) cinsine ait olan bir türdür.

<span class="mw-page-title-main">Astragalus beypazaricus</span> Baklagiller familyasının Geven cinsine ait bir tür bitki

Beypazarı geveni veya bilimsel adıyla Astragalus beypazaricus; Ankara'ya endemik olan 22 bitki türünden bir tanesidir. Fabaceae (Baklagiller) familyasının Astragalus (Geven) cinsine ait bir türdür.

Eğri göbek veya bilimsel adıyla Jurinea ancyrensis, Asteraceae (Papatyagiller) familyasından Jurinea (Geyikgöbeği) cinsine ait bir türdür.

Angora tırfılı veya bilimsel adıyla Cytisus acutangulus; Fabaceae (Baklagiller) familyasının Cytisus (Keçitırfılı) cinsine ait bir türdür. IUCN kriterlerine göre CR yani nesli tükenme tehlikesiyle karşı karşıya olan türler kategorisinde bulunan Angora tırfılı Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından koruma altına alınmıştır.

Verbascum gypsisola veya Mermer sığırkuyruğu Scrophulariaceae familyasının Verbascum (Sığırkuyruğu) cinsine ait olan bir türdür. IUCN kriterlerine göre CR yani nesli tükenme tehlikesiyle karşı karşıya olan türler kategorisinde bulunmaktadır.

Sakallı sığırkuyruğu veya bilimsel adıyla Verbascum heterobarbatum; Scrophulariaceae familyasının Verbascum (Sığırkuyruğu) cinsine ait olan bir türdür.

Bitikdiken veya bilimsel adıyla Centaurea halophila; Asteraceae (Papatyagiller) familyasından Centaurea (Peygamberçiçeği) cinsine ait olan bir türdür.

Astragalus nigrocalycinus, Türkiye'de yalnızca Oltu'da yetişen, kritik tehlike altında olan, endemik bir bitki türüdür.

Satureja aintabensis, Lamiaceae (ballıbabagiller) familyasından çok yıllık çalı formlu bir bitki türü.

Knautia goecmeni ya da Efe çenberi, 2018'in Eylül ayında İzmir'in Kemalpaşa ilçesindeki Nif Dağı'nda keşfedilmiş endemik bir hanımeligiller ailesi bitkisidir. Keşfedilen Kanautia goecmeni'nin dünyadaki tek yarı çalımsı “Knautia" türü olduğu ve bu türün bilinen tek yayılış alanının sadece Nif Dağı zirvesinde 1300-1500 metre rakımlardaki açık dağ yamaçları olduğu belirtilmiştir.

Salvia Marashica, Lamiaceae (ballıbabagiller) familyasına ait, Salvia (adaçayı) cinsine bağlı otsu bir bitki türüdür. Türkiye'de Kahramanmaraş yakınlarındaki Ahır Dağı'na endemik bir bitkidir. Çok yıllık, tabanı odunsu, yarı çalı formundadır, birden fazla dik gövdeye sahip, 30–65 cm, kıvrık ya da uzun yumuşak tüylüdür. 1550-1600 metre yükseklikte, kireçli ve hareketli topraklarda, Nisan-Mayıs aylarında çiçeklenir.

<i>Lysimachia minoricensis</i>

Lysimachia minoricensis, Primulaceae familyasından bir bitki türüdür. İspanya'daki Minorka adasına endemiktir. Doğal yaşam alanı Akdeniz tipi çalılık bitki örtüsüydü. Habitat kaybı nedeniyle doğal yayılış alanı içinde nesli tükenmiştir ve şimdi sadece tarım ile varlığını sürdürmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Ophrys climacis</span>

Ophrys climacis; dünyada sadece Akdeniz bölgesinde bulunan, Antalya ilinin Kemer ilçesinde yayılış gösteren endemik bir bitki türüdür. Yerel halk tarafından salep yapımı için kullanılmaktadır. Bu durum neslinin tükenmesi şüphelerini ortaya çıkarmıştır. Nesli kritik düzeyde tehlike altındadır.