İçeriğe atla

Tugay (orman)

Orta Asya'daki Kazakistan'ın Seyhun nehri boyunca tugay bitki örtüsü.

Tugay, kurak iklimlerde nehir ve taşkın yatağı alanlarıyla ilişkili bir kıyı ormanı veya ağaçlık alandır. Bu sulak alanlar periyodik olarak su baskınlarına maruz kalır ve doğrudan yağıştan ziyade büyük ölçüde sellere ve yeraltı suyuna bağımlıdır. Tugay habitatları Orta Asya'daki yarı kurak ve çöl iklimlerinde görülür. Tugay habitatı genellikle doğrusal olduğundan, kurak manzaralardaki nehirlerin akışlarını takip ettiğinden, Tugay toplulukları genellikle yaban hayatı koridorları olarak işlev görür. Eski menzillerinin çoğunda kaybolmuş veya parçalanmışlardır.[1][2]

Kaynakça

  1. ^ Kaynak hatası: Geçersiz <ref> etiketi; thevs isimli refler için metin sağlanmadı (Bkz: )
  2. ^ Treshkin, S.Y.; Kamalov, S.K.; Bachiev, A.; Mamutov, N.; Gladishev, A.I.; Aimbetov, I. (1998). Present status of the tugai forets in the lower Amu-Dar'ya Basin and problems of their protection and restoration. Pages 43-53 in Ecological Research and Monitoring of the Aral Sea Deltas. A Basis for Restoration. Paris, France: UNESCO. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Nehir</span> doğal su yolu

Nehir ya da ırmak, genellikle denizlere, göllere ya da bir başka büyük akarsuya dökülen, özellikle genişliği ve taşıdığı su miktarı bakımından büyük akarsulara verilen genel isimdir. Kimi durumlarda ise bir başka suya ulaşmadan yer altında kaybolduğu ya da tamamen kuruduğu da görülmektedir. Büyük akarsular nehir ya da ırmak olarak adlandırılırken daha küçükleri ise çay ve dere olarak adlandırılırlar.

<span class="mw-page-title-main">Çöl iklimi</span> İklim çeşidi

Çöl iklimi veya kurak iklim, bitki örtüsü çalı ve kurakçıl otlar olan, çok az yağış alan ve kutup iklimi olarak sınıflandırılacak kriterleri karşılamayan bir iklimdir.

<span class="mw-page-title-main">Ilıman kuşak iklimleri</span> Iklim türü

Ilıman kuşak iklimi, tropikal bölgeler ile tundralar arasında kalan bölümde görülen iklim çeşididir. İklim özelliklerinin çeşitliği ve aşırı sıcak veya soğuk olmayışı en önemli özelliğidir. Dünya'nın yüzde 15'ini oluşturan bu kuşakta toplam nüfusun %48'i yaşar. Ekonomik ve teknolojik açıdan en güçlü ülkeler bu kuşak üzerinde yer alır.

<span class="mw-page-title-main">İklim</span> Belirli bir bölgedeki hava koşullarının uzun dönemler boyunca istatistikleri

İklim, bir yerde uzun bir süre boyunca gözlemlenen sıcaklık, nem, hava basıncı, rüzgâr, yağış, yağış şekli gibi meteorolojik olayların ortalamasına verilen addır. Hava durumundan farklı olarak iklim, bir yerin meteorolojik olaylarını uzun süreler içinde gözlemler. Bir yerin iklimi o yerin enlemine, yükseltisine, yer şekillerine, kalıcı kar durumuna ve denizlere olan uzaklığına bağlıdır. İklimi inceleyen bilim dalına klimatoloji adı verilir. İklim türleri, sıcaklık ve yağış rejimi gibi durumlara bakılarak sınıflandırılabilir. Ancak günümüzde en çok kullanılan sınıflandırma sistemi, aslen Wladimir Köppen tarafından geliştirilmiş olan Köppen iklim sınıflandırmasıdır.

