İçeriğe atla

Trygve Haavelmo

Trygve Haavelmo
Doğum13 Aralık 1911(1911-12-13)
Skedsmo, Norveç
Ölüm26 Temmuz 1999 (87 yaşında)
Eiksmarka, Norveç
MilliyetNorveç
EğitimOslo Üniversitesi
Ödüller Nobel Ekonomi Ödülü (1989)
Kariyeri
DalıMakroktisat, Ekonometri
Çalıştığı kurumlarAarhus Üniversitesi
Chicago Üniversitesi
Oslo Üniversitesi
EtkilendikleriDennis Robertson, John Maynard Keynes
EtkiledikleriPaul Krugman,
Richard Stone

Trygve Magnus Haavelmo (d. 13 Aralık 1911 Skedsmo, Norveç - ö. 26 Temmuz 1999 Eiksmarka, Norveç). Norveçli istatistikci, iktisatçı ve ekonometrici. 1989'da Nobel Ekonomi Ödülü'nü kazanmıştır.

Hayatı

Trygve Haavelmo Norveç'te 1911'de doğmuştur. Üniversite öğrenimini Oslo Üniversitesi'nde tanınmış Norveçli iktisatcı Ragnar Frisch'in öğrencisi olarak kazanmıştir. 1939'da bir Fulbright Bursu ile ABD'ne gitmiş ve orada 1947'ye kadar kalmıştır. II. Dünya Savaşı sırasında New York Şehri belediye idaresinin İstatistik Departman'ında çalışmıştır. Diğer zamanlarda Cowles İktisadi Araştırma Komisyonu'unda araştırmacı olarak iktisat, istatistik ve ekonometri üzerinde üstün çalışmalar göstermiştir.. 1944'te bitirmis olduğu Ekonometri'ye İstatistiksel Yaklaşım adlı tez çalışması ile 1946'da Ph. D. doktora derecesi kazanmıştır. 1947'de Norveç'e dönmüş ve 1947-48'de Norveç Ticaret Bakanlığı'nda daire başkanı olarak görev yapmıştır. 1948de Oslo Üniversitesi'ne İktisat ve İstatistik Profesörü olarak atanmıştır. Bu makamda 1979'da emekli oluncaya kadar kalmıştır.

Trygve Haavelmo ekonometri bilim dalının kurucularindan sayılmaktadır. Makroekonomi üzerinde yapmış olduğu araştırmalar hükûmetlerin mekroekonomiyi idare etmelerine ana kaynak sağlamış ve İkinci Dünya Savaşı'ndan 1970'li yıllara kadar iktisadi politikaların temeli olmuştur. Denk bütçe çarpanı hakkında yazdığı makale en tutucu denk bütçe kurallarına uyan hükûmetlerin bile iktisadi dalgalanmalara müdahale edebileceklerini açıklayıp fertleri kapitalist piyasaların acımasız iniş buhranlarında çaresiz bırakılmaması gereği için önemli bir teorik dayanak olmuştur.[1]

Bibliyografya

  • 1938. "The Method of Supplementary Confluent Relations", Econometrica.
  • 1940. "The Inadequacy of Testing Dynamic Theory by Comparing the Theoretical Solutions and Observed Cycles", Econometrica .
  • 1943. "Statistical Testing of Business Cycles", Review of Economic and Statistics.
  • 1943. "The Statistical Implications of a System of Simultaneous Equations", Econometrica.
  • 1944. "The Probability Approach in Econometrics", 1944, Econometrica.
  • 1945. "Multiplier Effects of a Balanced Budget", Econometrica ("Supplementary Notes", 1946).
  • 1947. "Family Expenditures and the Marginal Propensity to Consume", Econometrica.
  • 1947. "Methods of Measuring the Marginal Propensity to Consume", 1947, Journal of American Statistical Association.
  • 1947. "Statistical Analysis of the Demand for Food: Examples of Simultaneous Estimation of Structural Equations", M. A. Girshick ile birlikte Econometrica.
  • 1947. "Family Expenditures and the Marginal Propensity to Consume", Econometrica.
  • 1947 "Quantitative Research in Agricultural Economics: The Interdependence Between Agriculture and the National Economy", Journal of Farm Economics.
  • 1949 "The Notion of Involuntary Economic Decisions", Economic Journal.
  • 1950 "A Note on the Theory of Investment", Review of Economic and Statistics'.
  • 1951 "The Concepts of Modern Theories of Inflation", Eknomisk Tidssk.
  • 1954 A Study in the Theory of Economic Evolution.
  • 1958 "The Role of the Econometrician in the Advancement of Economic Theory", Econometrica.
  • 1960 A Study in the Theory of Investment.
  • 1968 "Business Cycles II: Mathematical Models", IESS.
  • 1972 Variation on a Theme by Gossen, (İsveççe).
  • 1974 "What Can Static Equilibrium models Tell Us?", Economic Inquiry.
  • 1990 "Econometrics and the Welfare State", Les Prix Nobel de 1989.

