İçeriğe atla

Tunku Abdurrahman

Tunku Abdurrahman
تونكو عبد الرحمن
1. Malezya Başbakanı
Görev süresi
31 Ağustos 1957 - 22 Eylül 1970
Hükümdar
  • Abdul Rahman
  • Hisamuddin
  • Putra
  • Ismail Nasiruddin
  • Abdul Halim
Yerine geldiğiOffice established (Himself as Chief Minister)
Yerine gelenAbdul Razak Hussein
Malaya bakanı
Görev süresi
1 Ağustos 1955 - 31 Ağustos 1957
Hükümdar II. Elizabeth
2nd Birleşik Malay Ulusal Örgütü Başkanı
Görev süresi
25 Ağustos 1951 - 23 Ocak 1971
Yerine geldiğiOnn Jaafar
Yerine gelenAbdul Razak Hussein
Kişisel bilgiler
Doğum 08 Şubat 1903(1903-02-08)
Istana Tia Tangga, Alor Setar, Kedah, Siam
Ölüm 06 Aralık 1990 (87 yaşında)
Kuala Lumpur, Malezya
Defin yeri Kedah Royal Mausoleum, Langgar, Kedah, Malezya
Partisi Birleşik Malay Ulusal Örgütü (1946–1988)
Evlilik(ler)
  • Meriam Chong
    (e. 1933; ö. 1935)
  • Violet Coulson
    (e. 1935; b. 1946)
  • Sharifah Rodziah Barakbah (e. 1939)
  • Bibi Chong (e. 1963)
Çocuk(lar) 7
Ebeveyn(ler) Sultan Abdul Hamid Halim Shah
Bitirdiği okul Sultan Abdul Hamid Koleji
Debsirin School
Penang Free School
Mesleği Hukukçu, Siyasetçi
İmzası

Tunku Abdurrahman Putra El-Haj (Malayca: Tunku Abdul Rahman Putra Al-Haj ibni Almarhum Sultan Abdul Hamid Halim Shah) (d. 8 Şubat 1903 - ö. 6 Aralık 1990), 1957 - 1963 arasında bağımsız Malaya Federasyonu'nun, 1963 - 1970 arasında da Malezya'nın ilk başbakanı. Önderliği sırasında yeni yönetim istikrara kavuşmuştur.

Kariyeri

1920 - 1931 arasında İngiltere'de öğrenim gördükten sonra Kedah'ta memuriyete girmek üzere Malaya'ya döndü. 1947'de yeniden İngiltere'ye gitti. 1949'da baroya kabul edildi ve Malaya Federal Adalet Bakanlığı'nda SAVCI yardımcılığına atandı. 1951'de politikaya atılmak için bu görevinden ayrıldı. Birleşik Malayalılar Ulusal Örgütü'nün başkanı oldu. Bu örgütün, 1951'de Malaya Çinliler Birliği ve 1955'te Malaya Hintler Kongresi ile ittifak kurmasını sağladı. Başkanı olduğu İttifak Partisi'nin, 1955 seçimlerini büyük çoğunlukla kazanması üzerine kabine başkanı ve içişleri bakanı oldu.

Tunku Abdül Rahman

Tunku Abdülrahman başkanlığındaki bir heyet bağımsızlık konusunda görüşmelerde bulunmak üzere, Ocak 1956'da Londra'ya gitti. Malaya'ya içişlerinde hemen özerklik (muhtâriyet) tanınmasını ve Ağustos 1957'den sonra da bağımsızlık ilan edilmesini kabul ettirdi. Kur'anî umdelere dayalı Hadarî İslam nazariyesini hayata geçirdi.[] Malaya Federasyonu'nun bağımsızlığını kazanmasından sonra, ülkenin ilk başbakanı ve dışişleri bakanı oldu. Bu görevini, 1963'te Malezya Federasyonu kurulduktan sonra da sürdürdü.

Bağımsızlık andı içerken (1957)

Çinliler'in kazançlı çıktığı bir seçimin ardından Malayalılar ve Çinliler arasında patlak veren karışıklıklardan bir yıl sonra, Eylül 1970'te başbakanlık görevinden ayrıldı. Yerine Abdülrezzak Hüseyin geçti.

1970 - 1973 arasında İslam Konferansı Örgütü'nün genel sekreterliği görevinde bulundu. 1988'de yöneticisi olduğu The Star gazetesinin kapatılması üzerine, bütün ülkeyi dolaşarak başbakan Mahathir Muhammed'e karşı kararlı bir muhalefet yürüttü.

Kaynakça

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Malezya</span> Güneydoğu Asyada bir ülke

Malezya, Güneydoğu Asya’da yer alan, doğu ve batı olarak iki kara parçasına ayrılmış, 13 eyaletten oluşan ve parlamenter monarşi ile yönetilen bir ülkedir. Malezya'da toplam 878 adet ada bulunur.