<span class="mw-page-title-main">Tibet</span> Asyada bir yayla bölgesi

Tibet Orta Asya'da Tibet halkının anavatanı olan bölge. Ortalama 4.900 metrelik yükseltisiyle "Dünyanın Çatısı" diye tanınır. Kuzeyinde Çin'in Sincan Uygur Özerk Bölgesi ve Qinghai, doğusunda Sichuan, güneyinde Hindistan, Nepal ve Bhutan vardır. Başkenti Lhasa'dır.

<span class="mw-page-title-main">Biyom</span> Bir çevre ile ilişkili organizmalar topluluğu

Biyom, bulundukları fiziksel çevreye ve ortak bir bölgesel iklime tepki olarak oluşmuş biyolojik bir topluluktan oluşan biyocoğrafik bir birimdir. Bir diğer tanıma göre, biyosferin aynı iklim koşullarında ve aynı bitki örtüsünün egemen olduğu çok geniş bölümlerini belirten çevrebilim terimidir. Yeryüzündeki birbirine bitişik, benzer yayılmış yaşam alanları olarak da tanımlanabilir. Biyomlar birden fazla kıtaya yayılabilir. Biyom, habitattan daha geniş bir terimdir ve çeşitli habitatları içerebilir.

<span class="mw-page-title-main">Sel</span> su taşkını

Sel, genellikle kuru olan araziyi sular altında bırakan bir su taşkını olayıdır. "Akma halinde olan su" anlamına gelen kelime, gelgitin içeri akışına da uygulanabilmektedir. Taşkınlar hidroloji disiplinin bir çalışma alanıdır. Tarım, inşaat mühendisliği ve halk sağlığı gibi alanlarda önemli bir endişe kaynağıdır. Genellikle insanların çevreye verdiği değişiklikler, sellerin yoğunluğunu ve sıklığını arttırır. Örneğin; ormansızlaşma ve sulak alanların kaldırılması gibi arazi kullanımı değişiklikleri, su seti akışındaki değişikliklere ve iklim değişikliğine yol açar. Aynı zamanda deniz seviyesinin yükselmesi gibi daha büyük çevresel sorunlara da yol açmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Çin nehir yunusu</span> Yunus türü

Çin nehir yunusu (Lipotes vexillifer; Çince:

<span class="mw-page-title-main">Lacertidae</span> sürüngen familyası

Lacertidae, Autarchoglossa alttakımına bağlı bir sürüngen familyasıdır. Lacertidler genelde kertenkele olarak anılırlar. Avrupa, Afrika ve Asya'ya özgüdür.

<span class="mw-page-title-main">Bozkır</span>

Bozkır veya step, fiziki coğrafyada kurakçıl otsu bitkilerden oluşan, sıcak ve ılıman iklimlerdeki ağaçsız ekolojik bölge.

<span class="mw-page-title-main">Sulama</span>

Sulama, mahsullerin, peyzaj bitkilerinin ve çimenlerin büyümesine yardımcı olmak için toprağa kontrollü olarak su verilmesidir. Sulama, 5.000 yılı aşkın bir süredir tarımın ana özelliklerinden biri olmuştur ve dünya çapında birçok kültür tarafından geliştirilmiştir. Sulama, kuru alanlarda ve ortalamanın altında yağış alınan zamanlarda mahsullerin yetiştirilmesine, peyzajın korunmasına ve bozulmuş toprakların yeniden yeşillendirilmesine yardımcı olur. Bu kullanımlara ek olarak sulama, mahsulleri dondan korumak, tahıl tarlalarında yabani ot büyümesini engellemek ve toprak konsolidasyonunu önlemek için de kullanılır. Ayrıca hayvanları serinletmek, tozu azaltmak, kanalizasyon suyunu bertaraf etmek ve madencilik faaliyetlerini desteklemek için de kullanılır. Yüzey ve yüzey altı sularının belirli bir yerden uzaklaştırılmasını sağlayan drenaj ise genellikle sulama ile birlikte incelenir.