Ayrıca bakınız


Kaynakça

  1. ^ Read, Colin, 1959-. The econometricians : Gauss, Galton, Pearson, Fisher, Hotelling, Cowles, Frisch and Haavelmo. Londra. s. 223-245. ISBN 978-1-137-34137-2. OCLC 963588035. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Jan Tinbergen</span> Hollandalı iktisatçı

Jan Tinbergen, Hollandalı iktisatçı.

<span class="mw-page-title-main">Paul Samuelson</span> Amerikalı ekonomist (1915 – 2009)

Paul Anthony Samuelson,, Amerikalı iktisatçı.

<span class="mw-page-title-main">Kenneth Arrow</span> Amerikalı ekonomist (1921 – 2017)

Kenneth Joseph Arrow, Amerikalı iktisatçı.

<span class="mw-page-title-main">Robert F. Engle</span> Amerikalı ekonomist

Robert Fry Engle III. Amerikalı ekonomisttir.

<span class="mw-page-title-main">Clive Granger</span> Galli ekonomist

Sir Clive William John Granger Galli ekonomist ve Nottingham Üniversitesi ve Kaliforniya Üniversitesi'nde emekli profesör. 2003 Nobel Ekonomi Ödülü'nü Robert F. Engle ile paylaştı.

<span class="mw-page-title-main">Ragnar Anton Kittil Frisch</span> Norveçli ekonomist

Ragnar Anton Kittil Frisch,, Norveçli iktisatçı.

<span class="mw-page-title-main">Tjalling Koopmans</span> Hollandalı-Amerikalı ekonomist (1910 – 1985)

Tjalling Charles Koopmans, 1975'te Nobel İktisat Ödülü'nü Leonid Kantoroviç ile ortaklaşa kazandı.

<span class="mw-page-title-main">Lawrence Klein</span> Amerikalı ekonomist (1920 – 2013)

Lawrence Robert Klein, Amerikalı iktisatçı ve ekonometricidir. Klein ABD Nebraska eyaletinde Omaha şehrinde doğmuştur. 1980'de Nobel Ekonomi Ödülünü kazanmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Gérard Debreu</span> Amerikalı matematikçi (1921-2004)

Gérard Debreu, Fransız asıllı fakat 1975'te ABD vatandaşlığına geçmiş olan bir matematikçi ve iktisatçı. 1962'de Kaliforniya Üniversitesi, Berkeley'ye iktisat profesörü olarak atanıp ün yapmıştır. 1983'te Nobel Ekonomi Ödülü'nü kazanmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Roger Myerson</span> Amerikalı ekonomist

Roger Bruce Myerson Amerikalı ekonomist. 2007 yılında, Leonid Hurwicz ve Eric Maskin ile birlikte, Nobel Ekonomi Ödülü'nü kazanmıştır. Ödülü kazanma nedenleri "Mekanizma tasarım teorisinin temellerini atmaları" olarak açıklanmıştır."

<span class="mw-page-title-main">Edward C. Prescott</span> Amerikalı ekonomist (1940 – 2022)

Edward Christian Prescott, Amerikalı ekonomist. 2004 yılında, Finn E. Kydland ile birlikte, Nobel Ekonomi Ödülü'nü kazanmıştır. Ödül nedeni "İş döngüsünün arkasındaki harekete geçiren gücün ve ekonomik politikanın çağa uyumu konularıyla dinamik makroekonomiye katkıları için" diye açıklanmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Robert Lucas, Jr.</span> Amerikalı ekonomist (1937 – 2023)

Robert Emerson Lucas, Jr., Amerikalı ekonomist. 1995 yılında Nobel Ekonomi Ödülü'nü kazanmıştır. Chicago Üniversitesi'nde görev yapan Lucas, en iyi 10 ekonomistten biri olarak da gösterilmiştir.