<span class="mw-page-title-main">Federasyon</span> genellikle siyasal anlamda; dışişleri üniter, içişleri federe sistemi olan devletler topluluğu

Federasyon veya federal devlet, coğrafi yapılarına göre oluşmuş birden fazla devletin kendi istekleriyle bir araya gelerek dışarıya karşı tek bir siyasal güç olarak görülmeleri ve bu amaçla kurdukları örgütün, kendisini oluşturan devletlerin üzerinde olması; iç işlerinde ise, yine aralarındaki anlaşmaya göre geniş veya dar ölçüde özerk olmaları ile oluşan topluluk.

<span class="mw-page-title-main">Cohar</span>

Johore Sultanlığı Malezya federasyonu'nu meydana getiren devletlerden biridir. İngilizce Johore olmakla beraber resmi isim Arapça Darul Ta'zim olmaktadır. "Johor" sözcüğünün kökeni Arapçadaki "değerli taş" anlamındaki cevherden gelmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Malezya'da İslam</span>

Malezya'da İslam, Malezya nüfusunun yüzde 61,3'ünü oluşturmaktadır. Malezya'da en kalabalık etnik kitle ülke nüfusunun yüzde 50'sinden fazlasını oluşturan Malaylardır. Malaylar Müslüman olarak tanımlanmakta ve gruba kamu görevleri, iş dünyası ve eğitim alanında birçok ayrıcalık tanınmaktadır. Malaylar din değiştirmeleri halinde bu ayrıcalıklarını kaybetmektedirler. İkinci en büyük etnik grup ise yüzde 35'lik nüfus yoğunluğuna sahip olan Çinlilerdir. Çinlilerin tamamına yakınını Budistler oluşturmaktadır. İçlerinde Müslüman olanları da vardır. Malezya'da yüzde 5 oranında ise Cavalılar, Minangkabululular, Samalar, Melunlar ve Güney Asyalılar yaşar. Bunların büyük bir bölümü İslam dinine mensuptur.

<span class="mw-page-title-main">Paul-Henri Spaak</span> Belçikalı siyasetçi (1899 – 1972)

Paul-Henri Charles Spaak, Belçikalı devlet adamı. Avrupa Birliği'nin başlıca savunucularından olmuş, Avrupa Ekonomik Topluluğu (AET), Kuzey Atlantik Antlaşması Teşkilatı (NATO) ve Benelüks Ekonomik Birliği'nin kurulmasında önemli rol oynamıştır.

Malaya Komünist Partisi (MCP) kurulduğu 1930 yılından itibaren yasa dışı konumda İngiltere'nin Malay Yarımadasındaki sömürge yönetiminin sona ermesi için mücadele etmiş olan siyasi parti. Malaya Yarımadasının Japon işgalinde bulunduğu 1942-45 yılları arasında Malaya Halkları Japonya Karşıtı Ordusunu kurmuş ve işgalci Japon Ordusuna karşı gerilla savaşı vermiştir. II. Dünya Savaşının Japonya'nın teslim olmasıyla bitişiyle beraber bölgeye İngilizler geri gelince MCP'nin faaliyetlerine izin verilmiştir. Ancak 1948 yılında taraflar arasında çatışmalar başlayınca ve parti tarafından Malaya Halkları İngiltere Karşıtı Ordusu kurulunca ilişkiler bozulur. Ordu daha sonra Malaya Halkları Kurtuluş Ordusu ismini alacaktır. Gerilla savaşı ilk başlarda İngiltere sömürge yönetimini zorlasa da MCP'nin silahlı mücadele yerine siyasi mücadeleye ağırlık vermesi, İngiliz yönetiminin gerillaların halk desteğini kesmek için toplu tutuklamalar, toplama kampları gibi uygulamalar yapması savaşı İngilizlerin lehine çevirecektir. Gerillalarla mücadele etmek için ilan edilen olağanüstü hâl uygulamaları 12 yıl boyunca sürecek, 1960 yılında sona erdirilecektir. İngiliz kontr-gerilla savaş metotları karşısında yenilgi yaşayan komünist parti Tayland sınırında 500 kişilik bir grup olacak kadar küçülmüştür. 1960 ve 70'li yıllarda parti yeniden örgütlenip silahlı mücadele başlatsa da her seferinde bastırılacaktır. 1989 yılında parti Malezya ve Tayland hükûmetleriyle barış anlaşması imzalar, buna göre parti üyeleri hiçbir takibata uğramadan Malezya ve Tayland'da sivil hayata dönerler.

<span class="mw-page-title-main">Ahmed Sékou Touré</span> Gineli politikacı, ilk Gine başkanı

Ahmed Sékou Touré, Gineli siyasetçi. Touré, Afrika kıtasında bulunan Gine'nin ilk devlet başkanı olarak 1958 ile 1984 yılları arasında devlet başkanlığı makamında bulunmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Kelantan</span>

Kelantan, Malezya Federasyonu'nu meydana getiren devletlerden biridir. Malay yarımadasının merkezi bölümünde Tayland sınırında yer alır.