<span class="mw-page-title-main">Tampon bölge</span> taraflar arasında bulunan tarafsız bölge

Tampon bölge, genellikle ülkelerle ilgili olan iki veya daha fazla arazi arasında yer alan nötr bir bölgesel alandır. Tampon bölgenin türüne bağlı olarak, bölgeleri ayırmak veya birleştirmek için kullanılabilir. Yaygın tampon bölge türleri arasında silahsızlandırılmış bölgeler, sınır bölgeleri ve belirli kısıtlayıcı izin bölgeleri ile yeşil kuşaklar bulunur. Bu tür bölgeler, bir egemen devlet tarafından oluşturulabilir veya bir tampon devlet tarafından da oluşturabilir.

<span class="mw-page-title-main">Kurak</span>

Genel ifadelerle, bir yerin veya bölgenin iklimi, nüfus artışını ve bitki ve hayvan yaşamını azaltacak veya engelleyecek kadar ciddi su eksikliği ile eğer o coğrafya özdeşleşmiş ise kurak olarak adlandırılır. Sonuç olarak kurak iklimlere sahip yerlerde bitki örtüsü gelişimi eksikliği olur ve buralar çöl veya çöle benzer yerler olarak adlandırılırlar.

<span class="mw-page-title-main">Yarı kurak iklim</span>

Yarı kurak iklim veya step iklimi genellikle yıllık olarak düşük yağmur miktarı alan (250–400 mm) bölgelerin iklimini ifade eder. Daha kesin bir iklim tanımı Köppen iklim sınıflandırmasında ekolojik özellikler ve tarımsal birikim açısından çöl iklimi ve nemli iklimler arasında kalan step iklimleri olarak verilmiştir. Köppen iklim sınıflandırması sıcaklık ve yıllık yağış miktarının, özellikle ormanlık bölgeleri dışarıda bırakarak düzenlenmesine izin vermektedir.

<span class="mw-page-title-main">Köppen iklim sınıflandırması</span> iklim sınıflandırma sistemi

Köppen iklim sınıflandırması, tüm dünyada en sık kullanılan iklim sınıflandırma yöntemlerinden biridir. Bu yöntem 1900'lü yıllarda Alman klimatolog Wladimir Köppen tarafından ortaya atılmış ve 1918 ile 1936 yılları arasında yine Köppen tarafından büyük ölçüde geliştirilmiştir. Köppen'ın sınıflandırma yönetimine göre bir çevrenin doğal bitki örtüsü, o yörenin iklimini açıklamak için en iyi değerlendirme aracıdır. Bu nedenle Köppen iklim bölgelerini ayırırken bitki örtüsünün dağılışını göz önüne almıştır. Köppen sınıflandırması bir bölgenin yıllık ve aylık sıcaklık ortalaması ile yağış miktarını hesaplayarak iklim bölgelerinin sınırlarını çizer. Köppen iklim sınıflandırması, en yaygın kullanılan iklim sınıflandırma sistemlerinden birisidir. İlk olarak Alman - Rus bilimci Wladimir Köppen 1884' te Köppen tarafından, özellikle 1918 - 1936' da yapılan birkaç değişiklikle yayınlandı. Daha sonra, iklim bilimci Rudolf Geiger sınıflandırma sisteminde bazı değişiklikler yaptı ve bu nedenle bazen Köppen - Geiger iklim sınıflandırma sistemi olarak adlandırıldı.

<span class="mw-page-title-main">Alüvyon yelpazesi</span> Toprak Oluşum

Bir alüvyon yelpazesi, bir yamaçtan çıkan dar bir kanyon gibi bir nokta tortu kaynağındaki tepesi ile sığ bir koninin bir bölümü gibi şekillendirilmiş bir tortu birikimidir. Bunlar, kurak ve yarı kurak iklimlerdeki dağlık arazinin karakteristik özelliğidir, ancak aynı zamanda yoğun yağışa maruz kalan daha nemli ortamlarda ve modern buzullaşma alanlarında da bulunurlar.