Genel denge teorisi teorik ekonominin bir dalı. Birkaç veya birçok piyasalar ile ekonomideki arz, talep ve fiyat davranışlarını bir bütün içinde açıklamaya çalışır.

<span class="mw-page-title-main">Ekonomi tarihi</span>

Ekonomi tarihi veya iktisat tarihi, geçmişte yaşanan ekonomik olguların nasıl geliştiği konusunda çalışan bilim dalı. Ekonomi tarihinin analizi; tarihsel durumlara ekonomik teorilerin uygulanması, tarihsel yöntemler ve istatistiksel yöntemlerin bir kombinasyonu kullanılarak ele alınır. Bu başlık, sosyal tarihin örtüşen bazı alanları ve işletme tarihi konularını içerir. Ekonomi tarihinin kantitatif incelenmesine, cliometri de denmektedir.

Ayrık seçim veya kesikli seçim, ekonomide, işgücü piyasasına girme veya girmeme veya ulaşım yöntemleri arasında seçim gibi, iki veya daha fazla ayrık alternatifler arasındaki seçimleri içeren problemler. Tüketilen her ürünün sürekli bir değişen olduğu varsayılan standart tüketim modellerinden farklı olarak, ayrık seçimlerde alternatiflerin sürekliliği yoktur. Sürekli durumlarda, optimum değerler matematiksel yöntemler kullanılarak hesaplanabilir ve talep miktarı regresyon analizi ile modellenebilir. Diğer taraftan potansiyel sonuçları birbirinden bağımsız olan durumlar için ayrık seçim analizleri kullanılır. Regresyon analizi "ne kadar" sorusuna cevap verirken, ayrık seçim analizleri "hangisi" sorusuna cevap verir. Bununla beraber, ayrık seçim analizleri bazı durumlarda "ne kadar" sorusuna cevap ararken de kullanılabilir; örneğin bir ev sahibinin sahip olmayı seçtiği araba sayısı ve telekomünikasyon servislerini kaç dakika kullanacağı gibi durumları incelerken ayrık seçim modelleri kullanılabilir.

<span class="mw-page-title-main">Christopher A. Sims</span> Amerikalı ekonomist

Christopher Albert "Chris" Sims, Amerikalı iktisatçı. Uğraştığı alanlar arasında ekonometri, zaman serileri ve yeni neoklasik makroekonomi yer almaktadır. Hâlen, Princeton Universitynde "Harold B. Helms Ekonomi ve Bankacılık Profesörü"'dür.

<span class="mw-page-title-main">Thomas J. Sargent</span> Amerikalı ekonomist

Thomas John "Tom" Sargent Amerikalı iktisatçı. Çalışmalarını yeni neoklasik ekolu makroekonomi, parasal ekonomi ve zaman serileri ekonometrisi konuları üzerinde yoğunlaştırmıştır. 2004'ten günümüze kadar New York Üniversitesi'nde "Ekonomi ve Bankacılık Berkeley Profesörü"'dür.

<span class="mw-page-title-main">Angus Deaton</span> İngiliz ekonomist

Angus Stewart Deaton, Britanyalı ve Amerikalı iktisat profesörü. Mikroiktisat konusunda araştırmalar ve eğitimcilik yapmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Paul Milgrom</span>

Paul Robert Milgrom Amerikalı bir ekonomisttir. 1987'den beri yürüttüğü Stanford Üniversitesi'nde Shirley ve Leonard Ely Beşeri Bilimler ve Bilimler Profesörüdür. Milgrom, oyun teorisinde, özellikle de açık artırma teorisinde ve fiyatlandırma stratejilerinde uzmandır. Robert B. Wilson ile birlikte "müzayede teorisindeki gelişmeler ve yeni müzayede formatlarının icatları" nedeniyle 2020 Nobel İktisadi Bilimler Anma Ödülü'nü kazandı.

<span class="mw-page-title-main">Edmond Malinvaud</span> Fransız ekonomist (1923 – 2015)

Edmond Malinvaud, Fransız ekonomisttir. Papalık Sosyal Bilimler Akademisi'nin ilk başkanıdır.