İçeriğe atla

Tungning Krallığı

東寧
Tungning Krallığı
1661-1683
bayrağı
Bayrak
Tungning Krallığı
Tungning Krallığı
BaşkentAnping
Yaygın dil(ler)Çince, Formosa dilleri
HükûmetMonarşi
Prens 
• 1661-1662
Koxinga (ilk)
• 1681-1683
Zheng Keshuang (son)
Tarihçe 
• Kuruluşu
1661
• Dağılışı
1683
Öncüller
Ardıllar
Hollanda Formosası
Qing Hanedanı

Tungning Krallığı (Çince: 東寧王國; pinyin: Dōngníng Wángguó) veya Formosa Krallığı, 1661-1683 yılları arasında Tayvan'ın güneybatısında varlığını sürdüren bir krallık idi. Krallık Koxinga (Zheng Chenggong) tarafından, Çin'deki Ming Hanedanı'nın Mançu Qing Hanedanı tarafından devrilmesi üzerine Ming yanlısı hareketin bir parçası olarak kuruldu. Koxinga, birliklerini yerleştirmek ve eğitmek amacıyla adayı bir harekât üssü olarak kullanarak Çin anakarasını yeniden ele geçirmeyi amaçladı.

1683 yılında krallık Penghu Muharebesi'nde Qing güçleri tarafından yenilgiye uğratıldı ve tüm ada Qing İmparatorluğu'na bağlandı

Kaynakça

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Tayvan aborjinleri</span>

Tayvan aborjinleri, Tayvan'da nüfusları 444.000'i bulan etnik grup.

<span class="mw-page-title-main">Çing Hanedanı</span> Doğu Asyada kurulan Çinin son imparatorluk hanedanı

Çing Hanedanı, 1644-1911 yılları arasında Çin'de hüküm sürmüş hanedandır. Kurucusu, Çin'in kuzeydoğusunda yaşayan Mançuların Aisin Gioro klanıdır; bu nedenle Mançu Hanedanı olarak da adlandırılır. Çin'in son imparatorluk hanedanıdır.

<span class="mw-page-title-main">Mançular</span> Mançuryanın yerel halkı

Mançular, günümüzde Kuzeydoğu Çin'de olan Mançurya kökenli Tunguz halkıdır. Tarihte pek çok kez devlet kuran Mançuların kurdukları en büyük devletler Mançurya İmparatorluğu, Kin Hanedanı (1115-1234) ve Qing İmparatorluğu'dur. 17. yüzyılda Çin'deki Ming Hanedanını yenmiş ve Qing Hanedanını kurmuşlardır. Qing Hanedanı Çin'i 1912 yılında Xinhai Devrimi'ne kadar yönetmiştir. Bu devrimle Çin Cumhuriyeti kurulmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Ming Hanedanı</span> 1368-1644 yılları arasında Çine hakim olmuş hanedan

Míng Hanedanı, 1368-1644 yılları arasında Çin'e egemen olmuş hanedandır. Hanedan etnik Çinliler tarafından kurulmuştur. Zhu Yuanzhang'nın 1368 yılında Nanjing kentinde tahta geçmesiyle kuruldu. Ming Taizu olarak adlandırılan Zhu Yuanzhang, tahtta kaldığı 31 yıl içinde feodal monarşi merkezi yönetimini güçlendirmek için hanedanın kuruluşuna büyük katkısı olan vezirleri ve farklı görüşlere sahip olan kişileri öldürerek imparatorluk otoritesini artırdı. Ming Taizu'nun ölümünden sonra torunu Jianwen tahta geçti. Ancak imparator Jianwen, amcası Zhu Di (朱棣) tarafından tahttan indirildi. Zhu Di, kendisini Chengzu İmparatoru ilan etti ve 1421 yılında başkenti Pekin'e taşıdı.

<span class="mw-page-title-main">Yugurlar</span> Türk halkı

Yugurlar veya Sarı Uygurlar bir Türk etnik grubu ve Çin'in resmi olarak tanınan 56 etnik grubundan biridir, 2000 nüfus sayımına göre 16.719 kişilerdir. Yugurlar çoğunlukla Çin'in Kansu eyaletindeki Sünen Yugur Özerk bölgesinde yaşamaktadırlar. Çoğunlukla Tibet Budizmine inanmaktadırlar. Yugurların çoğu Türk dili, doğu eyaletlerinde ise Moğolca ve Çince konuşurlar.