<span class="mw-page-title-main">Ağaçlık</span>

Ağaçlık, geniş anlamıyla ağacı bol olan yerdir. Ağaçlık oldukça çok güneş ışığı alan ve sınırlı gölgeliklere sahip düşük yoğunluklu ormanların oluşturduğu açık alanlı bir habitattır. Habitat içinde çalılıklar ve otsu bitkiler de bulunabilir. Ağaçlık, daha kurak koşullarda ya da birincil veya ikincil ardıllığın ilk evrelerinde çalılık alanlara bir geçiş aşaması oluşturabilir. Yüksek ağaç yoğunluğuna sahip olan, yaygın ve hemen hemen sürekli olarak gölge sağlayan bir kapalılığa sahip habitatlara ise sıklıkla orman denir.

<span class="mw-page-title-main">Çaçuna İdari Koruma Alanı</span>

Çaçuna İdari Koruma Alanı, Gürcistan'ın Kaheti bölgesindeki Dedoplistskaro Belediyesinde, Iori Nehri taşkın alanlarında, ülkenin güneydoğu kesiminde,Azerbaycan sınırına yakın bir konumda yer alan korunan bir alandır. Çaçuna İdari Koruma Alanı, Iori Nehri ve Dalis-Mta Baraj Gölü çevresindeki ormanları ve bu ormanların karakteristik kurak ve yarı kurak flora ve fauna türlerini korumak için kuruldu. Koruma alanı bölgesinde kuş gözlemciliği için birkaç gözlem kulesi bulunmaktadır. Çaçuna İdari Koruma Alanı, 1996 yılında çoğunlukla 1965'ten beri var olan eski Çaçuna Devlet Ormanlığı topraklarını kapsayacak şekilde kurulmuştur. Çaçuna İdari Koruma Alanı idaresi Dedoplistskaro'da Vaşlovani Koruma Alanları Yönetimi ile ortak bir tesiste yer almaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Her dem yeşil</span> her mevsim yeşil yaprakları olan bitki

Her dem yeşil ya da yaprak dökmeyen, botanikte yaprakları yılın her dönemi yeşil kalan ve dökülmeyen bitkileri tarif eden bir sıfattır. Her dem yeşil bitkiler, yaprak döken bitkilerin aksine kış ya da kurak mevsim gelince yapraklarını dökmeyen bitkileri kapsadığı gibi tamamen sıcak ve nemli iklimlerde yetiştiği için yaprak dökmeyen bitkileri de içerir.

<i>Galerella nigrata</i>

Galerella nigrata, Namibya ve Angola'da bulunan Galerella cinsine bağlı bir türdür. Başlangıçta Thomas (1928) tarafından ayrı bir tür olarak tanımlanmasına rağmen, genellikle ince kuyruksürenin bir alt türü olarak kabul edilmiştir. Bununla birlikte, genetik analiz durumunu ayrı bir tür olarak doğrulamıştır. Kanıtlar, muhtemelen Güney Afrika'daki habitat değiştikçe bazı popülasyonların ayrılmasıyla, iki türün yaklaşık dört milyon yıl önce ayrıldığını göstermektedir. Kara kuyruksüren günümüzde, Kuzeybatı Namibya ve Güneybatı Angola'nın dağlık bölgelerinde, monadnok olarak bilinen büyük kaya ve kayalık çıkıntılara sahip bölgelerde ayrı bir yaşam alanı işgal etmektedir. Bu alanlarda milyonlarca yıl kalan kara kuyruksüren, sert kurak ortamda hayatta kalmak için son derece uzmanlaşmıştır.