İçeriğe atla

Tupac

Tupac aşağıdaki anlamlara gelebilir:

  • Tupac Amaru Shakur, Amerikalı Rapçi, Aktör, Prodüktör, Şair, Senarist
  • Tupac Inca Yupanqui, 1493'te ölen 10. İnka lideri
  • Túpac Amaru, 1572'de ölen Peru'daki son yerli İnka lideri
  • Túpac Amaru II, 1781'da ölen Peru kolonisinde İspanyollar'a karşı ayaklanmaların lideri
  • Tupac Katari, 1750 ölen Bolivya yerli isyanlarının lideri
  • Tupac Katari Gerilla Ordusu, Bolivya'da 1990'larda aktif olan bir yerli gerilla hareketi

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Peru</span> Güney Amerika ülkesi

Peru, ya da resmî adıyla Peru Cumhuriyeti Güney Amerika'nın batısında bir ülkedir. Kuzeyde Ekvador ve Kolombiya, doğuda Brezilya, güneydoğuda Bolivya, güneyde Şili ve batıda Büyük Okyanus'la sınırlıdır.

<span class="mw-page-title-main">Simón Bolívar</span> Büyük Kolombiyanın kurucusu

Simón José Antonio de la Santísima Trinidad Bolívar y Palacios Ponte-Andrade y Blanco, genellikle bilinen ismiyle Simón Bolívar, günümüzde Kolombiya, Venezuela, Ekvador, Peru, Panama ve Bolivya olarak bilinen ülkelerin İspanyol İmparatorluğu'ndan bağımsızlıklarını kazanmalarına öncülük etmiş Venezuelalı askeri ve siyasi liderdir. Halk arasında El Libertador ya da Amerika'nın Kurtarıcısı olarak bilinir.

<span class="mw-page-title-main">Titikaka Gölü</span> Güney Amerikada bir göl

Titikaka Gölü, And Dağları'nda Bolivya ve Peru sınırında yer alan büyük bir tatlı su gölüdür. Genellikle dünyanın gezilebilir en yüksek gölü olarak adlandırılır. Titicaca, hem su hacmi hem de yüzey alanı bakımından Güney Amerika'nın en büyük gölüdür.

Vilcabamba, İnkaların, İspanyollar ülkelerini işgal ederken Peru'da sığındıkları şehirdir.

<span class="mw-page-title-main">İnka medeniyeti</span> Kolomb öncesi Amerikan uygarlığı

İnka medeniyeti, Güney Amerika'nın batı kıyısındaki And Dağları bölgesindeki Cuzco şehri civarında, efsanevi kralları ve ilk Sapa Inca olan Manco Capac'ın 11. yüzyılda Cuzco Krallığı'nı kurmasıyla başlamıştır. Manco Capac'ın soyunun egemenliğinde Krallık bölgedeki diğer Andlı topluluklar gibi büyümeye devam etmiş ve 1438 yılında adının birebir çevirideki anlamı yer sallayan olan Pachacutec liderliğindeki İnkalar sınırlarını genişleterek diğer Andlı toplulukları egemenlikleri altına almaya başlamışlardır. Böylece, Pachacutec Amerika kıtasında Kolomb öncesi var olan en büyük imparatorluk olan İnka İmparatorluğu'nu (Tawantinsuyu) kurmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Keçuva dilleri</span>

Keçuva dilleri veya İnka dilleri veya topluca Keçuvaca, Güney Amerika'nın And Dağları'nın ortalarındaki bölgelerde konuşulan bir dil ailesi veya lehçe sürekliliğidir. Keçuvaca dil ailesinin bilinen bir akrabası yoktur ve Amerikan yerli dilleri içinde en çok konuşulan dil ailesidir.

<span class="mw-page-title-main">Túpac Amaru</span> Son İnka hükümdarı

Túpac Amaru (1545-1572), son İnka hükümdarı.

<span class="mw-page-title-main">Túpac Inca</span>

Tupac Inca Yupanqui İnka imparatorluğunun onuncu Sapa Inca'sıdır. Babası Pachacuti, oğlu ise Huayna Capac'tır.

<span class="mw-page-title-main">İnka İmparatorluğu</span>

İnka İmparatorluğu, Kolomb öncesi Amerika'nın en büyük imparatorluğudur. İnka terimi, yarı efsanevi kurucu Manco Capac'tan 1532'de İspanyollara yenik düşmüş Atahualpa'ya dek toplam 13 imparatordan oluşan bir hanedanın hükmettiği Kolomb öncesi Güney Amerika halklarının tarihi ve uygarlığına ilişkin her türlü olayı kapsayan bir ifadedir.

<span class="mw-page-title-main">Abimael Guzmán</span> Devrimci

Manuel Rubén Abimael Guzmán Reynoso, takma adı Başkan Gonzalo, eski felsefe profesörü, Peru'daki Aydınlık Yol devrimci hareketinin lideri.