<span class="mw-page-title-main">Huiler</span> Çinde etnik bir grup

Huiler,, Çin Halk Cumhuriyeti'nin 56 resmî etnik grubundan biri olan bir etno-dinî topluluktur. Huiler, dil ve fiziksel yapı açısından Han ulusu ile aynı olup İslam dinine bağlıdırlar. Dilleri Çince olan Huilerin dinî kelime hazinelerinde geniş kapsamlı Arapça, Farsça ve Türkçe kökenli kelimeler de mevcuttur.

<span class="mw-page-title-main">Çin İmparatorluğu</span>

Çin'in imparatorluk tarihi, MÖ 211-MS 1912/1915-1916 dönemlerine girer. Çin'in ilk imparatorluk hanedanı olan Qin Hanedanı ile başlayıp 1912'de Qing Hanedanı'nın devrilmesiyle sona ermiştir. Yuan Shikai'nin girişimiyle 1915-1916 yıllarında imparatorluk dirilmiş fakat tekrar yıkılmıştır:

<span class="mw-page-title-main">Formosa Cumhuriyeti</span>

Formosa Cumhuriyeti (台灣民主國), Tayvan adası üzerinde 1895 yılında kısa bir süre var olan bağımsız devlet.

Tayvan tarihi, Tayvan adasının ve halkının tarihidir. Tayvan'da insan yerleşimine ait kanıtlar on binlerce yıl geriye uzanır. MÖ 3000 civarında bir tarım kültürünün aniden ortaya çıkmasının, günümüz Tayvan aborjinlerinin atalarının gelişini yansıttığına inanılır. Ada, 17. yüzyılda Hollandalılar tarafından sömürgeleştirildi. Bunu Çin anakarasının Fujian ve Guangdong bölgelerinden Tayvan Boğazı üzerinden gelen Hakka göçmenleri de dahil olmak üzere Han Çinlilerinin akını izledi. İspanyollar da kısa süreliğine kuzeyde bir yerleşim inşa ettiler, ancak 1642 yılında Hollandalılar tarafından sürüldüler. Adanın Çince adı, "臺灣" ("Tayvan"), bir aborjin terimden türemiştir. Geçmişte adaya batıda "Formosa" adı verilmiştir. 1644 yılında Çin anakarasında hakimiyetini kaybeden Ming Hanedanı'na sadık olan Koxinga, 1662 yılında Hollandalıları mağlup etti ve adada operasyonel bir üs kurdu. Zheng'in güçleri daha sonra 1683 yılında Qing Hanedanı tarafından yenilgiye uğratıldı. O zamanda itibaren, Tayvan'ın bazı kısımları Qing Hanedanı'na daha da entegre oldu. Ada, Birinci Çin-Japon Savaşı ardından 1895 yılında Penghu ile birlikte Japon İmparatorluğu'na dahil edildi. Tayvan, Japon İmparatorluğu'na ihraç edilecek pirinç ve şeker üretti. Aynı zamanda II. Dünya Savaşı sırasında Japonya'nın Güneydoğu Asya ve Pasifik'te sömürgeci genişlemesi için bir üs olarak kullanıldı. Bu dönemde Tayvan'da Japon imparatorluk eğitimi uygulandı ve birçok Tayvanlı savaş sırasında Japonya için savaştı.

<span class="mw-page-title-main">Cennet Tapınağı</span>

Cennet Tapınağı, Çin'in başkenti Pekin'in merkezinde yer alan Orta Çağ'dan kalma dini yapılar kompleksidir. Bir Taocu tapınağı olarak inşa edilmiş olup Ming ve Qing hanedanı imparatorları tarafından tüm dini ritüeller ve dini ayinler için ziyaret edilirdi.

<span class="mw-page-title-main">Çin tarihi</span> ulusal tarih

Çin tarihi, yazılı kaynaklara göre 3500 yıldan fazla geriye uzanmakta olup yazılı Çin tarihi ise MÖ 1500'lerde Shang Hanedanı döneminden başlamaktadır. Çin binlerce yıllık tarihi ile dünyanın en eski medeniyetlerinden biri ve uygarlığın beşiği olarak kabul edilmektedir. Çin uzun tarihi boyunca değişimli olarak birleşik bir devlet olarak veya birçok devlet halinde parçalanmış olarak varlığını sürdürmüştür.

<span class="mw-page-title-main">Ming Mezarları</span>

Ming Mezarları, Çin'de Ming Hanedanı imparatorlarının yaptırdığı mezarlıklardır. İlk Ming İmparatoru'nun mezarı başkent Nankin'in yakınında yer almaktadır. Bununla birlikte, Ming Mezarları'nın çoğunluğu Pekin yakınlarında bulunur ve topluca Ming Hanedanı'nın On Üç Mezarı olarak bilinmektedirler. Ming Mezarları Pekin şehir merkezinin 42 km kuzeybatısında Changping semtinde yer almaktadırlar. Tianshou Dağı'nın güney yamacındaki alan, üçüncü Ming İmparatoru Yongle tarafından feng şui ilkelerine dayanılarak seçildi. 1420'de İmparatorluk Sarayı'nın inşasından sonra, İmparator Yongle mezarlığını seçip kendi türbesini oluşturdu. Sonraki imparatorlar da mezarlarını aynı vadiye yerleştirdi.

