İçeriğe atla

Trepanasyon

Fransa'da Comps-sur-Artuby'de bulunan Bronz Çağı'ndan kalma trepanasyon uygulanmış kafatasları. Halen Saint-Raphaël Arkeoloji Müzesi'nde sergilenmektedir.

Trepanasyon (baş delgi ameliyatı); kafatasında herhangi bir bölgede bir delik açıldığı veya kazındığı cerrahi bir müdahaledir. Günümüzde tıp dünyasında, kelime olarak trepanasyon yerine kraniyotomi tercih edilmektedir.[1] Baş derisi kaldırıldıktan sonra bir parçanın beyin ile beyini saran beyin zarına zarar vermeden çıkarılıp alınmasını sağlayan bir ameliyat tekniğidir.[2] Bu teknik, antik çağlarda Anadolu da dahil olmak üzere dünyanın çeşitli yerlerinde görülmektedir.[3][4]

Eski zamanlarda, anormal davranışlar sergileyen bir kişiye, kötü ruhların dışarı çıkması için delikler açılırdı. Neolitik dönemden itibaren tarih öncesi insan kalıntılarında trepanasyona dair kanıtlar bulunmuştur. Kanıtlar ayrıca trepanasyonun kafa yaralarından sonra, kırık bir kafatasından parçalanmış kemik parçalarını çıkarmak ve kafaya alınan bir darbeden sonra genellikle kafatasının altında biriken kanı temizlemek için yapılan ilkel bir acil ameliyat olduğunu göstermektedir.[5]

Kaynakça

  1. ^ "Trepanasyon Nedir? Geçmişten Günümüze Trepanasyon Prosedürü Nasıl Değişmiştir?". Evrim Ağacı. 5 Ağustos 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Ağustos 2022. 
  2. ^ "Arşivlenmiş kopya". 13 Mayıs 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Mayıs 2021. 
  3. ^ "Arşivlenmiş kopya". 13 Mayıs 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Mayıs 2021. 
  4. ^ "Arşivlenmiş kopya". 13 Mayıs 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Mayıs 2021. 
  5. ^ Rogers, Spencer Lee (1985). Primitive surgery : skills before science. Internet Archive. Springfield, Ill., U.S.A. : Thomas. ISBN 978-0-398-05123-5. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Şenol Güneş</span> Türk teknik direktör ve eski millî futbolcu

Şenol Güneş, Türk teknik direktör ve kaleci pozisyonunda oynayan eski millî futbolcu. Şu anda Süper Lig ekiplerinden Trabzonspor'un teknik direktörüdür.

<span class="mw-page-title-main">Sergen Yalçın</span> Türk eski futbolcu ve teknik direktör

Ali Rıza Sergen Yalçın, Türk eski millî futbolcu ve teknik direktör. Yalçın, İstanbul'un üç büyük kulübünün her birinde forma giyen dokuz oyuncudan biri ve Burak Yılmaz ile birlikte bu üç kulübün yanı sıra diğer büyük olan Dört büyükler'den Trabzonspor'da da forma giyen iki oyuncudan biridir.

<span class="mw-page-title-main">Cerrahi</span> medikal uzmanlık

Cerrahi, ilaçla ya da başka tedavi yöntemleriyle iyileştirilemeyen hastalıkların, yaralanmaların, vücuttaki yapı bozukluklarının ameliyatla onarılmasına ya da hastalıklı organı kesip çıkararak iyileştirilmesine dayanır. Tıbbın en eski dallarından biridir. Cerrahide bilgi ve becerinin bir arada bulunmasından dolayı hem bilim hem sanat olarak kabul edilir. Genellikle lokal anestezi veya genel anestezi altında uygulanmaktadır. Ameliyatı alan kişi tipik olarak bir kişidir, ancak aynı zamanda insan olmayan bir hayvan da olabilir.

<span class="mw-page-title-main">Rıdvan Dilmen</span> Türk eski futbolcu, teknik direktör ve futbol yorumcusu

Rıdvan Dilmen, Türk eski millî futbolcu, teknik direktör ve futbol yorumcusu.

Mehmet Attila Özdemiroğlu, Türk besteci, söz yazarı ve aranjördür.

Beyin ve sinir cerrahisi, nörocerrahi ya da nöroşirürji merkezi ve periferik sinir sistemi bozukluklarının mekanik müdahale yoluyla tedavisini yapan bir cerrahi uzmanlık dalıdır. Bu dalda uzmanlık alan tıp doktorlarına nörocerrah ya da nöroşirürjiyen denmektedir. Bu uzmanlık eğitiminin sonrasında daha üst ihtisas dalları olarak spinal, fonksiyonel, tümör, vasküler, pediatrik nöroşirürji gibi dalları da vardır.