Túpac Amaru Devrimci Hareketi, 1980'lerin başı ile 1997 yılları arasında Peru'da etkin olan Marksist devrimci grup ve Peru'daki iç çatışmaların başlıca aktörlerinden biri. Örgüte, tutsak edilene kadar Victor Polay Campos tarafından, 1997'deki ölümüne kadar da Néstor Cerpa Cartolini tarafından liderlik edilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Güney Amerika Kızılderilileri</span>

Güney Amerika Kızılderilileri, Güney Amerika kıtasındaki farklı dil ailelerinde toplanan yerli Kızılderili halklarıdır. Kızılderililerin baskın olduğu iki ülke Bolivya ile Peru'dur. Beyazlar ile karışmış melez Kızılderililere Mestizo adı verilir ve Mestizolar Paraguay, Venezuela, Kolombiya ve Ekvador'da çoğunluğu oluştururken, Bolivya ile Peru'da ise Kızılderililerden sonra ikinci sıradadır.

<span class="mw-page-title-main">Bolivya bayrağı</span> Ulusal bayrak

Bolivya bayrağı, günümüzde de kullanılan hâli ile ilk olarak 5 Kasım 1851 yılında kullanılmaya başlanmış, 14 Temmuz 1888 yılında ise resmî olarak Bolivya devletinin bayrağı olduğu teyit edilmiştir.

Outlawz, önceki adlarıyla 'Dramacydal' ve 'Outlaw Immortalz', Amerikalı hip hop müzik grubudur. 1995 yılında Tupac Shakur tarafından kuruldu.

<span class="mw-page-title-main">Amaru (mitoloji)</span>

Amaro, amaru (keçuva) ya da katari (aymaraca), Güney Amerika And medeniyetlerinin mitolojisinde daha çok Tiwanaku ve İnka imparatorluklarıyla ilişkilendirilen efsanevi bir yılan veya ejderhadır. İnka mitolojisinde, amaru yeraltında yaşayan kocaman çift başlı bir yılandır. Bir kuş ve puma başıyla resmedilen amarular, Tiwanaku, Bolivya'daki Güneş Kapısı'ndaki basamaklı bir dağ veya piramit motifinin ortasındaki merkezi bir unsurdan ortaya çıkmaktadır. Amaru genellikle kuşa benzer ayak ve kanatlarla görülür ki böylece bir ejderhaya benzemektedir. Amaru'nun yeraltı dünyasının manevi aleminin sınırlarını aşabileceğine inanılıyordu.

Amaru şu anlamlara gelebilir:

<span class="mw-page-title-main">Santiago Manuin Valera</span>

Santiago Manuin Valera Perulu insan hakları aktivisti ve yerli lideri. Peru, Condorcanqui Eyaletinde doğdu. Peru'daki Aguaruna halkının kilit liderlerinden biriydi. Condorcanqui'nin Yerli Halklarına Saygı Mücadelesi Komitesi Başkanıydı.

<span class="mw-page-title-main">II. Túpac Amaru İsyanı</span>

II. Túpac Amaru İsyanı, Peru İspanyol Valiliği'ndeki Bourbon reformlarından yararlananlara karşı yerli kasikeler tarafından yönetilen, yerli ve mestizo köylülerin ayaklanmasıydı. Diğer nedenler arasında yaygın ekonomik gerileme ve yerli bir kasike ve isyanın orijinal lideri 2. Túpac Amaru'da vücut bulan İnka kimliğinin yeniden canlanması yer alır. 2. Túpac Amaru 1781'de yakalanıp idam edilirken, isyan başka liderler altında en az bir yıl daha devam etti. Gerçek İsmi José Gabriel Condorcanqui olan 2. Túpac Amaru, İsyan sırasında, büyük atası olan son İnka İmparatoru Túpac Amaru'ya ithafen bu ismi almıştır. İsyanın sonucunda Keçuvaca'nın konuşulması yasaklanmış ve Peru'nun bağımsızlığını kazanması'ndan sonra kısa bir canlanma yaşasa da zamanla dil eski prestijini kaybetmiştir.

<span class="mw-page-title-main">II. Túpac Amaru</span>

José Gabriel Condorcanqui – II. Túpac Amaru olarak bilinen – Peru'da İspanyollara karşı büyük bir And isyanına önderlik eden yerli bir kasike idi. Kendini yeni bir İnka İmparatorluğu'nun Sapa İnkası olarak ilan etti. Daha sonra Peru'nun bağımsızlık mücadelesinde ve yerli hakları hareketinde efsanevi bir kişi ve İspanyol Amerika ve ötesindeki sayısız davaya ilham kaynağı oldu.