<span class="mw-page-title-main">Onn Cafer</span>

Onn bin Dato' Cafer, Malaya Federasyonu'nun kurulmasında ve Merdeka (Bağımsızlık) hareketinde önemli rol oynayıp Birleşik Malay Milli Örgütü'nü kuran Malay siyasetçidir. Oğlu Hüseyin Onn, 1976'da Malezya Başbakanı Abdurrezzak Hüseyin'in ölümünün ardından görevi devralarak Malezya'nın üçüncü başbakanı olmuştur. Hükûmette eğitim, içişleri ve savunma bakanlığı gibi görevler yapan Hişamuddin Hüseyin de Onn Cafer'in torunlarından biridir.

<span class="mw-page-title-main">Edgar Faure</span> Fransız siyasetçi (1908 – 1988)

Edgar Faure Fransız siyasetçi ve tarihçi.

<span class="mw-page-title-main">Guy Mollet</span> Fransız siyasetçi (1905 – 1975)

Guy Mollet, 1956-1957 yıllarında görev yapan Fransa eski başbakanıdır.

<span class="mw-page-title-main">Malay Federasyonu</span> Eski federativ devlet

The Malaya Federasyonu ; 31 Ocak 1948 ile 16 Eylül 1948 yılları arasında var olan, 9 Malay eyaleti ve 2 Britanyalı Boğazlar Yerleşkesi eyaleti olan Penang ve Malakka'dan oluşan 11 eyaletli fedarasyona verilen addır. Federasyon 31 Ağustos 1957'de bağımsız olmuştur. 1963 yılında Singapur, Sabahve Sarawak'ın eklenmesi ise Malezya adını almıştır. Singapur 9 Ağustos 1965'te bağımsızlığını ilan ederek ayrılmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Friedrich Zimmermann</span> Alman politikacı

Friedrich Zimmermann eski bir Alman siyasetçi ve CSU üyesidir. 1982-1989 yılları arasında Federal İçişleri Bakanı, 1989-1991 yılları arasında Federal Ulaştırma Bakanı olarak görev yaptı.

Malezya'nın eyaletleri ve federal toprakları, Malezya'nın birinci düzey idari bölümleridir. Malezya 13 eyalet (Negeri) ve 3 federal topraktan oluşan federal bir devlettir.

<span class="mw-page-title-main">Johannes Virolainen</span> 30. Finlandiya başbakanı

Johannes Virolainen Finlandiya eski başbakanıdır.

<span class="mw-page-title-main">Bjarni Benediktsson (1908 doğumlu siyasetçi)</span>

Bjarni Benediktsson, İzlandalı siyasetçi. Benediktsson, Avrupa ülkesi İzlanda'da 1961 yılında kısa bir dönem ile 1963-1970 yılları arasında başbakanlık makamında bulunmuştur.

Bu liste, 2019 yılında Malezya'da gerçekleşen olayların bir listesidir.

<span class="mw-page-title-main">Lon Nol</span>

Lon Nol Kamboçya Başbakanı olarak iki kez görev yapan Kamboçyalı bir politikacı ve generaldi. Milliyetçi ve muhafazakar olarak Norodom Sihanuk'a karşı 1970 askeri darbesine liderlik etti, monarşiyi kaldırdı ve Kmer Cumhuriyeti'ni kurdu. Anayasal olarak yarı başkanlıklı bir cumhuriyetti. Kamboçya İç Savaşı sırasında Khmer Ulusal Silahlı Kuvvetlerinin başkomutanıydı. Kızıl Kmerler Phnom Penh'i ele geçirdikten sonra Lon Nol, Amerika Birleşik Devletleri'ne kaçtı, önce Hawaii gitti ardından Michigan'a son olarak Kalifornya'ya gitti ve ölümüne kadar orada kaldı.

<span class="mw-page-title-main">Üçüncü Churchill Hükûmeti</span> Birleşik Krallık hükûmeti

Winston Churchill, 1951 genel seçimlerinden sonra Birleşik Krallık'ta Üçüncü Churchill Hükûmetini kurdu,. Kral George VI tarafından yeniden Birleşik Krallık Başbakanı olarak atandı ve 1952'de Kraliçe II. Elizabeth'in tahta çıkışına ve taç giyme törenine tanık oldu.

<span class="mw-page-title-main">Ata Bey el-Eyyubi</span> Suriyeli siyasetçi (1877-1951)

Ata Bey el-Eyyubi Suriye devlet başkanı ve başbakanı olarak görev yapan bir Osmanlı memuruydu. Suriye'nin Şam kentinde, önde gelen bir siyasi ailenin çocuğu olarak dünyaya geldi, İstanbul'da kamu yönetimi okudu ve profesyonel kariyerine Osmanlı kamu hizmetinde başladı.