<span class="mw-page-title-main">Mukden Sarayı</span> 17. yüzyıldan kalma Qing sarayı (çin)

Mukden Sarayı veya Shenyang İmparatorluk Sarayı, Qing Hanedanı döneminden kalma bir imparatorluk sarayıydı. Saray, 1625 yılında inşa edilmiş olup Qing Hanedanı'nın ilk üç imparatoru 1625-1644 yılları arasında yaşamıştır.

<span class="mw-page-title-main">Ming ve Çing Hanedanlarının İmparatorluk Mezarları</span>

Ming ve Qing Hanedanlarının İmparatorluk Mezarları, UNESCO'nun Dünya Mirası listesine eklediği 14 Ming ve Qing hanedanı mezarları ve mezarlık grubudur.

İmparator Chongzhen veya asıl adıyla Zhu Youjian (朱由檢), Çin'in Ming Hanedanı'nın 16. ve son imparatorudur. Saltanatı 1627'den 1644 yılında ölümüne kadar sürmüştür.

<span class="mw-page-title-main">Koxinga</span>

Zheng Chenggong veya Koxinga (國姓爺), Qing Hanedanı'na karşı savaşmış Çinli-Japon Ming direnişçisidir. Tayvan'daki Hollanda noktalarını ele geçirerek Tungning Krallığı'nı kurmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Hollanda Formosası</span>

Hollanda Formosası, 1624-1668 yılları arasında Formosa Adası'nın güneyinde kurulmuş Hollanda Cumhuriyeti'nin bir kolonisiydi. Hollanda Doğu Hindistan Şirketi, komşu Çin'deki Ming Hanedanı ve Japonya'daki Tokugawa şogunluğu ile ticaret yapmak ve ayrıca Doğu Asya'daki Portekiz ve İspanyol ticaret ve sömürge faaliyetlerini engellemek için Formosa'daki varlığını kurdu.

<span class="mw-page-title-main">Fort Zeelandia Kuşatması</span>

Fort Zeelandia Kuşatması, Mart 1661-Şubat 1662 tarihleri arasında Hollanda Formosası'nın başkenti Fort Zeelandia'da Ming yanlıları ve Hollanda Doğu Hindistan Şirketi arasında meydana gelen bir kuşatmadır.

<span class="mw-page-title-main">Güney Ming</span> Nankin rejimi, toprakla geçinmek zorunda kalan ve kırsalı yağmalayan askerlerine ödeme yapacak ve tedarik edecek kaynaklardan yoksundu. Askerlerin davranışları o kadar kötü nam salmıştı ki, bu durumdaki şehirler tarafından girişleri redded

Güney Ming veya resmî adıyla Büyük Ming, Çin'de bir imparatorluk hanedanı ve 1644 Jiashen Olayı'ndan sonra ortaya çıkan Ming Hanedanı'nın bir dizi eski devletinden biriydi. Li Zicheng liderliğindeki Shun kuvvetleri Pekin'i ele geçirdi ve İmparator Chongzhen intihar etti. Ming generali Wu Sangui daha sonra Çin Seddi'nin doğu kesimindeki Shanhai Geçidi'nin kapılarını Shun güçlerini yok etmek için kullanma umuduyla Çing sancaklarına açtı. Ming müdavimleri Nankin'e kaçtılar ve burada Zhu Yousong'u İmparator Hongguang olarak tahta geçirdiler ve Güney Ming'in başlangıcını işaret ettiler. Nankin rejimi, Çing kuvvetlerinin Nankin'i ele geçirdiği ve o zamana kadar Zhu'nun idam edildiği 1645'e kadar sürdü. Daha sonraki figürler, çeşitli güney Çin şehirlerinde hanedanlıklarını ilan etse de Çing onları taklitçi olarak gördü.

<span class="mw-page-title-main">Ming-Çing geçişi</span>

Ming-Çing geçişi veya Mançuların Çin'i fethi, 17. yüzyılda Çin'de Mançurya'daki Mançu Aisin Gioro boyu tarafından kurulan Çing Hanedanı ile diğer bölgesel veya geçici güçlerle müttefik olan güney Ming Hanedanı arasında meydana gelen çatışmalardır.