<span class="mw-page-title-main">Yılmaz Vural</span> Türk teknik direktör ve eski futbolcu

Yılmaz Vural, Türk teknik direktör ve eski futbolcudur.

Mahmut Gazi Yaşargil, Türk bilim insanı ve tıp hekimi.

<span class="mw-page-title-main">Kafatası</span> omurgalıların kafasında bulunan kemik yapı

Kafatası, omurgalılarda başı oluşturan kemik bir yapıdır. Yüzün yapılarını destekler ve beyin için koruyucu bir boşluk sağlar. Kafatası iki bölümden oluşur: kranyum ve mandibula. İnsanlarda bu iki kısım, nörokranyum ve en büyük kemiği olarak mandibulayı içeren viscerocranium'dur. Kafatası, iskeletin en ön kısmını oluşturur ve bir sefalizasyon ürünüdür - beyni ve gözler, kulaklar, burun ve ağız gibi çeşitli duyusal yapıları barındırır. İnsanlarda bu duyusal yapılar yüz iskeletinin bir parçasıdır.

<span class="mw-page-title-main">Uğur Tütüneker</span> Türk futbolcu

Uğur Tütüneker, Türk eski millî futbolcu ve teknik direktör.

<span class="mw-page-title-main">Göztepe SK</span> futbol takımı

Göztepe Spor Kulübü, İzmir, Göztepe merkezli Türk spor kulübüdür.

<span class="mw-page-title-main">Neveser Kökdeş</span> Türk besteci

Neveser Kökdeş, Türk besteci, güfteci, tanburidir.

Hakan Recep Altun,, Türk şarkıcıdır.

<span class="mw-page-title-main">Beşiktaş (futbol takımı)</span> Türk futbol kulübü

Beşiktaş, Beşiktaş Jimnastik Kulübü'nün Süper Lig'de mücadele eden futbol takımıdır. 1903 yılında Bereket Jimnastik Kulübü adıyla kurulan Beşiktaş JK'nin, Ağustos 1911'de kurulan şubesidir. Maçlarını 2012-13 sezonuna kadar 32.086 kapasiteli İnönü Stadyumu'nda oynamıştır. 2012-13 sezonu sonunda kulüp, yeni stad yapım çalışmaları başlatmıştır. Armasında ay-yıldız taşıma izni verilen 28 Türk kulübünden biridir. Beşiktaş, Türkiye futbol tarihinin başarılı ve en çok taraftarı olan spor kulüplerinden birisidir.

<span class="mw-page-title-main">Rıza Kayaalp</span> Türk olimpik güreşçi

Rıza Kayaalp, Türk güreşçidir. Grekoromen stil 130 kiloda mücadele eden sporcu Ankara ASKİ Spor kulübü bünyesinde kariyerini sürdürmektedir. 5 kez dünya ve 12 kez Avrupa şampiyonu olmuştur. 2016 Yaz Olimpiyatları'nda gümüş ve 2012 ve 2020 Yaz Olimpiyatları'nda bronz madalya kazanmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Abdullah Matay</span> Türk futbolcu

Abdullah Matay, Türk millî futbolcu ve teknik direktör. Fenerbahçe, Beykoz ve Eskişehirspor'un eski futbolcularındandır. Eskişehirspor kurucu üyelerindendir ve Eskişehirspor camiasi için kulüp tarihinin efsane teknik direktörleri arasında sayılır. 13 Mayıs 2011 tarihinde öldü.

<span class="mw-page-title-main">Salvador Cabañas</span>

Salvador Cabañas, José Balderas Garza takımında forvet pozisyonunda görev yapan Paraguaylı millî futbolcudur.

Delik-Taş 1, 1938'de Orta Asya'daki Özbekistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'nde, Bajsuntau Dağları'ndaki Delik Taş mağarasında keşfedilen bir Neandertal iskeletidir.

<span class="mw-page-title-main">Abdulraşid Sadulayev</span>

Abdulraşid Bulaçeviç Sadulayev (Rusça: Абдулрашид Булачевич Садулаев, Rusça telaffuz: [ɐbdʊɫrɐˈʂɨts sədʊˈɫa ɪf]; d. 9 Mayıs 1996, Tsurib, Çarodinski ilçesi, Dağıstan, Rusya adına güreşen Avar serbest güreşçi.

Nöroloji ve nöroşirürji uygulamaları tarih öncesi zamanlara kadar uzanır. Ancak akademik çalışmalar 16. yüzyıla kadar başlamamıştır. Gözlemsel bilimden yola çıkarak, sinir sistemine ve nörolojik hastalıklara ve bunlara olası müdahalelere yaklaşmanın sistematik bir yolu zaman içinde gelişmiştir.